Phng phỏp dy ph o hc sinh yu kộm mụn a lý THCS
A. đặt vấn đề .
Nâng cao chất lợng dạy học là một chủ trơng của ngành GD&ĐT, là yêu
cầu khách quan của công cuộc xây dựng đất nớc trong thời kì đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đặc biệt bắt đầu từ năm học 2006-2007 toàn ngành
giáo dục thực hiện chỉ thị 33/2006 của bộ GD&ĐT về Chống tiêu cực trong thi
cử và bệnh thành tích trong giáo dục và năm 2007-2008 về Chống học sinh
ngồi nhầm lớp. Đặc biệt chủ đề của năm học 2008-2009 là Xây dựng trờng học
thân thiện-Học sinh tích cực. Vì vậy mà nâng cao chất lợng dạy học không chỉ
là nâng cao chất lợng tỉ lệ học sinh khá giỏi mà phải giảm tối đa tỉ lệ học sinh
yếu kém, giúp các em học sinh yếu kém, những học sinh có hoàn cảnh khó khăn
vơn lên trong học tập, có điều kiện tiếp tục học lên ở các lớp trên đối với trờng
THCS nói chung và môn Địa lí nói riêng là rất quan trọng. Để trao đổi những
kinh nghiệm lẫn nhau trong công tác giảng dạy, phụ đạo, hỗ trợ đối với học sinh
yếu kém ở trờng THCS Dơng Thủy, bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp giảng
dạy môn Địa lí ở trờng xin đa ra một số kinh nghiệm của tôi về phơng pháp phụ
đạo học sinh yếu kém để có thể nâng cao chất lợng dạy học và có khả năng sánh
vai với các trờng bạn trong huyện. Với những lí do trên nên tôi chọn đề tài Ph-
ơng pháp phụ đạo học sinh yếu kém môn Địa lí ở trờng THCS Dơng Thủy.
B. Nội dung.
i. cơ sở lí luận.
Trung học cơ sở là cấp học mang tính chất kế thừa kiến thức ở cấp Tiểu học
và khởi đầu cho việc hình thành vốn kiến thức cơ bản cho học sinh làm nền tảng
vững chắc cho cấp học THPT và Cao Đẳng Đại học. Nó tạo mối quan hệ mật
thiết giữa các môn học tự nhiên trong nhà trờng, Địa lý là một trong những môn
học mà hiện nay Ngành đặc biệt quan tâm. Do đó, cần có sự nhận thức rõ giá trị
thực tiễn của môn Địa lý giúp cho học sinh vận dụng kiến thức đã học một cách
sâu sắc làm nền tảng vững chắc cho các cấp học sau này.
Từ những cơ sở khoa học đó, dạy học môn Địa lý ở trờng THCS là hết sức
quan trọng nhng để học sinh có đợc vốn kiến thức phổ thông đại trà, cơ bản thiết
thực đầu tiên của bậc THCS. Giáo viên phải hệ thống hóa kiến thức cơ bản giúp

Công việc này học sinh yếu còn gặp rất nhiều khó khăn.
Vì vậy, nhiệm vụ cần thiết của ngời giáo viên là phải đầu t, nghiên cứu các
phơng pháp giảng dạy áp dụng phù hợp cho từng đối tợng học sinh, đặc biệt là
giáo viên tổ chức nhóm học tập; học sinh khá, giỏi phụ đạo học sinh yếu, kém
Ngời thực hiện: Võ Thị Thu Hà. Giáo viên trờng THCS Dơng Thủy
2
Phng phỏp dy ph o hc sinh yu kộm mụn a lý THCS
nếu đợc nh thế thì giúp ta từng bớc nâng dần chất lợng, hiệu quả giảng dạy và
học tập của học sinh yếu kém ngày đợc nâng cao.
II. cơ sở thực tiễn
Trong chơng trình SGK bậc THCS hiện nay rèn luyện kỹ năng suy luận trên
cơ sở hình ảnh minh họa trực quan, sinh động hoặc mô hình, bản đồ, biểu đồ, l-
ợc đồ, Để từ đó học sinh rút ra kiến thức và cách trình bày lập luận trên hệ
thống kiến thức trên mang tính lôgíc, tạo ra một chuỗi hệ thống lôgíc về mặt
khoa học Vậy làm thế nào để sử dụng phơng tiện phục vụ cho việc truyền thụ
kiến thức của giáo viên cho học sinh yếu kém, lĩnh hội kiến thức, thu hút khả
năng tìm tòi, nghiên cứu của học sinh một cách có hiệu quả vẫn là mối quan tâm
hàng đầu, là điều kiện khó nhất của giáo viên tìm phơng pháp dạy học.
Trong nhiều năm qua có nhiều giáo viên quan tâm, nghiên cứu, tìm những
giải pháp thích hợp để giảng dạy và sử dụng các dụng cụ thiết thực kết hợp với
các phơng pháp cũng nh tổ chức phân phân bố các em học sinh khá giỏi kèm
học sinh yếu kém.
Để đảm bảo việc giảng dạy phụ đạo học sinh yếu kém đạt hiệu quả thì đòi
hỏi ngời giáo viên có vốn kiến thức vững vàng, chịu khó học hỏi ở đồng nghiệp,
lắng nghe ý kiến đóng góp từ các đồng nghiệp, các giáo viên nhiều năm có kinh
nghiệm. Về học sinh, giáo viên phải tìm hiểu về tâm lý, hoàn cảnh gia đình, đối
tợng học sinh và phải xem đây là một vấn đề nghiêm túc cần tìm ra những phơng
pháp cụ thể và áp dụng một cách đồng bộ. Phù hợp với đối tợng học sinh yếu
kém nhằm nâng dần chất lợng, hiệu quả giảng dạy cũng nh kết quả học tập đạt
chất lợng.

