n
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI :
" ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MỚI VÀO DẠY HỌC
MÔN THỦ CÔNG LỚP 1 THEO HƯỚNG LINH HOẠT LỰA
CHỌN NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC DẠY HỌC"
n
Phần I. Đặt vấn đề:
Ngày nay, cùng với sự phát triển đi lên của xã hội là sự phát trển như vũ bão của
cuộc cách mạng khoa học – công nghệ thông tin. Nó đã trở thành lực lượng sản xuất
trực tiếp không chỉ thay thế cho các hoạt động lao động chân tay mà còn thay thế cho
cả hoạt động trí óc của con người. Do đó đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ khoa học kỹ
thuật có trình độ cao. Với đặc điểm này cách mạng khoa học công nghệ đang ảnh
hưởng một cách sâu sắc và toàn diện tới mọi lĩnh vực hoạt động xã hội nói chung, chất
lượng đào tạo trong nhà trường nói riêng. Một trong những môn học đảm bảo cho thế
hệ trẻ có khả năng hoà nhập với khoa học công nghệ, góp phần quan trọng vào việc
rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp giải quyết vấn đề, phát triển tư duy kĩ
thuật cho học sinh đó là phân môn thủ công ( kĩ thuật ) ở tiểu học. Đây cũng chính là
môi trường thuận lợi để hình thành các phẩm chất cần thiết của người lao động mới
như : cần cù, cẩn thận, có ý thức vượt khó, làm việc có nề nếp, có kế hoạch, tác phong
khoa học, tính tự giác, ham hiểu biết và óc sáng tạo. Chính vì vậy nên tôi đã suy nghĩ,
tìm tòi và lựa chọn đề tài: Áp dụng phương pháp dạy học mới vào dạy học môn thủ
công lớp 1 theo hướng linh hoạt lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức dạy
học”.
Phần II: Nội dung
1.Thực trạng và nguyên nhân
1.1 Thực trạng
n
Trong quá trình giảng dạy của mình cũng như đi dự giờ của đồng nghiệp, tôi nhận
thấy hầu hết GV đã vận dụng PPDH mới vào dạy học Thủ công nhưng chưa linh hoạt về
nội dung, phương pháp và các hình thức tổ chức dạy học nên kết quả chưa cao. Việc phát

- HS tự lực tiếp cận kiến thức với các mức độ khác nhau dựa vào tư duy của mình.
- Qua mỗi bài dạy thủ công GV phải xây dựng cho HS một hệ thống các hoạt động
nhằm giúp cho từng trẻ có thao tác gấp, xé, cắt, dán giấy cụ thể , phù hợp với năng lực
của mình để chiếm lĩnh tri thức mới. Đó là HS được hoạt động theo quy trình kĩ thuật.
Đối với bản thân, GV phải hình thành cho mình một hệ thống các kỹ năng dạy học
như : xác định mục tiêu, yêu cầu bài học; lựa chọn phương tiện thiết bị cho từng bài; tự
làm đồ dùng dạy học; phối hợp các PPDH thủ công và kỹ năng tiến hành bài dạy thủ
công theo các mô hình tổ chức khác nhau để thu hút, hấp dẫn HS vào bài học
Từ đó tôi đã áp dụng vào việc chuẩn bị cho bài dạy và từng hoạt động của tiết thủ
công như sau:
1. Phần chuẩn bị :
Trong giờ thủ công việc chuẩn bị của cả thầy và trò đóng một vai trò rất quan trọng, nó
quyết định sự thành công của bài học. Do đó , trước mỗi giờ học GV phải chuẩn bị chu
đáo: giáo án, các đồ dùng trực quan để HS quan sát trực tiếp như : bài mẫu, tranh ảnh,
n
vật thật của sản phẩm, tranh vẽ quy trình các bước, dụng cụ và nguyên vật liệu để làm
mẫu cho học sinh, chuẩn bị trước hiện trường làm việc đối với bài có thể dạy ở sân
trường hoặc vườn trường ( VD: Dạy bài: xé dán hình cây đơn giản). Để đảm bảo cho
việc làm mẫu được tốt, đúng thời gian và quy trình thì GV phải làm thử trước ở nhà từ 1
đến 2 lần . Phân tích, xác định xem công việc đó gồm những thao tác, động tác nào. Sắp
xếp chúng theo thứ tự nào để học sinh dễ hiểu. Dự đoán những sai sót có thể xẩy ra…Từ
đó xác định thời gian, chọn lọc những lời giải thích và vị trí làm mẫu cho phù hợp.
Trước khi học một bài thủ công GVcần thông báo cho HS biết phảichuẩn bị những gì ;
bút chì, thước, kéo, giấy màu, giấy vở HS, keo dán … Có thể thông báo tóm tắt nội dung
tiết học sắp tới để các em biết và quan sát trước vật thật trong thực tế hàng ngày.
2. Hoạt động dạy học :
Trước khi tiến hành bài dạy giáo viên cần kiểm tra sự chuẩn bị của HS, nghiêm
khắc nhắc nhở những em nào chuẩn bị thiếu chu đáo, có sự điều chỉnh cần thiết để cho
những em quên không mang dụng cụ có thể mượn của bạn mà tiến hành bài học. Sau đó
GV nêu các quy tắc cần tuân theo để đảm bảo an toàn cho các em khi làm

