Đổi mới phương pháp dạy học toán 1 -2 -3.
A. Những Vấn Đề Chung.
I/ Lý Do Chọn Đề Tài :
Hiện nay trong công cuộc đổi mới đất nước, Đảng và Nhà Nước luôn quan tâm
hàng đầu là đổi mới giáo dục. Đảng ta đã nhận định giáo dục là nền tảng của xã
hội. Một đất nước muốn phát triển về lâu dài thì việc đầu tư vào giáo dục là việc
nên làm. Viêïc đó được thể hiện qua những việc như tăng ngân sách ngành giáo
dục, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trường lớp, nâng cao công tác đào tạo đội
ngũ giáo viên đủ năng lực và trình độ, cụ thể là việc thay SGK trong 5 năm nay
của các lớp 1-2-3 -4-5 đối với bậc TH và lớp 6-7-8-9 đối với bậc THCS. Việc thay
SGK chính là việc đổi mới giáo dục hiện nay qua đó chúng ta cần phải đổi mới cả
4 thành tố : Mục tiêu , nội dung, phương pháp, đánh giá. Nhưng đổi mới phương
pháp là quan trọng hơn cả và cần đầu tư nghiên cứu kĩ càng hơn. Bởi phương
pháp là cách làm cho học sinh tiếp cận kiến thức một cách khoa học nhất, đúng
đắn nhất.
Hiện nay khi mà trình độ khoa học trên thế giới phát một cách tột bậc, thời đại
của “Công nghệ thông tin” thì những phương pháp cổ điển liệu có còn phù hợp
hay không? Khi mà trên thế giới hiện nay học sinh một số nước ngồi học tại nhà
qua mạng, qua Internet. Còn đất nước chúng ta vẫn còn cảnh “Thầy đọc trò ghi”.
Nội dung, kiến thức, phương pháp quá cũ không đáp ứng với kiến thức của con
trẻ ngày nay. Trẻ em ngày nay qua hệ thống thông tin đại chúng, chúng đã tiếp
thu một lượng kiến thức khổng lồ, nhưng trong khi đó lên lớp chúng lại ì ạch tìm
hiểu những kiến thức quá cũ. Do đó việc đổi mới giáo dục là việc làm cần thiết
hiện nay.
Trong các môn học ở bậc tiểu học hiện nay môn toán được xem là môn học công
cụ, kích thích tư duy, khả năng sáng tạo. Nhưng lại là môn học khô khan nhất.
Người Việt Nam vốn có năng lực học toán, ham thích học toán, điều đó được thể
hiện qua kết quả các cuộc thi Toán quốc tế. Nhưng đó cũng chỉ dành riêng cho
các em học chuyên, đầu tư để đi thi. Nhiệm vụ của chúng ta là làm sao cho môn
toán là môn ham thích nhất của mọi trẻ em, con người Việt Nam. Làm sao để học
sinh chúng ta tiếp cận với nền toán học, phương pháp học tiên tiến của các nước

+ Nguyên nhân :
Do nền kinh tế chúng còn lạc hậu, là một nước nghèo chưa đầu tư đúng đắn cho
ngành giáo dục. Kinh tế gia đình chưa phát triển nên phụ huynh cũng chưa tạo
điều kiện tốt để con em mình học tốt nhất.
Đội ngũ giáo viên còn quá yếu về chuyên môn, không đủ trình độ giảng dạy, cải
tiến phương pháp giáo dục, không theo kịp sự phát triển xã hội. nắm bắt được
các phương pháp dạy học tiên tiến.
Nhà nước ta trước đây chưa đầu tư đúng mức cho giáo dục, việc đổi mới giáo
dục còn quá chậm chạp không theo kịp thời đại, thực hiện xong việc đổi mới thì
lại chậm hơn các nước khác vài chucï năm.
+ Hướng giải quyết :
Tìm ra những nguyên nhân còn yếu kém trong trong các phương pháp dạy học
hiện nay, từ đó tìm ra những phương pháp hay nhất cho việc học môn toán đạt
kết quả tốt.
Tìm hiểu phương pháp dạy học tích cực trong trong dạy học toán hiện nay. Đặc
biệt là phương pháp đặt và giải quyết vấn đề và phương pháp hợp tác chia
nhóm nhỏ.
Học hỏi các cách thức giáo dục các nước xung quanh, đem những cái ưu, phù
hợp vào công cuộc cải cách giáo dục.
B. Nội dung của đề tài.
I/ Cơ Sở Lý Luận :
+ Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học :
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tâm sinh lý các em chưa ổn định, đang hình thành và
phát triển. Ở các em học sinh Tiểu học đang còn hiếu động thích tìm tòi học hỏi
những vấn đề mới, đặc biệt là rất đễ cuốn hút bởi các dụng cụ trực quan. Nên
trong sự học tập, làm việc hàng ngày các em chưa thích ứng được với những bài
giảng khô khan mang tính lý thuyết cho nên những phương pháp cũ chưa thể
đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh nên đổi mới về phương pháp là cấp thiết.
Ở mẫu giáo hoạt động chủ yếu của các em là:” Học mà chơi, chơi mà học”.
Nhưng sang bậc tiểu học các em lại sống trong môi trường giáo dục thật sự, nội

