Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Gia đình là tế bào của xã hội. Mỗi gia đình được xây dựng dựa trên những
sợi dây liên kết của hôn nhân, huyết thống và nuôi dưỡng trong đó quan hệ hôn
nhân có thể xem là quan hệ nền tảng của mỗi gia đình. Trong quan hệ vợ chồng,
bên cạnh đời sống tình cảm, tình yêu thương lẫn nhau không thể không quan
tâm tới đời sống vật chất. Quan hệ tài sản giữa vợ chồng là một vấn đề hết sức
quan trọng, nó là một trong những tiền đề giúp cho vợ chồng xây dựng cuộc
sống hạnh phúc, đáp ứng những nhu cầu về vật chất tinh thần cho gia đình.
Xuất phát từ bản chất của quan hệ hôn nhân và gia đình là các yếu tố nhân
thân và tài sản gắn liền với các chủ thể nhất định, không thể tách rời và không
có tính đền bù ngang giá. Chính sự ràng buộc này làm nảy sinh các quyền và
nghĩa vụ pháp lý giữa họ với nhau mà chia tài sản chung của vợ chồng, đặc biệt
là chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân là một vấn đề quan
trọng trong chế độ tài sản của vợ chông. Quy định này đã từng bước đi vào cuộc
sống, phát huy được hiệu quả điều chỉnh, góp phần xây dựng củng cố chế độ
hôn nhân và gia đình Việt Nam .
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được thì việc áp dụng quy định
trên vào thực tiễn không tránh khỏi những vướng mắc, khó khăn trong việc giải
quyết các tranh chấp liên quan đến tài sản ở các cấp Tòa án. Do vậy, việc nghiên
cứu vấn đề “ chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân” có ý
nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc nhằm đảm bảo cho các quy định của pháp luật
đi vào cuộc sống.
Trong phạm vi một bài tiểu luận nhỏ, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu làm
sáng tỏ những vấn đề lý luận của các quy định pháp luật về chia tài sản tài sản
chung trong thời kì hôn nhân và hậu quả pháp lý của việc chia tài sản chung của
vợ chồng theo Pháp luật hôn nhân và gia đình Việt Nam hiện hành. Đồng thời
qua thực tiễn áp dụng Luật, phát hiện những bất cập và đưa ra những kiến nghị
nhằm bổ sung hoàn thiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực này. Với
kiến thức còn hạn chế, chắc hẳn còn nhiều thiếu sót, mong thầy cô đóng góp ý
kiến để đề tài nghiên cứu được hoàn thiện hơn.

BLDS 2005 và khoản 1 Điều 28 luật hôn nhân và gia đình năm 2000). Như vậy
về nguyên tắc vợ, chồng có quyền và nghĩa vụ bình đẳng với nhau trong việc
xây dựng, phát triển và duy trì khối tài sản cũng như trong việc chiếm hữu, sử
dụng và định đoạt đối với tài sản thuộc sở hữu chung hợp nhất.
2/ Khái lược vấn đề chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân
trong pháp luật Việt Nam
2.1/ Cơ sở quy định việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân:
Việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân xuất phát từ
những lí do sau:
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Trong cuộc sống gia đình nhiều khi không tránh khỏi những căng thẳng, bất
hòa dẫn đến tình trạng không muôn chung sống cùng nhau, nhưng vì nhiều lí do
không muốn ly hôn mà chỉ muốn ra ở riêng và có yêu cầu chia tài sản chung
( như vợ chồng đã già, dù có mâu thuẫn sâu sắc ngưng ly hôn sợ ảnh hưởng đên
hòa khí trong gia đình, con, cháu lo buồn, hang xóm chê cười, họ chỉ yêu cầu
chia tài sản chung…)
Trên cơ sở Điều 57 hiến pháp , bộ luật dân sự 1995 và luật doanh nghiệp
năm 1999 về việc mở rộng quyền tự do kinh doanh của cá nhân, quy định tại
Điều 29 luật hôn nhân và gia đình năm 2000 còn nhằm bảo đảm quyền tự chủ
của vợ chồng khi tham gia vào các quan hệ kinh tế, xã hội nhất định. Với tư
cách là công dân, vợ hoặc chồng đều có quyền thực hiện các quyền năng hợp
pháp của mình ( quyền tự do kinh doanh, quyền tham gia các giao dịch dân sự).
để tránh những hậu quả không tốt có thể xảy ra ảnh hưởng đến kinh tế chung gia
đình, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho vợ, chồng được tự do thực hiện các
quyền và nghĩa vụ hợp pháp của mình thì pháp luật quy đinh vợ chồng có quyền
yêu cầu Tòa án cho chia tài sản chung của vợ chồng ngay trong thời kì hôn nhân
còn tồn tại.
Trên thực tế cũng có một số trường hợp vì công việc kinh doanh buôn bán
mà vợ, chồng cần phải “ chớp thời cơ” để đạt được hiệu quả nhất. Tuy nhiên,

thành xuất phát từ lợi ích của gia đình, để xây dựng gia đình, “sinh con đẻ cái”,
yếu tố tình cảm với những lợi ích về tinh thần được coi trọng hơn các yếu tố tài
sản. suốt trong thời kì hôn nhân, toàn bộ của cải của vợ chồng tạo thành khối
cộng đồng, chế độ tài sản của vợ chồng là chế độ cộng đồng toàn sản.
Cũng theo quan niêm này 3 bộ dân luật thời kì pháp thuộc cũng không quy
định về việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân.
Khi luật hôn nhân và gia đình đầu tiên của nhà nước Việt Nam ra đời năm
1959 cũng không đặt ra vấn đề chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn
nhân mà tất cả tài sản chung của vợ chồng đều thuộc sở hữu chung của cả hai
người, không phân biệt tài sản chung và tài sản riêng. Bởi thời kì này, lợi ích cá
nhân luôn gắn liền với lợi ích tập thể, không tồn tại nhiều hình thức sở hữu và đa
dạng về thành phần kinh tế như hiện nay.
Tuy nhiên, khi luật hôn nhân và gia đình năm 1986 ra đời trên cơ sở kế thừa
và phát huy các quy đinh của hiến pháp năm 1980 về quyền sở hữu riêng của
công dân đã công nhận quyền có tài sản của vợ chồng cũng như quyền được yêu
cầu chia tào sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân còn tồn tại khi có lý
do chính đáng và được tòa án chấp thuận. Tuy nhiên, trên thực tế việc áp dụng
quy định này đã gặp nhiều khó khăn khi xác đinh thế nào là “lý do chính đáng”
và quy đinh Tòa án chấp nhận là sự can thiệp khá sâu vào tính tự nguyện, thỏa
thuận.
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Kế thừa và sửa đổi luật hôn nhân và gia dình năm 1986, luật hôn nhân và
gia đình năm 2000 đã quy đinh cụ thể các lý do cần thiết để Tòa án giải quyết
việc chia tài sản chung và việc chia tài sản do vợ chồng tự thỏa thuận mà không
cần phải có sự cho phép của Tòa án.
II/ NỘI DUNG CỦA QUY ĐỊNH CHIA TÀI SẢN CHUNG TRONG THỜI
KỲ HÔN NHÂN:
1/ Mục đích quy định chia tài sản chung trong thời kì hôn nhân:
Việc quy định vợ chồng có thể chia tài sản chung trong thời kì hôn nhận,