SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
TẠO HỨNG THÚ CHO TRẺ 3 TUỔI
HỌC TỐT MÔN LÀM QUEN VĂN HỌC
1
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Văn học là một loại hình nghệ thuật, trong đó truyện là thể loại rất được trẻ
yêu thích. Đến với mỗi câu truyện là trẻ lại được bước vào một thế giới vừa
thực,vừa ảo, với bà tiên, ông bụt, với những nhân vật đáng yêu, đáng ghét. Việc
tạo cho trẻ được tiếp xúc với tác phẩm văn học, không những giúp trẻ nhận
thức thế giới xung quanh mà còn phát triển khả năng tư duy, chú ý, ghi nhớ.
Đặc biệt còn giúp trẻ phát triển mạnh mẽ về ngôn ngữ. thông qua các câu
chuyện với ngôn ngữ rất giàu hình ảnh và có sắc gợi cảm, không chỉ làm phong
phú thêm vốn từ cho trẻ, mà còn giúp trẻ 3 tuổi nói đủ câu, rõ ràng, mạch lạc.
Các câu chuyện này còn là những bài học giáo dục đạo đức, thẩm mỹ đến
với trẻ một cách dễ dàng.
Ở lứa tuổi mẫu giáo nói chung, nhất là các bé lớp 3 tuổi của tôi nói riêng
cháu chưa biết đọc, chưa biết viết, mà trẻ dựa vào ngôn ngữ, lời nói của cô kết
hợp với đồ dùng trực quan trong tiết học, giúp trẻ tìm tòi, khám phá mọi sự vật
hiện tượng xung quanh trẻ. Vì vậy trẻ đặt ra muôn vàn câu hỏi tại sao? Cái gì?
Vì sao lại thế… để người lớn trả lời, trẻ vô cùng thích được cô giáo kể chuyện
nhất là truyện cổ tích đầy bí ẩn.
Bản thân tôi cũng rất yêu thích những tác phẩm văn học đặc biệt là những
câu truyện có lời đối thoại hấp dẫn, nội dung giáo dục hay. Qua tình hình học
thực tế của lớp tôi vì thế tôi đi sâu nghiên cứu để giúp trẻ 3 tuổi có hứng thú
Đối với trẻ 3 tuổi luôn được những người thân trong gia đình như ông, bà,
bố, mẹ yêu thương, chăm sóc, trẻ chưa được làm quen với thế giới xung quanh
nhưng khi đến trường mầm non thế giới xung quanh được mở ra trước mắt trẻ
vô cùng đẹp và thích thú cái gì cũng mới lạ, điều gì trẻ cũng muốn được khám
phá, trẻ luôn đặt ra những câu hỏi hồn nhiên và ngộ nghĩnh.” Cái gì đây?, Để
làm gì?, Con gì đây?, Sao lại biết bơi?, Bơi ở đâu?...”.
Tất cả những câu hỏi ngộ nghĩnh đó đều bắt nguồn từ sự quan sát của trẻ. Nếu
người lớn chỉ giải thích bằng những ngôn ngữ đơn thuần thì trẻ rất mau quên và
chóng chán. Mặt khác đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở giai đoạn này là tư duy trực
quan hành động, chú ý của trẻ là chú ý không chủ định. Vì vậy đối tượng nào gây sự
chú và thích thú đến với trẻ thì trẻ sẽ tập trung chú ý và nhớ lâu hơn.
* Về đặc điểm tâm sinh lý: Với trẻ 3 tuổi khả năng ghi nhớ và chú ý có chủ
định của trẻ đang phát triển nhưng chưa hoàn thiện, ngôn ngữ diễn đạt bằng lời
còn bị hạn chế. Chính vì vậy thông qua các câu chuyện bằng hình ảnh trực
quan như rối dẹt, rối tay, tranh động, qua sự minh họa của cô giúp trẻ hứng thú
và hiểu được hành động, tính cách, tình cảm của từng nhân vật khi trẻ được làm
quen trong tác phẩm văn học.
II. HIỆN TRẠNG
Bản thân tôi luôn xác định rõ mục tiêu của việc tạo hứng thú cho trẻ trong
giờ học làm quen với tác phẩm văn học với trẻ 3 tuổi là rất cần thiết.
Nếu cô giáo chỉ kẻ bằng lời trẻ sẽ rất chán và không muốn nghe. Vì vậy trong
một năm nghiên cứu tổ chức việc tạo hứng thú cho trẻ học tốt môn làm quen
tác phẩm văn học, tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
1.Thuận lợi:
Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đã tạo điều kiện về cở sở vật
chất, trang thiết bị phục vụ cho môn văn học.
Các cháu cùng lứa tuổi nên khả năng tương đối đồng đều.
2.Khó khăn:
Sự tập trung chú ý của trẻ chưa cao, nên việc thể hiện ngữ điệu của từng
sẽ làm cho tác phẩm văn học trở nên sống động hơn, rõ ràng hơn. Vì thế đồ
dùng minh họa phải thể hiện được một cách khái quát nhưng phải đảm bảo tính
hệ thống.
VD2: Chuyện “Nhổ củ cải”
Tôi làm tất cả các con rối dẹt có trong câu chuyện, đằng sau dính gai. Khi kể đến
nhân vật nào thì tôi đưa và dính nhân vật đó lên, với những đồ dùng trực quan nhiều
thể loại, mỗi câu chuyện là những chất liệu khác nhau nên trẻ rất hứng thú.
VD3: Chuyện “Chú vịt xám”.
Tôi làm những chú vịt bằng những quả bóng trang trí mắt, mỏ, chân bằng
nguyên vật liệu dễ kiếm (len, hột, hạt…).
