Phân tích và đánh giá chính sách của Việt Nam trong đàm phán với Mỹ
để giải quyết cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam từ 1954-1975.
GIỚI THIỆU CHUNG
Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ Ngày 07/05/1954 đã khẳng định sức mạnh của
dân tộc Việt Nam,đồng thời với chiến thắng này chúng ta đã buộc chủ nghĩa đế
quốc phải ngồi vào bàn đàm phán .Hội nghị gieneve về Đông Dương đã khai mạc
trong tình hình mới: thế và lực của cách mạng nước ta lên cao chưa từng thấy.
Cuộc đấu tranh của ta trên mặt trận ngoại giao đã diễn ra gay gắt. Trong bối cảnh
đó, Hội nghị lần thứ sáu (mở rộng) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã họp từ
ngày 15 đến ngày 17/7/1954. Căn cứ vào sự phân tích của Hội nghị nhận định:
“Sau 9 năm kháng chiến, những thắng lợi lớn của ta về mặt quân sự và cải cách
ruộng đất, cũng như về mặt tài chính, kinh tế, văn hóa, giáo dục, xây dựng mặt trận,
xây dựng Đảng v.v…, đã đánh dấu một bước tiến rất lớn của quân và dân ta.
Những thắng lợi ấy đã làm cho lực lượng so sánh giữa ta và địch biến chuyển có lợi
cho ta nhưng chưa phải chuyển biến căn bản có tính chất chiến lược”.Đế quốc mỹ
trở thành một lực lượng chính ngăn cản hoà bình ở Đông Dương,vì vậy Đế Quốc
mỹ trở thành kẻ thù chính của nhân dân Đông Dương.Vừa đánh vừa đàm là chính
sách mà Việt Nam áp dụng trong cuộc chiến chống xâm lược của đế quôc Mỹ.Việc
đàm phán giữa Mỹ và Việt Nam để đi đến Hiệp Định pairs 1973 đã diễn ra trong
một khoảng thời gian dài,quá trình thương luợng diễn ra rất phức tạp bởi bản chất
của đế quốc Mỹ là chống phá và xâm lược Việt nam nên chúng đã thực hiện rất
nhiều cuộc tấn công nhằm chống phá Miền Bắc,ngăn cản cách mạng dân chủ ở
Miền Nam.Với những thắng lợi vô cùng quan trọng trên chiến trường như trận
Điện Biên Phủ trên không và đại thắng 30/4/1975 đã đưa đất ta hoàn toàn độc lập
tự do.
1
I.Giai đoạn 1954-1968
a.1954-1959
Sau khi Hiệp định gieneve được ký kết vĩ tuyến 17 được xem là danh giới chia cắt
2 miền Nam Bắc.Tuy nhiên kết quả của hiệp định lại không như mong muấn của
đảng và nhân dân.Tổng tuyển cử để đi đến thống nhất đất nước đã không diễn ra do
(mở rộng) lần thứ 8 tháng 05/1955.Hội nghị đã đề ra nhiệm vụ trươc mắt của đảng
là”ra sức tập hợp lực lượng của toàn dân thành một Mặt trận thống nhất rộng rãi, có
một cương lĩnh chung thích hợp để đấu tranh chống đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai
của chúng, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập dân chủ và bằng
phương pháp hòa bình”. Hội nghị cũng nhấn mạnh: “Muấn thống nhất nước nhà,
điều cốt yếu là phải ra sức củng cố miền Bắc, đồng thời giữ vững và đẩy mạnh
cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam”.Hội nghị lần thứ 15 của ban chấp hành
trung ương tháng 1/1959 đã đề ra phương hướng hoạt động dựa trên tình hình cụ
thể 2 miền nam bắc.
Miền Bắc tiến lên xây dựng XHCN, bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ an ninh của Việt
Nam Dân Chủ Cộng Hoà, làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh để củng cố hoà bình
thống nhất đất nước.Để thực hiện điều này Miền Bắc đã thục hiện các chính sách
cải cách ruộng đất, hợp tác hoá nông nghiệp, dựa vào lực lượng trong nước là
chính,bên cạnh đó tranh thủ sự ủng hộ của các nước trong khối XHCN.
