Tên đề tài
Giáo dục phòng chống tệ nạn ma tuý qua các hoạt động
ngoài giờ lên lớp ở trờng THCS
A. Đặt vấn đề
I. Lời mở đầu
Đất nớc ta hiện nay đang có những đổi thay kì diệu về mọi mặt nh
kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng, giáo dục, y tế
giúp cho cuộc sống của nhân dân ngày càng tốt đẹp hơn. Trớc những sự
đổi thay đó chúng ta còn gặp không ít những khó khăn phức tạp mà cuộc
sống hôm nay đòi hỏi sự thử thách và rèn luyện của mỗi chúng ta. Cùng
với sự đổi thay của đất nớc thì hàng loạt các tệ nạn xã hội nổi lên. Trong
các tệ nạn xã hội nói chung, tệ nạn ma tuý nói riêng nó nh những liều
thuốc độc đang tàn phá, huỷ hoại những cái tốt đẹp mà chúng ta đã và
đang xây dựng. Nó ngấm ngầm huỷ diệt nhân cách, phẩm chất đạo đức
của con ngời. Thế hệ trẻ ngày nay phải có nghị lực, nhận thức để tránh xa
những cám dỗ của ma tuý. Là 1 giáo viên trực tiếp giảng dạy môn xã hội,
chủ nhiệm lớp và kiêm phụ trách đội, tôi tự nhận thức cần phải tuyên
truyền cho học sinh hiểu rõ tác hại của ma tuý, hãy nói không với ma
tuý. Để các em có một cuộc sống lành mạnh, trong sáng, gia đình hạnh
phúc. Tôi đã thực hiện qua môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
1. Thực trạng
Tệ nạn ma tuý hiện nay đã nhiều, đang là mối lo ngại mang tính
chất hoàn cầu, có nguy cơ huỷ diệt sự sống của loài ngời. Xuất phát từ
lợi nhuận thu đợc của việc bán ma tuý nên đã có nhiều đơng dây xuyên
Quốc gia, có nhiều "ông trùm" trên thế giới. Chúng không thể bỏ bất cứ
một thủ đoạn dã man tàn bạo, kể cả việc chém giết ngời: Chúng còn thuê
cả đàn bà, trẻ em nuốt cái túi cao su bọc kín chứa Hêrôin, chuyên chở
qua đờng hàng không Nhiều ngời nghèo vì hám lợi đã bị lôi kéo vào đ-
ờng dây này.
Những ngời nghiện và buôn bán ma tuý đã gây nhiều thảm hoạ cho
2. Kết quả, hiệu quả của trực trạng trên.
Đứng trớc những thực trạng hết sức đau lòng do tệ nạn ma tuý gây
ra, nhất là những học sinh còn quá trong trắng, ngây thơ. Bản thân tôi là
một giáo viên trung học cơ sở, đợc trực tiếp giảng dạy môn Ngữ Văn và
giáo dục công dân các khối 6, 8, 9. Ngoài công tác chuyên môn tôi đợc
nhà trờng phân công làm tổng phụ trách đội TNTP nhiều năm. Do vậy tôi
2
xác định rõ mình cần phải có trách nhiệm giáo dục các em học sinh trở
thành những công dân hoàn thiện, tránh xa những cám dỗ do ma tuý gây
ra. Để làm đợc điều đó đòi hỏi các em học sinh phải hiểu biết nhất định
về ma tuý. Nhng do thời lợng ở các môn học, tiết học chính khoá còn ít
cho nên chỉ có thể tổ chức cho các em một số hoạt động thông qua các
tiết học hoạt động ngoài giờ lên lớp. Hn nữa trong qúa trình công tác,
bản thân tôi nhận thấy rằng việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá về
chủ đề ma tuý sẽ có tác dụng rất lớn trong việc thu hút sự tham gia của
các em. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu và thực hiện
với mong muốn giúp các em học sinh trung học cơ sở có những nhận
thức đúng đắn về tệ nạn ma tuý.
Thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, có thể thực
hiện đợc các nội dung về giáo dục phòng chống tệ nạn ma tuý nhằm giúp
học sinh PTCS nắm đợc:
- Ma tuý là gì? Ma tuý có nguồn gốc từ đâu? có những loại ma tuý
nào?
- Tính chất nguy hiểm của ma tuý đối với bản thân ngời nghiện,
với gia đình và cộng đồng xã hội. Vì sao ma tuý là tệ nạn xã hội nguy
hiểm?
- Nguyên nhân nào dẫn đến tệ nạn ma tuý?
- Những chủ trơng, biện pháp, những quy định của nhà nớc về
phòng chống và kiểm soát ma tuý.