n
* Chưa áp dụng PPDH linh hoạt: GV không chuẩn bị bài mẫu hoặc chuẩn bị chưa chu
đáo.
**PPDH linh hoạt: GV tăng cường sử dụng đồ dùng trực quan có kích thước đủ lớn màu
sắc hài hoà, rõ nét, đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ, tính sư phạm để thu hút sự chú ý của HS,
làm cho các em yêu thích bài mẫu, phấn khởi, nâng cao tinh thần học tập. Kết hợp với hệ
thống câu hỏi ngắn gọn , dễ hiểu để hướng dẫn cách quan sát, so sánh, phân tích, tổng
hợp, tìm ra đặc điểm về hình dáng, cấu trúc, tỷ lệ, màu sắc của bài mẫu … góp phần rất
lớn trong việc giáo dục thẩm mĩ cho HS.
Ví dụ 1: Bài “Xé , dán hình cây đơn giản ”. GV chia nhóm 4 HS, phát cho mỗi nhóm 1
bài mẫu xé dán hình cây đơn giản do GV chuẩn bị. Yêu cầu các nhóm thảo luận theo các
câu hỏi:
? Cây có những bộ phận nào? (Thân cây, tán lá cây).
? Nêu đặc điểm hình dáng của các bộ phận? (Thân màu nâu, hình chữ nhật dài; tán lá
màu xanh, tán tròn hoặc dài). ? Đặc
điểm hình dáng của các loại cây như thế nào? (Không giống nhau: cây to, cây nhỏ, cây
cao, cây thấp …)
? Khác nhau về đặc điểm hình dáng nhưng các loại cây vẫn giống nhau ở chỗ nào?
(Đều có 2 bộ phận chính là thân cây và tán lá cây).
Các nhóm thảo luận, trình bày xong, GV hỏi cả lớp:
? Hãy kể thêm các đặc điểm của cây mà mình đã nhìn thấy? (Thân có 1 hoặc 2 nhánh,
tán lá có màu sắc khác nhau:màu xanh đậm, màu xanh nhạt, màu vàng, nâu, đỏ…)
GV : Đặc điểm hình dáng, màu sắc của cây không giống nhau nên khi xé tán lá cây em có
thể chọn màu mình biết, mình thích.
n
Ví dụ 2 : “Gấp các đoạn thẳng cách đều ” GV phát mẫu cho các nhóm thảo luận :
? Quan sát các nếp gấp và cho biết khoảng cách giữa các nếp gấp như thế nào? (Chúng
cách đều nhau ).
? Quan sát mặt màu và mặt kẻ ô của mẫu hãy cho biết các nếp gấp khác nhau chỗ nào ?
(Cứ 1nếp gấp lên từ mặt màu thì lại đến 1 nếp gấp lên từ mặt kẻ ô …).