Miền Nam thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ.Cách mạng Miền nam có nhiệm
vụ:
1. Nhiệm vụ cơ bản là giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc
và phong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng, hoàn thành cách
2. mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, xây dựng một nước Việt
Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.
3
3. Nhiệm vụ trước mắt là đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh chống đế
quốc Mỹ xâm lược và gây chiến tranh, đánh đổ tập đoàn thống trị độc tài Ngô Đình
Diệm, tay sai của đế quốc Mỹ, thành lập một chính quyền liên hiệp dân tộc dân chủ
ở miền Nam, thực hiện độc lập dân tộc và các quyền tự do dân chủ, cải thiện đời
sống của nhân dân, giữ vững hòa bình, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở
độc lập và dân chủ, tích cực góp phần bảo vệ hòa bình ở Đông Nam Ávà thế giới.
Hội nghị trung ưong lần thứ 15 là một cột mốc quan trọng, nó góp phần thúc đẩy
cách mạng Miền Nam phát triển,đồng thời điều kiện phát huy chinh sách “ Đánh và
đàm”của đảng đề ra.
Nam Cộng Hoà rơi vào khủng hoảng lámh đạo trầm trọng và chỉ ổn định khi Hội
Đồng lãnh đạo quốc gia,đứng đàu là hai tướng Nguyễn Văn Thiệu và Nguyễn Cao
Kỳ ,lên chấp chính.Sau thất bại của chiến lược chiến tranh đặc biệt Mỹ đã đưa quân
đội vào trực tiếp tham chiến.
Đây là giai đoạn ác liệt nhất của chiến tranh Việt Nam,Mỹ đã sử dụng chiến tranh
cục bộ để xâm lược Miền Nam.Một mặt quân đội Mỹ can thiệp vũ trang nhằm quét
sạch lực lượng cộng sản,một mặt Mỹ sử dụng quân nguỵ để chống phá cách
mạng.Trên cơ sở đánh giá tương quan giữa ta và địch,Nghị quyết hội nghị lần thứ 9
của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng đẫ nhấn mạnh:chúng ta cần phải và có khả
năng kiềm chế và thắng địch trong loại “Chiến tranh đặc biệt”.Tuy nhiên chúng ta
cần phải cảnh giác và tích cực chuẩn bị sẵn sàng ứng phó nếu đế quốc Mỹ mạo
hiểm mở rộng cuộc chiến tranh ở Miền Nam thành “Chiến tranh cục bộ”.Nghị
quyết cũng vạch rõ,cuộc chiến tranh ở Miền Nam Việt Nam hiện nay chủ yếu là
chiến tranh xâm lược,vì chính quyền phản cách mạng ở Miền Nam dựa vào Mỹ,thi
hành chính sách thực dân xâm lược của Mỹ.Do vậy phương châm chiến lược chung
của cách mạng Miền Nam là chiến đấu lâu dài,dựa vào sức mình là chính,kết hợp
đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang.
5
Đến cuối năm 1964-1965,cuộc chiến tranh yêu nước của nhân dân Miền Nam đã
giành được to lớn và co ý nghĩa quan trọng.Để cứu vãn thất bại đế quốc Mỹ đã đẩy
chiến tranh đặc biệt ơr Miền Nam lên đến đỉnh cao và gây ra cuộc chiến tranh phá
hoại ở Miền Bắc.Sau khi thất bại ở chiến tranh đặc biệt đế quốc Mỹ đã chuyển sang
“Chiến tranh cục bộ” ở Miền Nam và đẩy mạnh chiến tranh phá hoại ở Miền
Bắc.Trước tình hình đó,hội nghị lần thứ 12 của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng
họp tháng 12/1965 đã đề ra phương châm,nhiệm vụ,nghị quyết của đại hội nêu
rõ :”Nhiệm vụ chống Mỹ cứu nước hiện nay rõ ràng là nhiệm vụ thiêng liêng của
dân tộc ta,nhân dân ta từ Nam chí Bắc.Toàn đảng ,toàn dân,toàn quân ta ở 2 miền
phải giữ vững và nêu cao quyết tâm đẩy mạnh cuộc chiến tranh nhân dân chống đế
quốc mỹ xâm lược ”Nghị quyết cũng đưa ra phương châm đấu tranh là cuc kiên
tiếp trì phưương châm đấu tranh quân sự kết hợp với đấu tranh chính trị,triệt để sử
dân Campuchia và nhân dân Lào, kiên trì và đẩy mạnh kháng chiến chống Mỹ, cứu
nước, giành thắng lợi to lớn hơn nữa, đưa sự nghiệp giải phóng dân tộc của ba nước
Đông Dương đến thắng lợi hoàn toàn.
