TẬP ĐOÀN ĐIỆN LỰC VIỆT NAM
CÔNG TY TNHH MTV THỦY ĐIỆN TRUNG SƠN KẾ HOẠCH TÁI ĐỊNH CƯ VÀ PHÁT TRIỂN
DÂN TỘC THIỂU SỐ
ĐƯỜNG TRÁNH NGẬP LÒNG HỒ
THỦY ĐIỆN TRUNG SƠN Khánh Hòa, tháng 7 năm 2014
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
1
CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng Điện 4
Ban quản lý dự án
REMDP Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
TSHPCo Công ty TNHH MTV Thủy điện Trung Sơn
US$
VNĐ
TĐC
KTXH
Đô la Mỹ
Việt Nam đồng
Tái định cư
Kinh tế xã hội
WB/NHTG Ngân hàng Thế giới Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
2
MỤC LỤC
CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1
CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH DỰ ÁN 4
1.1. Giới thiệu Dự án Thủy điện Trung Sơn 4
1.2. Tiểu Dự án Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn 4
1.2.1. Cơ sở pháp lý cho việc xây dựng tiểu dự án 4
1.2.2. Mục tiêu 5
3
CHƯƠNG 5 34
THAM VẤN VÀ CÔNG BỐ THÔNG TIN 34
5.1. Tính cần thiết và mục đích 34
5.2. Tham vấn trong quá trình chuẩn bị Kế hoạch Hành động Tái định cư và Kế hoạch
Phát triển Dân tộc Thiểu số 36
5.3. Kế hoạch tham vấn và các biện pháp công bố thông tin trong quá trình thực hiện
dự án 37
CHƯƠNG 6: 39
KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN DÂN TỘC THIỂU SỐ VÀ GIỚI 39
CHƯƠNG 7: 42
BỐ TRÍ THỰC HIỆN 42
7.1. Bố trí thực hiện 42
7.1.1. UBND các cấp 42
7.1.2. Công ty TNHH MTV Thủy điện Trung Sơn (TSHPCo) 43
7.1.3. Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 43
7.2. Cơ chế giải quyết khiếu nại 44
7.3. Giám sát và Đánh giá 44
7.4. Thực hiện kế hoạch TĐC 45
7.4.1. Quá trình thực hiện 45
7.4.2. Kế hoạch 47
CHƯƠNG 8: 49
DỰ TOÁN NGÂN SÁCH 49
PHỤ LỤC 50
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
4
CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH DỰ ÁN
1.2.1. Cơ sở pháp lý cho việc xây dựng tiểu dự án
Quyết định số 2129/QĐ-UBND ngày 02/8/2006 của UBND tỉnh Thanh Hóa v/v phê
duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình đường Poom – Pom Khuông (thuộc dự án
Giao thông nông thôn 3 vay vốn WB).
Quyết định số 3675/QĐ-UBND ngày 30/11/2007 của UBND tỉnh Thanh Hóa v/v phê
duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình đường Nà Ón – Tà Cóm (thuộc dự án ổn
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
5
định đời sống, sản xuất và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào Mông huyện
Mường Lát tỉnh Thanh Hóa).
Tờ trình số 3201/TTr-EVN ngày 22/8/2013 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam v/v bổ
sung hạng mục các đoạn đường tránh ngập vào Quy hoạch tổng thể di dân tái định cư
- Thủy điện Trung Sơn.
Nghị quyết số 613/NQ-HĐTV ngày 03/9/2013 của Hội đồng thành viên Tập đoàn
Điện lực Việt Nam về việc bổ sung hạng mục các đoạn đường tránh ngập vào Quy
hoạch tổng thể di dân tái định cư - Thủy điện Trung Sơn.
Công văn số 1383/TĐTS-BQLDA-BP2 ngày 25/9/2013 của Công ty TNHH MTV
Thủy điện Trung Sơn về việc Bổ sung thêm nhiệm vụ vào hợp đồng 21/2009/HĐTV-
TĐTS-P2.