nắm, hiểu chắc đến đó.
Dạy học vừa sức với số đông học sinh nhưng học được nhiều hơn, nhanh hơn và
vững chắc hơn.
Phát triển được năng lục tự học nhờ cách biên soạn SGK toán 1-2-3 kiểu mới,
nhờ cách dạy của giáo viên.
Giữa nội dung SGK toán 1-2-3 mới và cũ ta thấy có nhiều sự thay đổi như : Nội
dung phong phú hơn, có cấu trúc hợp lý hơn, được sắp xếp đan xen với các mạch
kiến thức khác, phù hợp với với sự phát triển theo từng giai đoạn học tập của học
sinh.
Nội dung thể hiện mức độ yêu cầu kiến thức , kĩ năng cơ bản theo đúng trình độ
chuẩn.
Cách trình bày chú ý đến tính trực quan qua hình ảnh học, tăng cương các bài
luyện tập thực hành rèn kĩ năng.
VD : Môn hình học lớp 2:
SGK cũ
- Bài 1: Hình tứ giác, hình chữ nhật.
- Bài 2: Đường gấp khúc. SGK mới
- Bài 1: Hình chữ nhật, hình tứ giác.
- Bài 2: Đường thẳng, 3 điểm.
- Bài 3: Đường gấp khúc, độ dài đường gấp khúc.
- Bài 4: Chu vi hình tam giác chu vi hình tứ giác.
2.2) Đổi mới về phương pháp theo đổi mới nội dung SGK toán:
Đổi mới về SGK cũng yêu cầu về đổi mới về phương pháp để để việc dạc học
môn toán trở nên đồng bộ, đạt hiệu quả cao nhất.
- Phương pháp dạy học bài mới.
- Phương pháp dạy học các nội dung thực hành, luyện tập.
- Vấn đề soạn giảng bài của giáo viên.
a/ Phương pháp dạy học bài mới:
Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động học tập để giúp học sinh :
-Tự phát hiện và giải quyết nhiệm vụ bài học.

Gv hướng dãn học sinh biết đặt kiến thức mới trong kiến thức đã học, từ bài
học mới ôn lại kiến thức cũ. Từ kiến thức cũ hình thành bài học mới đó là cách
học mới hiện nay. Qua đó học sinh hiểu được thấu đáo hơn mố iliên hệ, ràng
buộc giữa cá bài học cũng như các vấn đề trong xã hội sau này.
b/ Phương pháp dạy học các nội dung thực hành, luyện tập:
Giáo viên cần :
-Giúp học sinh đều tham gia vào hoạt động thực hành, luyện tập theo khả năng
của mình.
Trong phần thực hành GV cần nắm vững trình độ, khả năng tiếp thu bài của học
sinh để đưa ra bài tập thực hành cho đúng đối tượng. làm sao cho tất cả các em
đều tham gia vào thực hành luyện tập theo đúng khả năg của mình.
-Xác định rõ kiến thức kĩ năng cần thực hành.
GV cần nắm vững được nội dng của bài thực hành, Đúng với yêu cầu của SGK,
trình độ của lớp mình, trọng tâm của bài.
-Tạo ra sự hộ trợ giúp đỡ nhau giữa các đối tượng học sinh.
Cần chia nhóm nhỏ để các em có thể giúp đỡ nhau trong luyện tập. Các em phải
biết hoạt động nhóm, phân công công việc trong nhóm làm sao cuối cùng tất cả
đều nắm đuợc nội dung cơ bản.
-Chuẩn bị mô hình, đồ dùng dạy học, phiếu bài học, luyện tập.
GV cần chuẩn bị mô hình, dụng cụ học tập cho tốt , yêu cầu học sinh phải biết
mang đầy đủ đồ dùng học tập. đặc biết là ở khâu dặn dò học sinh.
VD : Bài “11 trừ đi một số “ Thì giáo viên và học sinh đều phải chuẩn bị que tính.
GV chuẩn bj phiếu học tập cho học sinh có như vậy thì học sinh lên lớp mới nắm
bài một cách chủ động.
-Khuyến khích học sinh tự đánh giá kết quả thực hành, luyện tập.
Khi học sunh làm bài xong Gv nên để cho học sinh tự nhận xét kết quả bài của
mình dựa trên bài sửa của giáo viên, làm như vậy để các em có thể nắm chắc lại
bài của mình thêm một lần nữa và tập làm quen với cách tự đánh giá bài làm của
mình
-Nêu ra các tình huống có vấn đề, hướng giải quyết vấn đề.

