SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
" CÁC BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH LỚP 1"
PHẦN THỨ NHẤT
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chữ viết đẹp của học sinh là vấn đề được mọi người trong và ngoài ngành Giáo Dục Đào
tạo quan tâm lo lắng . Người xưa có đã nói : “nét chữ nết người” là hàm ý hai vấn đề :
Thứ nhất, nét chữ thể hiện tính cách con người ; thông qua rèn luyện chữ viết mà giáo
dục nhân cách con người . Vì vậy phong trào “vở sạch – chữ đẹp” vừa là mục đích, vừa
là phương tiện trong quá trình rèn luyện học sinh viết đúng, dẫn tới việc viết đẹp cho học
sinh, nó góp một phần vào việc giáo dục toàn diện cho học sinh ngay từ lớp 1.
II. CƠ SỞ KHOA HỌC THỰC TIỄN
Học sinh lớp 1 ngày đầu tiên đi học ở trường phổ thông còn rất nhiều bỡ ngỡ . Việc làm
quen với chữ viết đối với các em thật khó khăn bởi đôi tay còn vụng về, lóng ngóng. Là
giáo viên dạy lớp 1, tôi luôn trăn trở suy nghĩ một câu hỏi : ở lớp 1 có nên tiến hành dạy
các em viết đẹp ngay không ? Qua việc giảng dạy môn Tập Viết tôi nhận thấy rằng đối
với học sinh lớp 1 nếu cùng một lúc đòi hỏi các em viết đúng, viết đẹp ngay là một điều
không thực tế, khó có thể thực hiện được. Do vây đối vói từng lớp, giáo viên cần lựa
chọn mục tiêu trọng tâm của môn học phù hợp với lứa tuổi để học sinh tiếp thu bài một
cách vững chắc nên tôi đã xác định muốn viết chữ đẹp thì việc đàu tiên cần làm ở lớp 1 là
rèn cho trẻ có nề nếp và kĩ thuật viết chữ đúng thì mới có cơ sở để viết chữ đẹp . Đây
chính là yêu cầu có tính quyết định trong việc rèn viết chữ đẹp cho suốt quá trình học tập
của học sinh.
III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Qua việc dạy và việc học ở trường, tôi khảo sát những khó khăn sai lầm về tư thế ngồi,
kỹ năng viết chữ, tìm ra nguyên nhân dẫn đến sai lầm. Từ đó tôi đưa ra biện pháp khắc
phục trong quá trình giảng dạy để nâng cao chất lượng viết đưa ra biện pháp khắc phục
trong quá trình giảng dạy để nâng cao chất lượng viết đúng, viết sạch đẹp cho học sinh
lớp 1.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Để việc nghiên cứu đạt kết quản tốt, tôi sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu,

Loại khá 3em/20em = 15%
Loại trung bình 10em/20em= 50%
Loại yếu 5em/20em = 25%
Kết quả bài 2: Loại giỏi: 1em/20em = 5%
Loại khá 3em/20em = 15%
Loại trung bình 8em/20em = 40%
Loại yếu 8em/20em = 40%
II. THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN.
1 – Các dạng sai lầm của học sinh.
- Chữ viết chưa đúng cỡ đọ cao, đọ rộng (nhất là bài tập 2), điểm đặt bút, dùng bút
chưa đúng.
- Chữ viết chưa liền mạch.
- Dấu thanh, dấu phụ ghi chưa đúng vị trí đa số viết dấu quá to, dấu đặt xa chữ, có
em dấu chạm vào chữ, dấu không đúng chữ ghi âm chính.
- Chữ viết xấu, các nét nghiêng ngả, méo, khoảng cách các chữ không đều.
- Tư thế ngồi, cách cầm bút sai đa số các em ngồi cúi mặt với vở, người cong vẹo,
vai thấp vai cao, rất nhiều em cầm bút bằng 4 ngón tay, có em cầm cả 5 ngón tay, thậm
chí cầm 3 ngón tay nhưng chưa chụm cả 3 ngón tay vào quản bút, cán bút vuông góc với
mặt vở, có em cầm bút ngả về phía trước.
2 – Nguyên nhân.
Thứ nhất: Do học sinh chưa nắm các nét cơ bản và cấu tạo các chữ ghi âm, vần,
tiếng, dấu thanh; chưa nắm vững quy trình viết chữ cái, quy trình nối các nét trong chữ
cái, nối các chữ cái trong chữ ghi tiếng nên chữ viết mới sai độ cao, dộ rộng, các nét chữ
rời rạc, không đều.
Thứ hai: Do nhận thức hạn chế của đa số các bậc phụ huynh học sinh về mẫu chữ
và tầm quan trọng của môn Tập viết, sự thiếu quan tâm kèm cặp các em trong thời gian
học ở nhà cũng như chuẩn bị dụng cụ học tập cho các em.
