Chuyên đề thực tập Khoa pháp luật Kinh tế
A. LỜI MỞ ĐẦU
Trong bối cảnh chung của công cuộc đổi mới, phát triển nhanh chóng,
toàn diện nền kinh tế xã hội thời kì hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước, với
chủ trương xây dựng, phát triển một Nhà nước Việt Nam pháp quyền XHCN
gắn liền với việc thực hiện những đổi mới, cải cách mạnh mẽ về tổ chức bộ máy
nhằm phân cấp cho chính quyền địa phương để phát huy quyền chủ động, nâng
cao tính sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của mỗi địa phương trong hoạt động
quản lí Nhà nước. Để thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn do Trung ương
phân cấp, hạn chế những sai sót, vi phạm có thể xảy ra, chính quyền địa phương
các cấp đã nhận thức rõ về vị trí, vai trò của công tác xây dựng, thực hiện văn
bản quy phạm pháp luật, coi đó là một trong những công cụ quan trọng, phục vụ
đắc lực góp phần nâng cao tính hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lí.
Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy
ban nhân dân (HĐND,UBND) được Quốc hội khóa XI thông qua ngày
3/12/2004 và có hiệu lực thi hành ngày 01/4/2005 đã quy định rõ về thẩm
quyền, trình tự, thủ tục soạn thảo, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của
HĐND,UBND các cấp. Thẩm định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của
HĐND, UBND là nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng
bộ của hệ thống pháp luật, được xác định là một khâu có vai trò quan trọng
trong quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, em đã chọn đề tài “Đánh giá
hoạt động thẩm định văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan tư pháp ở địa
phương nơi sinh viên thực tập” làm đề tài cho bài viết báo cáo thực tập của
mình. Với chút kiến thức ít ỏi cùng những kinh nghiệm thu được trong quá trình
thực tập tại Sở Tư pháp tỉnh Thái Bình em hi vọng sẽ có thể mang lại cho người
đọc một cái nhìn chung nhất về hoạt động thẩm định văn bản QPPL của các cơ
quan tư pháp ở Thái Bình.
Môn Xây dựng văn bản pháp luật Trần Thị Hải Yến – KT30G
1
Chuyên đề thực tập Khoa pháp luật Kinh tế

2
Chuyên đề thực tập Khoa pháp luật Kinh tế
được làm rõ các quy định của văn bản pháp quy không được đặt ra các quy định
mới. Cơ quan tư pháp cùng cấp có trách nhiệm tham gia soạn thảo văn bản pháp
quy và văn bản hướng dẫn.
d) Lấy ý kiến tham gia dự thảo văn bản pháp quy
Tuỳ theo phạm vi tính chất, đối tượng điều chỉnh văn bản, cơ quan chủ trì
(hoặc tiểu ban) soạn thảo có thể lấy ý kiến các ngành, các cấp hoặc đề nghị
UBND, thường trực HĐND tổ chức lấy ý kiến các đại biểu HĐND cùng cấp. Cơ
quan soạn thảo cùng văn phòng UBND thu thập ý kiến, chỉnh lí dự thảo trước
khi trình UBND quyết định.
e ) Trình dự thảo văn bản pháp quy
dung tờ trình phải nêu rõ lí do cần ban hành văn bản, nội dung và những
vấn đề còn có ý kiến khác nhau. UBND cùng cấp xem xét và quyết định việc
ban hành văn bản.Cơ quan tư pháp và Văn phòng UBND cùng cấp phải thẩm
định tính pháp lí của văn bản trước khi văn phòng UBND trình Chủ tịch UBND
kí ban hành. Trường hợp chủ tịch UBND đi vắng thì Phó chủ tịch UBND kí
thay.
1.2 Quy trình ban hành văn bản QPPL theo Luật Ban hành văn bản QPPL
của HĐND, UBND năm 2004
Từ khi Luật ban hành văn bản QPPL của HĐND,UBND ngày 3/12/2004
có hiệu lực thi hành tỉnh Thái Bình chưa ban hành văn bản cụ thể nào để quy
định về trình tự, thủ tục ban hành văn bản cho HĐND, UBND trong tỉnh. Năm
2009 UBND tỉnh Thái Bình giao cho Sở Tư pháp chủ trì soạn thảo dự thảo
Quyết định về việc ban hành quy định về trình tự, thủ tục soạn thảo, ban hành và
kiểm tra, xử lí văn bản thuộc thẩm quyền của UBND các cấp, đến nay văn bản
đang trong quá trình lấy ý kiến tham gia rộng rãi của các cấp, các ngành trong
tỉnh và dự kiến đến quý 2 năm 2009 UBND tỉnh sẽ thông qua, ban hành văn bản
này.Vì vậy quy trình ban hành văn bản QPPL của HĐND và UBND đều thống
nhất thực hiện theo trình tự, thủ tục do Luật ban hành văn bản QPPL 2004 và

