Kinh nghiệm rèn kỹ năng đọc đúng - đọc tốt cho học sinh lớp 1
Kinh nghiệm rèn kỹ năng đọc đúng - đọc tốt cho học
sinh lớp 1.
A. Phần mở đầu.
I. Lý do chọn đề tài:
Với su thế phát triển giáo dục và đào tạo thế hệ tơng lai trên toàn thế giới.
Do vậy phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo trong những thập kỷ qua đợc
Đảng luôn ta coi trọng. Trong bối cảnh của công cuộc đổi mới đất nớc, những
biến đổi sâu sắc lớn lao của nền kinh tế cũng nh chính trị, văn háo xã hội
trong nớc cũng nh trên toàn thế giới. Phải đổi mới trên mọi lĩnh vực giáo dục
và đào tạo sự ghiệp "trồng ngời" trên các mặt: Quan điểm mục tiêu, chủ tr-
ơng, biện pháp theo hớng nâng cao chất lợng và hiệu quả thiết thực. Bởi vậy
Đảng và Nhà nớc ta đã nêu cao vai trò: Giáo dục đào tạo là cốt sách hàng
đầu; bậc tiểu học là nền tảng . Cho nên mục tiêu của giáo dục tiểu học cũng
đã nhấn mạnh: "hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự nghiệp
phát triển đúng đắn và lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và các kỹ năng cơ
bản ban đầu để học tiếp các cấp tiếp theo hoặc đi vào cuộc sống lao động
vững vàng hơn.
Theo hớng đổi mới phơng pháp và nội dung dạy học của học sinh tiểu học
với mục tiêu giáo dục toàn diện. Bởi thế các em đợc học tất cả 9 môn học và
các môn tự chọn nh tin học, tiếng nớc ngài, kinh tế gia đình Trong tất cả
các môn học đó thì Tiếng Việt là bộ môn công cụ trong đó phân môn Tập đọc
đóng vai trò hết sức quan trong. Nhất là đối vơí lớp 1, là lớp đầu cấp và là nền
móng của chơng trình Tiếng Việt tiểu học nói riêng, hiểu biết về các môn học
khác nói chung. Bởi vì kỹ năng đọc mỗi khi đợc hình thành và định hình ở
các em nó sẽ theo suốt cuộc đời của các em không những thế mà để các em
phát triển về t duy, cảm nhận cái hay, cái đẹp chính là nhờ sự cảm hóa và diển
cảm về nội dung của một bài văn, bài thơ yêu cầu chúng ta trong khi dạy
phải hết sức thận trọng, chuẩn xác mang tính khoa học của nó. Nhờ rèn kỹ
năng đọc các em có điều kiện tiến lên nắm đợc kho tàng tri thức văn hóa của
loài ngời, tàng trữ đợc kiến thức sách vở. Đối với học sinh nh lớp 1 biết đọc

100% học vào lớp 1 đúng độ tuổi.
Các em đều đã qua mẫu giáo.
Học hết phần vần chơng trình tuần thứ 24 thì hầu hết các em đã biết đọc.
Song thực tế nhiều em còn ngại đọc vì đọc còn chậm, ngắt nghỉ không đúng
chỗ, lên giọng xuống giọng cha hợp lý đặc biệt khi đọc thơ, ngắt nhịp thơ,
câu văn dài, câu hỏi rất lúng túng, ngắt thiếu chính xác. Vì thế khi đọc các
em khó có thể thể hiện đợc t tởng, tình cảm nội dung của bài thơ, bài văn
của tác giả và sự đồng cảm của chính mình.
Trong quá trình nghiên cứu tuần 25 các em học phân môn tập đọc, tôi
khảo sát lần 1.
TS học
sinh lớp
1A
Thời gian
KS
Đọc tốt Đọc khá Đọc TB Đọc yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
30 Tuần 25 5 16,7 6 20 9 30 10 33
2
Kinh nghiệm rèn kỹ năng đọc đúng - đọc tốt cho học sinh lớp 1
II. Các giải pháp thực hiện:
- Trong quá trình thực hiện tôi sẽ tìm hiểu phần đọc để đa ra phơng pháp phù
hợp.