Thứ ba: Do học sinh chưa được hướng dẫn, uốn nắn một cách tỉ mỉ, kịp thời
thường xuyên từ việc cầm bút, ngồi viết và cách viết theo đúng quy định ngay từ khi các
em mới bắt đầu đi học.

còn sưu tầm những bài viết, vở viết sạch đẹp của những năm trước của chính học sinh
trong lớp để giới thiệu cho học sinh học tập.
2 – Dạy học sinh có cách cầm bút và tư thế ngồi viết đung.
Để học sinh có thể tránh được cái gọi là “Bệnh học trò” (tức là bệnh cong vẹo cột
sống, bệnh cận thị) thì giáo viên phải luyện cho học sinh có được một tư thế ngồi thật
đúng, thật thoải mái. Muốn vậy, người giáo viên cũng phải có tư thế ngồi thật đúng để
học sinh bắt trước. Ngay mỗi giờ đầu tập viết tôi đều cho học sinh ngồi đúng tư thế, lưng
thẳng, ngực không áp vào bàn, hai chân đặt song song, vuông góc với mặt đất, tay phải
cầm bút, tay trái giữ mép vở, vai ngang bằng, đầu hơi cúi để cách mắt với vở khoảng 20 –
30cm (tôi cho học sinh chống cùi chỏ tay trên mặt bàn, ngửa bàn tay ra, áp trán vào sát
lòng bàn tay để ước lượng khoảng cách mặt với vở). Cách cầm bút tôi cũng làm mẫu và
hướng dẫn tỉ mỉ: Ngón cái và ngón trỏ đặt ở phái trên, ngón giữa ở phía dưới đỡ đầu bút
cách đầu bút khoảng 1đốt ngón tay, cán bút nghiêng về bên phải cổ tay; khi viết đưa bút
khoảng 1 đốt ngón tay, nhẹ nhàng không ấn mạnh. Khi học sinh nắm các cách cầm bút,
cách ngồi thì trước lúc viết tôi thường cho học sinh nhắc lại và thực hiện theo đúng quy
định: “Tay phải cầm bút bằng 3 ngón tay, tay trái giữ mép vở, lưng thẳng, đầu hơi cúi,
ngực không tì vào bàn”. Trong quá trình học sinh viết rất hay quên, thay đổi tư thế ngồi
đúng, lúc đó tôi lại phải kiên nhẫn chỉnh sửa cho từng em. Lặp đi lặp lại nhiều lần, các
em cũng dần dần ngồi đúng, cầm bút đúng. Để viết dễ, chữ đẹp tôi còn hướng dẫn các em
cách để vở hơi chếch bên trái, khi viết xuống những dòng dưới, các em tự đẩy vở lên trên
để cánh tay luôn tì lên mặt bàn làm điểm tựa khi viết.
3- Dạy cho học sinh có kỹ thuật viết đúng, viết đẹp.
Ngay từ đầu, Giáo viên hướng dẫn cho học sinh nắm chắc, viết tốt các nét cơ bản
của chữ viết về tên gọi, điểm đặt bút, điểm dừng bút.
Tôi cho học sinh nắm được các thuật ngữ: “Dòng kẻ ngang 1, dòng kẻ ngang 2,
…. dòng kẻ ngang 5; Dòng kẻ dọc 1, dòng kẻ dọc 2, … dòng kẻ dọc 5”.
Học sinh nắm chắc cách viết các nét sẽ nắm được cấu tạo của từng chữ cái và việc
nối chữ cái thành chữ sẽ dễ dàng hơn.
Để học sinh viết không bị rời rạc, đứt nét phải nhấn mạnh hơn chỗ nối nét, nối chữ
nhất là chỗ rê bút, nhắc các em viết liền mạch đến đâu mới được nhấc bút, ở phần đầu

giờ học tăng (buổi chiều). Mỗi loại vở tôi đều thường xuyên chấm điểm, nêu ưu khuyết
điểm cho từng em. Việc luyện viết theo nhóm nét tôi thấy rất hiệu quả để các em viết
đẹp, nắm chắc mẫu chữ. Tôi chia chữ viết thành các nhóm để rèn luyện như sau:
- Nhóm nét cong gồm các chữ: o, ô, ơ, c, x.
- Nhóm nét móc gồm: m, n, u, ư, i, t, v.
- Nhóm nét khuyết gồm: b, l, h, k, g, y.
- Nhóm nét thắt gồm: r, s, e, ê.
- Nhóm nét cong và nét móc gồm: a, ă, â, d, đ.
- Nhóm nét cong và nét sổ gồm: p, q.
Khi dạy học sinh cỡ chữ nhỏ tôi cũng thường xuyên luyện theo cách đó giúp các
em nhớ lâu viết đều nét, đúng độ cao các chữ cái.
6 - Chuẩn bị cơ sở vật chất đầy đủ phục vụ cho dạy – học Tập viết.
