SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÀM ĐỒ
DÙNG HỌC TẬP, ĐỒ CHƠI TỰ TẠO TỪ NGUYÊN ,VẬT LIỆU SẴN CÓ Ở
ĐỊA PHƯƠNG”
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I. Lời mở đầu:
Đặc biệt là đối với chương trình đổi mới hình thức tổ chức giáo dục và chương trình
Mầm non mới hiện nay việc sử dụng các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để làm
đồ dùng học tập đồ chơi cho trẻ chơi là hết sức cần thiết. Với phương châm :
“ Học bằng chơi, chơi mà học” đồ dùng học tập, đồ chơi giúp trẻ mở rộng và hiểu
biết về thế giới xung quanh, đồ dùng học tập, đồ chơi còn góp phần giúp trẻ phát trển
toàn diện về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội và thẩm mỹ, khả
năng giao tiếp, ứng sử trong cuộc sống. Hơn thế nữa đồ đồ dùng học tập, đồ chơi tự
tạo là nguyên vật liệu dễ kiếm, rẻ tiền và nếu được học thì ai cũng có thể làm được
theo ý tưởng riêng của mình một cách sáng tạo.
Chúng ta đều hiểu và biết rằng : Đồ dùng học tập, đồ chơi cùng với trò chơi là nhu
cầu tự nhiên không thể thiếu được đối với cuộc sống của trẻ .Đồ dùng học tập, đồ chơi
là phương tiện để trẻ hoạt động vui chơi mà hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo
của trẻ Mầm non. Ngoài đồ dùng học tập ra, đồ chơi vốn là thứ trẻ yêu thích nhất,
không có đồ chơi trẻ không có phương tiện, môi trường để hoạt động và thực hiện các
trò chơi. Cách thức chơi với đồ chơi và những thứ đồ chơi mà trẻ yêu thích được thay
đổi theo sự phát triển và hiểu biết của trẻ thì chính đồ chơi đó lại trở thành đồ dùng
học tập của trẻ giúp trẻ có nhiều cơ hội trải nghiệm và lĩnh hội các kiến thức thông qua
đồ chơi được sử dụng trong các trò chơi, vì vậy càng có nhiều cách để trẻ chơi với một
đồ chơi thì trẻ càng có cơ hội học tập và tích luỹ kiến thức theo các cách khác nhau.
Từ nhận thức trên, tôi thiết nghĩ việc trang bị các kiến thức và nâng cao kỹ năng
làm đồ dùng học tập , đồ chơi cho giáo viên Mầm non trong nhà trường là việc làm
hết sức cần thiết và bổ ích vì làm đồ dùng học tập, đồ chơi tự tạo là một hoạt động
mang tính sáng tạo và độc đáo . Sáng tạo và độc đáo ở chỗ cùng một nguyên vật
liệu mỗi người lại có ý tưởng riêng, cách thức riêng để tạo ra sản phẩm theo

chưa phong phú về hình thức và chủng loại. Thực tế:
TT Nội dung
Tổng
số
Mức độ
Đạt
yêu cầu
Chưa đạt
yêu cầu
Số
lượng
%
Số
lượng
%
1 Số lớp có đủ đồ dùng học tập,
đồ chơi ở mức độ tối thiểu
10 10 100 0 0
2 Số lớp có đủ đồ dùng học tập,
đồ chơi tự làm đảm bảo yêu
cầu chất lượng, phong phú, hấp
dẫn.
10 6 60 4 40
3 Số CBGV có ý thức sưu tầm
nguyên vật liệu để làm đồ dùng
học tập, đồ chơi.
23 15 65 8 35
4 Số CBGV biết cách làm và vận
dụng sáng tạo.
23 13 56.6 10 43.4

theo tôi tổ chức hội thảo không những mang lại hiệu quả cao về chuyên môn mà còn là
hình thức bồi dưỡng về năng lực giao tiếp, kỹ năng ứng sử, đặc biệt là năng khiếu cá
nhân, bởi qua hội thảo họ được trao đổi, được bàn bạc, được thảo luận đưa ra ý kiến
của riêng mình trên cơ sở đó học tập kinh nghiệm lẫn nhau.
