S¸ng kiÕn kinh nghiƯm
KINH NGHIỆM VỀ VIỆC DẠY GIẢI TỐN CHO
HỌC SINH GIỎI LỚP 5
A. PhÇn më ®Çu
I. Lý do chọn đề tài:
Chưa bao giờ giáo dục và đào tạo nói chung,giáo dục Tiểu học nói
riêng lại được coi trọng như giai đoạn hiện nay.Tiểu học đươc coi là bậc
học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân,là bậc học tạo đà cho sự
phát triển của các bậc học trên.Ngoài việc làm chất lượng đại trà thì chất
lượng học sinh giỏi cũng không kém phần quan trọng.Chất lượng học sinh
giỏi còn góp phần làm thay đổi bộ mặt của nhà trường.
Trong ch¬ng tr×nh TiĨu häc, viƯc d¹y häc To¸n cho häc sinh lµ yªu
cÇu c¬ b¶n cÇn thiÕt ®èi víi các em . Nã lµ nền t¶ng cho c¸c bíc tÝnh to¸n t
duy ë c¸c líp trªn vµ lµ hµnh trang cÇn cã ®Ĩ gióp c¸c em bíc vµo ®êi mét
c¸ch tù tin vµ cã thĨ trë thµnh nh÷ng cư nh©n cã kh¶ n¨ng tÝnh to¸n, suy ®o¸n
hc nh÷ng doanh nh©n thµnh ®¹t gãp phÇn x©y dùng lµm giµu cho quª h¬ng
®Êt níc.
V× vËy ngay ë TiĨu häc viƯc ph¸t hiƯn, båi dìng häc sinh cã kh¶ n¨ng
to¸n häc,, t×m tßi híng dÉn c¸c em gi¶i to¸n theo nhiỊu c¸ch kh¸c nhau, t×m
ra mèi liªn hƯ gi÷a c¸c c¸ch gi¶i to¸n lµ nhiƯm vơ hµng ®Çu cđa 1 gi¸o viªn
bồi dưỡng häc sinh giái.
Lµ 1 gi¸o viªn làm công tác båi dìng häc sinh giái To¸n 5. T«i lu«n
t×m tßi nghiªn cøu ®Ĩ t×m ra c¸ch gi¶i To¸n phï hỵp nhÊt víi kh¶ n¨ng tiÕp
thu, t duy cđa häc sinh líp 5. V× trong ch¬ng tr×nh häc To¸n häc sinh lµm
Ngêi thùc hiƯn : Lª ThÞ Mü LƯ Tr êng TH sè 2 Liªn
Thủ
1
S¸ng kiÕn kinh nghiƯm
quen víi rÊt nhiỊu d¹ng to¸n kh¸c nhau, mçi lo¹i To¸n cã thĨ cã 1 hc nhiỊu
c¸ch gi¶i kh¸c nhau nªn trong khi gi¶i To¸n c¸c em cßn cha x¸c ®Þnh ®ỵc
d¹ng, bµi dÉn ®Õn kh«ng

