MỘT VÀI KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ CHỨC CHUYÊN ĐỀ CẤP
TRƯỜNG.
A. PHẦN MỞ ĐẦU.
1. Lý do chọn đề tài
Mục tiêu giáo dục Tiểu học được xác định : “
Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình
thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,
thể chất, thẩm mĩ và kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở
”. Với yêu
cầu trên, cho ta thấy đội ngũ giáo viên chính là lực lượng nòng cốt giữ vai trò then chốt
trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh. Muốn học sinh học tốt cần phải có người thầy
giỏi vững chuyên môn, có kiến thức sâu rộng, nắm bắt được tâm lý học sinh, để từ đó tổ
chức được các hoạt động học tập cho các em nhằm giúp các em có thể chủ động học
tập tích cực và chiếm lĩnh được kiến thức. Chính vì thế, công tác nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên là vấn đề cấp thiết mà nhà trường cần phải thực
hiện.
Để nâng cao tay nghề cho giáo viên chúng ta có thể : Yêu cầu giáo viên đi học các lớp
đại học, cao đẳng ; Tham gia các lớp tập huấn, tham gia hội thảo, hội giảng, tổ chức
chuyên đề các cấp Trong đó tổ chức chuyên đề là một hoạt động chuyên môn quan
trọng để giúp giáo viên nâng cao tay nghề. Ngoài ra các chuyên đề triển khai ở nhà
trường thường là những vấn đề mới hoặc là giải pháp khắc phục những vấn đề khó nảy
sinh trong quá trình dạy học. Những vấn đề khó có thể là vướng mắc của thầy khi dạy
hoặc những sai lầm thường mắc của trò khi học.
Tuy nhiên, hiện nay việc tổ chức hoạt động này ở một số trường tiểu học còn có những
hạn chế cơ bản đó là : nặng về hình thức, nội dung dàn trải, chưa tập trung vào nội
dung trọng tâm của chuyên đề đã mở ; chất lượng tiết dạy thể nghiệm chuyên đề phần
lớn phụ thuộc vào năng lực nguời thể nghiệm, trí tuệ tập thể chưa được phát huy đúng
mức ; các ý kiến thảo luận còn tập trung nhiều ở các chi tiết vụn vặt, cụ thể của từng bài
học, của giáo viên, tính khái quát thấp. Công tác tổ chức chuyên đề mỗi trường mỗi kiểu.
Các bước đi của một chuyên đề không rõ ràng, khoa học chỉ mang tính hình thức, không
có hiệu quả.

Mặt khác, ta đang xây dựng xã hội học tập, ai cũng phải học tập suốt đời. Kiến thức
trong trường có giới hạn, trong khi tri thức nhân loại liên tục phát triển, nếu không học
tập nâng cao tay nghề thì giáo viên sẽ trở thành lạc hậu.
Tất cả những yêu cầu trên là cơ sở lí luận để chúng ta cần tổ chức các chuyên đề trong
nhà trường.
1. Cơ sở thực tiễn :
Chuyên đề là một hoạt động chuyên môn rất quan trọng ở các trường phổ thông nói
chung, bậc tiểu học nói riêng. Việc tổ chức thể nghiệm chuyên đề được diễn ra thường
xuyên trên các quy mô : cấp huyện, liên trường, trong trường, tổ chuyên môn, nhóm
giáo viên.
Quy trình của việc thể nghiệm một chuyên đề thông thường diễn ra 3 giai đoạn : giai
đoạn chuẩn bị – giai đoạn trình bày (dạy thể nghiệm) – giai đoạn hội thảo đúc rút kinh
nghiệm – Giai đoạn đánh giá, tổng kết chuyên đề
Thông qua các chuyên đề, giáo viên có thể tích luỹ được những kinh nghiệm dạy - học
thiết thực và bổ ích góp phần hoàn thiện thêm năng lực chuyên môn của mình.
Hoạt động chuyên đề còn là một trong những nội dung sinh hoạt cơ bản của tổ chuyên
môn ở trường tiểu học. Hoạt động chuyên đề gắn bó chặc chẽ với vị trí, chức năng,
nhiệm vụ của tổ chuyên môn trường tiểu học. Nó góp phần nâng cao kết quả giảng dạy
giáo dục và trình độ tay nghề của giáo viên. Qua họat động chuyên đề, chất lượng người
thầy được nâng lên, phát huy được năng lực tiềm tàng, sáng kiến, kinh nghiệm của từng
tổ viên trong tổ khối, nhân rộng những kinh nghiệm tốt trong tòan trường, từ đó không
ngừng nâng cao chất lượng học tập của học sinh.
Tóm lại, việc tổ chức các chuyên đề trong nhà trường là một giải pháp rất chính đáng,
thực sự cần thiết và cần được đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức, cần mở rộng
trong tất cả các lĩnh vực trong dưới sự đồng tình ủng hộ của các giáo viên.
II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu:
1. Mục đích :
- Nhằm đánh giá lại các phương pháp, hình thức tổ chức các chuyên đề ở các trường
tiểu học trong những năm qua và hiện nay.
- Tìm ra những nguyên nhân tại sao việc hiện nay ở các trường việc tổ chức các chuyên