Quyết định số 306/QĐ-TĐTS ngày 07/11/2013 của Công ty TNHH MTV thuỷ điện
Trung Sơn về việc phê duyệt bổ sung nhiệm vụ Hợp đồng số 21/2009/HĐTV-TĐTS-
P2 ngày 12/6/2009 cho việc Khảo sát, lập DAĐT và TKBVTC Hạng mục đường
tránh ngập, công trình thuỷ điện Trung Sơn.
1.2.2. Mục tiêu
Các đoạn đường tránh ngập được xây dựng nhằm đảm bảo ổn định đời sống và các hoạt
động hàng ngày của cộng đồng địa phương, đặc biệt là các nhóm dân tộc thiểu số sau khi
tích nước hồ chứa và dự án thủy điện Trung Sơn đi vào vận hành, cụ thể như sau:
- Mục tiêu đầu tư của tuyến đường Poom – Pom Khuông là hoàn thiện và nâng cấp
thủy điện Trung Sơn có ký hiệu số LH422 & LH423).
+ Đoạn đường Nà Ón – Tà Cóm qua Suối Lìn đi qua bản Lìn, xã Trung Lý có
chiều dài 915,17 m, điểm đầu nối tiếp với đường hiện hữu tại điểm có tọa độ
X=2271395,25; Y=475462,80 (gần mốc lòng hồ thủy điện Trung Sơn có ký hiệu số
LH473); tuyến men theo lòng hồ cắt qua suối Lìn và tiếp tục men theo lòng hồ để đi đến
điểm cuối nối tiếp với đường hiện hữu tại điểm có tọa độ X=2271368,51; Y=475671,30
(gần mốc lòng hồ ký hiệu số LH475).
+ Đoạn đường Nà Ón – Tà Cóm qua Suối Lý đi qua bản Co Cài, xã Trung Lý có
chiều dài 5.627,10 m, điểm đầu nối tiếp với đường hiện hữu tại điểm có tọa độ
X=2271835,48; Y=477881,68 (gần mốc lòng hồ ký hiệu số LH481A); tuyến men theo
lòng hồ cắt qua suối Lý và tiếp tục men theo lòng hồ để đi đến điểm cuối nối tiếp với
đường hiện hữu tại điểm có tọa độ X=2272075,67; Y=478303,36 (gần mốc lòng hồ ký
hiệu số LH495). Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
7
Hình 1: V
ị
trí
đo
ạ
n đư
ờ
ng tránh ng
ậ
p
khoảng 2000 m
2
. Tuy nhiên, trong giai đoạn này chưa xác định chính xác địa điểm.
Trong giai đoạn xây dựng, nhà thầu sẽ tìm kiếm địa điểm và ký hợp đồng với chính
quyền địa phương hoặc người dân địa phương để thuê ngắn hạn.Khi thu hồi đất của người dân để xây dựng tiểu dự án sẽ tác động lên diện tích đất sản
xuất và sinh kế của các hộ gia đình.
Ảnh hưởng đến các công trình khác: Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn
không ảnh hưởng đến các công trình về quốc phòng, kinh tế, các di tích lịch sử, văn hoá,
đê điều
Ảnh hưởng đến môi trường sinh thái: Đường tránh ngập không đi qua khu bảo tồn
thiên, vườn quốc gia, rừng tự nhiên, không có hộ dân nào bị ảnh hưởng nhà. Thảm phủ
thực vật phải chặt bỏ để thi công đường là rừng trồng (luông, xoan), hoa màu (mì, lúa
nương) nên trong quá trình thi công sẽ có ảnh hưởng nhất định đến môi trường và kinh tế
xã hội.
