Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Lịch Sử ở trờng THCS Trần Thị Hồng
1. Lí do chọn đề tài
Việc đào tạo con ngời trở thành một thành viên tích cực trong xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc có sự đóng góp hết sức quan trọng của bộ môn Lịch Sử ở nhà trờng
phổ thông. Bởi vậy, sẽ rất nguy hại cho vận mệnh đất nớc nếu thế hệ trẻ hôm nay
và ngày mai không say mê và hiểu biết về lịch sử dân tộc, lịch sử cách mạng nớc
ta, lịch sử Đảng ta để tiếp bớc cha anh. Tình hình suy thoái đạo đức, mờ nhạt lí t-
ởng cách mạng của một bộ phận thanh thiếu niên ngày nay có một phần quan
trọng là do mù lịch sử , không có tình yêu và niềm tự hào dân tộc. Về vấn đề tầm
quan trọng của Lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng viết:
Dân ta phải biết sử ta
Cho tờng gốc tích nớc nhà Việt Nam
Có thể nói bộ môn Lịch Sử ở nhà trờng phổ thông nói chung và ở bậc học
trung học cơ sở nói riêng có một vị trí hết sức quan tựong trong chiến lợc bồi dỡng,
đào tạo con ngời mới.
Trong quá trình dạy học bộ môn Lịch sử, học sinh không đợc trực tiếp quan
sát đối ợng nghiên cứu nh các bộ môn khoa học tự nhiên, không trực tiếp quan sát
các sự kiên lịch sử xảy trong quá khứ. Nói chung, chơng trình môn học lịch sử cấu
tạo sự kiện từ quá khứ đến hiện tại nhng nhận thức phù hợp với trình độ học sinh
lại từ gần đến xa. Do đó, học sinh sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức.
Các kiến thức trong sách giáo khoa có tính cô đọng và hàm súc cao, mỗi sự kiện đ-
ợc nêu lên đều mang tính khái quát cao. Vì thế nếu ngời giáo viên chỉ truyền đạt
một cách khô cứng các sự kiện này thì sẽ không phát huy đợc tính tích cực sáng
tạo, năng lực hoạt động t duy độc lập của học sinh, gây nên hiện tợng nhàm chán
không kích thích học sinh hứng thú học tập. Một vấn đề quan trọng trong học tập
bộ môn lịch sử là ghi nhớ các con số, các sự kiện lịch sử. Tuy nhiên, nếu ngời giáo
Kinh nghiệm giáo dục
3
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Lịch Sử ở trờng THCS Trần Thị Hồng
viên chỉ truyền đạt một cách máy móc thì học sinh sẽ khó tiếp thu kiến thức. Chính
vì vậy, tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình dạy và học là một vấn đề rất đáng

nên dùng những từ chung chung nh khó khăn, gian lao vất vả, mà chỉ cần kể
về một câu chuyện nói về công việc của Nguyễn Tất Thành trên con tàu Latusơ:
Kinh nghiệm giáo dục
5
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Lịch Sử ở trờng THCS Trần Thị Hồng
Hàng ngày anh phải cọ rửa gian bếp lớn trên tàu, sau đó nhóm lò rồi khuôn
than, kéo cả những sọt rau quả, thịt cá, nớc đá, từ d ới hầm lên. Có lần trong
lúc trời giông bão, Thành đang kéo một sọt nặng lên boong thì một đợt sóng lớn
chồm tới cuốn lâý thân thể mảnh dẻ của anh và suýt lôi anh xuống biển. Thật
may mắn, vào khoảng khắc cuối cùng thì anh bám đợc vào đoạn giây cáp và nhờ
đó thoát chết
Câu chuyện trên không chỉ cho học sinh những hình ảnh sinh động, cụ thể,
hấp dẫn về những khó khăn mà Bác Hồ đã trải qua trong quá trình đi tìm đờng cứu
nớc mà còn có tác dụng sâu sắc về tấm gơng ý chí vợt khó của Bác Hồ để các em
noi theo.