- Hiểu và nắm chắc phơng pháp đổi mới của phân môn.
- Tìm hiểu tình hình giảng dạy của đồng nghiệp .
- Tìm hiểu bài văn, bài thơ có trong chơng trình lớp 1.
- Thờng xuyên kiểm tra phân loại đối tợng học sinh.
III. Các biện pháp thực hiện.
1. Rèn kỹ năng đọc: Cần chú ý 2 hình thức đó là đọc thành tiếng và đọc thầm.
a. Đọc thành tiếng là phát âm ra âm thanh, khi đọc cần phải phối hợp với các

cửa, Hồ gơm
Qua khảo sát thì cho thấy rõ học sinh mắc một số lỗi sai dấu thanh, phụ
âm, đặc biệt thanh ngã (~) đọc sai thành hỏi (?) âm tr đọc là ch, âm s đọc thành
âm x, âm r đọc thành âm d
Ví dụ: bác sĩ - đọc thành Bác sỉ
Xanh thẫm - đọc thành xanh thẩm
Rì rào - đọc thành dì dào
Vỏ bạc trắng - đọc thành võ bạc chắng.
Có làm nh thế thì khi giáo viên luyện đọc cho học sinh đọc đúng thanh
điệu và phụ âm đầu dễ lẫn, chứ không mang tính giàn trải.
+ Nguyên nhân của việc đọc sai là: ảnh hởng cuả việc phát âm tiếng địa phơng
không chuẩn, do các em không hiểu nghĩa của từ đang đọc, sự cảm thụ văn ch-
ơng của các em còn hạn chế, do các em cha phát huy tính tự giác luyện đọc ở
nhà.
b. Khảo sát ngắt giọng khi đọc văn suôi: Đối tợng khảo sát là cả lớp. Tên bài
khảo sát: Mu chú sẻ, Vì bây giờ mẹ mới về, Hồ Gơm
Tiêu chí khảo sát: - Ngắt giọng sau dấu chấm là nghỉ dài, hạ thấp giọng.
- Ngắt giọng sau dấu phẩy: nghỉ hơi ngắn.
- Ngắt giọng sau dấu hỏi : cao giọng.
- Ngắt giọng ở câu dài không có dấu phẩy: Nghỉ ngắn hơn so với dấu phẩy.
- Nhịp điệu nhanh hay chậm tùy thuộc vào yêu cầu của bài
- Căn cứ vào tiêu trí trên khảo sát kết quả cho thấy:
Ngắt giọng sai sau dấu phẩy : 15%
Ngắt giọng sau dấu chấm: 20%
Ngắt giọng sai sau dấu hỏi : 10%
Ngắt giọng sai sau câu dài không có dấu phẩy: 25 % .
Tóm lại: Ngắt giọng khi đọc bài văn đợc quy định bởi các yếu tố ngữ pháp: tờ
đoạn, câu, nên khi đọc phải ngắt nghĩ sau dấu chấm (.) dấu (,) dấu () để bài
văn đợc thể hiện mạch lạc rõ ràng, rễ hiểu. Vì vậy khi dậy giáo viên chú ý luyện
đọc nhiều ở ngắt giọng câu dài, nhịp điệu của bài. để các em ngắt nhịp đúng khi

các em đọc đúng nhịp điệu và cũng là luyện đọc diễn cảm. Bởi vậy rèn kỹ năng
đọc chính là đọc đúng. Về mặt văn chơng là nghệ thuật thể hiện một cách hợp lý
mối quan hệ khách quan và chủ quan trong phản ánh của tác giả. Sự thể hiện phù
hợp nhịp điệu chủ quan của ngời đọc và chủ quan của tác giả, sẽ truyền đợc tiếng
nói tâm tình của tác giả đến với ngời nghe.
Về đọc thơ: Qua khảo sát thấy rằng phần lớn các em ngắt giọng cuối dòng
thơ đều đúng.
