Phần I: Những vấn đề chung
I. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới chơng
trình giáo dục trẻ mầm non, trong đó đặc biệt coi trong việc tổ chức các hoạt động
phù hợp với sự phát triển của từng cá nhân trẻ kích thích trẻ hoạt động một các chủ
động, tích cực, hồn nhiên, vui tơi đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên phát huy khả
năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ
một cách linh hoạt, mềm dẻo, thực hiện phơng châm học bằng chơi, chơi mà học,
đáp ứng mục tiêu phát triển trẻ một các toàn diện về mọi mặt.
Một con ngời từ khi sinh ra cất tiếng khóc chào đời đầu tiên đến giai đoạn
trởng thành và rồi trở thành một con ngời hoàn thiện phải trải qua rất nhiều giai
đoạn thay đổi về tâm sinh lý, phơng pháp giáo dục Giống nh một ngôi nhà để
hoàn thiện và sử dụng đợc phải trải qua rất nhiều công đoạn, bắt đầu từ đặt móng,
xây tờng, lợp mái rồi đến khâu trang trí, chỉnh sửa Trẻ mầm non cũng vậy, đây là
giai đoạn trẻ tiếp thu nền giáo dục đầu tiên giống nh việc đặt viên gạch nền móng
cho một công trình, những viên gạch đầu tiên có vững vàng, chắc chắn thì công
trình đó mói bền vững, đảm bảo lâu dài. Nh vậy việc giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm
non ở các trờng mầm non đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển sau này
của trẻ.
Là giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc và nuôi dạy trẻ tôi nhận thấy đợc
tầm quan trọng trong việc chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, thấy đợc vai trò và
nhiệm vụ cao cả của mình, trong việc phát triển những mầm non tơng lai của đất nớc, góp phần xây dựng sự nghiệp giáo dục nói riêng và đất nớc nói chung ngày
càng tốt đẹp, tiến bộ xã hội, xứng đáng với lời dạy của Bác:
Vì lợi ích mời năm phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm phải trồng ngời
Bắt nguồn từ những tầm quan trọng trên, nên là một giáo viên mầm non tôi
luôn tìm tòi đa ra những phơng pháp giảng dạy sao cho lợng kiến thức trẻ tiếp thu
đợc đạt kết quả cao, trẻ hứng thú, sôi nổi tích hợp đợc nhiều nội dung vào giảng
dạy để giờ học phong phú hơn, tạo sự lôi cuốn đối với trẻ và phù hợp với điều kiện
trờng mình đang công tác. Đối với trẻ mầm non hoạt động làm quen với chữ cái là
một trong những hoạt động quan trọng trong việc phát triển toàn diện của trẻ, nó có

giảng dạy để tiến dần đến việc hoàn thiện một giáo trình cơ bản mang tính giáo
dục cao, có hiệu quả nhất, để giúp trẻ hình thành và phát triển toàn diện nhân cách
con ngời mới. Đối với trẻ mẫu giáo có rất nhiều các hoạt động nh học tập, vui chơi,


lao động. Thông qua đó để giáo dục trẻ. Song một trong những hoạt động không
thể thiếu đợc với trẻ đó là phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Vì ngôn ngữ là phơng tiện
giao tiếp quan trọng nhất. Nhờ có ngôn ngữ mà con ngời hiểu đợc nhau, cùng nhau
hành động vì mục đích chung: lao động, đấu tranh, xây dựng và phát triển xã hội.
Không có ngôn ngữ, không thể giao tiếp đợc, thậm chí không thể tồn tại
đựoc, nhất là đứa trẻ-một sinh thể yếu ớt, rất cần sự chăm sóc, bảo vệ của ngời lớn.
Ngôn ngữ làm cho đứa trẻ trở thành một thành viên của xã hội loài ngời. Nếu đối
với ngời lớn, ngôn ngữ cần nh cơm ăn, áo mặc, thì đối với đứa trẻ còn hơn thế nữa.
Ngôn ngữ là một công cụ hữu hiệu để trẻ có thể bầy tỏ những nguyện vọng của
mình khi còn rất nhỏ để ngời lớn có chăm sóc, giáo dục, điều khiển trẻ. Là một
điều kiện để trẻ tham gia vào mọi hoạt động hình thành nhân cách trẻ.
Quá trình trởng thành của đứa trẻ bên cạnh thể chất là trí thức công cụ để
phát triển t duy trí thức chính là ngôn ngữ. Ngôn ngữ là công cụ để trẻ học tập và
vui chơi những hoạt động chủ yếu của trờng mầm non. Ngôn ngữ đợc trong tất cả
các loại hình giáo dục, ở mọi nơi, mọi lúc, nh vậy, ngôn ngữ cần cho tất cả các hoạt
động và ngợc lại mọi hoạt động tạo cơ hội cho ngôn ngữ trẻ phát triển .
Chính vì vậy, ngôn ngữ còn là phơng tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện
về 5 mặt giáo dục, đức, trí, lao thể mỹ.
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ có rất nhiều các nội dung khác nhau nh phát
âm và dùng ngữ điệu đúng, thích hợp khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, phát triển vốn từ và
nói đúng ngữ pháp.
Vậy bộ môn làm quen với chữ cái là một phần, một bộ phận của việc phát
triển ngôn ngữ trong chơng trình chăm sóc giáo dục trẻ 5-:-6 tuổi, do đó làm quen
với chữ cái nó có ý nghĩa quan trọng việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Trớc hết làm quen với chữ cái là rèn luyện khả năng nghe , khả năng phát