2.2. Ảnh hưởng đến cộng đồng dân tộc thiểu số
Bên cạnh các tác động đã xác định, đường tránh ngập lòng hồ đi qua các khu vực có các
cộng đồng dân tộc thiểu số, với đa số là người dân tộc Thái, Mường và một bộ phận nhỏ,
người dân tộc Mông. Tổng số hộ bị ảnh hưởng là 49 hộ, toàn bộ là người dân tộc thiểu
số. Trong đó, 28 hộ là người dân tộc Thái, 17 hộ người dân tộc Mường, 4 hộ người dân
tộc Mông. Các tác động của tiểu dự án tới cộng đồng dân tộc thiểu chỉ có tác động đến
diện tích đất sản xuất của một số các hộ gia đình cá nhân mà không phải là tác động bất
lợi tới toàn bộ cộng đồng các nhóm dân tộc thiểu số, cũng như văn hoá của họ.
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
thực địa cùng với các bộ xã, bản nhằm khảo sát thực địa để xác định mức độ thiệt
hại công trình công cộng và cơ sở hạ tầng;
Tổng hợp và xử lý số liệu: Số liệu IOL được xử lý bằng chương trình Excel; SPSS
được sử dụng để phân tích số liệu kinh tế - xã hội, phần mềm Mapinfo và Autocad
được sử dụng để phân tích các thông tin bản đồ và bản vẽ thiết kế của tiểu dự án.
Nội dung điều tra
Điều tra kinh tế xã hội
Tư vấn đã thu thập được các tài liệu thứ cấp:
Các thông tin kinh tế xã hội ở địa phương;
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
11
Các thông tin nhân khẩu và dân số, đặc biệt các hộ bị ảnh hưởng;
Mô tả sơ lược dân tộc thiểu số: Dân số, và các thông tin văn hoá, xã hội, kinh tế và
thể chế liên quan và xác định các nhóm dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng được xếp
vào hạng IP theo quy định của WB hay không và có cần áp dụng chính sách IP
của WB hay không;
Hệ thống đất đai và tình trạng pháp lý;
Các xu hướng phát triển xã hội chính và các mối quan tâm trong các hộ dân bị ảnh
hưởng;
Xác định các hộ dân bị ảnh hưởng cần đặc biệt quan tâm và hỗ trợ.
Điều tra, khảo sát, đánh giá thiệt hại dọc theo tuyến đường tránh ngập lòng hộ thủy
điện Trung Sơn
Căn cứ tuyến khảo sát xây dựng tuyến đường tránh ngập lòng hồ, điều tra dọc theo
tuyến đường tránh ngập từ tim tuyến sang 2 bên, mỗi bên 9m, xác định các hộ bị ảnh
hưởng và tiến hành điều tra theo từng hộ. Nội dung điều tra như sau:
Số hộ, số khẩu có đất ở đất vườn bị ảnh hưởng do việc xây dựng đường tránh
ngập;
3.2. Bối cảnh kinh tế xã hội khu vực tiểu dự án
3.2.1. Địa bàn dự án
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn được xây dựng trên địa bàn 2 xã: Tam
Chung, Trung Lý, huyện Mường Lát.
Bảng 3.1: Danh sách các xã trong địa bàn dự án
Stt
Huyện
Diện tích đất bị thu hồi vĩnh viễn (m
2
)
A Mường Lát
146.988
1 Xã Tam Chung 33.691
2 Xã Trung Lý 113.297
Nguồn: Số liệu điều tra
Tuyến đường tránh ngập sẽ được xây dựng trên địa bàn của 2 xã thuộc huyện Mường Lát,
tỉnh Thanh Hóa. Việc xây dựng tiểu dự án sẽ có tác động lâu dài đến 146.988 m
2
đất các
loại. Nhìn chung, tác động này là nhỏ. Khu vực này là nơi sinh sống của các cộng đồng
người dân tộc thiểu số, cụ thể là người dân tộc Thái, Mường và Mông. Số hộ gia đình là
người dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng là 48 hộ gia đình, phân chia theo xã và theo dân tộc
như sau:
Bảng 3.2: Hộ ảnh hưởng phân theo xã và nhóm dân tộc
TT Tỉnh/Huyện/Xã
Thái Mường Mông
8,3
48
100
1.1.1 Xã Tam Chung 14
46,7
12
40,0
4
13,3
30
100
1.1.2 Xã Trung Lý 13
72,2
5
27,8
Nam Nữ Thái Mông Mường Kinh Khác
Tam Chung 3646 1746 1900 1654 1661 306 25 -
Trung Lý 5780 2869 2911 3755 1673 218 134 -
Tổng
9426 4615 4811 5409 3334 524 159
-
Nguồn: Số liệu thống kê do UBND các xã cung cấp.