- Trách nhiệm của công dân, học sinh trong việc thực hiện phòng
Trờng THCS Xuân Lộc đợc xây dựng trên địa bàn xã Xuân Lộc
cách Thị trấn Hậu Lộc 2km về phía Đông Nam. Phần lớn ngời dân sống
bằng nông nghiệp thuần tuý, ít có các tệ nạn xã hội xảy ra, nhất là tệ nạn
ma tuý. Họ chỉ biết ma tuý qua truyền hình và các phơng tiện thông tin
đại chúng.
Học sinh của trờng phần lớn con em địa phơng, phải lao động phụ
giúp gia đình ngoài giờ học nên điều kiện để đọc sách báo, hay theo dõi
thông tin đại chúng còn hạn chế. Chính vì vậy hầu hết các em cha nhận
thức một cách đúng đắn và đầy đủ về tác hại của tệ nạn ma tuý.
II. Các biện pháp để tổ chức thực hiện.
Căn cứ vào tình hình khảo sát nhận thức của học sinh về ma tuý và
nguyên nhân đa đến thực tiễn để giúp học sinh có thêm nhận thức đúng
đắn hơn. Theo điều kiện của trờng THCS Xuân Lộc tôi tiến hành những
giải pháp phòng chống tệ nạn ma tuý bằng việc tổ chức các hoạt động cụ
thể sau:
1. Thi tìm hiểu về tệ nạn ma tuý và cách phòng chóng.
Tên hoạt động: "Hãy tránh xa ma tuý )
* Mục tiêu: Giúp học sinh có đợc những hiểu biết sâu sắc về tệ nạn
ma tuý, một tệ nạn nguy hiểm đang có nguy cơ xâm nhập tuổi trẻ học đ-
4
ờng. Từ đó nắm đợc những cách thức và biện pháp phòng chống, kiểm
soát ma tuý.
- Kỹ năng thu thập t liệu: Tìm cái gì? tìm ở đâu bằng cách gì?
- Có khả năng trình bày ý kiến của mình trớc tập thể.
* Nội dung:
- Những hiểu biết cơ bản về ma tuý, những tác hại của ma tuý đối
với sức khoẻ của con ngời, với gia đình, với xã họi
- Nguyên nhân dẫn đến tệ nạn ma tuý, những biện pháp phòng
chống tệ nạn mà nhà trờng và xã hội thực hiện.
- Chủ trơng của Đảng và Nhà nớc về phòng chống và kiểm soát ma
thông qua cuộc thi này chúng ta sẽ có những cái nhìn đúng đắn hơn về
tác hại của ma tuý, từ đó tất cả chúng ta "hãy tránh xa ma tuý" - VN.
Đến dự cuộc thi hôm nay, tôi xin trân trọng giới thiệu có các quý vị
đại biểu.
1. Thầy giáo:
2. Cô :
3. Cô :
4. Anh:
Thay mặt cho các bạn học sinh, em xin kính chúc các vị đại biểu,
các thầy giáo, cô giáo sức khoẻ, hạnh phúc. Chúc cho tất cả các bạn học
sinh ngày càng chăm ngoan, học giỏi.
Sau đây em xin kính mời các vị đại biểu, thầy giáo, cô giáo và các
bạn thởng thức 1 nhạc phẩm của nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu: Ca khúc "Ước
mơ tuổi hồng".
DCT: Kính tha các vị đại biểu, các thầy cô giáo cùng toàn thể các
bạn. Thời gian qua toàn trờng chúng ta đã phát động cuộc thi tìm hiểu về
ma tuý. Hôm nay, nhà trờng chúng ta tổ chức cuộc thi "hãy tránh xa ma
tuý" cho các bạn học sinh khối 8.
Để bắt đầu phần thi, tôi xin chân trọng giới thiệu thành phần ban
giám khảo và th ký:
1. Cô giáo:
2. Bạn:
3. Bạn:
Và bây giờ là những nhân vật chính của cuộc thi hôm nay, đó là
các bạn học sinh đến từ hai đội: Lê Văn Tám và Võ Thị Sáu.
Kính tha các quý vị đại biểu, các thầy cô giáo cùng toàn thẻ các
bạn học sinh, cuộc thi "hãy tránh xa ma tuý" của chúng ta gồm có 3
phần:
6
Phần 1: Màn chào hỏi
B. 08/09/2000
C. 10/07/2000
Câu 3: Những cây nào có chứa chất ma tuý:
7
A. Cây thuốc phiện (cây Anh Túc)
B. Cây cô ca
C. Cây cần sa
* D. Cả A, B, C
Câu 4: Trong các trờng hợp sau đây đâu là TNXH?
