Chính sách tiền tệ

1
Chính sách tiền tệ ở Việt Nam hiện nay (BC;10)
Mục lục

LỜI MỞ ĐẦUPHẦN I: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
I. Những lý luận cơ bản về chính sách tiền tệ
1. Chính sách tiền tệ và vai trò của nó
2. Mục tiêu của chính sách tiền tệ
3. Nội dung chính sách tiền tệ
4. Các cơng cụ thực hiện chính sách tiền tệ
PHẦN II: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
I. Một số thành tựu đạt được, tồn tại và ngun nhân
1. Những thành tựu đã đạt được trong thời gian qua
2. Những kết quả đạt được do sự xây dựng và thực thi chính sách tiền tệ
đúng hướng phù hợp với diễn biến của nền kinh tế
II. Tồn tại và ngun nhân
1. Những tồn tại trong cơ chế lãi suất hiện hành
2. Tỷ lệ tín dụng chung, dài hạn tăng và khơng tuơng xứng với tốc độ tăng
nguồn vốn huy động của các loại vốn này
3. Tái cấp vốn và việc kiểm sốt lượng tiền cung ứng
4. Những tồn tại trong quy chế dự trữ bắt buộc
5. Những tồn tại trong tổng nguồn vốn huy động và mức dư nợ cho vay
trong nền kinh tế bị tăng chậm
PHẦN III : NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM HỒN THIỆN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
I. Tác động của cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ đến kinh tế thế giới và
Việt Nam
II. Những định hướng cơ bản xây dựng và điều hành chính sách tiền tệ ở
nước ta trong thời gian tới

Xột v ton cnh th trng ti chớnh th gii trong nhng nm qua thỡ
bc tranh th trng ti chớnh khỏ sỏng sa, cỏc khong ti ó b thu hp v
nhng ch cho nhng khong sỏng. Th gii ó tng chng kin s hi phc
nhanh chúng ca cỏc nn kinh t t chõu , chõu u v M sau nhng tỏc ng
tiờu cc t cuc khng hong ti chớnh tin t chõu din ra gia nm 1997
chc chn cũn l ni ỏm nh i vi nhiu ngi.
Bc vo th k mi, nm 2000, nm bn l ca s phỏt trin v hng
thnh, Vit Nam - con rng chõu xỏc nh mc tiờu tng trng kinh t v
cụng bng xó hi. Vỡ vy vic la chn gii phỏp no xõy dng v iu hnh
chớnh sỏch tin t quc gia cú hiu qu nht vn cũn l mt n s phc tp v
nhiu bt cp.
Qua quỏ trỡnh hc tp mụn hc, c s hng dn ca cỏc thy cụ giỏo
b mụn nghip v kinh doanh ngõn hng, em xin mnh dn trỡnh by tiu lun
mụn hc Lý thuyt tin t vi ti: Chớnh sỏch tin t Vit Nam hin
nay.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Chớnh sỏch tin t

4
Tiu lun gm 3 phn:
Phn I : Lý thuyt chung v chớnh sỏch tin t.
Phn II: Thc trng chớnh sỏch tin t Vit Nam hin nay.
Phn III: Nhng gii phỏp nhm hon thin chớnh sỏch tin t trong giai
on hin nay.
Vỡ iu kin thi gian v kin thc cũn hn ch, em rt mong c s
úng gúp ý kin t thy cụ trong b mụn lý thuyt tin t tiu lun c
hon thin hn.
Em xin chõn thnh cm n:
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Chính sách tiền tệ

6
phải nguy cơ khơng lường trước được. Do đó điều tiết vĩ mơ cho đến nền kinh tế
mỗi quốc gia.
Để chuẩn bị bước vào thế kỷ 21, thế kỷ hội nhập quốc tế và bùng nổ của
khoa học cơng nghệ, việc xây dựng chiến lựợc phát triển đã trở thành một vấn
đề quan trọng đối với mỗi qc gia. Cho đến nay đã hồn thành việc xây dựng
cho mình một chiến lược phát triển kinh tế - xã hội chặng đường đầu tiên của thế
kỷ mới. Với Việt Nam hiện nay, vấn đề này đang được Đảng và Nhà nước coi là
một nhiệm vụ to lớn củ cả các ngành, các cấp, trong đó xây dựng chiến lược tài
chính thực hiện chính sách tiền tệ được đặc biệt coi trọng bởi tài chính ln là
một lĩnh vực bao trùm, chi phối mọi mặt, mọi phương diện của đời sống xã hội
trong bối cảnh kinh tế thế giới đầy thách thức và trở ngại với cơng cuộc CNH -
HĐH đất nước thì vai trò chính sách tiền tệ càng trở nên quan trọng bức thiết
hơn bao giờ hết.
Cụ thể hơn, chính sách tiền tệ có vai trò vơ cùng quan trọng trong việc
điều tiết khối lượng tiền lưu thơng trong tồn bộ nền kinh tế. Thơng qua chính
sách tiền tệ NHTW có thể kiểm sốt được hệ thống tiền tệ để từ đó kiềm chế và
đẩy lùi lạm phát, ổn định sức mua của đồng tiền và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Mặt khác chính sách tiền tệ còn là cơng cụ để kiểm sốt tồn bộ hệ thống các
NHTM và các tổ chức tín dụng.
2. Mục tiêu của chính sách tiền tệ
Về cơ bản
6 mục tiêu cơ bản được những người của Dự trữ liên bang nêu lên thường
xun khi họ bàn luận đến đối tuợng chính sách tiền tệ là :
1. Cơng ăn việc làm cao
2.Tăng trưởng kinh tế.
3. Ổn định giá cả
4. Ổn định lãi suất
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Chớnh sỏch tin t