liệu cần khuyến khích các em làm theo khả năng của mình, tránh các hình thức
coi trọng con điểm.
-Tổ chức học sinh được hoạt động thực sự bằng tay trên các đồ vật, mô hình
để học sinh tự phát hiện kiến thức, kĩ năng.
-Chúng ta cần cho học sinh dựa vào đồ dùng học tập để tìm ra kiến thức kĩ năng.
VD : Khi dạy bài “ 9 cộng với một số” GV cho HS sử dụng que tính để tự tìm kiến
thức, HS biết một bên tay có 9 que tính và bên kia có 4 que HS tự gộp lại và đếm
thành 13 que, hay bớt một từ que tính ở 4 que qua bên 9 que để được 10 que từ
đó rút ra được 10+3=13 và biết kĩ năng tính khi sử dụng que tính.
-Tổ chức cho học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng thu được thực hành ở nhiều
hình thức khác nhau.
GV cần giúp học sinh thu được kiến thức bài học rồi thì HS phải biết sử dụng kiến
thức đó cho nhiều bài khác như khi biết cách làm phép toán 9+4 thì sẽ biết tính
9+5, 9+6 hay bằng nhiều hình thức khác nhau như 9 + 4 = 9 + (1 + 3) = (9 +
1) + 3 và 9+4=(3+6)+4=3+(6+4)

c/ Vấn đề soạn bài của giáo viên:
Soạn bài thực chất là lập kế hoạch để tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động
học tập tích cực nhằm đạt các mục tiêu dạy học của một bài học, bài luyện tập cụ
thể của toán 1-2-3.
Còn tất cả những đổi mới về trang thiết bị, chuẩn đánh giá, hình thức đều là để
hộ trợ phương pháp dạy học mới.
c.a) Các loại tiết dạy trong môn toán TH :
Tiết hình thành kiến thức mới, tiết luyện tập, tiết ôn tập, tiết thực hành, tiết kiểm
tra, tiết ngoại khoá.
c.b) Soạn bài lên lớp và vấn đề đổi mới phương pháp dạy học toán hiện nay:
Chúng ta cần thực hiện ba khâu sau :
Khâu soạn bài : Xác định mục đích yêu cầu tiết dạy trên cơ sở : Mục đích tiết dạy,
điều kiện dạy học, trình độ học sinh. Xác định các hoạt động phải phù hợp lo gích
với nội dung kiến thức. Cần lựa chọn các hoạt động thu hút hấp dẫn học sinh.

Trong những năm gần đây, chúng ta đã có cuộc cách mạng trong viêc đổi mới
giáo dục đặc biệt là việc thay sách với việc đổi mới phương pháp dạy học tích cực
các khối lớp 1-2-3. Trong đó chú trọng hai phương pháp là :
- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề.
- Phương pháp hợp pháp chia nhóm nhỏ.
a) Vấn đề đổi mới mục đích, nội dung và phương pháp dạy học toán :
Mỗi quá trình dạy học gồm được xác định bởi 3 thành tố cơ bản của nó là: Mục
đích dạy học, nội dung dạy học và phương pháp dạy học. Nội dung dạy học được
xác định bởi mục đích dạy học, còn bị chi phối bởi nội dung dạy học và chịu ảnh
huởng bởi điều kiện dạy học, đối tượng dạy học và nhiều yếu tố khác:
Mục đích dạy họcNội dung dạy học Đối tượng dạy học Phương pháp dạy học Điều kiện
dạy học

do đó khi thay đổi nội dung của SGK toán thì chúng ta cũng cần đổi mới phương
pháp dạy học toán.
b) Tổ chức các hoạt động dạy học và vấn đề đổi mới phương pháp dạy học toán
ở TH :
Để tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh, môn toán TH cần có phương
pháp dạy học phù hợp. Phù hợp với nội dung kiến thức, phù hợp với đặc điểm
tâm lý và sinh lý của học sinh TH Việt Nam.
VD : Đặc điểm sinh lý của trẻ từ 6 – 11 tuổi là đi từ tư duy cụ thể đến hình thành
và pháp triển tư duy trừu tượng. Cho nên cách dạy học phải khơi gợi tính tò mò,
tránh đơn điệu về hình thức hoạt động, phải gợi mở được vấn đề.
Đổi mới phương pháp dạy học toán hiện nay là tránh hình thức Thầy giảng- Trò