cải tiến để tìm ra giải pháp tốt nhất làm cơ sở nghiên cứu.
III. Giới hạn của đề tài:
1. Khách thể nghiên cứu bao gồm :
- Không gian : Địa bàn chính trường TH Xuyên Mộc và các trường tiểu học trên địa bàn
huyện Xuyên Mộc.
- Thời gian : Năm học 2010 –2011 và năm học 2011-2012.
- Nhân tố : Đội ngũ giáo viên, ban giám hiệu cùng học sinh các lớp thuộc trường tiểu học
Xuyên Mộc và các đơn vị bạn.
2. Đối tượng nghiên cứu bao gồm :
- Các phương pháp, hình thức tổ chức chuyên đề cấp trường.
- Những vấn đề liên quan đến nội dung chương trình giảng dạy, phương pháp, hình thức
giảng dạy trong nhà trường mà mà đó chính là đề tài cần tổ chức chuyên đề để cho giáo
viên học tập, rút kinh nghiệm để ứng dụng vào thực tế giảng dạy.
- Kinh nghiệm dạy học của giáo viên, khả năng sáng tạo trong công tác giảng dạy của
giáo viên.
- Sự quan tâm của các cấp, của nhà trường, giáo viên đối với việc tổ chức chuyên đề
trong nhà trường.
IV. Các giả thiết nghiên cứu:
- Hoạt động chuyên đề trong nhà trường là một trong những hoạt động chủ lực nhằm
nâng cao tay nghề cho giáo viên. Nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường. Nếu
tổ chức tốt các hoạt động chuyên đề trong nhà trường thì sẽ nâng cao được tay nghề
giáo viên và chất lượng giảng dạy trong nhà trường.
- Việc tổ chức các chuyên đề trong nhà trường có hiệu quả cao khi chúng ta thực hiện
đầy đủ các bước của một chuyên đề ; biết cách vận dụng phương pháp và hình thức hợp
lí. Chọn lựa nội dung chuyên đề thích hợp, cách thức tổ chức, kiểm tra, đánh giá đúng
đắn cũng là một trong những cách để một tiết chuyên đề đạt hiệu quả cao nhất.
V. Kế hoạch thực hiện :
Thời gian Nội dung
Người tham gia thực
hiện

30/12/2011
- Tiếp tục đề xuất những biện pháp khắc
phục mới. Thực hiện những biện pháp đó
Tác giả phối hợp với
ban giám hiệu-giáo
viên trường
Từ 01/01/2012 đến
20/01/2012
-Đánh giá kết quả của quá trình nghiên
cứu.
Tác giả phối hợp với
ban giám hiệu-giáo
viên trường
Từ 21/01/2011 đến
28/02/2011
-Rút ra bài học kinh nghiệm. Và viết đề
tài.
Tác giả

B. NỘI DUNG
1.
Thực trạng và những mâu thuẫn
:
Trường tiểu học Xuyên Mộc cũng như một phần lớn các trường trong huyện Xuyên
Mộc, là trường có đội ngũ giáo viên trải qua nhiều năm công tác, phần lớn là giáo viên
lớn tuổi, có gần 70% giáo viên công tác trên 20 năm, chỉ có 2 giáo viên mới ra trường.
Một số giáo viên lớn tuổi vẫn sử dụng các phương pháp truyền thống để truyền thụ kiến
thức cho học sinh, chưa mạnh dạn đổi mới phương pháp. Những năm trước, nhà trường
đã tổ chức được các chuyên đề cấp trường, khối tập trung chủ yếu ở hai phân môn
Toán, Tiếng Việt và một số nội dung mới. Tuy nhiên việc tổ chức chuyên đề ở nhà