3.2.3. Mức sống
Các xã thuộc địa bàn dự án có mức bình quân thu nhập tính theo đầu người đều ở mức
cao hơn so với chuẩn nghèo quốc gia (400.000 đồng/người/tháng) trong giai đoạn 2011 -
2015. Theo số liệu cung cấp từ UBND các xã, cho thấy mức sống của các xã như sau:
Bảng 3.4: Mức sống của các xã
Xã
Thu nhập bình
quân/người/
Tháng
Tỷ lệ hộ
giàu (%)
Tỷ lệ hộ
khá (%)
Tỷ lệ hộ
trung bình
(%)
Tỷ lệ hộ đói
nghèo (%)
Tam Chung 500.000 0 0 50,3 49,7
Trung Lý 600.000 0 0 37,5 62,5
Nguồn: Số liệu thống kê do UBND các xã cung cấp.
Cả 2 xã trong khu vực ảnh hưởng của tiểu dự án đều có tỷ lệ ngèo đói rất cao. Trong đó,
xã Trung Lý có tỷ lệ nghèo đói là 62,7% và tỷ lệ nghèo đói của xã Tam Chung là 49,7%.
có trạm y tế xã. Tuy nhiên Trung tâm xã Tam Chung ngay gần thị trấn Mường Lát (cách
thị trấn Mường Lát khoảng 3 km). Trường học cấp I và II đều có tại tất cả các xã và không
có xã nào có trường cấp III. Khoảng 83% số hộ trng 2 xã được sử dụng điện. Tuy nhiên,
vấn đề nước sạch thì vẫn còn là một trở ngại đối với người dân. Người dân của 2 xã vẫn sử
dụng các loại nước từ nguồn nước mặt như sông, suối, ao hồ và nước mưa cho sinh hoạt và
sản xuất.
Bảng 3.6: Tình trạng cơ sở hạ tầng y tế, giáo dục và nước sạch của người dân khu
vực dự án
Xã Trạm y tế
Trường học
Điện
(%)
Nước sạch
Cấp I và II Cấp III
Tam Chung Không Có Không 83,1 Sông, suối, ao hồ
Trung Lý Kiên cố Có Không 83,6
Nguồn: Số liệu thống kê do UBND các xã cung cấp.
3.3. Cộng đồng người Thái, Mường
Trong khu vực ảnh hưởng của tiểu dự án, có 2 cộng đồng dân tộc bị ảnh hưởng
nhiều là cộng đồng người dân tộc Thái và Mường. Họ sống hòa đồng với nhau trong
cùng 1 bản, dưới đây là một số nét về 2 cộng đồng người này:
a) Cộng đồng người Mường
Đồng bào Mường đã lâu đời sống định canh định cư ở các vùng núi thấp. Nơi có
nhiều đất sản xuất và gần đường giao thông thuận lợi cho việc làm ăn. Nguồn sống chủ
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
15
yếu là sản xuất thâm canh cây lúa nước, kết hợp với nương rẫy và phát triển chăn nuôi.
bộ trang phục hàng ngày vừa trang trọng vừa khoe được hoa văn cạp váy kín đáo bên
trong. Yếm áo này cơ bản giống áo yếm của phụ nữ Kinh, chỉ khác là ngắn hơn.