A. Đánh đập trẻ em
* B. Nghiện ma tuý
C. Tranh chấp nhà cửa
Câu 5: Hãy chỉ ra đâu là hậu quả của nghiện ma tuý?
*A. ốm yếu, suy sụp thần kinh, làm tan nát HPGĐ.
B. Giảm đau, gây buồn ngủ
C. Kích thích ăn nhiều cơm.
Câu 6: Trong cơ sở cai nghiện, những ngời nghiện ma tuý nào
đợc bố trí vào các khu vực tách riêng với những ngời nghiện ma tuý
khác để quản lý và điều trị?
A. Ngời cha thành nên
B. Phụ nữ
C. Ngời có bệnh truyền nhiễm nguy hiểm
* D. cả A, B, C.
Câu 7: Trong các loại ma túy sau, loại ma tuý nào có tác động
mạnh nhất tới não?
* A. Môc fin
B. Cô ca in
C. Hê rô in
(Môc fin là 1 trong những chất giảm đau tốt nhất, đợc chế tạo từ
thuốc phiện, có tác động mạnh nhất tới não ngời. Sau khi dùng nó, mọi
Trong đó có 1 bộ phận không nhỏ các bạn trẻ đang dẫn mình vào con đ-
ờng nghiện ngập mà không ý thức đợc tác hại của nó, điều đó đã tạo nên
một bức tranh của cuộc sống không lấy gì tốt đẹp. Kính tha các quý vị
Đại biểu, các thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn học sinh. Sau đây chúng
tôi xin trân trọng kính mời toàn thể các quý vị dại biểu, thầy cô giáo theo
dõi tiếp phần thi thứ 3 của 2 đội Lê Văn Tám và đội Võ Thị Sáu.
"Vẽ tranh" với chủ đề "Hãy tranh xa ma tuý"
Luật thi: Mỗi đội sẽ thực hiện vẽ tranh trong 10 phút. Sau đó từng
đội sẽ giới thiệu về tranh của mình với thời gian tối đa là 2 phút. Điểm
tối đa cho mỗi bức tranh là 40 điểm trong đó (vẽ tranh là 20 điểm, giới
thiệu là 20 điểm).
Yêu cầu của bức tranh:
9
- Vẽ đúng chủ đề
- Màu tơi sáng.
- Thuyết minh tranh rõ ràng đúng lý tởng.
Thời gian 2 đội vẽ tranh bắt đầu
DCT: Trong khi chờ đợi hai đội hoàn thành tranh của mình chúng
ta sẽ đến với phần biểu diễn văn nghệ của các khán giả/
- Bạn
- Bạn
Xin cảm ơn sự nhiệt tình của các bạn
DCT: Thời gian vẽ tranh đã hết. Mời hai đội lần lợt nêu ý tởng bức
tranh của mình Mời ý kiến nhận xét, đánh gia và cho điểm về phần vẽ
tranh, thuyết minh của 2 đội.
BGK: Lê Văn Tám điểm
Võ Thị Sáu điểm
DCT: Các bạn học sinh thân mến trong khi chờ ban th ký tổng hợp
kết quả các phần thi, chúng tôi xin mời các bạn cùng nhau trao đổi về
cuộc thi hôm nay, các bạn có thể nêu lên cảm nhận của mình về cuộc thi
nội dung về tệ nạn ma tuý thể hiện ở tính tích cực sáng tạo, sáng tác thơ
ca, tranh vẽ, câu chuyện, tham gia tiểu phẩm.
- Rèn luyện kỹ năng hoạt động văn hoá nghệ thuật, một loại hình
hoạt động giúp phát triển mặt thẩm mỹ ở học sinh. Phát triển các hành vi
tích cực trong việc phòng chống tệ nạn ma tuý.
* Nội dung:
- Sáng tác những bài thơ, những bức tranh, câu chuyện về chủ đề
phòng chống tệ nạn ma tuý.
- Su tầm và chọn lọc những bài hát, bài thơ, tiểu phẩn, câu chuyền
về tệ nạn ma tuý.
* Các bớc tiến hành:
+ Chuẩn bị:
- Lập kế hoạch chuẩn bị theo những việc sau: Thời gian cho sáng
tác thơ, vẽ tranh, viết chuyện, su tầm; thời gian tập luyện các tiết mục
văn nghệ.
- Tập hợp đăng ký từ các cá nhân, tổ để xây dựng chơng trình biểu
diễn, phân công chuẩn bị trang bị lớp, cử ngời điều khiển chơng trình.
