Sáng kiến kinh nghiệm “Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp”
Đề tài:
“Giáo dục một số kĩ năng sống cho học sinh
trong công tác chủ nhiệm lớp”
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Xã hội hiện đại dễ nảy sinh những thách thức, nguy cơ rủi ro, muốn thành công và
hạnh phúc con người cần trang bị kĩ năng sống. Nhưng những năm qua, trong công
tác giảng dạy và giáo dục, chúng ta chủ yếu chú trọng về việc giảng dạy kiến thức mà
chưa quan tâm nhiều đến việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh. Do đó, các em học
sinh còn thiếu nhiều kĩ năng sống cần thiết. Như vậy để các em có khả năng hoà nhập
với cuộc sống ngày càng hiện đại, ngoài việc giảng dạy kiến thức khoa học, chúng ta
cần phải chú trọng đến việc giáo dục kĩ năng sống cho các em. Giáo dục kĩ năng sống
cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của người giáo viên trong quá trình lựa chọn hình
thức và phương pháp giảng dạy bộ môn mà còn là nhiệm vụ hết sức quan trọng và cần
thiết của giáo viên chủ nhiệm lớp. Từ những suy nghĩ đó, tôi đã thực hiện đề tài “Giáo
dục một số kĩ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp”.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. THỰC TRẠNG
Vào đầu các năm học, tôi đã phát phiếu điều tra cho học sinh của 3 lớp mà tôi trực
tiếp chủ nhiệm, kết quả như sau:
Năm học Lớp
Số
lượng
học sinh
Khả năng về kĩ năng sống
Tốt Khá Trung bình Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
2009- 2010 11A2 48 5 10.41% 10 20.83% 20 41.66% 13 27.1%
2010-2011 11TN2 47 8 17.02% 15 31.91% 17 36.17% 7 14.9%
2011-2012 10A2 45 4 8.88% 11 24.44% 16 35.55% 14 31.13%
Bảng thống kê điều tra khả năng về kĩ năng sống
dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực trên cơ
sở giúp người học có kiến thức, giá trị, thái độ và kĩ năng thích hợp.
Hà Thị Thanh Trà Trường THPT An Lương
Đông
- 2 -
Sáng kiến kinh nghiệm “Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp”
Con đường giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp thực
hiện trong những công việc hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng,…qua sinh hoạt 15 phút
đầu giờ, sinh hoạt lớp, các hoạt động văn nghệ, lao động, ngoài giờ lên lớp,…của lớp
chủ nhiệm. Có rất nhiều phương pháp và hình thức tổ chức để giáo dục kĩ năng sống
cho các em. Song, chúng ta lựa chọn những kĩ năng sống cần thiết và phương pháp
sao cho phù hợp với đối tượng học sinh. Tôi đã giáo dục kĩ năng sống học sinh lớp
mình chủ nhiệm bằng các giải pháp sau:
2. CÁC GIẢI PHÁP:
2.1/ Giải pháp tổ chức các chuyên đề giáo dục kĩ năng sống chuyên biệt qua hoạt
động ngoài giờ lên lớp.
Hàng năm, nhà trường giao nhiệm vụ cho giáo viên chủ nhiệm dạy giáo dục ngoài
giờ lên lớp. Trong một năm học có 9 tháng gắn với 9 chủ đề, mỗi chủ đề có nhiều
phần, nhưng tôi thường chia làm hai phần. Phần thứ nhất tìm hiểu kiến thức khoa học
và phần thứ hai là thực hành kiến thức khoa học đó qua các sân chơi. Trong hai phần,
phần thứ hai tôi đầu tư nhiều thời gian để rèn luyện kĩ năng sống cho các em. Chín
chủ đề tôi chia về cho chín nhóm trong lớp (mỗi nhóm từ 5 đến 6 học sinh), mỗi
nhóm có nhiệm vụ phân công công việc cho nhau và bàn bạc cách thức tổ chức cho
phù hợp với chủ đề, đặc điểm của nhóm mình để có hiệu quả nhất.
Cứ luân phiên nhau như vậy, hết nhóm này đến nhóm khác tiến hành trong suốt cả
năm học. Sau mỗi lần thực hiện, giáo viên chủ nhiệm đã đánh giá, rút kinh nghiệm,
gợi ý phương pháp để lần sau nhóm khác tổ chức không bị trùng lập và tránh nhàm
chán. Các em đã tổ chức được nhiều sân chơi bổ ích như thi xử lí tình huống, toạ đàm
ngày 8/3, thi văn nghệ nhớ ơn thầy giáo cô giáo, tìm hiểu về tình bạn, tình yêu, sức
khỏe vị thành niên, thi tài năng học trò, kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí
học sinh đã tự quyết định ra ứng cử vào ban cán sự lớp, ban chấp hành chi đoàn và
các em đã lựa chọn khách quan trong bầu cử. Qua đó, học sinh đã thực hiện được
quyền dân chủ của mình và đã rèn luyện được nhiều kĩ năng như kĩ năng xác định giá
trị, kĩ năng kiên định lập trường, kĩ năng thể hiện sự tự tin và kĩ năng ra quyết định.