Để tổ chức buổi hội thảo được tốt tôi đã cùng Ban giám hiệu nhà trường xây
dựng kế hoạch hội thảo trình lên PGD & ĐT huyện để thống nhất nội dung, thời gian
và hình thức làm.
5
 Mục đích của hội thảo :
Tận dụng những nguyên, vật liệu dễ kiếm, dễ tìm để làm đồ dùng học tập, đồ
chơi sử dụng trong học tập và trong các trò chơi cho trẻ.
Phát huy óc sáng tạo, kỹ năng làm, rèn luyện tính kiên trì, khả năng khéo léo
của đôi bàn tay cho cô và trẻ.
 Nội dung của hội thảo : Tôi định hướng chỉ xoay quanh 2 vấn đề cơ bản:
- Trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm đã làm đồ dùng học tập đồ chơi từ các
nguyên vật liệu sẵn có của địa phương ở mỗi lớp, mỗi cá nhân giáo viên.
- Giúp nhau thực hành làm các đồ dùng học tập, đồ chơi theo ý tưởng riêng và cách
làm của mỗi người.
 Hình thức của hội thảo:
Để tất cả mọi giáo viên được tham gia, phát huy hết khả năng vốn có của mình chúng
tôi thực hiện theo hình thức:
Bứơc1: Chia lớp thành 3 tổ theo 3 khối .( Khối nhà trẻ,Khối lớp mẫu giáo 3 tuổi, và
4 tuổi. Khối lớp mẫu giáo 5 tuổi)
Tổ 1: Kinh nghiệm làm đồ dùng học tập,đồ chơi từ tre, trúc, cói đay, rơm, rạ…
Kinh nghiệm làm đồ dùng học tập, đồ chơi từ vải , len, sợi…
Tổ 2: Kinh nghiệm làm đồ dùng học tập, đồ chơi từ bìa, giấy, đất nặn.
Kinh nghiệm làm đồ dùng học tập, đồ chơi từ các đồ vật thiên nhiên: Vỏ cây,
cành cây, hạt đậu, hạt lạc, hạt vừng, các loại hạt trái cây…
Tổ 3: Kinh nghiệm làm đồ dùng học tập, đồ chơi từ các tạp phẩm hoặc từ các đồ vật
khác nhau.

ngắn, to, nhỏ khác nhau có thể làm bộ lồng ghép, bộ gõ, bộ lăn, xúc xắc, cán cờ, đũa
dài, đũa ngắn, làm tầu hỏa, làm cối giã gạo, làm thùng sách nước…những đoạn trúc
nhỏ hơn có thể làm đồ chơi xâu hạt.
7
- Kinh nghiệm làm từ bìa, giấy, đất nặn : Họ cho biết có thể dùng đất sét của địa
phương nhào cho mềm rồi nặn các sản phẩm theo ý muốn, mang phơi khô, khi sử
dụng sạch sẽ, vệ sinh không kém đất mua sẵn.
Để nặn nhanh, chính xác và trong thời gian ngắn tạo được nhiều sản phẩm chúng
tôi hướng dẫn giáo viên bằng nhiều cách : Ví dụ: Đối với qui trình nặn các
con vật : biết cách qui về nhóm động vật 4 chân, 2 chân và về các hình khối cơ bản
như hình khối trứng, hình khối trụ, hình lá…
Cụ thể: Muốn nặn con hươu sao đứng : Đầu, mình (khối trứng); Cổ, chân (khối
trụ); Tai (hình lá)…Từ các hình khối đó chỉnh sửa ghép lại .Sau đó lấy hạt bưởi, hoặc
hạt vừng, hay hạt cam thảo gắn lên là được con hươu sao rất đẹp.