+ Tiến hành:
Lớp học đợc trang hoàng đẹp mắt. Xung quanh trờng là một số
hình ảnh hoặc kết quả sáng tác của học sinh trong lớp về chủ đề phòng
chống tệ nạn ma tuý. Phía trên bảng đen là dòng chữ: " Thi đua diễn văn
11
nghệ về phòng chống tệ nạn ma tuý. Lớp học đợc kê theo hình chữ U để
học sinh biểu diễn ở giữa.
Ban giám khảo cuộc thi gồm: Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên nhạc
(nếu có) hoặc tổng phụ trách Đội, học sinh (Gắp thăm hoặc chọn ngẫu
nhiễn theo các số phát cho thành viên của các tổ).
- Những tiết mục sáng tác sẽ đợc dự thi trớc theo thứ tự mà ngời
điều khiển đã sắp xếp.
- Sau đó là một số tiết mục văn nghệ đã đợc chọn lựa. Ban giám
nghiện, gia đình, xã hội. Vì sao nghiện hút ma tuý lại là con đờng ngắn
nhất dẫn tới HIV/AIDS.
- Những biện pháp phòng chống tệ nạn ma tuý hiện nay đang đợc
áp dụng phổ biến.
- Xác định trách nhiệm của thanh niên, HS trong việc thực hiện
phòng chống tệ nạn ma tuý ở nhà trờng, ngoài xã hội.
3. Các bớc tiến hành
* Chuẩn bị:
- Giáo viên xác định yêu cầu, nội dung hình thức tiến hành, các
điều kiện cần có, những lực lợng tham gia phối hợp. Soạn từ 15 - 20 câu
hỏi để học sinh tham gia trả lời. Câu hỏi có thể cho HS biết để chuẩn bị
trớc. Mỗi phía có từ 2-3 câu hỏi tuỳ mức độ để HS có thể tỏ rõ sự hiểu
biết toàn diện. Đồng thời nếu HS không trả lời đợc câu hỏi này có thể gỡ
điểm ở câu hỏi khác. Mỗi nhóm đợc phép hái hoa 2 lần. Tuy nhiên lần
thứ 2 sẽ không đợc điểm tối đa. Nếu lần thứ 2 thấy khó có thể trả lời lại
câu hỏi lấn thứ nhất.
- Phổ biến cho học sinh về yêu cầu, nội dung hoạt động nêu ra
những công việc mà các em phải chuẩn bị. Giao nhiệm vụ cho cán bộ lớp
tổ chức các buổi hái hoa dân chủ.
- Cán bộ lớp phân công nhiệm vụ cho từng tổ HS để chuản bị về: S-
u tầm t liệu, tranh ảnh, câu chuyện thực tế có liên quan đến nội dung hái
hoa, chuẩn bị cây hoa, chậu hoa, khăn bàn, lọ hoa, khẩu hiệu, tranh vẽ,
Panô áp phích để trang trí lớp học.
BGK gồm: Giáo viên, đại diện HS, đại diện các lực lợng khác (nếu
có)
- Cán bộ lớp xây dựng chơng trình buổi sinh hoạt (tham khảo ý
kiến của giáo viên)
* Tiến hành:
13
- Lớp học kê theo hình chữ U, ở giữa là cây hoa với nhiều bông
Qua hoạt động, HS phát triển kỹ năng giao tiếp, phân tích, tổng
hợp nhận định vấn đề và tự rút ra kết luận từ các cuộc thảo luận về các sự
14
vật, hiện tợng, sự kiện Trong đó có các ý kiến có thể không đồng nhất
thậm chí có thể rất trái ngợc nhau.
2. Các bớc tiến hành:
* Chuẩn bị:
Những băng hình, phim, chuyện, tranh ảnh về ma tuý.
Phân công lớp học thành 5 nhóm nhân vật theo các phơng pháp
ghép nhóm nh đã nêu ở các hoạt động trên.
- Nhóm những kẻ buôn bán ma tuý.
- Nhóm những ngời nông dân trồng thuốc phiện hoặc cây có chứa
ma tuý khác.
- Nhóm những nhà khoa học, bác sỹ, giáo viên
- Nhóm đại diện cho nhà chức trách địa phơng, gia đình, đoàn thể
* Tiến hành:
- Trong hoạt động này giáo viên sẽ chia lớp thành 3 nhóm, đại diện
cho 5 nhân vật nêu trên. Các nhóm - vai nhân vật sẽ chuẩn bị, trình bày
và bảo vệ việc làm của mình và phản bác ý kiến của các nhóm - vai nhân
vật khác.