b) Cộng đồng người Thái
Từ xa xưa, người Thái có kinh nghiệm lập bản dọc theo các con sông, suối thuận lợi
cho nghề canh nông phát triển. Gắn liền với những kinh nghiệm lập bản là những kinh
nghiệm quý được coi là vốn sống của đồng bào Thái như : Đắp mương đắp đập đưa nước
về ruộng sản xuất, về bản sinh hoạt hằng ngày. Điều đó chứng tỏ họ là những cư dân
nông nghiệp canh tác cây lúa nước từ lâu đời nay. Tuy nhiên, lúa nếp luôn là lương thực
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
16
chính trong các bữa ăn hằng ngày của người dân tộc Thái. Ngoài việc trồng lúa, đồng
Thái cũng trồng ngô, khoai, sắn, rau màu các loại Và nghề rừng, nghề dệt thủ công lâu
này đã tạo thêm nhiều nguồn lợi sống quan trọng cho người Thái. Trong các nghề thủ
công của người Thái được phân định khá rõ: Phụ nữ Thái tinh tế, văn hoa trong công việc
dệt thổ cẩm truyền thống; Người đàn ông Thái tinh xảo trong đan lát mây tre, nghề mộc .
Đặc biệt, những chiếc xuồng độc mộc đuôi én chở hàng hoá vượt thác ghềnh, sông suối
đã phản ánh nét riêng khá độc đáo của người Thái - nơi thựơng nguồn các sông suối nói
chung.
Cũng như nhiều vùng khác, người Thái có tục lệ thờ cúng tổ tiên: Cúng trời đất, cúng
bản mường và những lễ nghi như: Câù mưa, Cầu mùa, Lễ hội phấn trá, mường Ca da,
Mường Xia Thường được tổ chức trong dịp khởi đầu một năm mới. Do quan niệm về
cái chết là tiếp tục sống ở thế giới bên kia; vì vậy tục lệ ma chay của người Thái là “lễ”
tiền đưa người chết về “ Mường trời”
Vốn có chữ viết riêng rất sớm, nên người Thái đã lưu trữ được kho tàng văn hoá bao
gồm nhiều truyện thần thoại, cổ tích, truyền thuyết, truyện thơ khá phong phú như :
Xống trụ xôn xao; Khun lú; Nàng ửa; Khâm panh, truyện tình Pha dua Đặc biệt trong
đời sống tinh thần Người thái bất cứ ở đâu cũng không thể thiếu : Hát khặp, khua luống,
1.1.2 Xã Trung Lý 21 103 21 103
Nguồn: Số liệu điều tra.
Có 206 người bị ảnh hưởng thuộc 48 hộ gia đình, trong đó toàn bộ là người dân tộc thiểu
số. Theo số liệu điều tra, quy mô hộ gia đình từ 2 đến 8 người/hộ.
3.4.2. Cơ cấu dân số theo độ tuổi
Bảng 3.8: Cơ cấu dân số theo độ tuổi
TT Huyện/Xã >18 18-60 < 60 Cộng
1.1 Mường Lát 67 123 16 206
1.1.1 Xã Tam Chung 31 57 11 99
1.1.2 Xã Trung Lý 36 66 5 107
Nguồn: Số liệu điều tra.
Qua bảng 3.8 thấy rằng, số người bị ảnh hưởng bởi dự án trong độ tuổi lao động (18 –
60) chiếm 59,7% (123 người), 67 người (chiếm 32,5%) dưới độ tuổi lao động (<18) và
còn lại là trên độ tuổi lao động.
3.4.3. Cơ cấu nghề nghiệp của các hộ ảnh hưởng
98,1% số người bị ảnh hưởng làm nông nghiệp. Các hoạt động phi nông nghiệp khác như
bán hàng, nhân viên nhà nước, lĩnh vực vận tải có số lượng người tham gia ít.
