SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHI CHĂM SÓC TRẺ THỪA CÂN – BÉO
PHÌ LỨA TUỔI 24-36 THÁNG”
I. Đặt vấn đề.
Cùng với sự phát triển chung của xã hội, mỗi người chúng ta ngày nay đều có cuộc
sống đầy đủ sung túc hơn. Chính vì vậy trẻ em ngày nay được hưởng sự chăm sóc đặc
biệt của gia đình và toàn xã hội . nhiều người cho rằng có điều kiện cho con ăn nhiều là
cái tốt con mình càng mập mạp, càng bụ bẫm thì càng tốt nên đến khi cha mẹ phát hiện
con mình thừa cân quá nhiều thì đã muộn. Trong lúc mức độ báo động và cần thiết quan
tâm của xã hội đối với trẻ thừa cân béo phì hiện nay được ưu tiên hàng đầu, song hành
với trẻ suy dinh dưỡng thì “ các trường hiện đang phải tự thực hiện chế độ chăm sóc trẻ
béo phì theo cách riêng của mình chứ không có một mức chuẩn chung”. Bên cạnh đó các
trường phổ thông đều quan niệm nhiệm vụ chính là dạy học, chuyện ăn uống là phụ chỉ
cần đủ chất , đủ lượng calo theo độ tuổi là được. Còn tại các trường mầm non vấn đề dinh
dưỡng cho học sinh là mục tiêu quan tâm đầu tiên nhưng tình hình vẫn không khá hơn là
bao, vì tại đây các cháu được ăn từ 8000đ đến 10.000đ/ngày/3bữa. Chế độ này được áp
dụng đại trà cho tất cả cá học sinh, vì thế số trẻ thừ cân có chỉ số ngày càng cao. Đây là
một vấn đề cần được nhiều người quan tâm trong xã hội. Bản thân tôi là một giáo viên
mầm non lâu năm tôi luôn trăn trở trước thực trạng trẻ em thừa cân béo phì hiện nay và từ
đó tìm mọi cách chăm sóc trẻ có một kết quả tốt nhất. Tôi luôn phối hợp các nhóm thực
phẩm một cách hợp lý với độ tuổi kết hợp tạo cho trẻ có thói quen tốt trong ăn uống. Có
như vậy trẻ mới phát triển toàn diện cân đối giữa chiều cao/cân nặng, cân nặng/tháng
tuổi Chính vì vậy từ việc làm hàng ngày tôi đã tìm ra: “Một số biện pháp chăm sóc trẻ
thừa cân của lớp mình trong năm học 2007-2008.
II. Giải quyết vấn đề.
Năm học 2007-2008 tôi được nhà trường phân công dạy các cháu lớp B2 lứa tuổi
24-36 tháng. Khi nhận lớp tôi thấy có một số khó khăn và thuận lợi sau:
1. Thuận lợi.
- Nhà trường: Ban giám hiệu chỉ đạo sát sao, luôn thăm lớp dự giờ đóng góp những
ý kiến bổ ích cho từng hoạt động trong ngày đặ biệt là giờ ăng của lớp. Qua đó giáo viên

trong ngày đó là việc kết hợp nhiều loại thức ăn trong ngày thay thế cho thực phẩm
chính.
Ví dụ 1: Theo chế độ nhà trường 9h15’ là được uống sữa, toi đã không báo số trẻ
thừa cân béo phì cho KT nhà ăn biết và tăng thêm lượng sữa cho trẻ đó ở bữa này
Ví dụ 2: Đến giờ ăn bữa chính 10h30 phút tôi lại tiếp tục giảm lượng tinh bột cho trẻ
(cơm) thay vào đó là tăng cường cho trẻ ăn rau củ. Như vậy với lượng sữa trẻ uống thêm
và lượng cơm giảm đi tôi thấy lượng calo đã giảm được một phần nhưng sức khoẻ của trẻ
vẫn được đảm bảo.
Với hình thức này tôi cũng gặp mộy số khó khăn vì thực tế nhữnh trẻ đó rất thích ăn cơm,
trẻ muốn ăn thêm nữa nhưng với lời giải thích nhẹ nhàng dần dần trẻ đã hiểu ra và nghe
lời cô giáo ăn nhiều rau củ cho má hồng môi xinh, da tráng như thế bé trông lại càng
đáng yêu hơn.