vào 1 ô theo đường dấu ).
? Gấp vào 1 ô sau đó ta làm gì ? (Dùng tay miết mép giấy cho thật phẳng ).
? Ta vừa thực hiện xong hình nào ở tranh quy trình ? Hãy nêu lại cách gấp ? (Thực hiện
xong hình 3 và 4 , lật tờ giấy … )
? Nếp gấp thứ nhất và nếp gấp thứ 2 giống nhau chỗ nào ? (Đều gấp vào 1 ô rồi miết
mép giấy cho phẳng).
? Quan sát hình 5 và 6 ở tranh quy trình, lên bảng thực hiện nếp gấp thứ 3 ? (HS lên bảng
vừa thao tác vừa trình bày cách gấp ).
GV lưu ý : Các mép giấy khi gấp vào phải trùng lên dòng kẻ ngang thì các nếp gấp mới
thẳng và khi xếp lại mới chồng khít lên nhau , không bị lệch .
n
? Để có các nếp gấp tiếp theo ta làm thế nào ?( Lật mặt giấy, gấp vào 1 ô rồi lại lật…)
HS lên bảng thực hành tiếp – Lớp theo dõi, nhận xét : ?Ta đã gấp xong hình nào?(H7)
? Muốn gấp được các đoạn thẳng cách đều ta làm thế nào ? (HS trình bày).
Sau khi hướng dẫn mẫu lần 1 xong GV cần làm mẫu tóm tắt toàn bộ các bước với tốc
độ bình thường nhằm ghi lại ấn tượng về tiến trình công việc. Để đánh giá kết quả làm
mẫu, xác định mức độ nắm vững qui trình của HS, GV có thể yêu cầu 1 HS làm mẫu, cả
lớp quan sát, nhận xét, tuỳ thuộc kết quả làm thử mà chuyển sang thực hành.
Đối với các bài kĩ thuật xé, cắt dán giấy khi hướng dẫn thao tác xé, cắt các đường
thẳng, đường cong GV nên làm chậm , dứt khoát , chỗ nào khó có thể làm nhiều lần để
HS hiểu và làm được. Cần tập cho HS thao tác xé : tay trái giữ chặt tờ giấy sát cạnh hình
đã vẽ bằng ngón trỏ và ngón cái còn các ngón khác đỡ phía dưới tờ giấy, tay phải dùng
ngón cái và ngón trỏ để xé giấy dọc theo đường vẽ. Hướng dẫn HS chọn giấy có độ dày
hay mỏng phù hợp nội dung từng bài, từng phần. Nếu chọn giấy mỏng quá khi xé dễ bị
lệch lạc, hình dạng sẽ bị rộ, dường xé bị răng cưa. Ngược lại nếu giấy dày quá khi xé sẽ
khó và dai. Ơ phần cắt, dán giấy HS bắt đầu tập cắt bằng kéo, tập cầm kéo đúng bằng tay
phải, biết vận động linh hoạt tay trái, luôn xoay tờ giấy để tay phải sử dụng kéo cho tiện.
Các đường cắt phải thẳng, sắc nét đúng với đường đã kẻ, vẽ sẵn. Khi xé, cắt xong các
hình GV hướng dẫn HS sắp xếp các phần đã được xé hay cắt cho đẹp, cân đối rồi nhẹ
nhàng, lần lượt dán các hình theo bố cục đã sắp xếp .Bôi hồ mặt trái cẩn thận bằng đầu

n
Khi HS xé được các bộ phận của con gà con, GV hướng dẫn HS dán tuỳ theo vị trí
của các bộ phận để tạo ra các chú gà con có các hoạt động khác nhau như: dán đầu xuống
thấp rồi dùng bút chấm vào phía dưới chân gà để có chú gà đang mổ thóc hoặc dán ở trên
vai tạo thành chú gà đang ngoảnh ra sau. Với cách dán chân khác nhau tạo thành chú gà
đang chạy, đang đứng hay đang nằm, vẽ thêm cỏ cây, mặt trời, mây, … để có bức tranh
đẹp. (Có sản phẩm kèm theo)
Khi đã có sản phẩm tạo hình hoàn thiện GV sử dụng các biện pháp trò chơi hoá sản
phẩm, chúng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển khả năng tưởng tượng và sáng tạo
của trẻ. Động cơ lúc này gắn liền với ham muốn của trẻ làđược chơi được vận động với
sản phẩm của mình tạo nên .Từ đó trẻ ý thức rõ hơn về ý tưởng tạo hình và có thể nảy
sinh ý tưởng mới. Hơn nữa việc sử dụng các sản phẩm tạo hình vào các tình huống, vận
động thực sẽ giúp trẻ dễ dàng nhận xét đánh giá và thưởng thức các giá trị mỹ thuật cũng
như chất lượng, kỹ thuật của các sản phẩm tạo hình đã hoàn thiện.
Ví dụ1: Dạy bài : “ Xé dán hình quả cam.” Khi HS đã xé được các bộ phận của hình
quả cam GV chia lớp theo nhóm, mỗi nhóm được phát một tấm bìa nhỏ có vẽ hình chiếc
giỏ. HS theo nhóm dán quả mình vào để tạo thành giỏ cam đẹp. . (Có sản phẩm kèm
theo)
Ví dụ 2: Dạy bài : “Xé dán hình cây đơn giản”. Khi HS xé xong hình các bộ phận của
cây GV phát cho mỗi nhóm một tấm bìa HS dán sản phẩm của các bạn theo hình thức
xen kẽ để tạo thành rừng cây. Đối với những sản phẩm gấp giấy GV cho HS trình bày
thành hàng để cả lớp dễ quan sát, so sánh. Khi đánh giá sản phẩm cần cho HS nói lên
cảm nghĩ về vẻ đẹp, sự nổi bật của một số sản phẩm. Tức là HS được đánh giá sản phẩm
của mình và của bạn. Ơ hoạt động này GV nên động viên khuyến khích HS là chính chứ
n
không nên chê trách. Nếu có sản phẩm làm không đúng kỹ thuật, chưa hoàn thành GV
yêu cầu HS về nhà thực hành tiếp để tiết sau kiểm tra. . (Có sản phẩm kèm theo)
n
PHẦN III: KẾT LUẬN
1. Kết quả đối chứng:

giúp đỡ để quá trình giảng dạy của tôi ngày một tốt hơn.