Bảng 3.9. Nghề nghiệp của người bị ảnh hưởng phân theo xã
TT Huyện/Xã
Nông
nghiệp
Bán hàng
Nhà hàng,
bán hàng
Công nhân,
nhà máy
Cán bộ,
nhân viên
nhà nư
ớ
Cấp 2
Chưa tốt
nghiệp cấp 3
Cấp 3
Đào tạo nghề
Đại học, trên đại
học
Khác
Cộng
1 Mường Lát
14,6 54,4 17,0 2,4 3,4 1,0 1,9 5,3 100
1.1 Xã Tam Chung
19,4 45,6 17,5 3,9 6,8 1,0 0,0 5,8 100
1.2 Xã Trung Lý
9,7 63,1 16,5 1,0 0,0 1,0 3,9 4,9
100
Nguồn: Số liệu điều tra.
Trong số người bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án có 14,6% số người vẫn còn ở trong tình trạng
mù chữ, tại xã Tam Chung có tỷ lệ mù chữ cao hơn xã Trung Lý với 19,4% so với 9,7%,
đây là tỷ lệ mù chữ cao so với tỉnh Thanh Hóa. Phần lớn các thành viên trong hộ gia đình
bị ảnh hưởng đã học qua cấp 1 với 54,4%, 17,0% số người có trình độ học vấn ở cấp hai,
3,4% có trình độ học vấn cấp III. Chỉ có 1,0% và 1,9% số thành viên hộ có trình độ
chuyên môn ở mức trung cấp nghề và đại học. Đây là mức trình độ học vấn không cao so
với mặt bằng chung của tỉnh Thanh Hóa.
3.3.5. Nhóm dễ bị tổn thương
Tất cả các hộ bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án đều thuộc nhóm dễ bị tổn thương, trong đó có
6 hộ gia đình có phụ nữ làm chủ hộ, 47 hộ gia đình được xác định là hộ gia đình nghèo có
mức sống dưới mức 400.000đồng/người/tháng (theo ngưỡng nghèo được MOLISA ban
hành). Không có hộ gia đình nào thuộc nhóm người già neo đơn được xác định trong
nhóm hộ bị ảnh hưởng bởi việc xây dựng tiểu dự án. Có 6 hộ gia đình vừa là hộ nghèo
3.3.6. Thông tin về mức sống
Theo số liệu thống kê của các UBND các xã cung cấp, thu nhập bình quân của 2 xã: xã
Tam Chung: 500.000 đồng/người/tháng và xã Trung Lý: 600.000 đồng/người/tháng. Đây
là mức độ thu nhập bình quân cao hơn so với mức chuẩn nghèo do MOLISA ban hành
cho giai đoạn 2011 đến 2015. Tuy nhiên, tại các bản bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án điều là
vùng xa, kinh tế khó khăn hơn so với mặt bằng trung của 2 xã.
Bảng 3.12: Thay đổi mức sống của hộ (3 năm vừa qua)
TT
Tỉnh/Huyện/Xã
Không thay đổi
(%)
Tốt hơn
(%)
Kém hơn
(%)
Cộng(%)
1 Mường Lát
82,8
9,8
7,4
100
1.1 Xã Tam Chung
70,4
3.3.8. Các dịch vụ khác
(i) Năng lượng
Theo kết quả khảo sát, các bản bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án (bản Cân, Bản Poom Khuông,
Co Cài, Lìn) vẫn chưa có điện lưới Quốc gia, do đó 100% số hộ ảnh bị ảnh hưởng vẫn sử
dụng bình ắc quy, máy phát điện mini để cung cấp điện. Tuy nhiên cùng với việc chuẩn
bị xây dựng các khu tái định cư cho thủy điện Trung Sơn, việc cung cấp nguồn điện lưới
quốc gia đến khu vực cũng đang được triển khai.
(ii) Nước sạch
Trong khu vực tiểu dự án cũng chưa được tiếp cận với nguồi nước sạch, các nguồn nước
sử dụng là nước sông, suối, bể chứa nước mưa.