Nếu muốn tạo dáng hình con hươu sao nằm: chỉ cần uốn gấp chân xếp dưới
bụng, gắn cổ theo hướng lên là được.
Muốn hươu đang chạy thì thân hơi đổ về phía trước, hai chân trước cũng nao về
phía trước, hai chân sau dượt theo.
Tương tự muốn nặn con thỏ, con mèo, con sóc, con trâu …chúng tôi đều dựa trên các
hình khối cơ bản đó và chỉ cần thêm chi tiết phụ mang đặc điểm riêng của từng con là
xong, vừa nhanh, vừa giống thật, đẹp mà trông rất ngộ nghĩnh.
Tổ 2: Kinh nghiệm làm đồ chơi từ các đồ vật thiên nhiên: Vỏ cây, cành cây, , vỏ
ngao,vỏ sò, vỏ hến ,hạt đậu, hạt lạc, hạt vừng, các loại hạt trái cây…
Ví dụ : - làm cây phượng: Thân bằng vỏ cây khô, hoa bằng giấy đỏ cắt nhỏ, cành bằng
đất nâu bồi, nền dưới gốc bằng đất vàng nhạt.
- Vỏ sò trắng chắp thành hình con thiên nga; vỏ sò các màu chắp thành hình con công
đặc biệt là đuôi công rất đẹp và hấp dẫn từ các màu sắc tự nhiên.
Kinh nghiệm làm đồ chơi từ các tạp phẩm hoặc đồ vật khác nhau.
- Ví dụ: Lõi chỉ bằng gỗ thì làm bánh xe lăn, bằng giấy thì cắt thành khoanh nhỏ
nhuộm màu làm đồ chơi xâu hạt.

của bạn dễ hơn nhưng tạo sản phẩm lại đẹp hơn.
Về số lượng: Nhiều hơn, đủ cho các hoạt động học và chơi của trẻ.
Về chất lượng sản phẩm: Chất lượng đảm bảo, bền, đẹp, có giá trị sử dụng, hình
thức phong phú và nhiều thể loại khác nhau.
2. Phát động phong trào làm đồ dùng học tập đồ chơi cho trẻ từ các nguyên, vật
liệu dễ kiếm - đồng thời sử dụng có hiệu quả đồ dùng học tập, đồ chơi đã làm.
Sau hội thảo bước tiếp theo tôi chỉ đạo các lớp phát động phong trào làm đồ
dùng học tập, đồ chơi tự tạo theo từng đợt để lấy thành tích chào mừng các ngày lễ
trong năm. Một phần giúp cho cán bộ giáo viên củng cố cách làm, qui trình làm, mặt
khác quan trọng hơn cả là họ tạo ra được nhiều sản phẩm cho các cháu học tập, vui
chơi. Sau mỗi đợt các trường tổng hợp số lượng làm, chất lượng đồ dùng học tập, đồ
chơi, báo cáo kết quả về Ban giám hiệu nhà trường. Để động viên và khuyến khích
tinh thần làm chúng tôi gắn kết quả làm đồ chơi tự tạo vào tiêu chí thi đua hàng năm
để các lớp và giáo viên phấn đấu.
Cũng từ đó các lớp xuất hiện rất nhiều đồ dùng học tập, đồ chơi đẹp, hẫp dẫn, có
giá trị sử dụng. Nhiều đồ chơi còn sáng tạo hơn ban đầu như các cô giáo Cô Lê Thị
Vân Hà, cô Lê Dương, cô Nguyễn Trang ( Khối lớp 5 tuổi); Cô Bùi Thuỷ, Cô Nguyễn
Hương( Khối lớp 4 tuổi) cô Hoàng Thuỷ, cô Hoàng Hạnh( Khối lớp 3 tuổi), cô Đồng
Giang, cô Phạm Cúc( Khối nhà trẻ)
Các đồ dùng học tập, đồ chơi còn được bố trí, sắp xếp phù hợp trong các góc
chơi, đặc biệt là các đồ dùng học tập đồ chơi đó được phát huy tác dụng trong mỗi
buổi chơi, mỗi trò chơi và với nhiều cách chơi khác nhau.
