SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"ĐỔI MỚI QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THPT ÂN
THI, TỈNH HƯNG YÊN"
Năm học: 2013-2014
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Nghĩa là
Chữ viết
tắt
Nghĩa là
BGH Ban giám hiệu NV Nhân viên
CB Cán bộ PP Phương pháp
CBQL Cán bộ quản lý PPDH Phương pháp dạy học
CBPTTBDH
Cán bộ phụ trách
thiết bị dạy học
PHHS Phụ huynh học sinh
CLDH Chất lượng dạy học QL Quản lý
CMHS Cha mẹ học sinh QLGD Quản lý giáo dục
CNTT
Công nghệ thông
tin
QTDH Quá trình dạy học
CSVC Cơ sở vật chất SGK Sách giáo khoa
ĐDDH Đồ dùng dạy học SL Số lượng
GD Giáo dục TB Trung bình
GD&ĐT
Giáo dục và Đào
tạo
TBCN Tư bản chủ nghĩa
GDTX
dạy học, TBDH vừa là công cụ giúp GV giảm nhẹ sức lao động và truyền tải thông tin
nhằm tích cực hoá quá trình nhận thức HS, vừa là nguồn tri thức phong phú, khơi dậy
tính tò mò, óc sáng tạo, kích thích hứng thú học tập phát triển tư duy hệ thống và kỹ
năng, kỹ xảo thực hành của HS; thu hẹp khoảng cách lý thuyết đa dạng và thực tiễn
phong phú.
TBDH được xác định là một thành tố quan trọng của quá trình dạy học (QTDH), nó
đóng vai trò to lớn trong việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH). Nếu việc quản lý và
sử dụng TBDH có hiệu quả sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng học tập
của học sinh nói riêng và chất lượng dạy học (CLDH) nói chung của nhà trường từ Mầm
non đến Đại học.
TBDH ở bậc THPT ngoài việc góp phần đổi mới PPDH nó còn có ý nghĩa to lớn
trong quá trình nhận thức, rèn kỹ năng, kỹ xảo.
Đổi mới giáo dục (GD), hiện đại hoá TBDH ngày càng có ý nghĩa quyết định đối
với sự sống còn của một nền giáo dục và một quốc gia, đặc biệt đối với nước ta xây dựng
chủ nghĩa xã hội từ một nước nông nghiệp lạc hậu, chậm phát triển vừa có những bước
tuần tự vừa có những bước nhảy vọt,…để rút ngắn khoảng cách với các nước phát triển
trên thế giới.
Thực tế hiện nay việc quản lý TBDH ở các trường THPT huyện Ân Thi, tỉnh Hưng
Yên nhằm nâng cao CLDH trong các trường còn chưa được quan tâm đúng mức, thiếu sự
chỉ đạo chặt chẽ và kiểm tra thường xuyên. Mặt khác việc trang bị TBDH cho các nhà
trường phổ thông nói chung còn nhiều bất cập: thiếu, không kịp thời, không đồng bộ,…
nên chưa phát huy được tác dụng của TBDH.
Năng lực sử dụng TBDH của đội ngũ GV còn nhiều hạn chế, ngại thực hành,… Tư
tưởng mọi người còn mang nặng cơ chế bao cấp xin cho TBDH, chưa chú ý tới việc bảo
quản TBDH để sử dụng lâu dài. Các nhà trường còn chưa quan tâm và đầu tư đúng mức
cho việc mua sắm, sử dụng và bảo quản TBDH nên hiệu quả sử dụng TBDH chưa cao.
Xuất phát từ thực tế trên thì việc đổi mới công tác quản lý TBDH ở các trường
THPT huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên hiện nay là rất cần thiết và quan trọng nhằm góp
phần nâng cao CLDH trong giai đoạn hiện nay.
Là người quản lý hoạt động chuyên môn ở trường THPT Ân Thi và với mong
lượng dạy và học ở trường THPT.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
Nghiên cứu, phân loại và hệ thống hoá các chỉ thị, Nghị quyết của Ðảng, của Nhà
nước, của ngành và các tài liệu khoa học có liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp điều tra bằng phiếu
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
7.3. Phương phápbổ trợ: thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu.
8. Ý nghĩa của đề tài
Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho các trường THPT có điều kiện tương
tự như trường THPT Ân Thi, tỉnh Hưng Yên. Nó còn có giá trị tham khảo cho các nhà
quản lý giáo dục.
9. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
đề tài dự kiến trình bày trong 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học ở trường phổ thông.
Chương 2. Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học phổ thông Ân
Thi, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên.
Chương 3. Biện pháp đổi mới quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học phổ
thông Ân Thi, tỉnh Hưng Yên.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
1.1. Một số khái niệm có liên quan đến đề tài.
1.1.1. Quản lý.
Quản lý là quá trình tác động có định hướng, có tổ chức của chủ thể quản lý lên đối
“QLGD là những tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của
chủ thể quản lý ở mọi cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của toàn bộ hệ thống nhằm
mục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở quy luật của quá
trình giáo dục về sự phát triển thể lực, trí lực và tâm lực trẻ em”. [14,tr. 341]
QLGD chính là quá trình tác động có định hướng của nhà QLGD trong việc vận dụng
nguyên lý, phương pháp chung nhất của kế hoạch nhằm đạt được những mục tiêu đề ra.
.
Kiểm tra
Kế hoạch
Thông tin QL
Chỉ đạo
Tổ chức
QLGD có thể xem là sự tác động có ý thức nhằm điều khiển, hướng dẫn các quá trình
giáo dục, những hoạt động của cán bộ, giáo viên và học sinh, sinh viên, huy động tối đa
các nguồn lực khác nhau để đạt tới mục đích của nhà QLGD và phù hợp với quy luật
khách quan.
1.1.3. Quản lý nhà trường.
Quản lý nhà trường gồm hai cấp độ là cấp vĩ mô và cấp vi mô. Quản lý nhà trường ở
cấp vĩ mô là quản lý của các cơ quan cấp trên, bên ngoài nhà trường đến nhà trường.
Quản lý nhà trường ở cấp vi mô là của các nhà quản lý trong trường như Ban giám hiệu,
các tổ trưởng…đến các thành viên trong tổ chức của mình.
Tác giả Phạm Viết Vượng quan niệm: Quản lý nhà trường là hoạt động của các cơ
quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh và các lực
lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất
lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường.
1.1.4. Thiết bị dạy học.
1.1.4.1. Thiết bị dạy học là gì?
TBDH là thuật ngữ đại diện cho các cách gọi khác nhau: học cụ, đồ dùng học tập, thiết bị giáo
dục, là một bộ phận của CSVC trường học trực tiếp có mặt trong các giờ học được thầy trò cùng sử
dụng.
-Công tác quản lý TBDH sẽ giúp các nhà quản lý giáo dục đánh giá chính xác trình độ sư phạm
của giáo viên, nhân viên kỹ thuật, rà soát công tác nghiên cứu, phát triển, sáng chế TBDH của giáo
viên và học sinh.
1.2.2. Nội dung quản lý thiết bị dạy học.
1.2.2.1. Quản lý đầu tư mua sắm thiết bị dạy học.
Quản lý đầu tư mua, sắm TBDH là quản lý về vốn đầu tư, cách thức, hiệu quả kế
hoạch đầu tư, mua sắm TBDH của nhà trường.
1.2.2.2. Quản lý sử dụng thiết bị dạy học.
Quản lý sử dụng TBDH là quản lý mục đích, hình thức, cách thức tổ chức và sử dụng
TBDH của cán bộ giáo viên ở các trường THPT. Việc sử dụng TBDH phải đúng nguyên
tắc, đồng thời phải đảm bảo đầy đủ các tính năng, chỉ số kĩ thuật của TBDH. Để nâng cao
hiệu quả sử dụng TBDH trong quá trình dạy học cần đảm bảo thực hiện những yêu cầu
cơ bản sau đây:
-Sử dụng TBDH đúng mục đích
-Sử dụng TBDH đúng lúc.
- Sử dụng TBDH đúng chỗ:
-Sử dụng TBDH đúng mức độ và cường độ.