8
tế quốc dân. NHTW có vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu này.
Ngân hàng nhà nước Việt Nam cần Bằng mọi phương thức để có thể huy động
được hầu hết các nguồn vốn nhàn rổi trong nước và nước ngồi để phuc vụ cho
mục tiêu này. Mục tiêu từ năm 2000 trở đi tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm
phải đạt từ 9- 10% đó là múc tăng trưởng cao, nó đòi hỏi phải gia tăng đầu tư
hàng năm hàng chục tỷ USD.
2.3. Về ổn định giá cả
Hơn hai thập kỷ qua cơng chúng và các nhà kinh tế chun nghiệp Mỹ
càng hiểu rõ hơn cái giá phải trả về khinh tế và xã hội của lạm phát gay nên. Họ
đã quan tâm nhiều hơn đến một mức giá ổn định. ặn định giá cả là điều ai cũng
mong muốn bởi vì mức giá cả tăng lên (lạm phát) gây nên tình trạng bấp bênh
trong nền kinh tế. Vì vậy, NHTW phải góp phần duỳ trì tăng trưởng liên tục
nhưng ổn định triệt tiêu nghững nhân tố gây nên sự tăng nhu cầu giả tạo để tăng
chi phí lên cao. Trong cuộc đấu tranh này, lãi suất và cung ứng tiền tệ là hai thứ
vũ khí lợi hại, ln nắm bắt và theo dõi được thực tế diễn biến của q tình thực
hiện mục tiêu để từ đó có những giải pháp, điều chỉnh phù hợp.
2.4.Về ổn định xã hội.
Mong muốn có một sự ổn định lãi suất vì những biết động của lãi suất làm
cho nền kinh tế bấp bênh và khó lập kế hoạch cho tương lai. Vì vậy, ổn định lãi
suất chính là thực hiện lãi suất tín dụng cung ứng phương tiện thanh tốn cho
nền kinh tế quốc dân thơng qua nghiệp vụ tín dụng ngân hàng, dựa trên các quỹ
cho vay được tạo lập từ các nguồn tiền gửi của xã hội và với một hệ thống lãi
suất mềm dẻo phải linh hoạt, phù hợp với sự vận động của cơ chế thị trường.
2.5. Về ổn định thị trường tài chính.
Một lý do rõ ràng của việc thành lập hệ thống dự trữ liên bang là hệ thống
đó có thể thúc đẩy một hệ thống tài chính ổn định. Việc ổn định thị trường tài
chính cũng được thúc đẩy bởi sự ổn định lãi suất bởi vì biến động trong lãi suất
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Chính sách tiền tệ

10
tác động đến tổng cung và tổng cầu xã hội. Tuy nhiên thực tiễn thi hành chính
sách tiền tệ ở nhiều nuớc cho phép người ta thiên về hướng lụa chọn các khối
lượng tiền tệ làm mục tiêu trung gian hơn là lựa chọn lãi suất.
Trong các khối tiền tệ, tuỳ theo điều kiện cụ thể của từng nước, NHTW có
thể lựa chọn M1, M2 hoặc M3 làm mục tiêu trung gian ưu tiên
THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
Chính sách tiền tệ