Ví dụ 2 Khi dạy bài Công xã Pari 1871 (Bài 5- Lịch sử 8) ở phần Nội
chiến ở Pháp. ý nghĩa lịch sử của công xã Pari, để làm nổi bật và có tác dụng
giáo dục cho học sinh về chủ nghĩa anh hùng cách mạng của quần chúng nhân dân,
tinh thần quốc tế vô sản và ý nghĩa to lớn của Công Xã Pari, giáo viên có thể nêu
lên tấm guơng chiến đấu của thiếu nhi, phụ nữ, phụ lão bằng câu chuyện nh sau:
06/05/1871, Pari đã bị quân thù bao vây chặt, cái chết đang treo lơ lửng trên
đầu các chiến sĩ công xã. Chẳng ai nao núng, mọi ngời đều tham gia các đơn vị
vũ trang bảo vệ Pari. Trên một chiến lũy, ngời ta nghe tiếng thì thầm của hai
chiến sĩ:
- Cháu bao nhiêu tuổi?
- Tha ông, cháu mời hai tuổi. Còn ông?
- Sáu mơi.
Có tiếng kêu xung phong, hai ông cháu nắm chắc tay sung lao về phía
quân thù đang kéo tới
Ví dụ 3 ở bài Chế độ phong kiến nhà Nguyễn (Bài 27- Lịch Sử 7)

7
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Lịch Sử ở trờng THCS Trần Thị Hồng
Ví dụ 4 ở bài Sự phát triển của khoa học - kỹ thuật và văn hóa thế giới
nửa đầu thế kỷ XX (Bài 22 - Lịch sử 8).
Trớc đây, sự phát triển của văn hóa, khoa học - kỹ thuật cha đợc coi trọng
một cách thích đáng trong lịch sử. Ngày nay chúng ta cần chú trọng giảng dạy vấn
đề này để học sinh tháy đợc lịch sử phát triển của nhân loại không chỉ có chiến
tranh, cách mạng, mà còn có những thành tựu rực rỡ văn văn hóa, khoa học - kỹ
thuật. Vì vậy, khi dạy về những tiến bộ vợt bậc của khoa học - kỹ thuật thế giới
nửa đàu thế kỷ XX giáo viên có thể kể mẩu chuyện liên quan đến các nhà khoa học
để học sinh hiểu rõ hơn về con ngời của các nhà bác học lỗi lạc thời kỳ này, và
những thành của của họ để lại cho nhân loại. Cụ thể, khi dạy về lý thuyết tơng đối
của Anh - xtanh, giáo viên có thể kể: Lúc mới cắp sách đến trờng, thầy giáo đã
nhận xét về Anh - xtanh: tính tình cô độc, không thông minh, học hành lơ đãng,
hay nghĩ vẩn vơ. Những chính cậu học trò hay nghĩ vẩn vơ và bị mọi ngời cho
rằng chẳng làm nên gì đó đã trở thành một nhà t tởng vĩ đại nhất thời đơng đại,
sáng tạo ra kỷ nguyên mới của vật lý học. Có lần, một thành viên hỏi thẳng Anh -
xtanh bí quyết thành công của ông là gì? Anh - xtanh ngĩ một lát rồi lấy bút viết
trả lời chàng thanh niên nọ bằng một công thức nổi tiếng: A = X + Y + Z và giải
thích thêm: A thay cho thành công, X thay cho lao động gian khổ, Y thay cho ph-
ơng pháp đúng đắn, còn Z thay cho bớt nói suông
Câu chuyện ngắn về Anh - xtanh làm cho học sinh hiểu thêm về con ngời
chúng cần phải có nhiều tố chất để phát triển và thành công trong cuộc sống. Vì
vậy không có con đờng nào khác là phải học tập.
Ví dụ 5 ở bài Các quốc gia phong kiến ở Đông Nam á (Bài 6-Lịch sử 7)
Khi dạy về nguồn gốc các quốc gia Đông Nam á, để học sinh biết đợc nhiều
hơn nữa về các nớc trong khu vực. Giáo viên có thể kể thêm các mẩu chuyện liên
Kinh nghiệm giáo dục
8