SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“VẬN DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI GÂY HỨNG THU CHO
TRẺ 5-6 TUỔI HỌC MÔN LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI ĐẠT KẾT
QUẢ CAO”
TaiLieu.VN Page 1
PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong những năm gần đây bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới chương
trình giáo dục trẻ mầm non, trong đó đặc biệt coi trong việc tổ chức các hoạt động phù
hợp với sự phát triển của từng cá nhân trẻ kích thích trẻ hoạt động một các chủ động,
tích cực, hồn nhiên, vui tươi đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên phát huy khả năng
sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ một cách
linh hoạt, mềm dẻo, thực hiện phương châm “học bằng chơi, chơi mà học”, đáp ứng
mục tiêu phát triển trẻ một các toàn diện về mọi mặt.
Một con người từ khi sinh ra cất tiếng khóc chào đời đầu tiên đến giai đoạn
trưởng thành và rồi trở thành một con người hoàn thiện phải trải qua rất nhiều giai
đoạn thay đổi về tâm sinh lý, phương pháp giáo dục… Giống như một ngôi nhà để
hoàn thiện và sử dụng được phải trải qua rất nhiều công đoạn, bắt đầu từ đặt móng,
xây tường, lợp mái rồi đến khâu trang trí, chỉnh sửa… Trẻ mầm non cũng vậy, đây là
giai đoạn trẻ tiếp thu nền giáo dục đầu tiên giống như việc đặt viên gạch nền móng cho
một công trình, những viên gạch đầu tiên có vững vàng, chắc chắn thì công trình đó
mói bền vững, đảm bảo lâu dài. Như vậy việc giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non ở các
trường mầm non đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển sau này của trẻ.
Là giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc và nuôi dạy trẻ tôi nhận thấy được
tầm quan trọng trong việc chăm sóc – giáo dục trẻ mầm non, thấy được vai trò và
nhiệm vụ cao cả của mình, trong việc phát triển những mầm non tương lai của đất
nước, góp phần xây dựng sự nghiệp giáo dục nói riêng và đất nước nói chung ngày
càng tốt đẹp, tiến bộ xã hội, xứng đáng với lời dạy của Bác:
“ Vì lợi ích mười năm phải trồng cây
TaiLieu.VN Page 2
ngành học cần thiết, một tác nhân quan trọng tác động và hình thành nhân cách con
người cho trẻ.
Chính vì vậy bước sang kỷ nguyên mới ngành giáo dục nói chung và bậc học
mầm non nói riêng tiếp tục đẩy mạnh và không những đổi mới, nâng cao công tác
giảng dạy để tiến dần đến việc hoàn thiện một giáo trình cơ bản mang tính giáo dục
cao, có hiệu quả nhất, để giúp trẻ hình thành và phát triển toàn diện nhân cách con
người mới. Đối với trẻ mẫu giáo có rất nhiều các hoạt động như học tập, vui chơi, lao
động…. Thông qua đó để giáo dục trẻ. Song một trong những hoạt động không thể
thiếu được với trẻ đó là phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Vì ngôn ngữ là phương tiện giao
tiếp quan trọng nhất. Nhờ có ngôn ngữ mà con người hiểu được nhau, cùng nhau hành
động vì mục đích chung: lao động, đấu tranh, xây dựng và phát triển xã hội.
Không có ngôn ngữ, không thể giao tiếp được, thậm chí không thể tồn tại đựoc,
nhất là đứa trẻ-một sinh thể yếu ớt, rất cần sự chăm sóc, bảo vệ của người lớn. Ngôn
ngữ làm cho đứa trẻ trở thành một thành viên của xã hội loài người. Nếu đối với người
lớn, ngôn ngữ cần như cơm ăn, áo mặc, thì đối với đứa trẻ còn hơn thế nữa. Ngôn ngữ
là một công cụ hữu hiệu để trẻ có thể bầy tỏ những nguyện vọng của mình khi còn rất
nhỏ để người lớn có chăm sóc, giáo dục, điều khiển trẻ. Là một điều kiện để trẻ tham
gia vào mọi hoạt động hình thành nhân cách trẻ.