11
3. Nội dung chính sách tiền tệ
Trong cơ chế kinh tế thị trường, chính sách tiền tệ bào gồm ba thành phần
cơ bản gắn liền với ba kênh dẫn nhập tiền vào lưu thơng là:
+ Chính sách tín dụng
+ Chính sách ngoại hối
+ Chính sách đối với ngân sách nhà nước
3.1. Chính sách tín dụng
Thực chất chính sách tín dụng là cung ứng phương tiện thanh tốn cho
nền kinh tế, thơng qua các nghiệp vụ tín dụng ngan hàng, dựa trên các quỹ cho
vay đựoc tạo lập từ các nguồn tiền gửi của xã hội và một hệ thống lãi suất mềm
dẻo, linh hoạt, phù hợp với sự vận động của cơ chế thị trường.
3.2. Chính sách ngoại hối.
Nhằm đảm bảo việc sử dụng hiệu quả ccá tài sản có giá trị thanh tốn đối
ngoại phục vụ cho việc ổn định tiền tệ, thúc đảy tăng trưởng kinh tế bền vững và
gia tăng việc làm trong xã hội, bảo đảm chủ quyền tiền tệ của đất nứoc.
3.3. Chính sách đối với ngân sách nhà nước
Nhằm đảm bảo phương tiện thanh tốn cho chính phủ trong trường hơph

ngân sách để đầu tư thì đầu tư nhà nước tăng lên, đầu tư chung khơng đổi. Lưu ý
hai trường hợp :
Thứ nhất : Nếu chính sách tiền tệ chống lạm phát, ngân sách thăng bằng
vẫn có thể tác dụng ngược với chính sách tiền tệ nhằm chống suy thối.
Thứ hai: Trường hợp chính sách tiền tệ nằm chống suy thối ngân sách
thăng bằng vẫn có thể chuyển dịch thu nhập tiền tệ theo hướng góp phần chống
suy thối bằng cách làm tăng mức tiêu thụ.
3.3.3. Trường hợp ngân sách thặng dư:
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Chính sách tiền tệ

13
Đây là trường hợp rất quý và nó là ước mơ chung của mọi quốc gia vì nó
rút bới tiền tệ dư thừa, tác đọng có lợi cho mối tương quan giữa tổng cung và
tổng cầu tiền tệ.
THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
Chính sách tiền tệ

14
4. Các công cụ thực hiện chính sách tiền tệ
Xét cho cùng, NHTW có thể thục thinhai loại chính sách tiền tệ phù hợp với
tình hình thực hiện cuỉa nền kinh tế đó là:
- Chính sách nới lỏng tiền tệ
- Chính sách thắt chặt tiền tệ
Chính sách nới lỏng tiền tệ là việc cung ứng thêm tiền cho nền kinh tế
nhằm khuyến khích đầu tư phát triiển kinh tế tạo công ăn việc làm.
Chính sách thắt chặt tiền tệ là việc giảm cung ứng tiền tệ cho nền kinh tế,
nhằm hạn chế đầu tư, nganư chặn sự phát triển quá đà của nền kinh tế kiềm chế
lạm phát.
Để thực hiện hai chính sách tiền tệ này, NHTW có thể sử dụng hàng loạt

õy l mt bin phỏp mnh, cú hiu lc ỏng k. Thc cht bin phỏp ny
cho phộp NHTW n nh trc khi lng tớn dng phi cung cp cho nn kinh
t trong mt thi gian nht nh v sau ú tỡm con ng a nú vo nn
kinh t.
Song trong nn kinh t th trng, cung cu tớn dng bin ng khụng
ngng, bin phỏp ny ch c ỏp dng mt cỏch hn ch khi tỡnh hung yờu
cu.
4.1.3. Phỏt hnh tin trc tip cho ngõn sỏch v cho u t
Trong iu kin ngõn sỏch b thiu ht, NHTW phi phỏt hnh tin bự
p s thiu ht ú. Rừ rng bin phỏp ny lm gia tng lung tin trong lu
thụng, trong khi lng hng hoỏ khụng tng hoc tng khụng kp. Hu qu l
gia tng lm phỏt. Nú c nhanh chúng loi tr trong iu kin kinh t th
trng bỡnh thng.
Phỏt hnh trc tip cho u t cú th qua ngõn sỏch nh nc hoc qua
con ng tớn dng ngõn hng (bin phỏp ny gi l bin phỏp cho sn xut hay
gi ; bin phỏt lm phỏt lnh mnh) bin phỏpny cn thit trong iu kn nn
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Chính sách tiền tệ

16
kinh tế suy thối, dư thừa tiềm năng kinh tế. Nó sẽ mang lại hiệu quả tích cực,
khơi dậy các tiềm năng về tài ngun và con người.
4.1.4. Phát hành trái phiếu Nhà nước để giảm lượng tiền trong lưu
thơng
Trong điều kiện khơng thể áp dụng các biện pháp khác chính phủ có thể
phát hành một loạt trái phiếu nhất định để thu hút khối lượng tiền trong lưu
thơng. Việc phân bổ trái phiếu mang tính bắt buộc
4.2. Các cơng cụ gián tiếp
Là những cơng cụ mà tác dụng của nó được coi là kinh tế thị trường
4.2.1. Dự trữ bắt buộc