ra. Cùng với nó là chuẩn bị hành trang cho trẻ bớc vào lớp 1 trờng tiểu học.

Chơng ii: nội dung
I. Thực trạng
1. Khảo sát:


Khảo sát thực tế để xác định khả năng học chữ cái của trẻ bằng cách tổ
chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động cụ thể trên tiết học.
Trẻ hứng thú học
Trẻ có tham gia
Trẻ không thích
nhận biết, phân
vào giờ học, nhận
tham gia vào giờ
Số cháu khảo sát
biệt và phát âm
biết chữ còn nhầm,
học, nhận biết,
đúng chữ cái
và phát âm cha
phân biệt, phát âm
chuẩn.
chữ cái còn nhầm.
30 trẻ
10/30 = 33 %
15/30 = 50 %
5/30 = 17 %
2. Đánh giá:
Qua cách tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động cụ thể trên tiết học,

nhàng sâu sắc, đạt hiệu quả cao.
Đợc sự quan tâm giúp đỡ của nhà trờng tạo điều kiện cho tôi và các giáo
viên trong trờng đợc dự giờ học tập ở trờng bạn, các tiết chuyên đề, thờng xuyên
thăm lớp dự giờ đồng nghiệp, các tiết mẫu của trờng để học tập nâng cao nghiệp vụ
chuyên môn.
Từ những suy nghĩ tìm tòi, học tập kinh nghiệm và quan tâm giúp đỡ của
ban giám hiệu nhà trờng, tổ chuyên môn, giảng viên trong trờng tôi đã đi sâu vào
tìm tòi, suy nghĩ mạnh dạn cải tiến đa ra một số trò chơi vào các tiết làm quen chữ
cái và làm một số đồ chơi đẹp, phong phú phục vụ các trẻ chơi để hấp dẫn trẻ tham
gia vào trò chơi và các trò chơi đa vào các tiết học phải phù hợp với đặc điểm nhận
thức của trẻ, với chủ đề. Mỗi tiết học phải thay đổi các trò chơi khác nhau, thờng
xuyên không lặp đi lặp lại nhiều lần để trẻ không nhàm chán. Bên cạnh khi giới
thiệu trò chơi tôi lại phải suy nghĩ đa ra những thủ thuật, lời nói nhẹ nhàng hấp dẫn
gây đợc hứng thú phát huy tính tích cực của trẻ vào hoạt động làm quen với chữ
cái.
2. Một số giải pháp thực hiện.
Để trẻ hứng thú, hoạt động tích cực sôi nổi tham gia vào giờ học làm quen
với chữ cái đạt kết quả cao tôi vận dụng một số trò chơi vào các tiết học cụ thể nh
sự:
VD 1: Tiết làm quen với chữ cái g, y
Chủ đề: Thế giới động vật xung quanh bé
Chủ đề nhánh: Côn trùng Chim
Với tiết học này tôi tổ chức dới hình thức trò chơi Ô cửa bí mật.
Vào bài tôi đóng vai trò ngời dẫn chơng trình đi vào giới thiệu chơng trình
Chào đón các bé đến với trò chơi Ô cửa bí mật, với chủ đề: "Côn trùng-Chim Đến
tham gia trò chơi hôm nay gồm có 02 đội thi, tôi muốn biết đội một đâu (trẻ ở đội
một đứng lên giơ tay vẫy), đội hai đâu (trẻ ở đội hai đứng lên giơ tay vẫy).
Bây giờ hai đội cùng tham gia vào trò chơi, hai đội sẽ lên bốc thăm để chọn
cho đội mình một ô cửa ( 2 trẻ đại diện 2 đội lên bốc thăm)
Cô đọc ô cửa của 2 đội và lần lợt mở 2 ô cửa và cho trẻ gọi tên 2 bức tranh (