TaiLieu.VN Page 4
Quá trình trưởng thành của đứa trẻ bên cạnh thể chất là trí thức công cụ để phát
triển tư duy trí thức chính là ngôn ngữ. Ngôn ngữ là công cụ để trẻ học tập và vui chơi
những hoạt động chủ yếu của trường mầm non. Ngôn ngữ được trong tất cả các loại
hình giáo dục, ở mọi nơi, mọi lúc, như vậy, ngôn ngữ cần cho tất cả các hoạt động và
ngược lại mọi hoạt động tạo cơ hội cho ngôn ngữ trẻ phát triển .
Chính vì vậy, ngôn ngữ còn là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện
về 5 mặt giáo dục, đức, trí, lao thể mỹ.
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ có rất nhiều các nội dung khác nhau như phát âm
và dùng ngữ điệu đúng, thích hợp khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, phát triển vốn từ và nói
đúng ngữ pháp.
Vậy bộ môn làm quen với chữ cái là một phần, một bộ phận của việc phát triển
bảo đầy đủ nội dung yêu cầu và nhiệm vụ của môn học đề ra. Cùng với nó là chuẩn bị
hành trang cho trẻ bước vào lớp 1 trường tiểu học.
CHƯƠNG II: NỘI DUNG
I. Thực trạng
1. Khảo sát:
TaiLieu.VN Page 6
Khảo sát thực tế để xác định khả năng học chữ cái của trẻ bằng cách tổ chức
cho trẻ tham gia vào các hoạt động cụ thể trên tiết học.
Số cháu khảo sát
Trẻ hứng thú học
nhận biết, phân
biệt và phát âm
đúng chữ cái
Trẻ có tham gia
vào giờ học, nhận
biết chữ còn
nhầm, và phát âm
chưa chuẩn.
Trẻ không thích
tham gia vào giờ
học, nhận biết,
phân biệt, phát
âm chữ cái còn
nhầm.
30 trẻ 10/30 = 33 % 15/30 = 50 % 5/30 = 17 %
2. Đánh giá:
Qua cách tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động cụ thể trên tiết học, lúc
đầu tôi thấy trẻ tham gia hoạt động không hào hứng, một số trẻ thích, một số trẻ không
chích và chưa có nề nếp trong học tập. Trong quá trình thực hiện tôi quan sát, ghi chép
đầy đủ và đánh giá chất lượng như sau:
môn.
Từ những suy nghĩ tìm tòi, học tập kinh nghiệm và quan tâm giúp đỡ của ban
giám hiệu nhà trường, tổ chuyên môn, giảng viên trong trường tôi đã đi sâu vào tìm
tòi, suy nghĩ mạnh dạn cải tiến đưa ra một số trò chơi vào các tiết làm quen chữ cái và
làm một số đồ chơi đẹp, phong phú phục vụ các trẻ chơi để hấp dẫn trẻ tham gia vào
trò chơi và các trò chơi đưa vào các tiết học phải phù hợp với đặc điểm nhận thức của
trẻ, với chủ đề. Mỗi tiết học phải thay đổi các trò chơi khác nhau, thường xuyên
TaiLieu.VN Page 8
không lặp đi lặp lại nhiều lần để trẻ không nhàm chán. Bên cạnh khi giới thiệu trò chơi
tôi lại phải suy nghĩ đưa ra những thủ thuật, lời nói nhẹ nhàng hấp dẫn gây được hứng
thú phát huy tính tích cực của trẻ vào hoạt động làm quen với chữ cái.
2. Một số giải pháp thực hiện.
Để trẻ hứng thú, hoạt động tích cực sôi nổi tham gia vào giờ học làm quen với
chữ cái đạt kết quả cao tôi vận dụng một số trò chơi vào các tiết học cụ thể như sự:
VD 1: Tiết làm quen với chữ cái g, y
Chủ đề: Thế giới động vật xung quanh bé
Chủ đề nhánh: Côn trùng – Chim
Với tiết học này tôi tổ chức dưới hình thức trò chơi “Ô cửa bí mật”.