Còn ngắt nhịp thơ giữa các dòng thơ còn sai đối với những bài thơ khó. Vì
vậy giáo viên nên lu ý giúp các em ngắt nhịp đúng tạo điều kiện để các em đọc
thơ tốt hơn. Đạt hiệu quả cao hơn
Tóm lại: muốn rèn luyện kỹ năng đọc giáo viên xác định và ví mình nh
một ngời thầy thuốc, có tài chẩn đoán đúng bệnh của bệnh nhân thì chữa trị mới
có hiệu quả, phải nắm đợc mặt mạnh, mặt yếu của bệnh nhân. Phát huy mặt
mạnh và có biện pháp tích cực phù hợp giúp các em kịp thời sửa chữa điểm yếu,
thì chắc chắn các em sẽ tiến bộ hơn hơn rút ngắn thời gian mà chất lợng cao hơn.
5
Kinh nghiệm rèn kỹ năng đọc đúng - đọc tốt cho học sinh lớp 1
4. Nghiên cứu và thiết kế mỗi tiết dạy trẻ khi lên lớp
Trớc khi nghe để thiết kế bài dạy, tôi luôn tự đạt câu hỏi: Tiết một làm gì?
Tiết hai dạy nh thế nào? Nhiệm vụ cụ thể của mỗi tiết nh sau:
* Tiết 1:
1) Kiểm tra bài cũ: - Đọc bài tập đọc vừa học ở bài kế trớc.
- Nhận diện một số vần khó vừa học trong một số từ ngữ mới do giáo viên đa ra.
2) Dạy bài mới:
Hoạt động 1 giới thiệu bài.
GV: Có thể lựa chọn để giới thiệu bài theo những cách sau,
- Sử dụng tranh minh họa cho học sinh quan sát, phát biểu để dẫn vào bài mới.
- Giới thiệu nội dung chính của bài.
- Nhắc lại những nội dung dúng chính của bài cũ rồi dẫn vào bài mới (giớ thiệu
bắc cầu).

Để tập chung sự chú ý của học sinh, giáo viên cần nêu câu hỏi trớc và hớng dẫn
học sinh đọc kỹ câu, đoạn cụ thể nào đó để trả lời cho từng câu hỏi; các câu hỏi
phải ngắn gọn đơn giản, bám sát nội dung bài, giúp tái hiện, nhớ bài và hiểu nội
dung bài.
- Luyện đọc củng cố: Mời 1-2 học sinh đọc bài với yêu cầu đọc đúng và đọc hay.
Hoạt động 4: Luyện nói theo bài đọc (Ký hiệu N) .
- Hớng dẫn luyện nói dựa vào tranh minh họa trong SGK (đặc biệt có những bài
dựa vào cuộc sống thực tế hàng ngày của học sinh).
3. Củng cố dặn dò:
Giáo viên củng cố lại nội dung chính cuả bài, liên hệ thực tế để rút ra bài
học rặn học sinh về nhà ôn bài - chuẩn bị trớc bài mới.
- (Giữa các tiết học giáo viên nên tổ chức trò chơi để giúp các em th giãn tinh
thần, tiếp thu bài đợc tốt hơn)
5. Phơng pháp đàm thoại:
Đàm thoại là một trong những biện pháp quan trọng nhất của ngời giáo
viên dạy văn. Nó có vẻ nhẹ nhàng hơn vì đã có sẵn câu hỏi trong sách giáo khoa.
Tuy vậy song giáo viên không thể chỉ hạn chế vào những câu hỏi có sẵn mà cần
tìm tòi thêm hoặc biến tấu, mổ xẻ câu hỏi khó hoặc gợi mở để giúp hiểu yêu cầu
của câu hỏi và nhằm phát triển t duy cho các em.
Đàm thoại là hệ thống câu hỏi và trả lời, những tính chất và đặc trng của
việc sử dụng biện pháp này rất khác nhau. Nó tùy thuộc vào từng giai đoạn trong
tiến trình công việc của ngời giáo viên.