Đội chữ g

y

g

y

y
g

g
y

g

Việc tổ chức cho trẻ một tiết học làm quen với chữ cái với hình thức theo
một chơng trình xuyên suốt tiết học với cô giáo là ngời dẫn chơng trình kết hợp


khéo léo các trò chơi, có khoảng thời gian cho trẻ th giãn bằng các trò chơi linh
động xen kẽ trẻ cảm thấy thoải mái với không khí học vui vẻ, sôi nổi, trẻ tích cực
tham gia.
Bằng các trò chơi mới trẻ sẽ hứng thú khám phá những điểm mới của bài
học, tạo đợc sức hút mạnh mẽ của trẻ vào bài học và giúp trẻ khắc sâu trí nhớ về
cấu tạo chữ đợc làm quen.
Cho nên với mỗi tiết dạy tôi luôn tìm tòi, sáng tạo những trò chơi mới, cách
chơi mới ứng dụng với các hình thức khác nhau, thờng xuyên thay đổi trò chơi để
tạo sự mới lạ hứng thú với trẻ.


Từ nào bật đúng không dẫm vòng đợc nhận một hình vuông hoặc một hình
một tam giác có gắn chữ h,k. Sau đó cầm hình đỏ dán lên bức tranh phía trớc để tạo
thành chiếc thuyền trên biển.
Chiếc thuyền tranh. Đội nào dán đúng, đẹp là đội thắng cuộc.


- Cho trẻ đếm xem có bao nhiêu chữ g, y ở chiếc thuyền vừa dán có gắn số tơng
ứng.

h

h

k

h

k
h
h

k

h

k
k

k

* Ví dụ 3: Làm quen chữ cái m, n.
- Với tiết học này tôi cho trẻ chơi trò chơi "ghép chữ" qua giáo án điện tử.
- Cách chơi: ghép các nét với nhau để tạo thành chữ cái m, n.
Ví dụ: trẻ láy nét thẳng ( l ) bên trái ghép với nét móc xuôi ( ) để tạo thành
chữ n.
- Cô hớng dẫn cho trẻ chơi. Sau đó cho trẻ lần lợt lên chơi.
Qua các trò chơi trên máy vi tính giúp trẻ học hứng thú, say mê. Giúp trẻ đợc ôn
luyện, khắc sâu, ghi nhớ các chữ cái vừa đợc làm quen.
Với hoạt động làm quen với chữ cái ta có thể tổ chức rất nhiều các trò chơi với
nhiều hình thức khác nhau để tạo hứng thú cho trẻ. Đặc biệt trẻ mẫu giáo nói chung
và trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi nói riêng hoạt động học gắn liền với hoạt động vui chơi.
Vì vậy khi dạy trẻ ta tổ chức dới hình thức vui chơi trẻ hứng thú hơn, tham gia tích
cực hơn và giúp trẻ tiếp thu bài tốt hơn.

3. Tăng cờng cơ sở vật chất.
Để các tiết học làm quen với chữ cái đạt kết quả tốt, các cháu tiếp thu bài một
cách hiệu quả, giúp trẻ hoạt động hứng thú, tích cực trớc hết phải đợc trang thiết bị
phục vụ cho môn học nh:
+ Một số đồ dùng, đồ chơi dạy học.
+ Máy vi tính cho nhóm lớp học đã nối mạng, cài đặt các phầm mềm.
+ Ngoài ra trang cấp thêm tivi, đàn, đài để phục vụ cho giờ học.
Để trờng lớp có cơ sở vật chất đảm bảo cho chất lợng giáo dục cần có sự hỗ trợ
từ phòng giáo dục và đào tạo thị xã, nhà trờng, các bậc phụ huynh các ban ngành
đoàn thể địa phơng đóng góp kinh phí hay trang cấp cơ sở vật chất cho nhà trờng.
4. Kiểm tra đánh giá.


Muốn các giờ hoạt động làm quen với chữ cái đạt hiệu quả, tạo hứng thú tích
cực cho trẻ thì Ban giám hiệu, tổ chuyên môn nhà trờng phải thờng xuyên dự giờ
các tiết học để kiểm tra kết quả truyền thụ kiến thức của giáo viên tới trẻ và kết quả

sau:
Trẻ nhận biết đợc 29 chữ cái tiếng việt theo kiểu chữ in thờng và viết thờng.
Phát âm đúng 29 chữ.
Trông chữ cái đọc đợc âm tơng ứng và nghe âm tìm đợc chữ cái.