Vào bài tôi đóng vai trò người dẫn chương trình đi vào giới thiệu chương trình
“Chào đón các bé đến với trò chơi Ô cửa bí mật, với chủ đề: "Côn trùng-Chim” Đến
tham gia trò chơi hôm nay gồm có 02 đội thi, tôi muốn biết đội một đâu (trẻ ở đội một
đứng lên giơ tay vẫy), đội hai đâu (trẻ ở đội hai đứng lên giơ tay vẫy).
Bây giờ hai đội cùng tham gia vào trò chơi, hai đội sẽ lên bốc thăm để chọn cho
đội mình một ô cửa ( 2 trẻ đại diện 2 đội lên bốc thăm)
Cô đọc ô cửa của 2 đội và lần lượt mở 2 ô cửa và cho trẻ gọi tên 2 bức tranh
( Chim yến, con ong…) và đọc từ dưới tranh lên.
Cho trẻ chơi trò ghép chữ.
Cô nhận xét và thưởng cho trẻ những chiếc mũ côn trùng-chim
Sau khi cô giới thiệu chữ cái mới “g,y” và cho trẻ phát âm theo cả lớp, tổ, cá
nhân, so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa chữ g với chữ y xong.
g
g
g
Việc tổ chức cho trẻ một tiết học làm quen với chữ cái với hình thức theo một
“chương trình” xuyên suốt tiết học với cô giáo là người dẫn chương trình kết hợp khéo
léo các trò chơi, có khoảng thời gian cho trẻ thư giãn bằng các trò chơi linh động xen
kẽ trẻ cảm thấy thoải mái với không khí học vui vẻ, sôi nổi, trẻ tích cực tham gia.
Bằng các trò chơi mới trẻ sẽ hứng thú khám phá những điểm mới của bài học,
tạo được sức hút mạnh mẽ của trẻ vào bài học và giúp trẻ khắc sâu trí nhớ về cấu tạo
chữ được làm quen.
Cho nên với mỗi tiết dạy tôi luôn tìm tòi, sáng tạo những trò chơi mới, cách
chơi mới ứng dụng với các hình thức khác nhau, thường xuyên thay đổi trò chơi để
tạo sự mới lạ hứng thú với trẻ.
TaiLieu.VN Page 11
VD 2: Bài làm quen với chữ cái i, t, c.
Chủ đề: Một số nghề
Chủ đề nhánh: nghề dịch vụ
Trong phần ôn luyện tôi cho trẻ chơi trò chơi “ Xếp chữ” Với cách chơi cô phát
âm hay nói cấu tạo chữ cái nào trẻ đứng xếp thành chữ cái đó.
VD: Cô phát âm chữ i hay nói chữ gì có một nét thẳng đứng, một dấu chấm ở
trên nét thẳng đứng – trẻ đứng thành một hàng thẳng, một trẻ đứng ở trên hàng thẳng
làm dấu chấm để tạo thành chữ “i”.
VD 3: Tôi tổ chức trò chơi “ong đi tìm mật” Tiết làm quen chữ cái m,n
Chủ đề: Thế giới thực vật xung quanh bé
Chủ đề nhánh: Tết và mùa xuân.
Với cách chơi các chú ong bay theo đường rích rắc đi lấy những bông hoa có
gắn chữ cái giống chữ cái của mũ ong của mình về để vào rổ, nếu chú ong nào không
bay theo đường rích rắc thì bông hoa đó không được tính,đội nào mang được nhiều
hoa và đúng những bông hoa có gắn chữ cái của đội mình là đội thắng cuộc
VD 4 Bài làm chữ cái H,K
h k h k h k h
* Ví dụ 1:
- Bài làm quen chữ cái i, t, c
- Với tiết học này tôi đưa trò chơi làm quen chữ cái trong trò chơi Kismart, tôi
hướng dẫn trẻ tìm và phát âm chữ cái vừa làm quen.
Cách chơi như sau: tìm và phát âm chữ cái vừa làm quen và đọc các từ có chứa
các chữ cái đó:
i: in hình trên giấy.
t: tàu kêu tu tu.
c: cò cắp cá.
- Tôi hướng dẫn trẻ chơi 2 - 3 lần sau đó cho trẻ trực tiếp lên chơi trên máy.