Về mặt ngoại giao ta duy trì đàm phán, song phải hết sức tăng cường hoạt động
trên trường quốc tế, tố cáo mạnh mẽ chương trì“Việt Nam hoá” chiến tranh.Với
phương châm lên án thai độ,lập trường ngoan cố của Mỹ bên cạnh đó tranh thủ sự
ủng hộ cua các nước XHCN,của các chính phủ,tổ chức và nhân dân yêu chuộng
hoà bình trên thế giới đối với cuộc chiến đấu của nhân dân ta.Quân đội Việt nam
cộng hoà được trang bị,xây dựng thec hình mẫu quân đôi Mỹ với cũí hiệ đại và
được Mỹ viện trợ.Quân lực Việt Nam Cộng Hoà dưới sự yểm trợ của quân đội Mỹ
đã tiến hành một số chiến dịch như chiến dịch Lam Sơn 719,cuộc tấn công này đã
gây ra một số thiệt hại cho lực lượng cách mạng.
Đế quốc Mỹ đã bị giáng hết đòn này đến đòn khác trên khắp các chiến trường ba
nước Đông Dương, và đang trước những khó khăn về nhiều mặt ở trong và ngoài
nước.Nhưng với bản chất ngoan cố chính quyền Nich-xon vẫn ngoan cố tiếp tục
thực hiện chính sách “Việt nam hoá chiến tranh”,tăng cường bộ máy áp bức, kìm
kẹp nhân dân, tiếp tục chính sách “bình định” hết sức tàn bạo ở các vùng nông
thôn.Đối với miền Bắc Việt Nam, đế quốc Mỹ tăng cường chiến tranh bằng không
quân, xâm phạm thô bạo chủ quyền và an ninh nước Việt Nam dân chủ cộng hoà
với ảo tưởng uy hiếp được tinh thần nhân dân Việt Nam, ngăn cản nhân dân ta ở
7
miền Bắc làm nghĩa vụ tròn nghĩa vụ thiêng liêng với đồng bào ruột thịt miền Nam
và nghĩa vụ quốc tế với nhân dân hai nước láng giềng ở Đông Dương.
Trước tình hình đó đảng đã đề ra nhiệm vụ chiến lược,phải động viên mọi lực
lượng, cố gắng vượt bậc, anh dũng tiến lên, đẩy mạnh cuộc kháng chiến trên ba mặt
trận quân sự, chính trị và ngoại giao.Phương châm của ta là: kiên trì đường lối độc
lập,tự chủ của Đảng và nhà nước, không ngừng tăng cường đoàn kết với các nước
xã hội chủ nghĩa anh em, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế; với nhân dân
yêu chuộng hoà bình và công lý trên thế giới trong đó có nhân dân tiến bộ Mỹ.
Cùng với thắng lợi của cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1972 chúng
Trên cơ sở phân tích,đánh giá tình hình của Mỹ Bộ Chính Trị Trung ương
đảng đã họp 2 đợt từ 30/9 - 08/10/1974 và từ 08/12/1974 - 08/01/1975 đề ra kế
hoạch giải phóng hoàn toàn miền Nam trong kế hoạch 2 năm (1975-1976). Cuộc
tổng tiến công nổi dậy của quân và dân miền Nam bắt đầu từ chiến dịch Tây
Nguyên (04/3 - 24/3/1975), rồi chiến dịch Huế-Đà Nẵng (25/3 - 29/3/1975) và kết
thúc bằng chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (từ 26/4 - 30/4/1975), giải phóng hoàn
toàn miền Nam thống nhất Tổ quốc.