6. Phơng pháp trực quan và trò chơi:
a. Trực quan:
Việc sử dụng các phơng tiện trực quan nh tranh, ảnh, vật thật, bảng Là
phơng tiện kỹ thuật, tạo điều kiện xây dựng ở học sinh những biểu tợng cụ thể.
kích thích duy trì sự chú ý và duy trì sự hứng thú đối với bài học, giúp các em
lĩnh hội bài một cách có ý thức. Có thể sử dụng phơng tiện trực quan nhằm mục
đích minh họa, cụ thể hóa lời trình bày của giáo viên và là nguồn cung cấp tri
thức mới.

Thực tế chứng minh rằng việc kết hợp các hình thức trên mang lại hiệu
quả tốt nh sau:
Tuy vậy việc sử dụng phơng pháp trực quan;
* Ưu điểm:
- Huy động đợc sự tham gia cảu nhiều giác quan của học sinh sẽ kết hợp chặt
chẽ hai hệ thống tín hiệu với nhau, tạo điều kiện cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ,
gây đợc mối quan hệ thần kinh tạm thời khá phong phú.
+ Phát triển ở học sinh năng lực chú ý quan sát, hứng thú, óc tò mò khoa học .
+Tạo điều kiện cho các em liên hệ học tập với đời sống thực tiễn.
+ Đối với học sinh tiểu học, đây là phơng pháp dạy học phù hợp với đặc điểm
nhận thức của lứa tuổi các em.
* Nhợc điểm:
8
Kinh nghiệm rèn kỹ năng đọc đúng - đọc tốt cho học sinh lớp 1
+ Nếu sử dụng không đúng lúc đúng mức, đúng chỗ, các phơng tiện trực quan dễ
làm học sinh phân tán chú ý, không tập trung vào dấu hiệu cơ bản của nội dung
bài học.
+ Mất nhiều thời gian cho việc chuẩn bị cũng nh bài giảng trên lớp .
+ Hạn chế việc phát triển t duy trừu tợng.
Nh vậy theo tôi dạy trực quan là rất cần thiết ở bậc tiểu học, nó mang lại
hiệu quả cao trong giảng dạy. Nếu ngời giáo viên có bản lĩnh s phạm, biết khéo
léo sử dụng các phơng tiện trực quan điều đó có nghĩa là phải chỉ ra cách thức,
con đờng cho các em quan sát các phơng tiện trực quan, mà nh vậy chính là ph-
ơng pháp dạy học. Một Phơng pháp dạy học có thể kết hợp với nhiều phơng pháp
dạy học khác nhằm đạt đợc kết quả cao hơn.
c.Trò chơi trong su hớng phát triển của giáo dục hiện đại, ngời ta nghiên cứu sử
dụng trò chơi để giúp học sinh lĩnh hội tri thức, kỹ năng kỹ xảo và kỹ năng hoạt
động sáng tạo điển hình. Trò chơi trong học tập có nhiều loại.
+ Trò chơi sắm vai, trò chơi trí tuệ
Đợc dùng thông qua các môn học. Tùy theo nội dung bài học và đặc điểm lứa

Xuất phát từ đặc điểm của lứa tuổi nên học sinh tiểu học rất thích đợc cô
khen, thích gần gũi, vui vẻ với cô giáo luôn cố gắng làm nhiều điều tốt để đợc cô
giáo khen. Vì vậy, giao tiếp với học sinh việc chúng ta cần làm là phải khen ngợi,
động viên, khuyến khích trẻ kịp thời qua từng giờ học. Ngợc lại nếu giáo viên
động viên không kịp thời thì các em rất dễ nhàm chán và thất vọng vì thế trong
giờ học tôi luôn chú ý phát hiện ra những u điểm hay những tiến bộ dù rất ít nh-
ng kịp thời khen ngợi khuyến khích động viên để các em phấn khởi tiến bộ, vui
vẻ tự tin trong học tập.
