Tạo hứng thú cho học sinh lớp một
khi học các số có một chữ số
I. Đặt vấn đề
Để hoà chung với sự đi lên của toàn cầu, đất nớc đang chuyển mình trong xu
thế đổi mới và phát triển chủ của toàn xã hội trên tất cả các lĩnh vực. Để bớc sang
một thời đại mới, một thế kỷ mới. Thế kỷ XXI, thế kỷ của khoa học công nghệ
thông tin với mục tiêu xây dựng đất nớc ta: Dân giàu. Nớc mạnh, xã hội công bằng
văn minh. Đại hội lần thứ t của ban chấp hành trung ơng Đảng cộng sản Việt Nam
đã khẳng định: Giáo dục là quốc sách hàng đầu trong sự nghiệp phát triển đất n-
ớc. Đại hội Đảng lần thứ bảy đã chỉ rõ và khẳng định rằng: Giáo dục vừa là động
lực vừa là tiền đề của sự phát triển xã hội trong thời kỳ đổi mới của đất nớc ta. Bên
cạnh đó nghị quyết cũng chỉ ra rằng. Trách nhiệm và sứ mệnh vô cùng cao quý của
ngời giáo viên là những kỹ s tâm hồn, những chiến sỹ trên mặt trận t tởng văn hoá
trong sự nghiệp giáo dục và trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hoá đất nớc.
Theo kịp với các nớc tiên tiến trên thế giới. Nghành giáo dục đã có đổi mới trong
việc dạy và học.
Vì vậy trong năm học 2002 - 2003 cả đất nớc ta tiến hành thực hiện chơng
trình phổ thông và thay sách giáo khoa lớp 1, lớp 6 cho tất cả các môn học. Vậy ch-
ơng trình mới không chỉ là trả lời câu hỏi: "Dạy ai ?" "Dạy gì ?" "Đổi mới nh thế
nào ?" "Mục tiêu ra sao ?"
Cụ thể ở Tiểu học trớc đây học 9 môn học bắt buộc, nay lớp 1 học 6 môn.
Trong đó môn nghệ thuật bao gồm Hát nhạc; Mỹ thuật; Thủ công. Mỗi môn học có
nội dung chơng trình mục tiêu riêng của nó song đều đi đến đích cuối cùng là giáo
dục thế hệ trẻ ngày càng hoàn thiện hơn về nhân cách t duy năng lực trí tuệ.
1
Chơng trình tiểu học sau năm 2000 trong một tuần nh sau:
Môn học và hoạt động GD Số tiết
1. Môn học
Tiếng Việt 11
Toán 4
Đạo Đức 1
mà chơi, chơi mà học nắm chắc bài một cách nhẹ nhàng thoải mái. Hơn nữa hội
đồng cốt cán lớp 1 của phòng giáo dục luôn tận tình đến tận cơ sở thanh tra định kỳ,
thanh tra đột xuất, góp ý cho giờ dạy hoàn chỉnh hơn. Cũng nhờ hội đồng cốt cán
mà giáo viên đã tiến bộ rõ rệt.
Bên cạnh đó vẫn còn có phần ít giáo viên do tuổi tác, do trình độ nhận thức
nên việc sáng tạo trong dạy học vẫn có phần hạn chế. Chủ yếu là chuyển tải nội
dung trong sách giáo khoa, hình thức dạy học tẻ nhạt. Quy trình lên lớp chủ yếu rập
khuôn vào sách giáo viên do Bộ ban hành nên học sinh cha thực sự ham học. Về
phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, phần thiết bị dạy học đầy đủ kịp thời.
2. Học sinh
Đa số phần đông các em tiếp xúc với sách giáo khoa mới kênh hình, kênh
chữ rõ ràng, tranh ảnh minh hoạ có đủ màu sắc nên các em rất ham học, có đầy đủ
sách giáo khoa, đồ dùng học tập. Có một số ít các em do hoàn cảnh gia đình gặp
khó khăn nên không có đủ đồ dùng học tập, nhà lại ở xa trờng nên thỉnh thoảng đến
lớp còn chậm giờ (Đây là đối tợng giáo viên cần quan tâm)
Qua khảo sát chất lợng đầu năm nh sau:
Số
Tiếng Việt Toán
3
G % K % TB % Y % G % K % TB % Y %
1A 34 10 20 16 47 7 21 1 3 9 27 17 49 7 21 1 3
1B 35 11 31 15 43 8 23 1 3 11 31 16 46 7 20 1 3
1C 20 8 40 6 30 5 25 1 5 7 35 8 40 4 20 1 5
Trong số học sinh yếu là do các em không học mẫu giáo.
III. Giải pháp cụ thể
Tôi đã thiết kế một số câu đố vui, trò chơi Toán học cho học sinh lớp 1 khi
học các bài về số có một chữ số.
Ví dụ: Bài 6: Các số 1,2,3
Mục đích: Củng cố bài học bằng trò chơi: Kết bạn
Chuẩn bị: Các thẻ bìa vẽ các con vật có số lợng 1, 2, 3.
Học sinh : Chúng em chào chị Thỏ non !
Thỏ non: Bây giờ để biết em nào học giỏi, đoán nhanh, đoán đúng hãy nghe chị
nêu câu đố, nếu các em giải đợc tức là các em đã đoán đợc chị là con
thứ mấy trong gia đình rồi đấy.