* Ví dụ 2: Làm quen chữ cái b, d, đ.
Tôi cho trẻ chơi trò chơi nhóm chữ cái trong phầm trò chơi Kissmart với cách
chơi: trẻ chọn hình ảnh có chứa b, d, đ và đọc từ tên đồ vật có chứa chữ cái đó như:
bắp chuối, quả dứa, hoa đào, quả bí đỏ, quả bơ, quả dâu.
- Tôi hướng dẫn trẻ chơi 2 - 3 lần.
- Cho trẻ thực hành chơi trên máy.
* Ví dụ 3: Làm quen chữ cái m, n.
- Với tiết học này tôi cho trẻ chơi trò chơi "ghép chữ" qua giáo án điện tử.
- Cách chơi: ghép các nét với nhau để tạo thành chữ cái m, n.
Ví dụ: trẻ láy nét thẳng ( l ) bên trái ghép với nét móc xuôi ( ) để tạo thành chữ
n.
- Cô hướng dẫn cho trẻ chơi. Sau đó cho trẻ lần lượt lên chơi.
TaiLieu.VN Page 14
Qua các trò chơi trên máy vi tính giúp trẻ học hứng thú, say mê. Giúp trẻ được ôn
luyện, khắc sâu, ghi nhớ các chữ cái vừa được làm quen.
Với hoạt động làm quen với chữ cái ta có thể tổ chức rất nhiều các trò chơi với nhiều
hình thức khác nhau để tạo hứng thú cho trẻ. Đặc biệt trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ
Sau những giờ dạy cần có sự biểu dương những cố gắng, những thành tích mà
giáo viên đã đạt được là nguồn động lực rất lớn để cổ vũ khích lệ giáo viên cố gắng
phấn đấu hơn nữa.
Ngoài ra nhà trường và giáo viên cần tuyên truyền sâu rộng đến các bậc phụ
huynh, nhân dân, các ban ngành đoàn thể trong vùng để họ hiểu được tầm quan trọng
của bộ môn đối với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi như thế nào và nắm được phương pháp
giảng dạy của bộ môn, cách dạy và học của cô và trẻ bằng các hình thức trò chuyện,
mở các tiết mẫu, tiết chuyên đề. Qua đó giúp các bậc phụ huynh nắm được phương
pháp dạy con phù hợp với nhà trường cũng là điều kiện để trẻ nắm được bài tốt và sự
hỗ trợ về cơ sở vật chất tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảng dạy của cô và nhà
trường.
III. Kết quả.
Sau một thời gian nghiên cứu và thử nghiệm " Vận dụng một số trò chơi gây
hứng thú cho trẻ 5 - 6 tuổi học môn làm quen với chữ cái" của mình tại trường mầm
non 19-5. Bản thân tôi thấy các cháu lớp tôi ngày càng hứng thú say mê học môn làm
quen với chữ cái, khả năng nhận biết và phát âm đúng, chuẩn các chữ cái là khá cao.
TaiLieu.VN Page 16
- Để đánh giá kết quả một cách chính xác, cụ thể tôi đã dựa vào những tiêu chí sau:
• Trẻ nhận biết được 29 chữ cái tiếng việt theo kiểu chữ in thường và viết thường.
• Phát âm đúng 29 chữ.
• Trông chữ cái đọc được âm tương ứng và nghe âm tìm được chữ cái.
• Tìm đúng chữ cái trong từ.
• Ghép chữ cái tạo thành từ.
• Ghép các nét tạo thành chữ cái.
- Kết quả sau khi vận dụng một số trò chơi vào tiết học làm quen với chữ cái:
Lớp Sĩ số trẻ trẻ nhận biết chữ cái đúng,
hứng thú, tích cực
trẻ nhận biết chữ cái còn
nhầm và chưa hứng thú
5 A1 30 27/30 = 93,3% 2/30 = 6,7%
cái.
* Bài học riêng:
- Giáo viên phải thực sự tâm huyết với nghề, say sưa học hỏi, tìm tòi, nghiên cứu
tài liệu để nắm chắc mục đích yêu cầu, nội dung nhiệm vụ của bộ môn.