Căn cứ vào tính chất và nội dung của dự thảo Nghị quyết, cơ quan soạn
thảo tổ chức lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức hữu quan, đối tượng chịu sự tác
động trực tiếp của Nghị quyết.Cơ quan,tổ chức hữu quan được lấy ý kiến có
Môn Xây dựng văn bản pháp luật Trần Thị Hải Yến – KT30G
4
Chuyên đề thực tập Khoa pháp luật Kinh tế
trách nhiệm trả lời bằng văn bản trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày nhận được dự
thảo Nghị quyết.
* Thẩm định dự thảo Nghị quyết của HĐND cấp tỉnh do UBND cùng cấp
trình
Dự thảo Nghị quyết của HĐND cấp tỉnh do UBND cùng cấp trình phải
được cơ quan tư pháp thẩm định trước khi trình UBND. Cơ quan soạn thảo phải
gửi hồ sơ dự thảo Nghị quyết đến cơ quan tư pháp chậm nhất là mười lăm ngày
trước ngày UBND họp
* Thẩm tra dự thảo Nghị quyết của HĐND
Cơ quan thẩm định sẽ gửi tờ trình, dự thảo Nghị quyết, báo cáo thẩm định
và các tài liệu có liên quan tới UBND cùng cấp. Dự thảo Nghị quyết của HĐND
phải được ban của HĐND cùng cấp thẩm tra trước khi trình HĐND.Cơ quan
trình dự thảo Nghị quyết gửi hồ sơ dự thảo Nghị quyết đến Ban của HĐND
được phân công để thẩm tra chậm nhất là mười lăm ngày trước ngày khai mạc kì
họp HĐND. Báo cáo thẩm tra phải được gửi tới Thường trực HĐND chậm nhất
là bảy ngày trước ngày khai mạc kì họp HĐND.
* Thông qua dự thảo Nghị quyết
Dự thảo Nghị quyết sẽ được xem xét và thông qua tại kì họp HĐND khi
có quá nửa tổng số đại biểu HĐND biểu quyết tán thành.
b) Quy trình ban hành văn bản QPPL của UBND
* Lập,thông qua, điều chỉnh chương trình xây dựng Quyết định, Chỉ thị
của UBND cấp tỉnh
Căn cứ vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, yêu cầu quản lí
Nhà nước ở tỉnh, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, Nghị quyết của

ngày UBND họp chậm nhất là mười lăm ngày đối với Quyết định, Chỉ thị của
UBND cấp tỉnh và bảy ngày đối với Quyết định, Chỉ thị của UBND cấp huyện.
Cơ quan tư pháp phải gửi báo cáo thẩm định đến cơ quan soạn thảo chậm nhất là
bảy ngày trước ngày UBND họp
* Trình dự thảo Quyết định, Chỉ thị để UBND xem xét, thông qua
Cơ quan soạn thảo gửi hồ sơ Quyết định, Chỉ thị đến UBND chậm nhất là
năm ngày trước ngày UBND họp. Chủ tịch UBND chỉ đạo việc chuẩn bị hồ sơ
dự thảo Quyết định, Chỉ thị để chuyển đến các thành viên UBND chậm nhất là
ba ngày trước ngày UBND họp. Dự thảo Quyết định, Chỉ thị sẽ được xem xét,
Môn Xây dựng văn bản pháp luật Trần Thị Hải Yến – KT30G
6
Chuyên đề thực tập Khoa pháp luật Kinh tế
thông qua tại phiên họp UBND khi có quá nửa tổn số thành viên UBND biểu
quyết tán thành
* Soạn thảo, ban hành Quyết định, Chỉ thị của UBND trong trường hợp
đột xuất, khẩn cấp
Trong trường hợp phải giải quyết các vấn đề phát sinh đột xuất, khẩn cấp
trong phòng chống thiên tai, cháy, nổ, dịch bệnh, an ninh, trật tự thì chủ tịch
UBND phân công cơ quan chuyên môn thuộc UBND hoặc cá nhân soạn thảo dự
thảo Quyết định, Chỉ thị và trực tiếp chỉ đạo việc soạn thảo. Cơ quan, cá nhân
soạn thảo có trách nhiệm chuẩn bị hồ sơ dự thảo quyết định chỉ thị và gửi đến
chủ tịch UBND.Hồ sơ dự thảo Quyết định, Chỉ thị bao gồm tờ trình, dự thảo
Quyết định, Chỉ thị, ý kiến của cơ quan, tổ chức hữu quan và tài liệu có liên
quan .Chủ tịch UBND chỉ đạo việc gửi hồ sơ Quyết định, Chỉ thị đến các thành
viên UBND chậm nhất là một ngày trước ngày UBND họp. Trong trường hợp
phải giải quyết các vấn đề khẩn cấp thì chủ tịch UBND phân công, chỉ đạo việc
soạn thảo dự thảo Quyết định, Chỉ thị và triệu tập ngay phiên họp UBND để
thông qua dự thảo Quyết định, Chỉ thị
2.Thực trạng thực hiện quy trình
2.1 Những mặt đã đạt được