Ở lớp ngoài sự trang bị sẵn có như bàn, ghế đúng quy cách, các bóng điện phục vụ
ánh sáng đầy đủ, tủ đụng đồ dạy – học; tôi còn treo thêm mẫu chữ viết và sổ quy định
trong trường Tiểu học, kẻ bảng lớp để thuận tiện cho việc dạy tập viết như: có bảng kẻ
các dòng li phóng to như vở Tập viết để viết mẫu và hướng dẫn viết vở.
Tôi thương xuyên phối hợp với phụ huynh học sinh của lớp để giúp đỡ các em.
Ngay từ buổi họp phụ huynh đầu năm tôi đã bàn bạc, thống nhất về sự chuẩn bị và cách
dạy kèm cặp các cháu ở nhà. Tôi đề nghị cha mẹ học sinh chuẩn bị cho các em bàn học,
góc học tập đủ ánh sáng, vở 48 trang có bìa bọc, bảng kẻ ô vuông 1 mặt, ô li 1 mặt, phấn
không bụi, hộp đựng giẻ lau, bút chì mềm, bút máy mực đen, thước kẻ, giấy thấm mực.
Sau 8 tuần viết bút chì, học sinh bắt đầu viết bút mực. Để tránh bẩn tôi phải hướng dẫn tỉ
mỉ cách lấy mực, cầm bút , viết xong lắp bút, thấm mực, mỗi cuốn vở viết cho các em
kèm một miếng giấy ăn để thấm mực.
7 – Tổ chức các trò chơi và phong trào thi đua “ Giữ vở sạch, viết chữ đẹp”
Để dạy – học tập viết thành công phải có sự hướng dẫn tỉ mỉ, từng li, từng tí của
giáo viên. Mặt khác, giáo viên còn phải hiểu tâm lý lứa tuổi học sinh. Không nên cho các
em ngồi viết liền trong một thời gian dài dễ gây mỏi tay và chán. Cần thường xuyên tổ
chức các trò chơi thi viết chữ đẹp trong mỗi tiết học,. Tổ chức thi “Giữ vở sạch, viết chữ
đẹp” Trong từng tháng. Động viên khen ngợi kịp thời những tổ hay cá nhân thực hiện tốt,

Qua quá trình nghiên cứu và thực tế giảng dạy với biện pháp và kết quả nêu trên,
tôi rút ra những bài học kinh nghiệm sau:
Để học sinh viết đúng, viết đẹp rất cần ở giáo viên sự tỉ mỉ uốn nắn từng nét cho cả
lớp và cho từng bàn tay nhỏ, sự kiên nhẫn làm đi làm lại nhiều lần với tất cả tấm lòng yêu
thương học trò của thầy cô giáo.
Mỗi giáo viên phải nắm chắc kiến thức, quy trình kỹ thuật viết chữ để dạy tốt từng
tiết tập viết cho học sinh. Phải đưa ra phương pháp dạy học cụ thể để phù hợp với từng
đối tượng học sinh của lớp mình tuân theo nguyên tắc từ dễ đến khó, từ đơn giản đến
phức tạp.
Sử dụng phương pháp làm mẫu, bắt trước, mỗi giáo viên phải tự rèn luyện mình từ
chữ viết ở vở, ở bảng đến tư thế ngồi viết, cách cầm bút để làm gương nhất là trước mắt
học trò.
Trong dạy học Tập viết cần phải thường xuyên tổ chức các trò chơi thi viết nhanh,
viết đẹp tạo sự hứng thú rèn luyện cho học sinh.
Sự phối hợp giữa cha mẹ học sinh với các thầy cô giáo sẽ tạo điều kiện thuận lợi về
cơ sở vật chất về mọi mặt, giúp ích rất nhiều cho việc nâng cao chất lượng chữ viết cho
học sinh.
VI. ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
Sáng kiến kinh nghiệm này sẽ áp dụng được với tất cả các đối tượng lớp 1, những
em có tố chất phát triển bình thường
PHẦN THỨ BA
I. KẾT LUẬN CHUNG.
Mục tiêu giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu
cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về mọi mặt, góp phần hình thành nhân cách con
người Việt nam XHCN, nâng cao chất lượng dạy học Tập viết trong dạy học Tiếng Việt
cũng không nằm ngoài mục tiêu đó. Ngay từ lớp 1 cần bồi dưỡng cho học sinh có được
đức tính và thái độ cần thiết như: lòng say mê, ý chí quyết tâm, tính cẩn thận, chính xác,
óc thẩm mĩ. Tinh thần trách nhiệm trong rèn luyện chữ viết.
Việc rèn chữ viết đúng và đẹp vẫn đang là mối quan tâm của nhiều người nhất là
những người trực tiếp giảng dạy. Việc tìm ra khó khăn và hướng khắc phục cùng với sự