Ví dụ : Một bộ vỏ hến có thể phân loại to nhỏ, nhiều ít, xếp cao thấp; Xếp hình
các loại quả, các chữ số, chữ cái, bông hoa, các con vật ; Hoặc xếp thành nhiều hình
dáng khác nhau : Từ con cá đang nằm chỉ cần xếp lại cái đuôi theo hình cong từ dưới
10
lên một chút thành cá đang quẫy đuôi bơi rất đẹp . Trẻ có thể chơi cá nhân hoặc theo
nhóm, và cùng nhau thảo luận cách chơi.
Một yếu tố để phát huy tối đa hiệu quả đồ dùng học tập, đồ chơi đã làm tôi đã
cùng ban giám hiệu chỉ đạo các lớp xây dựng môi trường lớp học khoa học, sắp xếp

- Phải thỏa mãn được nhu cầu và ý muốn hoạt động tích cực trong khi học tập và
vui chơi của trẻ.
- Phải có hình dáng giống như thật.
- Phải kết hợp hài hòa giữa đường nét, màu sắc, hình khối.
- Phải đạt tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn, bền chắc, có giá trị sử dụng.
Chấm xong chúng tôi trưng bày sản phẩm tại trường Văn phòng nhà trường mời
lãnh đạo địa phương, hội phụ huynh, các ban ngành về dự, tham quan. Bằng hình thức
này chúng tôi đón nhận được sự ủng hộ nhiệt tình, những lời động viên, khen ngợi ,
ghi nhận công sức của chị em giáo viên trong nhà trường. Cũng thông qua hội thi họ
hiểu được tầm quan trọng của đồ dùng học tập,đồ chơi đối với sự phát triển của trẻ,
đặc biệt là đồ dùng học tập, đồ chơi này lại được làm chính ngay từ những nguyên vật
liệu có xung quanh mình. Chúng tôi nghĩ đây là một hình thức tuyên truyền nhanh
nhất, dễ hiểu nhất, hiệu quả nhất.
Kết quả hội thi : Tính theo đơn vị lớp :
Giải nhất : 2 lớp
Giải nhì : 3 lớp
Giải ba: 3 lớp
Giải khuyến khích 1lớp.
Giải cho những bộ đồ chơi tiêu biểu, độc đáo: 4 bộ.
12
Để có kinh nghiệm làm đồ dùng học tập, đồ chơi cho những năm tiếp theo, trên
cơ sở bản thuyết minh của các lớp chúng tôi soạn thảo và đóng thành cuốn sách có tên
gọi: “Kinh nghiệm làm dùng học tập, đồ chơi từ các nguyên vật liệu sẵn có của địa
phương” phát cho mỗi lớp một cuốn để học tập theo nhu cầu.
4.Khai thác tiềm năng sẵn có từ các bậc phụ huynh, các lực lượng xã hội trong
việc tìm kiếm nguyên vật liệu ủng hộ nhà trường, đồng thời cùng dành thời gian
và công sức làm đồ dùng học tập, đồ chơi cho trẻ.
Theo tôi đây là giải pháp quan trọng không thể thiếu được trong việc tìm kiếm,
nâng cao chất lượng làm đồ chơi cho trẻ bởi đây là một lực lượng lớn, nếu các trường
biết tận dụng và khai thác bằng nhiều hình thức thì sẽ thu về nguồn đồ chơi vô tận.

 Đối với việc khai thác khả năng làm đồ dùng học tập, đồ chơi của các bậc phụ
huynh và các lực lượng xã hội:
Chúng tôi làm bằng cách thông qua tìm hiểu lý lịch của trẻ về nghề nghiệp, năng khiếu
của từng phụ huynh trong lớp.