3.5. Tác động của tiểu dự án
(i) Tác động đến đất
Việc xây dựng tiểu dự án ảnh hưởng đến 146.988 m
2
đất của 48 hộ và toàn bộ các hộ ảnh
hưởng là người dân tộc thiểu số. Trong số các hộ ảnh hưởng đất có 2 hộ ảnh hưởng đất ở
bởi tiểu dự án, tuy nhiên không ảnh hưởng nhà ở, 2 hộ này đều đã có nhà nằm ngoài vùng
ảnh hưởng của cả lòng hồ và đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn.
Bảng 3.13: Phạm vi thu hồi đất và tổng hợp các tác động
TT Tỉnh/Huyện/Xã
Tổng số hộ bị ảnh hưởng và diện tích
đất bị ảnh hưởng
Tổng số hộ DTTS bị ảnh hưởng và
diện tích đất ở bị ảnh hưởng của
người DTTS
Số hộ
Số người
ảnh hưởng
Tổng diện
tích đất
85
1.1 Xã Tam Chung
27 103 33.691
85
27
103
33.691
85
1.2 Xã Trung Lý
21 103 113.297
-
21
103
113.297
-
Cộng 289 206 146.988 85 289
206
146.988 85
Nguồn: Số liệu điều tra được thực hiện bởi Pecc4 tháng 12/2013.
Trong số 48 hộ bị thu hồi đất bởi đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn có 30
hộ vừa bị ảnh hưởng đất bởi lòng hồ thủy điện Trung Sơn và vừa bị thu hồi đất bởi đường
tránh ngập. Toàn bộ đất bị ảnh hưởng bởi lòng hồ của các hộ vừa ảnh hưởng đất bởi
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
188334
1.1 Xã Tam Chung
18
71
17311
72705
1.2 Xã Trung Lý 12
59
56567
115629
Cộng 30
120
73878
188334
Nguồn: Số liệu điều tra và PMB cung cấp tháng 12/2013.
33691
1.2 Xã Trung Lý
31745
81822
-
113567
Cộng
59483
87690
85
147258
Phần trăm các loại
đất BAH (%)
40,4
59,5
0,1
100
ị
ả
nh
hưởng
T
ỷ
l
ệ
đ
ấ
t s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a h
ộ
dân t
ộ
c thi
ể
u s
ố
bị ảnh hưởng
(ii) Quyền sử dụng đất
Các loại đất bị ảnh hưởng của các hộ bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án là đất nông nghiệp
trồng cây hàng năm, đất rừng. Theo điều tra, đối với các hộ ảnh hưởng thuộc bản Co Cài,
xã Trung Lý đều đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tuy nhiên diện tích được cấp
giấy chứng nhận nhỏ hơn so với diện tích ngoài thực địa, đối với các hộ ảnh hưởng thuộc
bản Lìn, xã Trung Lý và các hộ ảnh hưởng thuộc xã Tam Chung chưa được cấp giấy
chứng nhận nhưng đều đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận. Bảng dưới đây chỉ ra tình
trạng có giấy chứng nhận quyền sử dụng các loại đất của các hộ bị ảnh hưởng được phân
chia theo từng xã.
Bảng 3.17: Tình trạng pháp lý về đất của hộ gia đình
TT Huyện/Xã
Đ
ấ
t tr
ồ
ng màu
Đ
ấ
t r
ừ
ng
Có s
ổ đỏ
Chưa có sổ đỏ nhưng
đủ điều kiện cấp sổ
Không hợp pháp để
cấp sổ đỏ
Đất thuê dài hạn của
1.1
Xã Tam Chung
-
19
-
-
-
6
-
-
1.2
Xã Trung Lý
7
-
-
Nguồn: Số liệu điều tra được thực hiện bởi Pecc4 tháng 12/2013.