to¸n cho häc sinh giái líp 5 bằng nhiều phương pháp khác nhau. Qua ®ã
häc sinh nhËn thÊy ®ỵc c¸c bíc gi¶i ë c¸c lo¹i To¸n nµy cã ®iĨm gièng nhau.
Tõ mét bµi To¸n cã thĨ cã nhiỊu ph¬ng ph¸p gi¶i khác nhau.
II.C¬ së lý ln d¹y häc.
Theo t«i, nguyªn nh©n dẫn đến häc sinh kh«ng x¸c ®Þnh ®ỵc c¸ch gi¶i
To¸n là:
*Kh«ng ®äc kü ®Ị bµi, thÊy ®Ị dµi qu¸ hc khã hiĨu lµ n¶n chÝ kh«ng suy
nghÜ.
*Cha cã kü n¨ng chun ®ỉi c¸c ph¬ng ph¸p gi¶i To¸n, kh«ng n¾m ®ỵc
mèi quan hƯ gi÷a c¸c ph¬ng ph¸p gi¶i To¸n.
*T duy cđa häc sinh TiĨu häc mang tÝnh cơ thĨ, cha biÕt t duy tr×u tỵng.
*Cha biÕt c¸ch tr×nh bµy lêi gi¶i v× kh«ng x¸c ®Þnh ®ỵc ph¶i sư dơng ph-
¬ng ph¸p gi¶i nµo.
*Trong khi gi¶i To¸n häc sinh kh«ng biÕt ®Ỉt bµi To¸n trong mèi liªn hƯ
víi bµi To¸n mÉu vµ cha biÕt huy ®éng vèn kiÕn thøc mµ m×nh ®· ®ỵc häc ®Ĩ
vËn dơng gi¶i To¸n.
*ViƯc ph©n tÝch 1 bµi To¸n ph¸t hiƯn vÊn ®Ị míi tõ bµi To¸n ®· cho cãn
h¹n chÕ.
III . BiƯn ph¸p thùc hiƯn:
Ngêi thùc hiƯn : Lª ThÞ Mü LƯ Tr êng TH sè 2 Liªn
Thủ
3
S¸ng kiÕn kinh nghiƯm
Xt ph¸t tõ c¸c yªu cÇu vµ nguyªn nh©n trªn, t«i ®· cã mét sè biƯn
ph¸p ®Ĩ híng dÉn c¸c em gi¶i To¸n nh sau.
1. N©ng dÇn gi¶i To¸n tõ dƠ ®Õn khã, tõ t duy cơ thĨ ®Õn t duy trõu tỵng:
Ch¼ng h¹n dïng ph¬ng ph¸p s¬ ®å, chun sang ng«n ng÷ bằng lêi hay m«
t¶, dïng ký hiƯu.
2. Th«ng qua mét bµi To¸n cơ thĨ, t«i cho häc sinh tiÕp cËn víi bµi To¸n
b»ng nhiỊu c¸ch kh¸c nhau.

36 x 2 = 72( con)
Số chân gà và chân chó :
100 chân
Từ sơ đồ đoạn thẳng ta thấy
2 lần số chó sẽ là
100 - 72 = 28( con)
Số chó là: 28 : 2 = 14 (con)
Số gà là: 36 - 14 = 22 ( con)
Đáp số: Gà: 22con
Chó: 14 con
Cuừng bài Toán trên toõi có thể hớng dẫn hoùc sinh:
b.Giải theo phơng pháp giả thiết tạm.

B ớc 1 : Phân tích đề:
- Giáo viên hớng dẫn dùng ngôn ngữ để suy luận: Giả sử chó và gà đều có
2 chân( hoặc 4 chân)
B ớc 2 : Giải toán.
- Giả sử con chó đứng bằng 2 chân, 2 chân trớc co lên, khi đó các con vật
chỉ đứng bằng 2 chân, số chân khi đó sẽ là.
36 x 2 = 72( chân)
Số chân hụt so với đề bài là.
Ngời thực hiện : Lê Thị Mỹ Lệ Tr ờng TH số 2 Liên
Thuỷ
5
Sáng kiến kinh nghiệm
100 - 72 = 28( chân)
Số chân bị thiếu chính là số chân chó co lên => Số chân mỗi con chó co
lên là:
4 - 2 = 2( chân)
Số chó là: 28 : 2 = 14(con)