dạy còn gặp rất nhiều hạn chế.
Do tình hình thực tế của trờng nên một số giáo viên chỉ tập huấn chơng
trình thay SGK môn này và phải dạy môn khác không đợc tập huấn mới dẫn đến
việc giảng dạy cha đạt hiệu quả cao.
Do một số giáo viên cha chịu khó đầu t, nghiên cứu, mày mò, tìm hiểu đối
tợng học sinh yếu kém dẫn đến giáo viên rất ngại tổ chức cho học sinh học
nhóm, trong giờ học còn hạn chế.
Giáo viên sợ không khống chế đợc thời gian nên một số giáo viên còn mang
tính hình thức, áp đặt kiến thức cho học sinh khá giỏi, cha quan tâm đến học
sinh yếu kém. Dẫn đến việc học tập của học sinh bị thụ động và không phát huy
đợc khả năng chịu khó trong học tập.
- Giáo viên bộ môn rất khó khăn đợc phối hợp gặp phụ huynh để trao đổi cụ
thể về việc học tập của con em mình tại lơp để từ đó có biện pháp phù hợp cho
Ngời thực hiện: Võ Thị Thu Hà. Giáo viên trờng THCS Dơng Thủy
4
Phng phỏp dy ph o hc sinh yu kộm mụn a lý THCS
con em mình học tốt từ nhà đến trờng, nên việc học tập của học sinh yếu kém
cha đợc nâng cao.
3) Về gia đình:
Đa số các gia đình phụ huynh có hoàn cảnh khó khăn và trình độ nhận thức
của phụ huynh còn hạn chế nên phần lớn phụ huynh chỉ quan tâm theo cách
riêng của mình nh tạo điều kiện cho con em mình đến lớp. Nhng cha có biện
pháp theo dõi quá trình đi học, cha có biện pháp giúp con học ở nhà, cha kiểm
tra đợc khả năng tiếp thu của con em ở trờng học cũng nh cha kiểm tra thời gian
học hành của con em tại nhà. Dẫn đến chất lợng học tập không cao. Đây là
những nguyên nhân không nhỏ trong việc giảng dạy của giáo viên ở nhà trờng.
Với sự đổi mới về chơng trình thay SGK hiện nay và sự nhận thức của phụ
huynh còn có giới hạn nên không nắm đợc kịp thời về việc học tập của con em
mình. Từ đó chấp nhận thực tế chăm sóc con mình theo một phía, còn lại là giao
hẳn cho thầy, cô giáo.

+ Giá trị kiến thức môn địa lý:
- Giáo viên chỉ cho học sinh thấy giá trị đích thực của môn Địa lý nó làm cơ
sở giúp và hỗ trợ rất nhiều cho các môn học khoa học xã hội, khoa học tự nhiên
khác nh: Sinh, Hóa, Địa,
- Giúp chúng ta rất nhiều trong việc áp dụng trong thực tế, đời sống hàng
ngày
+ Tích cực chủ động trong học tập:
- Chuẩn bị tốt dụng cụ, kiến thức và xem kiến thức mới ở nhà trớc khi lên lớp.
- Giáo viên giới thiệu chuẩn bị kiến thức mới ở nhà và phân chia thời gian
học tập cụ thể. Bên cạnh đó cần tổ chức thảo luận nhóm, trai đổi cùng các bạn ở
gần nhà để có điều kiện hỗ trợ, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
- ở lớp biết tổ chức nhóm thảo luận trao đổi, giúp đỡ nhau, em khá kèm em
yếu đẻ cùng nhau tiến bộ và chiếm lĩnh tri thức.
2) Giáo viên:
Để dạy tốt phụ đạo học sinh yếu kém trong lớp học đại trà giáo viên cần định
hớng nội dung, kỹ năng và phơng pháp cụ thể.
Ngời thực hiện: Võ Thị Thu Hà. Giáo viên trờng THCS Dơng Thủy
6
Phng phỏp dy ph o hc sinh yu kộm mụn a lý THCS
+ Chuẩn bị:
- Khi soạn giáo án giáo viên nên có hệ thống câu hỏi dành riêng cho đối tợng
học sinh yếu kém.
- Đối với giáo viên chủ nhiệm phải có sơ đồ bố trí chổ ngồi hợp lí cho học
sinh yếu kém để giúp việc đi lại của giáo viên dể dàng tiếp cận với các em hơn.
- Giáo viên cho học sinh chuẩn bị tốt các dụng cụ, thiết bị, kiến thức bài cũ
làm nền tảng vận dụng tìm ra kiến thức mới.
- Giáo viên phân bố học sinh khá giỏi nhận nhiệm vụ cụ thể hỗ trợ, giúp đỡ
dạy kèm thêm cho học sinh yếu kém và ngồi gần để trong quá trình thảo luận
nhóm trao đổi và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ. Đặc biệt, khi gọi một em trong
nhóm nên u tiên gọi những em học sinh yếu kém, đồng thời gợi mở những câu