Từ chỗ khai thác đúng nghề, đúng nghiệp cùng với khả năng tham mưu khéo
léo, chúng tôi đã có một lực lượng hết sức “ đông đảo”; nhiều phụ huynh tích cực phát
huy “tay nghề” sẵn có của mình cùng tham gia làm đồ dùng học tập, đồ chơi cho trẻ.
Ví dụ: - Phụ huynh làm nghề thợ may thì tận dụng vải thừa từ nhiều màu sắc để may
các con giống, rối tay, trang trí “sân khấu” cho các câu chuyện kể, cho hoạt động âm
nhạc…
- Phụ huynh làm nghề cơ khí thì uốn thép , khoan sắt : làm các đồ dùng đồ chơi kéo
đẩy như : xe “chở cói”; các vật dụng như : thùng xách nứơc, roa tưới cây ; “ chiếc
nón kỳ diệu” để phục vụ học tập và vui chơi cho trẻ
- Phụ huynh làm nghề mộc thì làm đồ chơi từ gỗ: tạo ra các khối chữ nhật, tròn,
vuông, cuốc, xẻng, liềm cắt cói, liềm cắt lúa, cày, bừa, go dệt chiếu, xe đay…phục vụ
14
cho chủ điểm ngành nghề nói chung và một số nghề của địa phương Nga Bạch nói
riêng đồng thời cũng phục vụ cho một số trò chơi dân gian là một trong các nội dung
của trường học thân thiện, học sinh tích cực.
- Phụ huynh làm nghề thủ công đan lát thì đan làn, cốc chén, đĩa, mũ, dép…từ cây cói,
sợi đay để tặng nhà trường phục vụ cho chủ điểm gia đình…
Những tấm gương tiêu biểu như phụ huynh của các cháu ở các lớp 5 tuổi A1, 5 tuổi
A2, 5 tuổi A3, 4 tuôi B3, Nhóm trẻ 25- 36 tháng… Ngoài ra còn có các người thân của
cán bộ giáo viên như Ông nội của cháu Đào Thanh Bình (lớp 5 tuổi A2); bố đẻ của cô
giáo PhạmThị Cúc( Nhóm trẻ 25- 36 tháng) chồng của cô Lê Thị Dương (Lớp 5 tuổi
A2),…
Đặc biệt là các thành viên của Hội phụ huynh nhà trường, của Hội phụ nữ , của
Ban văn hóa xã ,. Nhất là qua hội thi “Bé với an toàn giao thông và bảo vệ môi
trường” trong năm học này đã tạo lên được không khí hào hứng, sôi nổi nhiệt tình từ
các các lực lượng xã hội phục vụ cho hội thi : ngoài các chùm thơ, bài vè, các bài ca

Căn cứ vào qui định nhà trẻ hoạt động trong cả thời gian hè, mẫu giáo được
nghỉ 2 tháng (tháng 6,7) tháng 8 dành cho chuyên đề, điều tra cháu trong độ tuổi và
một số công tác khác chuẩn bị cho năm học mới:
Thứ nhất: Trong thời gian hè tiếp tục phát động phong trào tìm kiếm
nguyên vật liệu và động viên chị em tập trung về trường theo tinh thần chung 1-2 tuần
làm đồ dùng học tập đồ chơi cho trẻ.
Thứ hai : Trong thời gian hè và trong cả năm học các trường và giáo viên có kế
hoạch bổ sung đồ dùng học tập, đồ chơi tự làm theo tháng, theo chủ đề . Chúng tôi đề
nghị giáo viên căn cứ vào chương trình của từng độ tuổi, từng chủ đề xem độ tuổi đó,
16
chủ đề đó có những trò chơi gì, bài học gì , cần những đồ dùng học tập đồ chơi nào,
cái gì đã có và có thể vận dụng được, còn cái gì chưa có để chủ động làm.
Ví dụ : Đối với trẻ mẫu giáo 5 tuổi đang thực hiện chủ đề “Trường mầm non”, chủ đề
tiếp theo là chủ đề “Bản thân” thì ngoài những đồ dùng học tập, đồ chơi đã có, có thể
vận dụng được thì cần phải chủ động bổ sung thêm đồ dùng học tập, đồ chơi mới đầy
đủ và phù hợp cho đề “Bản thân”.