(iii) Tác động đến cây cối hoa màu trên đất
Việc thu hồi đất và thi công ảnh hưởng tới 61301 m
2
đất trồng hoa màu hàng năm, trong
đó có 4583m
2
đất trồng lúa nương và có 56718m
2
đất trồng mì của 27 hộ gia đình. Luồng
là cây rừng trồng của người dân bị ảnh hưởng nhiều nhất với 355234 cây, và xoan là
14247 cây.
Đường tránh ngập lòng hồ thủy điện Trung Sơn DAĐT
Kế hoạch tái định cư và phát triển dân tộc thiểu số
23
Bảng 3.18: Mức độ ảnh hưởng đến cây cối, hoa màu trên đất
TT Huyện/xã
Lúa nương Mì Luồng Xoan
Số lượng
(m
2
)
Hộ
Số lượng
(m
2
)
Hộ
Nguồn: Số liệu điều tra được thực hiện bởi Pecc4 tháng 12/2013.
(vi) Tác động đến nhà ở và vật kiến trúc
Theo kế quả khảo sát, tiểu dự án ảnh hưởng đến 1 bể nước 7,5 m
3
và 50 cái mộ
đất.
Tổng hợp các thiệt hại của việc xây dựng tiểu dự án đường tránh ngập lòng hộ thủy điện
Trung Sơn như sau:
Bảng 3.19: Tổng hợp ảnh hưởng
STT Hạng mục Đơn vị Khối lượng
I Đất
1 Đất lúa nước m
2
-
2 Đất trồng cây hàng năm (lúa nương, mì) m
2
61.301
3 Đất rừng sản xuất (xoan, luồng) m
2
77.382
4 Đất ở m
2
85
II Nhà và vật kiến trúc
1 Bể nước m
3
7,5
2 Mộ đất cái 50
III Cây và hoa màu
hưởng sẽ không cản trở DP được hưởng các biện pháp phục hồi đời sống đó.
c. Các hoạt động thu hồi đất hoặc giải phóng mặt bằng sẽ không được thực hiện cho
thi công dự án nếu chưa được phê duyệt. Đơn giá bồi thường sẽ được UBND tỉnh
phê duyết và không tính đến khấu hao hoặc các vật liệu thu hồi.
d. Những biện pháp phục hồi đời sống sẽ được cung cấp gồm: (i) bồi thường bằng
tiền mặt hoặc hiện vật cho những ảnh hưởng đối với nhà ở và các công trình khác
theo giá thay thế được chính quyền địa phương phê duyệt; (ii) đất đổi đất đối với
đất nông nghiệp có khả năng sinh lợi tương đương hoặc đền tiền theo giá thị
trường nếu không còn quỹ đất sản xuất; (iii) bồi thường bằng đất có cùng diện
tích, vị trí tương tự, cơ sở hạ tầng và các dịch vụ xã hội tương đương đối với đất ở
bị ảnh hưởng được DP chấp nhận hoặc bồi thường bằng tiền; iv) bồi thường bằng
tiền mặt đối với những người thuê; bồi thường bằng tiền mặt đối với hoa màu, cây
cối và các tài sản sản xuất khác bị ảnh hưởng bởi dự án; (v) bồi thường việc di dời
mộ; (vi) di dời hoặc lắp đặt lại các thiết bị như đồng hồ nước, đồng hồ điện, đường
dây điện thoại, thiết bị vệ sinh; và (vii) bồi thường bằng tiền mặt hoặc hiện vật đối
với việc di dời các công trình công cộng và các tài sản công khác.
e. Các biện pháp phục hồi sẽ được cung cấp bao gồm:
Các hỗ trợ ổn định và di chuyển đối với tất cả các DP phải di dời tạm thời
hoặc vĩnh viễn;
Các nguồn lực hoặc các chương trình phục hồi/cải thiện thu nhập khác (như
phát triển đất, tiếp cận tín dụng, đào tạo đối với các hoạt động nông nghiệp
và phi nông nghiệp, v.v…) nhằm hỗ trợ phục hồi hoàn toàn khả năng tạo thu
Copyright: Tài liệu đại học ©