Tìm đúng chữ cái trong từ.
Ghép chữ cái tạo thành từ.
Ghép các nét tạo thành chữ cái.
- Kết quả sau khi vận dụng một số trò chơi vào tiết học làm quen với chữ cái:
Lớp

Sĩ số trẻ

trẻ nhận biết chữ cái đúng,
hứng thú, tích cực

trẻ nhận biết chữ cái còn
nhầm và cha hứng thú

5 A1

30

27/30 = 93,3%

2/30 = 6,7%

Kết quả đạt đợc khi "vận dụng một số trò chơi gây hứng thú cho trẻ 5- 6 tuổi
làm quen với chữ cái" kết quả đạt đợc là bớc đầu ngôn ngữ của trẻ nh kỹ năng

chữ cái.
* Bài học riêng:
- Giáo viên phải thực sự tâm huyết với nghề, say sa học hỏi, tìm tòi, nghiên
cứu tài liệu để nắm chắc mục đích yêu cầu, nội dung nhiệm vụ của bộ môn.
- Chuẩn bị chu đáo giáo trình giảng dạy trớc khi lên lớp.
- Có tâm thế tốt trớc khi lên lớp để tạo giờ học vui vẻ, thoải mái, xử lý tình
huống kịp thời.
- Tạo đồ dùng phù hợp, hấp dẫn và sử dụng linh hoạt, hợp lý tạo bất ngờ,
hứng thú cho trẻ.
- Lựa chọn, ứng dụng các trò chơi hay, phù hợp, hấp dẫn vào tiết học tạo hứng
thú, phát huy trí thông minh cho trẻ.
- Cô giáo sử dụng ngôn ngữ s phạm mẫu mực, phát âm, sử dụng từ ngữ chuẩn.
- Tạo môi trờng chữ viết phong phú, đa dạng để kích thích trẻ làm quen với
chữ cái say mê.
- Không ngừng bồi dỡng chuyên môn, nghiệp vụ để học hỏi, trao dồi kinh
nghiệm với các bạn đồng nghiệp để đa ra những hình thức tổ chức mới, sáng tạo áp
dụng trong công tác chăm sóc và giảng dạy đợc tốt.
* Bài học thành công.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân qua việc: "vận dụng một số trò
chơi gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi làm quen với chữ cái" áp dụng trong
giảng dạy đã đạt đợc những thành công nhất định, đã tạo đợc hứng thú cho trẻ tham
gia tích cực vào giờ học, trẻ nhận biết và phát âm chính xác 29 chữ cái, trẻ ghi nhớ
các sâu chữ cái.
* Bài học cha thành công.
Bên cạnh trẻ tham vào giờ học sôi nổi hào hứng tích cực, nhận biết và phát âm
đúng chữ cái, ghi nhớ các sâu đợc các chữ cái đạt kết cao hơn rất nhiều. Song vẫn
còn một số ít trẻ phát nâm một chữ cái cha chính xác , nhận biết chữ cái còn nhầm
cho nên kết quả giờ học đạt cha tối đa.

Vì vậy để nâng cao chất lợng giờ học làm quen chữ cái cho trẻ hiện nay tôi vẫn

gây đợc hứng thú, tham gia tích cực vào giờ học, nhận biết và phát âm chính xác
24 chữ cái . Giúp giờ học đạt kết quả cao.

Vậy kính mong đợc sự góp ý của các cấp lãnh đạo và các đồng nghiệp để tôi
có kinh nghiệm trong việc trẻ làm quen với chữ cái, nâng cao chất lợng làm quen
chữ viết đạt kết quả cao nhất.

Ngời viết sáng kiến

Trần Thị Huyền


Phần iv: tài liệu tham khảo
1. Chơng trình chăm sóc trẻ mẫu giáo.
2. Trò chơi với chữ cái
3. Tạp chí Giáo dục - mầm non.
4 Tâm lý học trẻ em.
5. Hớng dẫn, tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trờng mầm
non theo chủ đề (trẻ 5 - 6 tuổi).
6. Một số tài liệu tham khảo khác nh đài, báo, tivi.


Phần v: Nhận xét của hội đồng
chấm sáng kiến kinh nghiệm

Kiến nghị.
Từ thực tế chăm sóc giảng dạy trẻ, đồng thời thông qua việc "vận dụng một
số trò chơi gây ứng thú cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với chữ cái" tôi thấy các cháu
hứng thú, tích cực tham gia vào giờ học trẻ tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng,
thoải mái, trẻ khắc sâu, ghi nhớ các chữ cái mà vẫn hứng thú hào hứng khao