hoá trong dạy học.
- Khuyết điểm :
Nếu tổ chức dạy học không tốt thì đãn đến chất lượng hiệu quả dạy học thấp.
VD: Nếu để lớp quá đông thì giáo viên không thể kiểm soát hết các hoạt động
học tập của học sinh được. Nếu lạm dụng chia nhóm vào những lúc không cần
thiết thì tốn thời gian vô ích. Nếu chia nhóm nhưng các em chỉ biết phần việc
trong nhóm mình được giao, thì cuối tiết học kiến thức sẽ trở thành những mảnh
chấp vá rời rạc trong đầu các em.
b) Quy trình tổ chức hoạt động dạy học theo nhóm :
- Hình thành các nhóm : GV chia nhóm theo điều kiện, nội dung của bài học.
- Cử nhóm trưởng: Nhóm tự bầu hay gv đưa ra dựa vào khả năng của các em
- Giao và nhận: GV giao việc cho Mỗi nhóm và nhóm trưởng, Cần nói rõ về yêu
cầu nội dung công việc và thời gian thực hiện.
- Các nhóm làm việc : Nhóm trưởng điều khiển, các thành viên đều phải hoạt
động, không ỉ lại vào nhóm trưởng và các thành viên khác trong nhóm; cần làm
việc su nghĩ độc lập rước khi trao đổi, giúp đỡ nhau;GV theo dõi giúp đỡ các
nhóm trưởng giải quyết các thắc mắc nếu có.
- Các nhóm trình bày: Các nhóm cử một hay vài thành viên (không cần phải
nhóm trưởng) trình bày kết quả của nhóm mình trước lớp; Cả lớp tìm hiểu công
của nhóm khác.
- Tổng hợp và kết luận : GV tổng hợp ý kiến của các nhóm và xác định đúng sai,
động viên, khuyến khích.
c) Một số cách chia nhóm :
- Chia ngẫu nhiên :
Là chia không cần phân biệt giữa các đối tượng học sinh, mọi học sinh cùng hoạt
động, cùng chiếm lĩnh kiến thức, nhiệm vụ được giao khác nhau không nhiều về
nội dung, ít có chênh lệch về độ khó.
- Chia thành các nhóm có cùng trình độ :
Được áp dụng khi có sự phân hoá về mức độ khó cua bài tập, bài học cho tường
đối tượng. Thường được chia thành bốn nhóm : nhóm gồm các học sinh

- Các sách tham khảo khác.
Như sách bài tập toán, sách các trò chơi toán học, sách chuyên đề về toán.
2.5/ Sử dụng đồ dùng dạy học.
a. Chú ý chung về đồ dùng dạy học toán:
Đồ dùng dạy học toán hết sức đa dạng đơn giản như que tính đắt tiền như máy
vi tính vv
Hiện nay theo hướng dạy học tích cực đồ dùng đóng một vai trò rất quan trọng
giúp học sinh hứng thú hơn, dễ phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức hơn. Tư duy
của HS TH thường bắt đầu từ những biểu tượng cụ thể, nên kiến thức toán học
chủ yếu hình thành bằng con đường thực nghiệm. Cho nên khó có thể dạy học
toán mà không có đồ dìng dạy học.
Có thể phân loại đồ dùng dạy học ra làm hai loại : Dồ dùng biểu diễn và đồ dùng
thực hành.
b. Một số chú ý về sử dụng đồ dùng dạy học :
- Đồ dùng dạy học toán phải được sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, đúng cách.
2.6/ Tổ chức hoạt động vui chơi, thi đố trong toán học.
Đây cũng là phương pháp thường được các giáo viên thực hiện theo nhu cầu đổi
mới hiện nay.
Trong các phần giảng bài mới đặc biệt là luyện tập, ôn tập rất cần tổ chức trò
chơi dưới dạng thi đua để tạo không khí sôi động thi đua trong lớp.
C. Kết Luận Và Kiến Nghị.
I/ Kết Luận :
Như vậy đổi mới Giáo dục thực chất là đổi mới 4 thành tố : mục tiêu, nội dung,
phương pháp, cách thức, đánh giá. Trong đó đổi mới phương pháp là hết sức
quan trọng. Việc thay đổi SGK toán 1-2-3 tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đổi
mới phương pháp dạy học, đồng thời giúp học sinh khả năng tự học tốt nhất. Với
phương pháp dạy học tích cực sẽ nâng cao tính chủ động sáng tạo của học sinh
giúp học sinh tự pháp hiện và giải quyết vấn đề của bài học từ đó tự chiếm lĩnh
kiến thức và biết vận dụng dụng kiến thức đó vào trong thực hành, luyện tập với
sự trợ giúp của giáo viên.