Hiệp định Paris là thắng lợi của ta. Nguyện vọng của chúng ta là thi hành
nghiêm chỉnh và triệt để Hiệp định. Còn thi hành Hiệp định là thất bại của Mỹ-
Nguỵ. Mỹ và Nguỵ quyền đã bất chấp cam kết, không ngừng đeo đuổi chiến tranh
phá hoại Hiệp định và Thông cáo chung 13/6/1974. Hoa Kỳ vẫn tiếp tục dính líu
quân sự, can thiệp vào công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam. Còn Thiệu điên
cuồng đẩy mạnh chiến tranh, lấn chiếm, ''bình định'', ra sức khủng bố, kìm kẹp,bóp
nghẹt quyền tự do dân chủ.Do vậy chúng ta không còn cách nào khác là phảiến
hành chiến tranh để tiêu diệt chúng giải phóng Miền Nam
.
Trong việc phối hợp với
mặt trận quân sự, chính trị, mặt trận ngoại giao có nhiệm vụ:
Góp phần giương cao ngọn cờ hoà bình, độc lập dân tộc, hoà hợp dân tộc nhằm cô
lập bọn tay sai ngoan cố;
Làm sáng tỏ chính nghĩa của ta tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của các lực lượng
cách mạng và nhân dân tiến bộ trên thế giới;
Ngăn chặn âm mưu và thủ đoạn can thiệp, phá hoại của Mỹ và bọn phản động quốc
tế .
Với đại thắng mùa xuân 30/4/1975 chúng ta đã giành thắng lợi trong cuộc chiến
đấu chống quân xâm lược.Giải phóng hoàn toàn Miền Nam với mức tàn phá ít
nhất ,nhân dân và của cải được bảp vệ ít tổn thất nhất,thắng lợi này của chúng ta
còn là thắng lợi triệt để của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước,bảo
vệ vững chắc những thành quả cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Miền Bắc,xoá bỏ
được những trở ngại để đi đên thống nhất nước nhà,đưa cả nước tiến lên
ta với quan điểm độc lập tự chủ và sáng tạo đề ra đường lối trên xuất phát từ thực
tiễn đấu tranh cách mạng của Việt Nam, từ xu thế tiến công của ba dòng thác cách
mạng, từ tương quan lực lượng ở trong nước và trên thế giới.
Cùng với những thắng lợi ở những trận chiến lớn như cuộc tổng tiến công và nổi
dậy mùa xuân năm 1972,chúng ta đã buộc Mỹ ngừng ném bom phá hoại Miền Bắc
và buộc chúng phải ngồi vào bàn đàm phán.
10
Thực tiễn đấu tranh của nhân dân ta chứng tỏ rằng chỉ bằng con đường bạo lực
cách mạng, thực hiện chiến lược tiến công trên cả ba mặt trận chính trị, quân sự,
ngoại giao, chúng ta mới có thể phát huy được đầy đủ sức mạnh đấu tranh và sức
mạnh của thời đại để đánh thắng một kẻ xâm lược tầm cỡ như đế quốc Mỹ.Chính
sách “vừa đánh vừa đàm” cùng với những thất bại của Mỹ đã khiến cuộc chiến
tranh xâm lược của Mỹ đi vào giai đoạn kết thúc.
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, thành phố Sài Gòn hoàn toàn giải phóng. Cuộc
kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã thắng lợi hoàn toàn. Non sông đã thu về một
mối.
11
MỤC LỤC
Giới thiệu chung 1
I.Giai đoạn 1954-1968 1-2
a.1954-1959 3-4
b.1959-1968 5-6
II.Giai đoạn 1968-1975
a.1968-1972 7-8
b.1973-1975 8-9
III.Đánh giá 10-11
12
DANH SÁCH TAÌ LIỆU THAM KHẢO
1. />%87t_Nam
2.Giáo trình chính sách đói ngoại I(1945-1975)