TÌM HIỂU VỀ PHANH ABS TRÊN XE ÔTÔ
Nhóm sinh viên thực hiện:
- Đào Thị Biên (K55A)
- Đỗ Thị Thu Hà
(K55A)
- Phạm Thị Mỵ (K55A)
Giáo viên hướng dẫn:
Thầy: Nguyễn Cẩm
Thanh
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ôtô dần trở thành phương tiện không thể thiếu trong lĩnh vực
vận chuyển hành khách, hàng hoá cho nền kinh tế quốc dân. Theo
thống kê của các nước thì trong tai nạn giao thông do hư háng, lỗi kỹ
thuật của các bộ phận/ hệ thống thì có tới 52.2% đến 74.4% là do hệ
thống phanh. Chính bởi vậy mà hệ thống phanh ngày nay đã được cải
tiến nhiều.
Trong những trường hợp khẩn cấp, người lái đạp dí phanh và xe
trượt trên mặt đường trong khi các lốp không quay, xe mất khả năng
lái khiến cho xe bị văng đi và tai nạn xảy ra là điều khó tránh khỏi.
1
Vậy để chống lại điều này, người ta chế tạo hệ thống phanh ABS với
khả năng chống cho các lốp không bị khoá cứng.
Thực tế do nội dung chương trình, thời gian đào tạo còn rất Ýt
cho môn học ứng dông động cơ đốt trong trên ôtô, trang thiết bị
phòng thực hành còn thiếu, dẫn đến sinh viên trong khoa mới chỉ được
tiếp cận sơ lược về các hệ thống phanh truyền thống, tính cập nhật với
kiến thức hiện đại trong thực tế chưa cao. Vì vậy, chúng em chọn
nghiên cứu đề tài "Tìm hiểu về hệ thống phanh ABS trên xe ôtô".
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Giới thiệu chung về cấu tạo của hệ thống phanh ABS
ABS là viết tắt của cụm từ “Anti-lock Brake System”. Ban đầu,
Nếu xe không có ABS, có thể đạp phanh nhiều lần để tránh phanh xe
bị bó lại. Nếu xe có hệ thống ABS, phải giữ nguyên chân phanh với
một lực không đổi để cho hệ thống ABS tự hoạt động.
Khi phanh bị bó trên đoạn đường trơn trượt hoặc khi phanh gấp,
lái xe sẽ mất lái còn xe sẽ xoay theo quán tính. Hệ thống ABS ngăn
cho các bánh xe không bị bó lại và giữ cho xe luôn ở trên đường
thẳng. Nếu xe được lắp đặt ABS trên bốn bánh, lái xe đồng thời giữ
được lực tay lái và như vậy sẽ tránh được tối đa va chạm.
- ECU điều khiển trượt: Bộ phận này xác định mức trượt giữa bánh
xe và mặt đường dùa vào các tín hiệu từ các cảm biến, và điều khiển
bộ chấp hành của phanh. Gần đây, một số kiểu xe có ECU điều khiển
trượt lắp trong bộ chấp hành của phanh.
4
- Bộ chấp hành của phanh: Bộ chấp hành của phanh điều khiển áp
suất thuỷ lực của các xilanh ở bánh xe bằng tín hiệu ra của ECU điều
khiển trượt.
- Cảm biến tốc độ: Cảm biến tốc độ phát hiện tốc độ của từng bánh xe
và truyền tín hiệu đến ECU điều khiển trượt.
Ngoài ra, trên táp lô điều khiển còn có:
- Đèn báo táp-lô: Đèn báo của ABS, khi ECU phát hiện thấy sự trục
trặc ở ABS hoặc hệ thống hỗ trợ phanh, đèn này bật sáng để báo cho
người lái. Đèn báo hệ thống phanh, khi đèn này sáng lên đồng thời với
đèn báo của ABS, nó báo cho người lái biết rằng có trục trặc ở hệ
thống ABS và EBD.
- Công tắc đèn phanh: Công tắc này phát hiện bàn đạp phanh đã được
đạp xuống và truyền tín hiệu đến ECU điều khiển trượt. ABS sử dụng
tín hiệu của công tắc đèn phanh. Tuy nhiên dù không có tín hiệu công
tắc đèn phanh vì công tắc đèn phanh bị háng, việc điều khiển ABS vẫn
được thực hiện khi các lốp bị bó cứng. Trong trường hợp này, việc
điều khiển bắt đầu khi hệ số trượt đã trở nên cao hơn (các bánh xe có
Hình 4: Đồ thị
Ngoài ra, cũng cần phải giữ lực quay vòng ở mức cao để duy trì
sự ổn định về hướng. Để thực hiện điều này, người ta thiết kế hệ thống
ABS để tăng hiệu suất phanh tối đa bằng cách sử dụng hệ số trượt là
10-30% bất kể các điều kiện của mặt đường, đồng thời giữ lực quay
vòng càng cao càng tốt để duy trì sự ổn định về hướng.
Ngoài ra, tiếng động và độ rung phát sinh khi tác động ABS báo
cho người lái biết rằng ABS đang hoạt động.
Nhiệm vô cơ bản của ABS là giữ cho bánh xe trong quá trình
phanh ở đé trượt thay đổi trong một giới hạn hẹp quanh giá trị độ trượt
tối ưu, do đó đảm bảo tính ổn định hướng và tính dẫn hướng tốt khi
phanh, nghĩa là đảm bảo chất lượng phanh tốt nhất.
7
Để giữ cho các bánh xe làm việc ở vùng đé trượt quanh giá trị đé
trượt tối ưu và không dẫn tới hiện tượng hãm cứng bánh xe khi phanh
thì cần phải điều chỉnh áp suất môi chất (chất lỏng hoặc chất khí) dẫn
đến các cơ cấu phanh.
Các chế độ làm việc của phanh ABS (hình 5)
Hình 5: Sơ đồ nguyên lý hệ thống phanh ABS
a- Chế độ phanh bình thường: Chế độ này ABS không hoạt động, lúc
đó hệ số trượt nhỏ hơn 10%, áp suất dầu phanh đi từ xilanh chính đến
thẳng xilanh bánh xe thông qua bộ thủy lực.
b- Chế độ phanh khẩn cấp
- Pha giảm áp suất dẫn động phanh
Khi độ trượt của bánh xe với mặt đường lớn hơn 30%. Dầu
phanh ở bánh xe dưới áp xuất cao sẽ thoát qua cửa B chảy về thùng
8
chứa, nhờ có bơm điện hoạt động sẽ chuyển dầu ngược về xilanh
chính.
- Pha giữ áp suất cố định trong dẫn động phanh
10