- Trong tiết dạy giáo viên chuẩn bị các dụng cụ, tranh ảnh, hệ thống câu hỏi
gợi mở sinh động, dễ hiểu cho từng đối tợng học sinh.
- Giáo viên phải phân bố đợc thời gian và định hớng trớc tình huống học sinh
trả lời để có hớng chủ động giải quyết, chỉ ra những sai sót, nhầm lẫn của học
sinh. Đặc biệt, cần tạo ra đợc tình huống nhẹ nhàng, gợi mở, gây kích thích, hng
phấn trong học tập.
- Khi tổ chức các nhóm phải có đủ các đối tợng nh khá, giỏi, yếu, kém để có
điều kiện trao đổi, hỗ trợ nhau cùng tiến bộ.
- Giáo viên khắc sâu kiến thức trọng tâm và cách học và lu nhớ kiến thức dới
dạng tổng quát cơ bản làm nền tảng cho việc vận dụng học tập và làm bài tập ở
nhà.
Theo tôi để thực hiện dạy phụ đạo tốt và đạt hiệu quả cao thì ngời giáo viên
phải chịu khó đầu t, nghiên cứu từ nhiều vấn đề.
- Chọn lựa, sử dụng các phơng pháp, phát huy tính tích cực, chủ động của học
sinh trong học tập và phát huy khả năng tự học. Hoạt động hóa việc học bằng
những phơng pháp dẫn dắt cho học sinh tự thân trải nghiệm chiếm lĩnh tri thức,
tận dụng u thế của từng phơng pháp dạy học tích cực, chú trọng phơng pháp dạy
học. Phát hiện và giải quyết vấn đề thiết thực, trọng tâm cơ bản cần truyền đạt.
- Tìm hiểu về đối tợng học sinh, điều kiện kinh tế, hoàn cảnh gia đình để có
biện pháp hỗ trợ.
+ Củng cố:
Ngời thực hiện: Võ Thị Thu Hà. Giáo viên trờng THCS Dơng Thủy
8
Phng phỏp dy ph o hc sinh yu kộm mụn a lý THCS
- Giáo viên đa ra hệ thống câu hỏi để khẳng định sự nhận thức, lĩnh hội kiến
thức của học sinh hoặc dới dạng bài tập trắc nghiệm khách quan đối với mức độ
của học sinh yếu kém có thể trả lời đợc.
- Hệ thống hóa kiến thức dới dạng các câu hỏi.
- Hớng dẫn về nhà: Hớng dẫn các em trả lời các câu hỏi cuốn SGK một cách
cụ thể và giao việc về nhà ở tiết sau thật rõ ràng.

c. kết luận
Địa lí là một môn khoa học giúp học sinh nắm đợc kiến thức cơ bản về các
hiện tợng trong tự nhiên và xã hội. Hiện nay để đáp ứng nhu cầu phát triển về
GD & ĐT là nâng cao chất lợng dạy học nên phơng pháp phụ đạo học sinh yếu
kém là hết sức quan trọng. Vì thế trển đây là những kinh nghiệm trong quá trình
giảng dạy phụ đạo học sinh yếu kém trên lớp của tôi đa ra để cùng hội đồng
khoa học của tổ chuyên môn, của nhà trờng và đồng nghiệp trao đổi và góp ý
kiến bổ sung nhằm nâng dần chất lợng dạy học trong nhà trờng. Tuy nhiên,
trong quá trình viết sáng kiến này của tôi còn rất nhiều hạn chế và thiếu sót, tôi
xin chân thành lắng nghe sự đóng góp ý kiến quý giá của hội đồng khoa học tổ
chuyên môn của nhà trờng, của các thầy cô và đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Dơng Thủy, ngày15 tháng 5 năm 2009
Ngời thực hiện

Võ Thị Thu Hà

Ngời thực hiện: Võ Thị Thu Hà. Giáo viên trờng THCS Dơng Thủy
10