1.2.2.3. Quản lý bảo quản TBDH.
Bảo quản TBDH là một việc làm cần thiết, quan trọng trong mỗi nhà trường, nếu
không thực hiện tốt công tác bảo quản thì thiết bị dễ bị hư hỏng, mất mát, làm lãng phí
tiền của, công sức, làm ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả sử dụng. TBDH phải được
sắp đặt khoa học để tiện sử dụng và có các phương tiện bảo quản (tủ, giá, hòm, kệ ), vật
che phủ, phương tiện chống ẩm, chống mối mọt, dụng cụ phòng chữa cháy.
Bảo quản TBDH phải được thực hiện theo quy chế quản lý tài sản của Nhà nước,
thực hiện chế độ kiểm kê, kiểm tra hàng năm .v.v. cần có hệ thống sổ sách quản lý việc
mượn trả TBDH của giáo viên để nâng cao ý thức và tinh thần trách nhiệm. Khi mất mát,
hỏng hóc phải có biện pháp xử lý thích hợp.
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý TBDH trong trường THPT.
Ảnh hưởng của sự nhận thức đến quản lý TBDH.
Ảnh hưởng của nhà quản lý đến quản lý TBDH.
2.1.2. Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học.
Bảng 2.2. Kết quả thống kê CSVC và TBDH hiện có của các trường THPT Ân Thi
Nội dung Đơn vị Số phòng học,
phòng làm việc, thiết bị
- Phòng học văn hóa phòng 32
- Phòng bộ môn phòng 7
+ Vật lý m
2
110/1P
+ Hóa học m
2
110/1P
+ Sinh học m
2
110/1P
+ Công nghệ m
2
0
+ Tin học phòng 220/2P
+ Ngoại ngữ m
2
164/2P
Năm
thành
lập
Năm học
2010-2011
Năm học
2011-2012
Năm học
- Nhà tập đa năng m
2
0
- Phòng Hội đồng m
2
96
- Phòng GV m
2
96
- Phòng HT m
2
27
- Phòng Phó HT m
2
54/2P
- Phòng tổ bộ môn phòng 160/5P
- Phòng y tế m
2
27
- Phòng thường trực m
2
27
- Nhà để xe GV m
2
200
- Nhà để xe HS m
2
500
- Máy vi tính phục vụ học tập bộ 62
- Máy vi tính phục vụ QL bộ 15
Tuổi
nghề
Số
năm
làm
QL
Trình độ
CM
Trình
độ QL
Trình độ
LLCT
HT
PHT 1
PHT 2
PHT 3
Nam
Nữ
Nữ
Nam
1963
1966
1971
1976
28
25
20
14
12
6
Theo thông tư liên tịch số 35/2006/TTLT-BGD&ĐT-BNV ngày 23/8/2006 của
Liên Bộ GD&ĐT và Bộ Nội vụ quy định nhân viên tại các trường THPT công lập gồm
kế toán, văn thư, thủ quĩ, thiết bị thí nghiệm, thư viện, y tế, lao công, bảo vệ.
Hiện nay, trường đã tuyển đủ số lượng các nhân viên, tuy nhiên ở vị trí như nhân viên
thiết bị thí nghiệm, khi được tuyển họ chưa có được trình độ chuyên môn chính quy về lĩnh vực họ
sẽ đảm nhiệm. Đây là khó khăn lớn cho việc thực hiện đổi mới chương trình, PPDH ( tăng giờ thực
hành thí nghiệm, phát huy tính tích cực ở học sinh).
2.1.4. Chất lượng giáo dục của trường THPT Ân Thi
Bảng 2.5. Kết quả xếp loại hạnh kiểm, học lực học sinh năm học 2012-2013
Tổng số
HS
Xếp loại hạnh kiểm Xếp loại học lực
Tốt Khá TB Yếu Giỏi Khá TB Yếu Kém
1314 886 298 94 36 130 733 40
7
39 5
Bảng 2.5 cho thấy: Chất lượng giáo dục đạo đức của trường THPT Ân Thi khá ổn định.
