SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG THỰC HÀNH NGHI THỨC
ĐỘI TRONG LIÊN ĐỘI TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN NGỌC
LẶC”

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là: “ Tổ chức của Thiếu nhi Việt Nam do Chủ
tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phụ
trách” Nội dung này khẳng định Thiếu niên Việt Nam có một tổ chức đại diện cho mình
và của mình, có tính quần chúng và tính cách mạng, đi theo con đường của Bác Hồ kính
yêu và sự nghiệp đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc.
Đội được khẳng định là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, nó thể hiện sự lớn
mạnh của Đội trong quá trình hoạt động, tạo cho Đội viên được giáo dục và tự giáo dục
thông qua các hoạt động tập thể mà Đội tổ chức.
Hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cho các em thiếu nhi thông qua các hoạt
động Đội nhằm giúp các em nâng cao nhận thức về lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội, sự hiểu biết về truyền thống dân tộc, truyền thống cách mạng của Đảng, của
Đoàn, của Đội. Từ đó xây dựng tình cảm tốt đẹp cho các em Đội viên, nâng cao lòng yêu
nước tinh thần tự lập tự cường, truyền thống bất khuất, kiên cường, song rất giàu lòng
nhân ái của dân tộc, biết ơn những anh hùng, liệt sĩ và cả những người đang ngày đêm
nuôi nấng dạy dỗ mình. Qua hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức Đội còn góp
phần làm cho các em Đội viên phát triển lòng nhân ái, lòng vị tha, kích thích tính tích cực
trong hoạt động chính trị - xã hội góp phần vào việc xây dựng cộng đồng.
Các em là thành viên của tổ chức Đội, phải thực hiện các nhiệm vụ chung của Đội đó là:
+ Đội viên phải thực hiện Điều lệ Đội, nghi thức Đội và chương trình rèn luyện Đội viên,

điều kiện kinh tế xã hội của đất nước và đáp ứng những nhu cầu của Đội viên.
2. Ý nghĩa, vai trò của nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh.
Nghi thức Đội là một hoạt động giáo dục đặc trưng cho Đội TNTP Hồ Chí Minh. Thông
qua hoạt động này, tổ chức Đội được củng cố, phát triển và khẳng định vị trí, vai trò của
mình với xã hội.
Nghi thức Đội nhằm giáo dục toàn diện cho các em Đội viên mà trước hết là giáo dục ý
thức tổ chức kỉ luật, tinh thần trách nhiệm trước tập thể, tạo nên tình cảm gắn bó, đoàn
kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau để cùng tiến bộ.
Hoạt động nghi thức Đội giúp các em có thể lực cường tráng, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn,
tháo vát. Góp phần tạo nên vẻ đẹp cho người Đội viên, đẹp trong lời nói và đẹp trong
hành động.
Hoạt động nghi thức Đội tốt sẽ tạo thành thói quen, nề nếp tốt trong sinh hoạt hàng ngày
cho tập thể và cá nhân đội viên như: trang phục đẹp, gọn gàng, sạch sẽ, ra vào lớp đúng
giờ, trật tự, vệ sinh ngăn nắp…
Để có được những Đội viên khoẻ mạnh, tháo vát nhanh nhẹn, gọn gàng, có ý thức tổ chức
kỉ luật, có tinh thần trách nhiệm và biết đoàn kết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau. Vấn đề đặt
ra ở đây là phải rèn kĩ năng. Kĩ năng là yếu tố quyết định đến sự thành công của việc thực
hiện đúng, thành thạo Nghi thức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh.

II. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC RÈN KĨ NĂNG THỰC HÀNH NGHI THỨC ĐỘI
TRONG NHÀ TRƯỜNG HIỆN NAY.
Bản thân tôi ra trường và về công tác tại trường Tiểu học Thị trấn Ngọc lặc được 10 năm
và trực tiếp làm Giáo viên tổng phụ trách Đội được 5 năm tôi thấy rằng: Đây là một
trường chuẩn quốc gia nằm giữa thị trấn của một huyện lớn, với bề dày truyền thống dạy,
học và các hoạt động bề nổi như: văn nghệ, thể dục thể thao và đặc biệt là phong trào
hoạt động Đội. Song thực tế cho thấy để tổ chức Đội trong nhà trường hoạt động được
như đúng yêu cầu của Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh đã đề ra là một vấn đề hết sức nan
giải, đặc biệt là tổ chức các hoạt động nghi thức Đội cho thiếu nhi trong trường chuẩn
quốc gia, phần lớn thời gian dành để cho các em học tập. Mỗi tuần chỉ có thể bố trí được
01 buổi để hoạt động Đội lồng ghép vào chương trình GDNGLL nên chất lượng các buổi

SL
%
SL
%
SL
%
227
35
15,4%
50
22%
142
62,5%

Chính vì vậy mà trong các đợt kiểm tra về chuyên hiệu “Nghi thức Đội” của các năm học
trước chất lượng chưa được như mong muốn. Sau những năm làm GV -TPT Đội tôi đã
tìm tòi nghiên cứu và đã tìm ra được giải pháp để khắc phục tình trạng trên.

III) CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Việc thực hành đúng Nghi thức Đội có một vị trí rất quan trọng trong các hoạt động
ngoài giờ lên lớp. Song việc tập luyện Nghi thức Đội cho đội viên không phải là dễ. Qua
thực tế cho thấy việc dạy Nghi thức Đội hiện nay ở trường vẫn còn tồn tại những thuận
lợi và khó khăn sau:
1.Thuận lợi và khó khăn:
a. Thuận lợi:
Về phía GV-TPT: Bản thân tôi nhận thức đầy đủ về vai trò của người GV- TPT và về
chương trình rèn luyện Nghi thức Đội, thấy được việc dạy thực hành Nghi thức Đội là
một nhiệm vụ hết sức khó khăn, mà bản thân mỗi GV- TPT cần phải cố gắng nhiều mới
làm được.
Về phía học sinh: Hầu hết các em đều ngoan, có ý thức chấp hành kỉ luật. Có cố gắng

+ Thứ hai: GV- TPT Đội là người có tấm lòng yêu trẻ, say sưa với nghề nghiệp, ưa thích
hoạt động chính trị – xã hội.
+ Thứ ba: GV- TPT Đội phải có năng lực sư phạm vững vàng.
+ Thứ tư: GV- TPT Đội phải có năng lực về tổ chức và chỉ đạo các hoạt động Đội.
+ Thứ năm: GV - TPT Đội phải nắm vững nghiệp vụ và phương pháp công tác Đội.
Như vậy, 5 yếu tố đặc trưng cho năng lực và phẩm chất của người GV - TPT Đội là
những đòi hỏi khách quan của công tác Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh và phong
trào Thiếu nhi trong những điều kiện mới của cách mạng Việt Nam.
Để có thể hướng dẫn cho Đội viên về nghi thức Đội, người phụ trách Đội nhất thiết phải
là người thành thục và giỏi nghi thức Đội. Bản thân cần được đào tạo, có trình độ sư
phạm và khả năng tiếp cận với đối tượng Thiếu nhi, yêu quý Thiếu nhi và thích làm việc
với Thiếu nhi. Đồng thời khi hướng dẫn nghi thức Đội cho các em Thiếu nhi ở các độ
tuổi khác nhau phụ trách Đội không được nóng vội, phải có thái độ ôn tồn, hoà nhã, vui
vẻ nhưng dứt khoát. Nghi thức Đội phải được thực hiện theo quy trình từ thấp đến cao, từ
đơn giản đến phức tạp… Phải hướng dẫn cho các em nhận thức được ý nghĩa , tầm quan
trọng và biểu trưng của nghi thức Đội, các kĩ năng cơ bản của người Đội viên rồi mới
chuyển sang các động tác phối hợp phức tạp của cá nhân và tập thể.
Để học và thực hiện nghi thức Đội có hiệu quả tốt nhất, GV- TPT Đội nhắc Đội viên phải
thực hiện các yêu cầu sau:
+ Phải có thái độ đúng đắn, nghiêm túc và kiên trì.
+ Phải có trang phục cá nhân gọn gàng chuẩn mực.
+ Phải tập trung chú ý ghi chép và nghe lệnh của người chỉ huy.
+ Khi thực hiện động tác phải nhanh nhẹn, dứt khoát, rõ ràng theo khẩu lệnh và sự hướng
dẫn của người chỉ huy.
Trước hết yêu cầu học sinh nắm được nội dung 7 yêu cầu của người Đội viên.
Đó là:
1. Thuộc và hát đúng Quốc ca, Đội ca và một số bài hát truyền thống;
2. Thắt khăn, tháo khăn quàng đỏ;
3. Chào kiểu Đội viên Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh;
4. Cầm cờ, giương cờ, vác cờ, kéo cờ;