Mặt khác tôi hạn chế tối thiểu việc chê học sinh một cách lộ liễu nhất là đối
với học sinh cấp I các em cha xác định đợc động cơ đúng đắn trong học tập. Bởi
vì ở lúa tuổi các em tâm sinh lý ở lứa tuổi các em đang hình thành và phát triển
cho nên các em thờng hiếu động, thích tìm tòi và ham hiểu biết. Vì vậy đối với
những em chậm tiến bộ tôi chỉ nhẹ nhàng nhắc nhở, động viên các em. Từ đó tìm
nguyên nhân dẫn đến khuyết điểm thì phải kịp thời uốn nắn và tỏ thái độ không
hài lòng để các em sửa chữa sai sót của mình ngay lúc đó và sau này.
C. Kết luận
I. Kết quả nghiên cứu:
Trong quá trình giảng dạy áp dụng một số biện pháp rèn kỹ năng đọc
đúng, đọc tốt cho học sinh lớp 1 cụ thể đạt kết quả:
TS học
sinh lớp
1A
Thời gian
KS
Đọc tốt Đọc khá Đọc TB Đọc yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
30 Tuần 35 12 40 10 33 8 26,7 0 0
10
Kinh nghiệm rèn kỹ năng đọc đúng - đọc tốt cho học sinh lớp 1
II. Bài học kinh nghiệm:

Đọc kỹ tác phẩm nhiều lần để cảm nhận đầy đủ giá trị văn chơng của tác
phẩm.
- Xác định khối lợng kiến thức cần cung cấp cho học sinh, phải bồi dỡng mặt nào
cho các em thông qua bài học đó. Để thiết kế bài dạy cho từng tiết học, từ đó đa
ra các hình thức tổ chức dạy học phù hợp, vận dụng đợc việc đổi mới phơng pháp
trong giảng dạy đó là lấy học sinh làm trung tâm. hay nói một cách khác giáo
11
Kinh nghiệm rèn kỹ năng đọc đúng - đọc tốt cho học sinh lớp 1
viên chỉ là ngời tổ chức các hình thức dạy học, còn học sinh phải tự vơn lên để
chiếm lĩnh lấy kiến thức. Đồ dùng dạy học (tranh ảnh, vật thật) chuẩn bị trò chơi
đầy đủ. Khâu chuẩn bị tốt sẽ tạo điều kiện cho bài giảng có kết quả hoàn hảo.
- Khi lên lớp giáo viên giới thiệu bài cần tự nhiên gây hứng thú và chú ý ngay từ
đầu tiết học cho học sinh.
Việc đọc mẫu của giáo viên đóng vai trò quan trọng nhất trong việc rèn kỹ
năng đọc. Vì đọc tốt là một bớc phân tích tác phẩm và hỗ trợ tích cực cho việc
hớng dẫn học sinh đi vào tác phẩm. Theo ngời giáo viên phải xác định rõ 3 chức
năng: lĩnh hội - giáo dục - thẩm mĩ phải coi đấy là trung tâm của bài giảng. Vì
vậy lời đọc lời giảng của giáo viên cần rõ ràng, rành mạch, lu loát dễ hiểu và kết
hợp hài hòa giữa các phơng pháp, các bớc trình tự theo đúng yêu cầu của bài.
Điều quan trọng hơn nữa phải cho các em biết cảm thụ đợc cái hay, cái đẹp của
văn thơ, đồng thời phải thật sự có hứng thú với bài giảng.
áp dụng các phơng pháp trên qua thực tế rèn luyện cho học sinh, tôi thấy
có hiệu quả.
III. Đề xuất
Là một giáo viên trực tiếp dạy lớp 1 bản thân tôi mạnh dạn nghiên cứu về
vấn đề này. Qua đó tôi có một số đề xuất với ban giám hiệu nhà trởng nh sau:
+ Đầu t thêm trang thiết bị phục vụ cho môn tiếng Việt đạt đợc kết quả cao hơn.
+ Kính mong nhận đợc sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học để bản thân
tôi thấy những mặt đạt đợc và những mặt cha đạt đợc của việc rèn kỹ năng đọc
cho học sinh lớp 1.