Tỷ lệ trung bình HS xếp loại hạnh kiểm tốt và khá đạt 90.3%, xếp loại yếu 2.7%. Về chất lượng
giáo dục văn hóa đạt chuẩn. Tỷ lệ HS giỏi, HS khá đều ở mức cao. Tỷ lệ HS yếu, kém dưới
5%(2.33%).
Bảng 2.6. Điểm chuẩn vào lớp 10 và kết quả thi tốt nghiệp THPT của trường
THPT Ân Thi trong 3 năm học từ 2010-2011 đến 1012-2013.
Điểm chuẩn vào lớp 10 Tỷ lệ đỗ tốt nghiệp THPT
Năm
học2010-
2011
Năm
học2011-
2012
cao, mức trung bình trong 3 năm qua đều đạt gần 100%. Đây là cơ sở để học sinh của trường có thể
tham gia tuyển sinh vào các trường Cao đẳng - Đại học, tỷ lệ học sinh của các trường THPT Ân Thi
tham gia thi Đại học - Cao đẳng chiếm tỷ lệ cao.
Về kết quả thi vào các trường Đại học, theo bảng điều tra 2.7 trường Ân Thi có tỷ
lệ HS đỗ Đại học tương đối cao, đây là trường có bề dày truyền thống và mới được công
nhận đạt chuẩn quốc gia cần phát huy hơn nữa tiềm năng của mình.
Bảng 2.8. Thống kê số học sinh đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi tỉnh từ năm học
2010-2011 đến năm học 2012-2013 của trường THPT Ân Thi
Năm học 2010-2011 Năm học 2011-2012 Năm học 2012-2013
Số HS đạt giải % Số HS đạt giải % Số HS đạt giải %
33/44 75 44/58 75.8 33/53 62.3
Kết quả thống kê ở bảng 2.7 cho thấy, công tác giáo dục mũi nhọn nhìn chung đã
được quan tâm, hầu như mỗi năm học các trường đều có học sinh đạt giải tỉnh. Đặc biệt trường Ân
Thi năm học 2010-2011 có 2 học sinh dự thi quốc gia giải toán bằng máy tính casio-vinacal
môn Sinh học; năm học 2011-2012 có 2 học sinh dự thi quốc gia môn Tin học trẻ và Giải
toán qua Internet.
2.2. Thực trạng về thiết bị dạy học của trường trung học phổ thông Ân Thi
2.2.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của TBDH trong nhà trường THPT Ân
Thi
Qua khảo sát xin ý kiến HT (PHT), GV, cán bộ phụ trách TBDH và HS ở trường
THPT Ân Thi thì nhận thức về mức độ cần thiết của TBDH trong QTDH được thể hiện
trong bảng 2.9
Bảng 2.9: Mức độ nhận thức về sự cần thiết của TBDH trong QTDH
Mức độ
Đối tượng
Rất cần thiết Cần thiết Không cần
thiết
SL % SL % SL %
HT (PHT) 4 100 0 0 0 0
GV 51 85 9 15 0 0
50 0 0
GV
4
6.7
44 73.3 9
15
3 5
CBPTTBDH 0 0
1 50
1
50
0 0
Bảng 2.11: Ðánh giá tình hình trang bị TBDH ở trường THPTÂn Thi
Mức độ
Đối tượng
Đầy đủ Thiếu ít Thiếu nhiều
Thiếu rất
nhiều
SL % SL % SL % SL %
HT ( PHT) 0 0 2 50 2 50 0 0
GV 4 6.7 31 52.6 22 36.7 3 5
CBPTTBTN 0 0 1 50 1 50 0 0
Kết quả cho thấy, chỉ có 6,7% GV cho rằng TBDH hiện nay là đầy đủ. Tới 100%
HT (PHT), 88.3% GV, 100% CBPTTBDH cho rằng TBDH hiện nay còn thiếu ít và thiếu
nhiều.
Bảng 2.12: Ðánh giá về mức độ đáp ứng TBDH ở trường THPT Ân Thi
Mức độ
Dưới 50% Từ 50 – 69% Từ 70 – 89% Từ 90 – 100%
SL % SL % SL % SL %
HT ( PHT) 0 0 2 50 2 50 0 0
Copyright: Tài liệu đại học ©