TaiLieu.VN Page 18
- Chuẩn bị chu đáo giáo trình giảng dạy trước khi lên lớp.
- Có tâm thế tốt trước khi lên lớp để tạo giờ học vui vẻ, thoải mái, xử lý tình
huống kịp thời.
- Tạo đồ dùng phù hợp, hấp dẫn và sử dụng linh hoạt, hợp lý tạo bất ngờ, hứng
thú cho trẻ.
- Lựa chọn, ứng dụng các trò chơi hay, phù hợp, hấp dẫn vào tiết học tạo hứng
thú, phát huy trí thông minh cho trẻ.
- Cô giáo sử dụng ngôn ngữ sư phạm mẫu mực, phát âm, sử dụng từ ngữ chuẩn.
- Tạo môi trường chữ viết phong phú, đa dạng để kích thích trẻ làm quen với chữ
cái say mê.
- Không ngừng bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để học hỏi, trao dồi kinh
nghiệm với các bạn đồng nghiệp để đưa ra những hình thức tổ chức mới, sáng tạo áp
dụng trong công tác chăm sóc và giảng dạy được tốt.
* Bài học thành công.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân qua việc: "vận dụng một số trò chơi
gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi làm quen với chữ cái" áp dụng trong giảng
dạy đã đạt được những thành công nhất định, đã tạo được hứng thú cho trẻ tham gia
tích cực vào giờ học, trẻ nhận biết và phát âm chính xác 29 chữ cái, trẻ ghi nhớ các sâu
chữ cái.
* Bài học chưa thành công.
Bên cạnh trẻ tham vào giờ học sôi nổi hào hứng tích cực, nhận biết và phát âm
đúng chữ cái, ghi nhớ các sâu được các chữ cái đạt kết cao hơn rất nhiều. Song vẫn
còn một số ít trẻ phát nâm một chữ cái chưa chính xác , nhận biết chữ cái còn nhầm
cho nên kết quả giờ học đạt chưa tối đa.
TaiLieu.VN Page 19
Giúp giờ học đạt kết quả cao.
Vậy kính mong được sự góp ý của các cấp lãnh đạo và các đồng nghiệp để tôi
có kinh nghiệm trong việc trẻ làm quen với chữ cái, nâng cao chất lượng làm quen chữ
viết đạt kết quả cao nhất.
PHẦN IV: TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình chăm sóc trẻ mẫu giáo.
2. Trò chơi với chữ cái
3. Tạp chí Giáo dục - mầm non.
TaiLieu.VN Page 21
4 Tâm lý học trẻ em.
5. Hướng dẫn, tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường mầm
non theo chủ đề (trẻ 5 - 6 tuổi).
6. Một số tài liệu tham khảo khác như đài, báo, tivi.
TaiLieu.VN Page 22
PHẦN V: NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG
CHẤM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Kiến nghị.
Từ thực tế chăm sóc giảng dạy trẻ, đồng thời thông qua việc "vận dụng một số
trò chơi gây ứng thú cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với chữ cái" tôi thấy các cháu hứng
thú, tích cực tham gia vào giờ học trẻ tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng, thoải mái,
trẻ khắc sâu, ghi nhớ các chữ cái mà vẫn hứng thú hào hứng khao khát tham gia
được học chữ cái. Các giờ học đật kết quả cao.
Để các giờ học đạt kết quả trên giáo viên đã nỗ lực cố gắng rất nhiều, cô giáo
phải suy nghĩ, sáng tạo làm một số đồ chơi phục vụ cho tiết học mất nhiều thời
gian. Song đồ dùng đồ chơi do cô tự làm chỉ mang tính chất tạm thời rất dễ hỏng.
Vậy việc chăm sóc - giảng dạy nói chung và môn học làm quen với chữ cái nói
riêng được nâng cao chất lượng đạt kết quả tốt, tạo được hứng thú say mê của trẻ
đến với môn học, không chỉ có sự cố gắng của giáo viên mà cần phải sự phối hợp,
quan tâm hỗ trợ của các cấp, ban ngành, đoàn thể Vì vậy tôi mạnh dạn có một vài