Các bớc hoạt động:
Các nhóm có thể xem các đoạn phim khác nhau về chủ đề hoạt
động của nhóm mình.
- Nhóm 1: Về những ngời buôn bán thuốc phiện
- Nhóm 2: Về ngời dân vùng trồng cây thuốc phiện
- Nhóm 3: Về ngời nghiện
- Nhóm 4: Về ngời thân của ngời nghiện
- Nhóm 5: về hoạt động của các nhà chức trách
Các nhóm trình bày quan điểm của nhóm mình dới dạng một cuộc
phỏng vấn, một báo cáo, một bài bình giảng hay một cuộc tờng thuật
Tranh 2: Về trồng và sản xuất các loài cây khác thay thuốc phiện
Tranh 3: Nguyên nhân dẫn đến nghiện hút.
Tranh 4: Khái niệm về ma tuý.
Tranh 5: Cảm giác khi dùng ma tuý.
Tranh 6: Phơng thức dùng ma tuý.
Tranh 7: ảnh hởng của ma tuý đến con nghiện.
Tranh 8: ảnh hởng của ma tuý đến gia đình và cộng đồng.
* Tiến hành:
Giáo viên chia học sinh trong lớp thành 8 nhóm để thuyết trình 8
vấn đề khác nhau về ma tuý.
16
Trong hoạt động này, giáo viên chia nhóm theo kiểu chia nhóm
đếm số. Tuỳ tổng số học sinh, tuỳ số nhóm - Nội dung HS mà giáo viên
muốn có thể chia nhóm.
Ví dụ: Giáo viên muốn chia thành 5 nhóm thì cứ lần lợt từ nhóm 1
-5 sau đó lại tiếp tục nh vậy cho đến hết lớp, kết quả là tất cả các em có
cùng số 1 vào 1 nhóm, cùng số 2 vào nhóm khác và cứ nh thế cho đến số
5.
Các nhóm nhận nội dung làm việc là những bức tranh mà giáo viên
đã chuẩn bị trớc cùng thảo luận tự do về bức tranh sau đó lên thuyết
trình.
4. Thực tiễn khảo sát sau khi áp dụng đề tài:
Sau khi áp dụng 1 số các hoạt động trên tôi nhận thấy chỉ trong
vòng hơn 1 học kỳ những nhận thức của HS ở tất cả các khối về vấn đề
ma tuý đợc nâng lên rõ rệt, cụ thể nh sau:
Tổng số HS
Theo khối
Học sinh có nhận
thức đúng về ma
tuý
nhận thức đúng đắn về việc gì nên làm và những việc gì cần phải tránh.
- Để thực hiện tốt những hoạt động này yêu cầu giáo viên phải thực
sự nhiệt tình và có một trình độ chuyên môn vững vàng, có đầu óc sáng
tạo.
- Quan trọng hơn cả là gây đợc sự quan tâm tham gia của tất cả các
đối tợng học sinh và có sự phối kết hợp với các lực lợng giáo dục trong
và ngoài nhà trờng.
2. ý kiến đề xuất:
- Đối với cấp trờng - xã quan tâm tạo điều kiện, cung cấp về tài
liệu kinh phí để có thể tổ chức tốt đợc các hoạt động ngoài giờ lên lớp
đạt hiệu quả cao.
- Đối với cấp trên kính mong phòng Giáo dục - Đào tạo có những
hớng dẫn cụ thể hơn về việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp.
- Bộ môn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp hiện nay dới cấp tr-
ờng cha thực sự đi vào hoạt động. Do đó kính mong phòng giáo dục tổ
chức tập huấn cho giáo viên để nâng cao kỹ năng tổ chức hoạt động
ngoại khoá.
- Ban giám hiệu các nhà trờng nên xếp môn giáo dục ngoài giờ lên
lớp vào thời khóa biểu và yêu cầu giáo viên chủ nhiệm, phụ trách đội có
kế hoạch tổ chức cho các khối - lớp giao lu theo chủ đề trong sách giáo
khoa hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trong nhà trờng .
Hơn ai hết tôi thấy bản thân phải có trách nhiệm vì tệ nạn ma tuý
là vấn đề bức xúc của toàn xã hội, cần đợc mọi ngời, mọi tổ chức xã hội
loài ngời chặn đứng, đẩy lùi và tiến tới xoá bỏ tệ nạn này trên phạm vi
toàn thế giới mà nhất là trong các trờng học
18
ý thức đợc vấn đề ma tuý ở trờng học, bản thân tôi là một giáo
viên THCS ngoài việc giảng dạy theo chuyên môn, tôi còn đợc phân
công phụ trách đội, trách nhiệm giáo dục các em trở thành những công