Hn mc tớn dng ó phõn ph cho tng NHTM theo mc d n tớn dng
thc t hoc theo vn t cú cu NHTM ú nhng cha dựng ti.
T l tin mt v tin ghi s ó hỡnh thnh trong nn kinh t. Tuy nhiờn
trong s tin trung ng c tỏi cp vn. NHTM s dng bao nhiờu tin mt
cng c.
iu kin NHTW tỏi cp vn l :
Cũn hn mc tớn dng (tỏi cp vn) dnh cho NHTM ú :
Cỏc khon tớn dng em tỏi chit khu cú lnh mnh v m bo hi n
hay khụng.
Tu theo yờu cu khuyn khớch hay m rng tớn dng tỏi cp vn bỡnh
thng hay mang ý ngha pht m lói xut tỏi chit khu cú th bng, thp hn
hoc cao hn mc lói sut khon tớn dng m m NHTM ó cho khỏch hng
mỡnh vay.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Chớnh sỏch tin t

18
Qua cụng c tỏi cp vn, NHTM l ngũi cho vay sau cựng, kim tra cht
lng hot ng tớn dng ca NHTM, tin ra lu thụng ó c khng ch
kim ch lm phỏt hoc kớch thớch tng trng kinh t. tỏi cp vn c coi l
hỡnh thc phỏt hnh tin lnh mnh vỡ nú da trờn thng phiu tng trng cho
nhng mún n v thng mi v ng sau nú cú vt t hng hoỏ.
Nghip v v bin phỏp tỏc ng qua cho vay tỏi chit khu ca NHTW
rt phong phỳ.
Bng cỏch kim soỏt tớn dng chn lc. NHTM tỏc ng vo c cu tớn
dng ca cỏc ngõn hng trung gian (Hn ch tớn dng vo cỏc ngnh Nh nc
khụng mun phỏt trin, u ói nhng nghnh v nhng vựng cn u tiờn).
T l giỏ tr chit khu hoc tỏi chit khu trờn thng phiu cú th thp
hay cao tu theo ý mun m rng hay thu hp khi tin t (50- 100%) lm nh
vy NHTW giỏn tip thỳc y cỏc doanh nghip gii phúng tn kho, khụng gi

thị trường mở chưa thực sự trở thành cơng cụ đóng vai trò quan trọng để NHNN
điều tiết mức cung ứng tiền tệ.
Phần II:
Thực trạng chính sách tiền tệ ở Việt Nam hiện nay.

I. MỘT SỐ THÀNH TỰU ĐẠT ĐƯỢC, TỒN TẠI VÀ NGUN NHÂN.
1. Những thành tựu đã đạt được trong thời gian qua.
Bước sang những năm đầu của thế kỷ 21 chúng ta đã thực hiện song kế
hoạch 5 năm lần thứ 6 là những năm có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện
các mục tiêu của chiến lược ổn địng và phát triển kinh tế xã hội 1991- 2000 do
đại hội Đảng tồn quốc lần thứ 7 và thứ 8 đã đề ra.
Thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kế hoạch năm 2000 sẽ tạo tiền đề cho
việc triển khai thực hiện kée hoạch 5 năm 2001- 2005 và chiến lược phát triển
kinh tế xã hội 10 năm 2001- 2010.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Chính sách tiền tệ

20
Để thực hiện những kế hoạch đó chúng ta cần có một cách nhìn nhận,
phân tích, đánh giá những bài học thực thi chính sách tiền tệ của nước ta trong
thời gian qua. Cho đến nay, chính sách tiền tệ ở nước ta chưa đạt đến độ hồn
thiện và tương xứng với những đòi hỏi mà nền kinh tế đặt ra. Nhưng một cách
khách quan và cơng bằng có đủ cơ sở để thừa nhận sự đóng góp của chính sách
tiền tệ và thành tựu to lớn của những năm đầu của cơng cuộc đổi mới mà đất
nước ta trải qua đầy khó khăn.
Đánh giá một cách nghiêm túc tồn bộ tiến trình thực thi chính sách tiền
tệ ở Việt Nam, trên hai phương diện đạt được và chưa đạt được, chính là cách
tốt nhất để có được một chính sách tiền tệ đủ sức vượt qua những thách thức và
trở ngại mà nền kinh tế đóng vai trò quan trọng trong thời kỳ cơng nghiệp hố,
hiện đại hố đất nứơc.