động tác tại chỗ và di động… GV cũng dùng phương pháp hướng dẫn tương tự như động
tác Chào kiểu Đội viên ( thuyết trình kết hợp trực quan)
b. Tập luyện kết hợp phát huy tính tự quản của BCH Liên Đội.
Trước hết phải chọn ra được đội ngũ BCH Liên đội khoảng 9 đến 11 em, là những đội
viên tiêu biểu, có tác phong nhanh nhẹn, chững chạc, có năng lực tổ chức và khả năng nói
trước đám đông, biết hô khẩu lệnh to rõ ràng có động lệnh, dự lệnh, biết chọn địa hình, vị
trí tập hợp… Đội ngũ chỉ huy Liên đội phải được tập huấn cơ bản trước, phải thực hiện
thành thạo 7 yêu cầu Đội viên để có thể giúp Tổng phụ trách Đội tập luyện cho các Chi
đội và kèm các Đội viên yếu.
+ GV chia Liên đội thành 11 Chi đội và mỗi Chi đội cử một thành viên trong BCH Liên
đội đến kèm và hướng dẫn Chi đội tập luyện.
c. Tổ chức kiểm tra đánh giá việc thực hiện 7 yêu cầu Đội viên thông qua hội thi nghi
thức Đội.
Đây là một buổi sinh hoạt Đội kết hợp hoạt động ngoại khoá vừa mang tính kiểm tra
đánh giá các bài học nghi thức Đội vừa mang tính giáo dục cao. Bởi lẽ học nghi thức Đội
mà không được thực hành thì Đội viên sẽ không hiểu hết được ý nghĩa, vai trò của nghi
thức đối với công tác Đội đồng thời các em được thực hiện cả 7 yêu cầu Đội viên theo
một hệ thống.

IV. HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trong quá trình tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp do Đội phụ trách như: Tập thể
dục, múa hát tập thể giữa giờ, tổ chức lễ chào cờ đầu tuần, tổ chức hội thi “Em yêu Đội
TNTP Hồ Chí Minh” để kiểm tra , công nhận các chuyên hiệu trong chương trình rèn
luyện Đội viên và chương trình dự bị Đội viên như : Nghi thức Đội; Nhà sử học nhỏ tuổi;
Nghệ sĩ nhỏ tuổi,
Nhờ sự vận dụng những biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội ở trên mà
kết quả thực hiện các hoạt động Đội đạt được như sau:
Hoạt động tập thể dục, múa hát giữa gìơ ra chơi: 100% đội viên, nhi đồng biết tập hợp
đội hình hành dọc, hàng ngang, vòng tròn nhanh, khoảng cách đều và đúng quy định.
Giúp cho việc tập trung đội hình các buổi chào cờ đầu tuần, tập thể dục, múa hát tập thể

C. KẾT LUẬN
1. Bài học kinh nghiệm.
Sáng kiến kinh nghiệm về “Một số biện pháp rèn kĩ năng thực hành Nghi thức Đội trong
Liên đội trường Tiểu học Thị trấn Ngọc lặc” là một cố gắng của bản thân tôi thể hiện sự
đổi mới về phương pháp tổ chức hoạt động Đội trong nhà trường.
Việc tiến hành giáo dục bằng Nghi thức Đội đòi hỏi phải có tính thuyết phục cao, tính
nghiêm túc, tính chính xác và thống nhất. Có như vậy mới làm cho Nghi thức Đội trở
thành nhu cầu thực sự của mỗi Đội viên, Nhi đồng và tập thể Đội.
Sáng kiến này tôi muốn đi sâu phân tích các biện pháp rèn kĩ năng thực hành Nghi thức
Đội để làm cơ sở lí luận cho việc vận dụng các biện pháp làm nâng cao kĩ năng thực hành
Nghi thức Đội cho học sinh.
Từ việc tìm hiểu những yêu cầu về nội dung thực hành Nghi thức Đội cần có của học
sinh và từ thực tiễn làm công tác Tổng phụ trách Đội, tôi đã đề xuất một số biện pháp rèn
kĩ năng thực hành Nghi thức Đội. Các kĩ năng cơ bản bao gồm: Kĩ năng tìm hiểu nội
dung về Nghi thức Đội; Kĩ năng quan sát, mô tả và thực hiện các động tác theo mẫu; Kĩ
năng thực hành các động tác Nghi thức Đội; Kĩ năng thực hành Nghi thức Đội cho cán bộ
chỉ huy Đội.
Các kĩ năng này được xây dựng trên cơ sở đảm bảo mục tiêu, yêu cầu về thực hiện Nghi
thức Đội.
2. Một số đề xuất, kiến nghị.
Trong nhiều năm liền làm GV kiêm TPT Đội tại trường Tiểu học Thị trấn Ngọc lặc, bản
thân tôi đã hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của nghi thức Đội Thiếu niên tiền phong
Hồ Chí Minh đồng thời biết rằng tổ chức Đội là tổ chức Giáo dục không thể thiếu được
trong các nhà trường. Vì vậy tôi xin được đưa ra một số kiến nghị như sau:
+ Nhà trường cần bố trí một buổi sinh hoạt dành riêng cho Đội để các em được sinh hoạt
Đội, tìm hiểu về truyền thống Đội và được học nghi thức Đội Thiếu niên tiền phong Hồ
Chí Minh.
+ Tạo điều kiện để GV- TPT Đội có thêm quĩ thời gian để nghiên cứu thêm tài liệu Đội,
các trò chơi tập thể…để phục vụ cho các buổi sinh hoạt Đội thêm phong phú đa dạng hơn
giúp các em thấy vui và chủ động tham gia các hoạt động của Đội.