- Hầu hết các văn bản QPPL do HĐND các cấp ban hành không được đưa
qua cơ quan tư pháp để thẩm định
- Từ năm 1995 đến nay trung bình mỗi năm UBND tỉnh ban hành từ 40
đến 60 văn bản QPPL, cấp huyện ban hành từ 8 đến 10 văn bản QPPL, cấp xã
ban hành từ 2 đến 4 văn bản QPPL. Trong số các văn bản được ban hành đó có
nhiều văn bản được sao chép (nhiều trường hợp còn sao chép sai) từ văn bản của
cơ quan cấp trên.
- Các cấp, các ngành của tỉnh còn thiếu trách nhiệm đối với công tác ban
hành văn bản, biểu hiện của tình trạng này là các cơ quan có liên quan không có
sự phối hợp trong việc thực hiện các quy định về ban hành văn bản, như tình
trạng cơ quan soạn thảo gửi văn bản hoặc dự thảo văn bản QPPL đến sở tư pháp
để thẩm định nhưng lại không gửi tài liệu làm căn cứ pháp lí, thậm chí có đơn vị
còn cố tình giấu căn cứ pháp lí khi dự thảo đề cập tới những nội dung có lợi cho
ngành nhưng không phù hợp với các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên...,
đồng thời cũng không có sự quan tâm tới chất lượng và hậu quả pháp lí của các
Môn Xây dựng văn bản pháp luật Trần Thị Hải Yến – KT30G
8
Chuyên đề thực tập Khoa pháp luật Kinh tế
dự thảo văn bản QPPL do mình tham mưu cho UBND, việc tham gia ý kiến xây
dựng các văn bản QPPL không phải của ngành mình thì ít được thực hiện hoặc
chỉ tham gia mang tính chiếu lệ, hình thức, nhiều cơ quan không gửi dự thảo văn
bản để thẩm định trước khi trình kí ban hành
- Một số cơ quan còn chưa xây dựng được dự kiến ban hành van bản
QPPL hoặc đã xây dựng nhưng thực hiện chưa đúng như: Không đăng kí
chương trình tham mưu ban hành văn bản QPPL nhưng sau đó vẫn tham mưu
ban hành văn bản dẫn đến việc theo dõi, tập hợp văn bản và quản lí thống nhất
văn bản QPPL còn gặp nhiều khó khăn
- Trong các năm 1998 và 1999, có rất nhiều các văn bản QPPL do UBND
các cấp ban hành đều không có ý kiến tham gia của cơ quan tư pháp cùng cấp.
Đến nay số lượng dự thảo văn bản QPPL của UBND các cấp không lấy ý kiến

quan tư pháp. Theo đó quy trình thẩm định văn bản QPPL của cơ quan tư pháp
được thực hiện theo hai phương thức là thẩm định sơ bộ và thẩm định phức tạp
như sau:
a.Thẩm định sơ bộ
Thẩm định sơ bộ là thẩm định văn bản QPPL trong phạm vi phòng văn
bản - tuyên truyền. Trưởng phòng văn bản - tuyên truyền có trách nhiệm phân
công thực hiện việc thẩm định văn bản QPPL khi nhận được hồ sơ, tài liệu của
lãnh đạo sở. Việc thẩm định văn bản QPPL phải tuân theo các quy định sau đây:
- Khi tiếp nhận hồ sơ, tài liệu cần thẩm định cán bộ được phân công phải
vào sổ thụ lí đối với từng hồ sơ cụ thể.
- Chuyên viên được phân công thẩm định phải có trách nhiệm sưu tầm
đầy đủ các tài liệu , văn bản làm căn cứ pháp lí cho việc ban hành văn bản, các
văn bản khác có nội dung liên quan đến văn bản được thẩm định
- Trong thời hạn hai ngày kể từ ngày kết thúc các công việc trên văn bản
cần được thẩm định phải được ít nhất hai chuyên viên có kình nghiệm cùng
nghiên cứu độc lập và độc lập đưa ra ý kiến tham gia của mỗi người, trong đó có
một chuyên viên chịu trách nhiệm chính, các ý kiến tham gia phải được ghi rõ
vào sổ ghi chép thẩm định
Môn Xây dựng văn bản pháp luật Trần Thị Hải Yến – KT30G
10