hiệu quả cao.
- Vậy nên tổ chức chuyên đề : “Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy môn tự
nhiên – xã hội.”
Những nội dung chuyên đề có thể là:
- Nội dung mới được triển khai trong năm
(giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục kĩ năng
sống, cách lồng ghép vào các môn các bài có địa chỉ lồng ghép qui định trong chương
trình; dạy và học tích cực. Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học, dạy học theo chuẩn
kiến thức kĩ năng )
- Nội dung khó giáo viên và học sinh còn vướng mắc trong năm trước.
- Nội dung chuyên đề đã thực hiện nhưng chưa giải quyết dứt điểm hoặc chưa đem lại
hiệu quả
Ví dụ : chuyên đề “Một vài điểm chú ý khi sử dụng công nghệ thông tin
(giáo án điện tử) trong dạy học.” Đây là chuyên đề có thể thực hiện trong nhiều năm
học.
- Khi lựa chọn chuyên nhằm giải quyết những vấn đề khó, vướng mắc của giáo viên ta
không nên lựa chọn tên chuyên đề quá rộng, chung chung. Tên chuyên đề cần rõ ràng,
cụ thể vào một nội dung nhỏ.
Ví dụ : “Hướng dẫn học sinh viết từ khó trong phân môn
chính tả lớp 3”. Hay “Một số phương pháp dạy môn toán có yếu tố hình học ở lớp 4, 5.”
-
Chú ý :

Đối với cấp trường nên tổ chức 2 đến 3 chuyên đề trong một năm. Tránh ôm
đồm làm nhiều chuyên đề nhưng rồi không có hiệu quả. Vì để hoàn thành một chuyên
đề cấp trường cần phải qua nhiều gian đoạn và trong một thời gian dài. (Nhiều trường
khi đến kiểm tra thì ngay từ giữa học kì I đã tổ chức đến 5 chuyên đề cấp trường. Và
mỗi khối cúng có từ 4 đến 5 chuyên đề cấp khối. Trên thực tế các trường này chỉ tổ
chức chuyên đề cho có vì không tổ chức dự giờ kiểm tra. Phần lí thuyến không có nội
dung mới mà chỉ là cũng cố lại những phương pháp dạy học từ trước. Không có kế

Kế hoạch cụ thể có thể trình bày như sau :

Tên chuyên đề Mục Thời gian Phân công Nội dung thực hiện
01/ Dạy toán có
yếu tố hình học
và hình thức dạy
toán cho học sinh
khá giỏi.

Trình bày lí
thuyết

02/12/11 Nguyễn Hồng Hà
-Một số điểm cần lưu ý
khi dạy toán có yếu tố
hình học, hình thức dạy
toán cho học sinh khá giỏi.
Dạy chuyên
đề
02/12/11
Huỳnh Thị Bạch
Yến
-Dạy chuyên đề môn toán
khối 4.
Dự giờ xoay
vòng
05/12/11
đến
24/02/12
-Ban giám hiệu

02/ Đổi mới
phương pháp dạy
học môn luyện từ
và câu. Kết hợp
lồng ghép với
việc ứng dụng
CNTT vào dạy
luyện từ và câu.Trình bày lí
thuyết
20/03/12 Nguyễn Hồng Hà
-Định hướng một số
phương pháp dạy học đặc
trưng của phân môn LT &
câu ; việc ứng dụng công
nghệ thông tin vào dạy
luyện từ và câu.
Dạy chuyên
đề
20/03/12
Phạm Vũ Mai
Sương
-Dạy chuyên đề môn LT
và câu lớp 3.
Dự giờ xoay
vòng
20/03/12 đến
20/04/12

pháp dạy học mới mà giáo viên, ban giám hiệu đúc kết được qua quá trình giảng dạy.
Phần lí thuyết là các giải pháp tháo gỡ những khó khăn vướng mắc của giáo viên trong
quá trình giảng dạy, là những sáng kiến, kinh nghiệm của giáo viên chứa đựng nội dung
của chuyên đề đang mở.
- Để viết được phần lí thuyết, người viết cần tham khảo ý kiến của các giáo viên đứng
lớp, đang giảng dạy khối lớp đó. Đưa ra nội dung chuyên đề và tham khảo ý kiến giáo
viên, của bộ phận chuyên môn và cùng nhau xây dựng nội dung báo cáo. Có thể tham
khảo những sáng kiến kinh nghiệm hay của giáo viên để viết phần lí thuyết.
- Để viết tốt phần lí thuyết thì từ nội dung của chuyên đềchúng ta cần nêu lên được
vướng mắc thực tế, nguyên nhân, và từ đó tìm ra được biện pháp khắc phục.
Ví dụ: Để viết phần lí thuyết cho chuyên đề : “Dạy luyện nói cho học sinh lớp Một”.
+Vướng mắc :
Khó khăn khi dạy cho học sinh lớp Một luyện nói là : Học sinh rất ít chịu nói. Khi nói thì
không thành câu hoặc dùng từ ngữ thiếu chính xác khi diễn đạt ý
+Nguyên nhân :
- Giáo viên thường bỏ qua giờ luyện nói mà tập trung vào dạy đọc chữ cho học sinh.
- Học sinh lớp Một chưa quen với việc đúng trước tập thể để nói, nhút nhát, thiếu tự tin,
sử dụng vốn từ chưa được tốt nên gây khó khăn khi nói.
+Biện pháp tháo gỡ :
- Để học sinh nói được tốt giáo viên thường đưa ra những gợi ý nhỏ để học sinh trả lời.
Giáo viên tập cho các thói quen nói trước lớp bằng những câu hỏi những câu hỏi dễ trả
lời
- Kêu những em giỏi lên trước sau đó mới kêu các học sinh trung bình và yếu để các em
được bình tĩnh hơn
- Nội dung của phần lí thuyết có thể là định hướng cho giáo viên những phương pháp,
hình thức dạy học mới. Những kinh nghiệm mà những giáo viên thực hiện có kết quả. Là
những định hướng cho một nội dung mới mà giáo viên chưa nắm bắt đầy đủ.
Ví dụ :
Phần lí thuyết cho chuyên đề
“Dạy đối tượng học sinh khá giỏi theo chuẩn kiến