Có một nét xiên, đa từ trên xuống
Và một nét ngang, đa từ trái qua
Chia đôi nét ngang, thành một nét thẳng
Mau mau bạn nói tôi tên số gì ?
Học sinh: Chọn chữ số giơ lên. Nếu học sinh giải đố đúng thì thôi, nếu không
thì Dê con phải hớng dẫn từ từ.
5
Thỏ non : Đúng đấy ! Đúng đấy. Đó là chữ số 4. Vậy các em đoán chị là con
thứ mấy trong gia đình nào?
Học sinh : Nh vậy chị là con thứ t ạ! Thứ t ạ!
Thỏ non : Cảm ơn các em! Cảm ơn các em, vẫy tay từ từ đi
Dê con: Từ cửa bớc vào. Thế bây giờ mình sẽ đố tiếp các cậu nhé.
Số gì có một nét nằm ngang
Nét thẳng đặt đứng
Nét cong dới cùng.
Học sinh: Giải đố (đa thẻ bìa ghi chữ số lên)
Dê con Câu đố vừa nêu ra đó là muốn chỉ về hình dạng chữ số 5 đấy các em
ạ. Vậy chị là con thứ mấy trong gia đình nào?
Học sinh: Chị là con thứ năm trong gia đình ạ.
Dê con: Đúng đấy! Đúng đấy. Bố mẹ chị sinh ra 7 ngời con (3 trai, 4 gái). Chị
là con thứ 5 trong gia đình. Hằng ngày bố mẹ chị phải làm việc vất vả
mới đủ cơm ăn, áo mặc cho các con. Đáp lại công ơn của bố mẹ chị
đã cố gắng học thật giỏi làm vui lòng bố mẹ .
Dê con vừa đi vừa nói : chị chào các em ! Hẹn gặp lại các em lần sau
nhé.
Ví dụ 3: Bài 16: Số 6 Trò chơi hộp màu kỳ diệu.
Cách chơi: Mỗi đội chọn một em lên điền. Sau đó nêu câu hỏi trong dãy số trên số
nào lớn nhất? Số nào bé nhất? Số 7 đứng liền sau số nào? Chữ số 7 đợc
viết nh thế nào?
7
Cho học sinh đọc thơ:
Tôi là số bảy
Đầu tôi nét ngang
Lng tôi nét xiên
Phần ngực phần bụng
Gạch ngang rõ ràng.
Ví dụ 5: Bài 18 : Số 8
Trò chơi: Giải đố
Mục đích: Ghi nhớ về hình dạng, cách viết chữ số 8
Chuẩn bị: 3 học sinh đọc trớc 3 câu đố
Cách chơi 3 học sinh từ ngoài vào, cúi chào các bạn.
Học sinh A:
Thân tôi thắt lng ong
Đầu tròn đuôi cũng tròn trông lạ kỳ
(là số gì ?)
Cả lớp : giải đố
Học sinh B : Mình tôi hai chữ o tròn
Gập đôi tôi chỉ một tròn nữa thôi
( Là số gì ?)
Cả lớp: giải đố
Học sinh C: Có hai chữ o
Nối liền một giải
Chữ trên chữ dới
Hai đầu dính nhau.
8
(Là số gì ?)
Bạn ơi kẻo nhầm.
IV. Kết quả
Qua thực tế giảng dạy ở lớp 1, phần câu đố, vần thơ, ngắn gọn, dễ nhớ, dễ
thuộc mà bản thân tôi đã yêu cầu các giáo viên thực hiện khi dạy các số từ 1 đến 9,
nhìn chung các em rất thích học. Trong giờ học các em cảm thấy thoải mái, tự tin.
Chơi mà học, học mà chơi nhng thực sự có hiệu quả rõ nét. Những đối tợng cha qua
lớp mẫu giáo khi học xong các số có một chữ số các em nắm bài chắc. Làm các
phép tính trong phạm vi 10 một cách chính xác, tính nhẩm nhanh.
Sau khi học xong phần này, tôi trực tiếp khảo sát, kết quả sau:
1A 34 15 45 13 37 6 18 0 0
1B 35 16 46 14 40 5 14 0 0
1A 34 17 49 13 37 4 12 0 0
1B 35 18 51 14 40 3 9 0 0
Qua bài kiểm tra học kỳ I, học kỳ II, dới dự chỉ đạo của ngành giáo dục cấp
trên, của Ban lãnh đạo nhà trờng, đã đổi chéo giáo viên lớp 1 trong khối của trờng,
đảm bảo cả chấm thi khách quan, chất lợng của 2 lớp thật là mĩ mãn. Tôi nghĩ rẵng
các trò chơi phần ghi nhớ các chữ số một phần nào đó đã giúp đỡ các em yếu nay
tiến bộ hẳn lên. Nếu cứ theo đà này mỗi một giáo viên chúng ta cần sáng tạo trong
T.Gian
K.Tra
Lớp
Số
Hs
G %
K
% TB % Y %
1A 34 12 35 16 47 6 18 0 0
1B 35 13 37 17 49 5 14 0 0
10
dạy học chắc hẳn các em tiếp thu theo nội dung sách giáo khoa mới sẽ có một kiến