Hà Thị Thanh Trà Trường THPT An Lương
Đông
- 4 -
Sáng kiến kinh nghiệm “Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp”
Ngoài ra, hàng ngày, hàng tuần, chúng ta đều tổ chức sinh hoạt 15 phút đầu giờ,
sinh hoạt lớp. Qua các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, giáo viên tạo nhiều cơ hội để
cán sự bộ môn giải và giải trình các bài tập trong ngày, để các em tự trao đổi nội dung
bài học và phương pháp học tập. Khi đó, các em sẽ được nói, được trình bày, được
trao đổi chắc chắn rằng các em sẽ mạnh dạng, tự tin hơn trong giao tiếp. Thông
thường, giờ sinh hoạt lớp được các em chờ đợi cả tuần. Cho nên, tôi đã xây dựng kế
hoạch cho giờ sinh hoạt lớp khá bài bản, thường có hai nội dung, nội dung thứ nhất là
nhận xét đánh giá tuần qua và kế hoạch tuần đến còn nội dung thứ hai là phần vui
chơi. Ở phần đầu, ngay từ đầu năm, tôi đã hướng dẫn cho ban cán sự lớp, các tổ
trưởng, tự điều hành sinh hoạt theo yêu cầu của giáo viên chủ nhiệm và đặc điểm tình
hình của lớp, giáo viên nêu vấn đề, gợi mở để các em học sinh trong lớp tích cực tham
gia đóng góp ý kiến. Ban cán sự lớp và các tổ trưởng được thay thế, có khi luân phiên
nhau để trong lớp nhiều người được làm ban cán sự lớp, tổ trưởng. Có như vậy, các
em mới được trải nghiệm về kĩ năng sống. Còn phần thứ hai là tổ chức vui chơi, giáo
viên nên ưu tiên, động viên, hướng dẫn cho những học sinh nhút nhát, có hoàn cảnh
đặc biệt, nói năng, xử sự hay va vấp hoặc có em có kĩ năng sống nhưng cố tình không
thực hiện, không tham gia với lớp để giáo viên kịp thời giúp đỡ, uốn nắn, rèn luyện,
giúp các em được trải nghiệm nhằm tạo cơ hội cho học sinh lớp chủ nhiệm đều được
hiểu biết và thực hành kĩ năng sống.
Kết thúc học kì I, giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn cho các em tự viết bản đánh giá
cá nhân. Nội dung đánh giá những việc mình đã làm được, mặt chưa làm được trong
thời gian qua, phương hướng đến và những đề xuất. Qua việc làm này, chúng ta giáo
hơn, em đó sẽ lĩnh hội vấn đề dễ dàng hơn và hiệu quả hơn.
III. KẾT QUẢ
Hà Thị Thanh Trà Trường THPT An Lương
Đông
- 6 -
Sáng kiến kinh nghiệm “Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp”
Năm học Lớp Số
lượng
học
sinh
Khả năng về kĩ năng sống
Tốt Khá Trung bình Yếu
SL TL SL TL SL TL SL
TL
2009- 2010 11A2 48
15 31.25% 20 41.66% 10 20.83% 03 6.26%
2010-2011 11TN2 47
25 53.19% 14 29.79% 08 17.02% 0 0%
2011-2012 10A2 45
15 33.33% 20 44.44% 08 17.77% 02 4.46%
So sánh thống kê khả năng về kĩ năng sống đầu năm với kết quả cuối năm của
các lớp, tôi rất vui mừng khi thấy được sự tiến bộ của các em, số học sinh thiếu hiểu
biết và thiếu ý thức về kĩ năng sống ngày một giảm, tỷ lệ học sinh có nhiều kĩ năng
sống ngày càng nhiều, các em có thể ứng phó với những thách thức trong cuộc sống,
giải quyết các tình huống và giao tiếp có hiệu quả.
IV. KHẲNG ĐỊNH VẤN ĐỀ
Sau ba năm thực hiện đề tài “Giáo dục một số kĩ năng sống cho học sinh trong công
tác chủ nhiệm lớp” tôi khẳng định, các giải pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
trong đề tài này rất phù hợp, thuận lợi và hiệu quả để giáo viên giáo dục kĩ năng sống
HIỆU TRƯỞNG
Chủ tịch
(Ký tên và đóng dấu)
* Đánh giá, xếp loại của Hội đồng thẩm định SKKN Sở GIÁM ĐỐC
Chủ tịch
(Ký tên và đóng dấu)
Hà Thị Thanh Trà Trường THPT An Lương
Đông
- 9 -
Sáng kiến kinh nghiệm “Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp”
Hà Thị Thanh Trà Trường THPT An Lương
Đông
- 10 -