và làm được nhưng giảm tải do số lượng nhiều thì giáo viên nên giảng chung cho cả lớp
và sau đó chỉ yêu cầu các em khá - giỏi làm thêm. Giáo viên nên tránh các trường hợp
dùng từ ngữ không hợp lí, như: “em nào làm nhanh thì làm thêm…”, “các em học sinh
khá - giỏi làm thêm cho cô…”. Trong khi HS làm bài giáo viên quan sát theo dõi thấy học
sinh nào làm những bài trong chuẩn xong rồi thì mới yêu cầu em đó làm tiếp những bài
dành cho học sinh khá - giỏi.
VD: em Nam em Bắc làm thêm cho cô bài 4”.
Và khi sửa bài và nhận xét giáo viên cần thực hiện cả yêu cầu trong chuẩn và yêu cầu
ngoài chuẩn.
VD: Cô nhận thấy cả lớp đều làm tốt bài tập 3 phần a, b. Riêng bạn Nam,
bạn Bắc đã hoàn thành được cả phần c.
Đối với bài toán khó dành cho học sinh khá giỏi (
HS có trình độ nhận thức trung bình,
dưới trung bình khó nắm bắt được
) nằm ngoài chuẩn của lớp giáo viên không nên hướng
dẫn chung cho cả lớp mà nên dạy theo nhóm đối tượng tức là dạy theo trình độ học
sinh
.
Cách dạy này thường thực hiện ở phần luyện tập thực hành trong môn toán.Trong
cách dạy này giáo viên cần chia lớp theo từng nhóm đối tượng có trình độ như nhau.
VD: nhóm HS giỏi toán, nhóm HS yếu toán có lời giải, nhóm HS khá - giỏi, nhóm học
sinh trung bình và dưới trung bình, nhóm HS giỏi toán hình… tùy theo bài dạy mà GV có
cách chia nhóm khác nhau. Khi dạy GV sẽ giao lượng việc cho các nhóm khác nhau.
VD:
nhóm học sinh trung bình và dưới trung bình thì thực hiện kiến thức trong chuẩn của
lớp, nhóm học sinh khá giỏi thì thực hiện thêm kiến thức ngoài chuẩn.

Ví dụ kiến thức
ngoài chuẩn là một bài toán có lời giải thuộc dạng khó hiểu… Thì khi phân nhóm theo
đối tượng giáo viên cần phải chọn những em có khả năng hiểu và giải được toán có lời

Lí thuyết viết xong thì cần phổ biến cho giáo viên trước khi giáo viên dự tiết dạy minh
họa. Có như vậy thì khi dự tiết minh họa giáo viên mới có thể so sánh đối chiếu và nắm
bắt được nội dụng trọng tâm của chuyên đề qua phần dạy minh họa.
Có thể phổ biến phần lý thuyết bằng những cách sau tùy theo nội dung chuyên đề và
tình hình của nhà trường :
- Tổ chức một buổi thảo luận phần lí thuyết để thu thập ý kiến của tất cả giáo viên
(nếu
chuyên đề bàn về nội dung mới, hay nội dung lớn).
- In phần lí thuyết và phát về cho các tổ để các tổ tham khảo và cho ý kiến trước khi dự
tiết minh họa.
- Phổ biến lí thuyết ngay trước khi giáo viên dự tiết minh họa.