* Biện pháp 2: Ăn ít chất béo, chất bột.
- Năng lượng (calo) đưa vào cơ thể qua thức ăn, thức uốngđược hấp thu và được oxy hoá
để tạo thành nhiệt lượng.
- Năng lượng ăn quá nhu cầu sẽ được dự trữ dưới dạng mỡ. chế độ ăn giàu chất béo hoặc
đạm, nhiệt độ cao có liên quan chặt chẽ với gia tăng tỷ lệ béo phì. Các thức ăn giàu chất
béo thường dễ ăn nên người ta ăn quá thừa mà không biết. vì vậy khẩu phần nhiều mỡ dư
số lượng nhỏ cũng có thể gây thừa calo nên chỉ ăn nhiều mỡ thịt mà ăn nhiều chất bột
đường, đò ngọt đều có thể gây béo.
- Qua khảo sát ta nhận thấy: Những trẻ thích ăn chất béo, chất bột luôn tăng cân nhanh
hơn so với trẻ khác từ 0,7- 0,8 kg trong một tháng. Nên trong quá trình chăm sóc trẻ thừa
cần ta cũng cần chú ý đến những trẻ này qua các hình thức. Kết hợp với nhà bếp khi lựa
chọn thực phẩm khônh có mỡ, khi chế biến các món ăn không dùng bằng dầu ăn thì
lượng chất béo trong thành phần cũng được giảm bớt đáng kể.
- Chất bột ta cũng phải giảm cho trẻ trong quá trình chăm sóc.
Ví dụ: Trong bữa ăn nên giảm cơm cho trẻ, hạn chế ăn nước thịt, khoai tây và bí ngô
v v để tăng cường ăn rau và các chất sơ.
- Để biện pháp này có kết quả cao tôi thường kết hợp với cha mẹ trẻ và đề cao vai trò của
những người mẹ đối với trẻ.

đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Tất cả các vấn dề trên đều đã được đảm bảo tốt vì Trường mầm non Hoạ Mi nhiều năm
nay đạt danh hiệu tổ nuôi xuất sắc và đã ký hợp đồng với công ty cung cấp thực phẩm
sạch an toàn có uy tín của thành phố.
Ví dụ 3: Khi ăn hoa quả nên ăn trước bữa ăn thì hoa quả có tác dụng trực tiếp trong quá
trình tiêu hoá thức ăn sau naỳ của cơ thể.
* Biện pháp 5: Bổ sung gia vị cho trẻ như muối, mì chính 6g/ngày nếu trẻ tăng huyết áp
chỉ dùng 4g/ngày.
Gia vị là nguồn thực phẩm không thể thiếu được trong mỗi bữa ăn hàng ngày của
chúng ta. Một bữa ăn ngon là ta biết kết hợp các loại gia vị vào thức ăn cho phù hợp từ đó
sẽ kích thích được các giác quan như khứu giác, vị giác, thị giác và bữa ăn của ta trở
nên hấp dẫn hơn. Nhưng đối với trẻ thừa cân béo phì thì việc sử dụng gia vị lại là cả vấn
đề quan trọng. Đa số trẻ thừa cân thường ăn mặn hơn so với những trẻ khác nên khi chế
biến thức ăn chỉ nên dừng lại ở mức độ 6gmuối, mì chính / 1 ngày là đủ.
Muốn biện pháp này có kết quả tôi đã kết hợp với nhiều đối tượng khác để cùng nhau
chăm sóc trẻ.
- Kết hợp với tổ nuôi: Nấu riêng thức ăn cho những trẻ thừa cân và béo phì. trước khi cho
trẻ ăn tôi phải nếm thử thức ăn xem đã đủ đậm, ngọt chưa như thế mới có thể điều chỉnh
kịp thời lượng gia vị từ các bữa ăn sau.
- Kết hợp với gia đình: Để phụ huynh hiểu sâu hơn về vấn đề này tôi thường tư vấn cho
cha mẹ trẻ cách nấu ăn như thế nào cho trẻ với những bữa ăn ở nhà để trẻ ăn ngon miệng
mà vẫn đảm bảo được mục đích giảm khả năng tăng cân cho trẻ.