Thứ ba: Phát huy và sử dụng có hiệu quả những đồ dùng đã làm một cách tốt
nhất theo quan điểm làm đồ dùng học tập là để cho trẻ học, làm đồ chơi là để cho trẻ
chơi chứ không phải để trung bày hay trang trí. Luôn luôn thay đổi mẫu làm, hình
thức, kiểu dáng trên cùng một loại đồ dùng đồ chơi để tạo sự hấp dẫn kích thích ham
muốn được học tập, được vui chơi của trẻ đến mức : Khi nhìn thấy đồ chơi trẻ nghĩ
ngay đến trò chơi và cách chơi với đồ chơi đó.
17
C. KẾT LUẬN :
Đồ dùng học tập, đồ chơi tự tạo từ các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương có ý
nghĩa vô cùng to lớn trong giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ : Phát triển thể chất,
phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển tình cảm xã hội và phát triển thẩm
mỹ…chính vì vậy nâng cao kiến thức kỹ năng làm đồ dùng học tập, đồ chơi để để có
thật nhiều và đầy đủ cho trẻ học và chơi là một việc làm cần thiết, bổ ích, là trách
nhiệm của mỗi cán bộ giáo viên vì đồ dùng học tập, đồ chơi là người bạn thân thiết, là

học tập, đồ chơi.
23 21 91 2 9
4 Số CBGV biết cách làm và vận 23 20 87 3 13
18
dụng sáng tạo.
5 Số CBGV sử dụng có hiệu quả đồ
dùng học tập, đồ chơi đã làm.
23 21 91 2 9
2. Bài học kinh nghiệm:
Để chủ động đáp ứng được đồ dùng học tập đồ chơi cho trẻ ngày càng nhiều,
phong phú, hấp dẫn và có chất lượng. Tôi nghĩ chúng ta cần:
2.1 Có kế hoạch chỉ đạo chủ động làm đồ dùng học tập, đồ chơi ngay từ đầu năm
học .
- Thường xuyên tổ chức được hội thảo đồ dùng học tập, đồ chơi và cách làm đồ dùng
học tập, đồ chơi tự tạo để nâng cao kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm cho đội ngũ cán
bộ giáo viên.
- Xây dựng được ý thức tìm kiếm, nhặt nhạnh nguyên, vật liệu sẵn có từ đội
ngũ cán bộ giáo viên, các lực lượng xã hội bằng nhiều hình thức làm phong phú thêm
“ kho nguyên, vật liệu ” sẵn có để làm đồ dùng học tập, đồ chơi cho trẻ vào bất cứ lúc
nào khi có thời gian và nhu cầu.
- Phát động phong trào làm đồ dùng học tập, đồ chơi tự tạo và tổ chức được hội thi các
cấp : Lớp - Trường- Huyện. Có phần thưởng xứng đáng cho những cá nhân, tập thể
làm tốt để động viên khích lệ phong trào kịp thời.
- Làm tốt công tác tuyên truyền, phát huy được sức mạnh tổng hợp của các bậc phụ
huynh, các lực lượng xã hội trong việc tìm kiếm nguyên vật liệu có sẵn và tham gia
làm đồ dùng học tập, đồ chơi tự tạo cho trẻ.
- Chỉ đạo giáo viên sử dụng có hiệu quả nguồn đồ dùng học tập, đồ chơi đã làm được,
đồng thời biết cách hướng dẫn trẻ chơi linh hoạt bằng nhiều cách chơi với một đồ chơi,
hay nói cách khác một đồ chơi mà có nhiều cách chơi sẽ tạo cơ hội cho trẻ được trải
nghiệm, sáng tạo, linh hoạt trong quá trình sử dụng đồ chơi phù hợp với mỗi trò chơi,