Giáo viên kết luận : Qua các bớc giải chúng ta thấy rằng giữa các phơng
pháp thế, giả thiết tạm, khử và phơng pháp giải theo sơ đồ có sự giống nhau
về các bớc giải nhng khác nhau ở cách sử dụng ngôn ngữ trong quá trình giải
toán. Các phơng pháp giải toán đó có thể chuyển đổi trực tiếp hoặc gián tiếp
qua nhau .
Theo định hớng này giáo viên cần phải luyện tập cho học sinh kỹ năng
giải các bài toán có cấu trúc tơng ứng với các bớc của cách giải bài toán mẫu
trên
Nhóm 1 :Giải bằng phơng pháp sơ đồ .
Nhóm 2 :Giải bằng phơng pháp giả thiết tạm .
Nhóm 3 :Giải bằng phơng pháp khử
Nhóm 4 : Giải bằng phơng pháp thế
Nhóm 5: Bài toán có nhiều cách giải
Một số đề áp dụng cho giải toán thuộc nhóm 1,2,3,4
Bài 1 : Đào mua 6 tập giấy và 3 tờ bìa . Lý mua 7 quyển vở . Tổng số
tiền mua hết 13200 đồng . Tính
a.Số tiền mỗi bạn phải trả cửỷa hàng.
b. Giá tiền 1 tập giấy , 1 quyển vở, 1 tờ bìa.
Biết giá tiền một tập giấy thì bằng giaự tiền 2 tờ bìa và giá tiền 1 tờ bìa
bằng giaự tiền 1 quyển vở .
Bài 2 : Hồng mua 3 bông hồng Đà Lạt và 2 bông Cúc hết 5900đồng.
Huệ mua 2 bông hồng Đà Lạt và 3 bông cúc hết 5100 đồng .Tính giá tiền 1
bông hồng Đà Lạt, 1 bông Cúc .
( Gợi ý : Sử dụng phơng pháp khử )
Bài 3. Một ngời mua 45 quả da hấu gồm 3 loại .
Ngời thực hiện : Lê Thị Mỹ Lệ Tr ờng TH số 2 Liên
Thuỷ
7
Sáng kiến kinh nghiệm


S¸ng kiÕn kinh nghiƯm
IV.KÕt qu¶ ®¹t ® ỵc .
Trong st 3 n¨m bồi dưỡng học sinh giỏi môn toán lớp 5, víi viƯc t×m
tßi híng gi¶i vµ ¸p dơng c¸c ph¬ng ph¸p d¹y trªn nªn häc sinh giái líp 5 cđa
trường
t«i ®· n¾m ch¾c c¸c bµi to¸n gi¶i b»ng ph¬ng ph¸p thÕ, khư hc gi¶i to¸n
b»ng s¬ ®å mµ kh«ng nhÇm lÉn víi c¸c d¹ng to¸n kh¸c. biÕt ¸p dơng nhiỊu
c¸ch gi¶i vµo cïng 1 bµi to¸n.
Kết quả học sinh giỏi lớp 5 cấp huyện của trường Tiểu học số 2 Liên
Thủy trong năm học 2009 - 2010 võa qua xếp thứ 5trong toàn huyện(§éi
tun gåm 03 häc sinh dù thi ,cã 02 em đạt giải,trong đó có 01 giải nhất,01
giải nhì) .
V.Mét sè bµi häc kinh nghiƯm.
Qua kinh nghiệm giảng dạy,dựa trên kết quả đạt được của học
sinh,bản thân tôi đã rút ra được một số bài học kinh nghiệm sau:
1.Giáo viên cần nghiên cứu kó nội dung chương trình,phân loại từng
dạng bài trong một mạch kiến thức,đồng thời nắm chắc các phương
pháp giải từng dạng bài đó
2. §Ĩ gióp häc sinh n¾m v÷ng ph¬ng ph¸p gi¶i to¸n , ngêi gi¸o viªn ph¶i
kiªn tr× híng dÉn ®i tõ bµi to¸n mÉu ®Õn lun tËp , tõ bµi dƠ n©ng dÇn lªn
møc cao h¬n, tõ t duy cơ thĨ ®Õn t duy trõu tỵng vµ chun sang suy diƠn,
ph¸n ®o¸n.
3.Gi¸o viªn ph¶i biÕt khai th¸c mèi liªn hƯ gi÷a ph¬ng ph¸p gi¶i to¸n gãp
phÇn båi dìng vµ ph¸t triĨn n¨ng lùc to¸n häc cho häc sinh.
4.Trong mỗi mạch kiến thức, cần giúp học sinh hiểu ngay ý nghóa của
các thuật ngữ,tên gọi chung của mạch kiến thức đó.
Ngêi thùc hiƯn : Lª ThÞ Mü LƯ Tr êng TH sè 2 Liªn
Thủ
9
S¸ng kiÕn kinh nghiƯm