* Biện pháp 6: Tạo thói quen ăn uống đúng chế độ.
Để điều chị và dự phòng trẻ thừa cân béo phì một cách có hiệu quả trước hết cần
hiểu rõ do đâu mà trẻ bị mập phì. Hiện tượng thừa cân béo phì xảy ra khi năng lượng hấp
thu lớn hơn năng lượng tiêu hao. Một chế độ ăn nhiều năng lượng (thường là nhiều chất
béo), ít vận độngdễ dẫn đến thừa cân béo phì. Các yếu tố về nội tiết, chuyển hoá và gia
đình cũng liên quan đến tình trạng béo phì của trẻ . Để điều chỉnh chế độ ăn uống, bắt các
con không phải là chuỵen dễ dàng, đòi hỏi cô giáo phải kiên trì, nhẹ nhàng giảng giải cho
trẻ mỗi khi đến giờ ăn . Ngoài ra tôi còn kết hợp với các thành phần khác để cùng nhau

trong tổ phối hợp với nhau rất nhịp nhàng linh hoạt có hiệu quả cao để đảm bảo chung
yêu cầu của các cô giáo cũng như yêu cầu của nhà trường.
III. kết quả đạt được và bài học kinh nghiệm.
1. Kết quả thực hiện:
Qua một thời giandài kiên trì, tận tình kết hợp với một số biện pháp khoa học trên
mà tôi đã làm, một phần nào đó đã giảm được tỷ lệ trẻ thừa cân béo phì trong lớp giảm rõ
ràng. Đầu năm lớp tôi có 3 cháu trong diện thừa cân béo phì đến tháng 03/2008 đã không
còn cháu nào. Đây là một kết quả đáng mừng cho cô và trò lớp tôi. Điều đáng mừng hơn
cả là sức khoẻ của trẻ đã đạt được mức chung của lứa tuổi. Mẹ cháu Phương tâm sự: “
Thật cảm ơn các cô giáo, lần đầu tôi cứ nghĩ con mình béo khoẻ thế này là tốt quá rồi chứ
đâu có lường trước được một số bệnh do béo phì gây nên. Nay nhờ các cô cháu không
những có một thân hình khoẻ đẹp mà cháu còn nhanh nhẹn hơn hứng thú tham gia vào
các hoạt động chung với cô, với lớp”. Đây là một thành công lớn của tôi cũng như của
các cô giáo trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ. Từ đây trẻ được phát triển toàn diện
cả về thể lực và trí tuệ góp phần quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho trẻ.
2. Bài học kinh nghiệm.
Việc điều trị béo phì ở trẻ em đòi hỏi có thời gian, kết hợp sự điều chỉnh hợp lý chế
độ ăn của trẻ và các hoạt động. Với trẻ dưới 6 tuổi biện pháp chủ yếu là giảm tốc độ tăng
cân ( không phải là làm cho trẻ giảm cân hoặc không tăng cân), bằng cach lựa chọn áp
dụng những thực đơn đã được tính toán phù hợp với trẻ. Ngoài ra cần khuyến khích trẻ
hoạt động như chạy, nhảy hoạt động, đi bộ hoặc thông qua các trò chơi vận động phù hợp
hạn chế các trò chơi ít vận động như xem tivi. Đối với các bậc cha mẹ trước tiên cần phải
giáo dục làm thay đổi quan niệm “ béo là khoẻ, phát tướng, ” giúp họ hiểu được nguyên
nhân tai hại cánh phòng bệnh boé phì đặc biệt là cacnhs phòng bệnh boé phì ở trẻ em.
Hướng dẫn cho mẹ biết cách theo dõi sự tăng trưởng của con mình, và cách cho con ăn
uống, hoạt động hợp lý nhằm phòng chống cả suy dinh dưỡng và béo phì ở trẻ em.
Đúng như vậy với lương tâm của một nhà giáo tôi luôpn tự nhủ mình dù trong bất
cớ hoàn cảnh nào cũng phải đặt nhiệm vụ chăm sóc các cháu lên hàng đầucoi các cháu
như con ruột của mình. Vui khi khoẻ buồn khi con đau.
Đến nay các cháu lớp tôi rất khoẻ mạnh luôn vượt tỷ lệ chuyên cần của trường đề