Mỗi một câu truyện tôi luôn luôn phải suy nghĩ, phải chuẩn bị đồ dạy như
thế nào, khác với đồ dùng của tiết học trước để cho cháu lớp tôi chú ý tham gia
vào giờ học
Với việc chuẩn bị đồ dùng chu đáo trước khi vào giờ dạy, tôi cảm thấy tự
tin hơn. Trẻ lớp tôi hứng thú tham gia giờ học.
2. Giải pháp 2: Sử dụng đồ dùng linh hoạt thuận tiện.
Như chúng ta đã biết, trong một tiết dạy văn học, khi đã chuẩn bị đày đủ đồ
dùng thì giáo viên nào cũng phải nghĩ cách sử dụng đồ dùng vừa linh hoạt và
thuận tiện, mới hỗ trợ cho giọng đọc, trực quan như thế nào cho hiệu quả mới
là vấn đề cần bàn. Tôi đã suy nghĩ để có nhiều loại đồ dùng khác nhau, tức là
4
đa dạng về thể loại, nhưng phải đơn giản, đẹp, hấp dẫn đến với trẻ, và dễ sử
dụng.
Cụ thể với từng loại như:
VD1: Với câu truyện “Chuyện của mèo con”
Tôi làm các con vật bằng ống dầu gội đầu… trang trí len, mút… khi sử
dụng tôi luồn tay vào thân nhân vật đó và kể.
Có lúc tôi còn đứng tập kể trước gương kể sửa nét mặt điệu bộ phù hợp với
tính cách của nhân vật.
5
VD3: Truyện “Hoa mào gà”
Giọng gà mái kể với ngữ điệu vui, phấn khởi.
Giọng của cây hoa mào gà chậm.
Cứ như vậy tôi tự rèn luyện giọng đọc, giọng kể cho mình và sau một thời
gian tôi nhận thấy bản thân có nhiều tiến bộ về giọng kể, kể diễn cảm, tự tin,
thoải mái hơn, trẻ hứng thú nghe cô kể chuyện.
4. Giải pháp 4: Tạo tâm thế cho trẻ khi vào tiết học.
Đối với trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo bé nói riêng muốn tạo tâm
thế hứng thú khi vào tiết kể chuyện, đòi hỏi giáo viên luôn phải tìm tòi, suy
nghĩ cách vào bài như thế nào để gây hứng thú cho trẻ tham gia vào tiết học
một cách tự nguyện, thoải mái.
Mỗi một tiết học tôi luôn suy nghĩ vào bài với nhiều hình thức.
- Hình thức giới thiệu bài bằng các câu đố.
VD1: “Con gì đuôi ngắn tai dài, mắt hồng lông mƣợt có tài nhảy nhanh”
Đố biết con gì? Với câu đố này giúp trẻ suy nghĩ trả lời, cô giáo giới thiệu
vào câu truyện “Chú thỏ tinh khôn”
- Cho trẻ làm quen các nhân vật trong câu truyện.
VD2: Truyện “Bác gấu đen và hai chú thỏ”
“Chào các bạn” các bạn có biết như vậy tôi giới thiệu để vào nội dung câu
truyện “Bác gấu đen và hai chú thỏ”.
Ngoài ra trò chơi với các con vật.
VD3: Chơi tạo dáng giống chú gà trống, chú vịt bầu, tôi sẽ giới thiệu
vào truyện “ nhớ lời mẹ dặn”.
Gợi ý qua bức tranh: cháu đi từ ngoài vào hát một bài, cho trẻ xem một bức
tranh của truyện “Cô bé quàng khăn đỏ”.
- Kết quả ban đầu của hai nhóm như sau:
Mức độ
Nhóm
Số
trẻ
Chƣa đạt (0đ)
Thực
nghiệm
20
Trẻ
Điểm
Trẻ
Điểm
Trẻ
Điểm
12
0
Đạt yêu câu (1đ)
Tốt (2đ)
Kết
quả
* Nhìn vào bảng trên, ta thấy kết quả của hai nhóm là tương đương nhau.
- Sau khi thực hiện các giải pháp kết quả như sau:
Nhóm
Số
trẻ
Thực
nghiệm
20
Đối
chứng
20
Mức độ
Chƣa đạt (0đ)
Đạt yêu câu (1đ)
Tốt (2đ)
0
12
12
3
6
0,9
* Nhìn vào bảng trên, ta thấy kết quả được tăng lên rõ rệt.
- Kết quả của hai nhóm trong quá trình thực nghiệm:
Nhóm
Số trẻ
Kết quả ban đầu
Kết quả sau thực nghiệm
Kết quả
Thực nghiệm
20
0,7
- Bản thân giáo viên có kinh nghiệm chăm sóc và giáo dục trẻ luôn tìm tòi
học hỏi yêu nghề mến trẻ thường xuyên nghiên cứu tài liệu trong và ngoài
chương trình có nội dung tạo hứng thú cho trẻ trong tiết học để vận dụng vào
thực tế khi dạy trẻ.
Trên đây là một số giải pháp tôi đã tiến hành trên lớp và đạt kết quả.
Tôi rất mong sự góp ý của các cấp lãnh đạo và chị em đồng nghiệp để tôi
đạt kết quả tốt hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
NHẬN XÉT
Hải Phòng, ngày 16 tháng 02 năm 2014
CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
NGƢỜI NGHIÊN CỨU
……………………………………
……………………………………
…………………………………...
……………………………………
………..…………………………
Nguyễn Thị Diện
Tài liệu tham khảo
8
* Đổi mới hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ mẫu giáo theo
hướng tích hợp chủ đề - Nhà xuất bản giáo dục.
Không quan trọng
Câu 2: Theo chị hoạt động tạo hứng thú ở trường mầm non có ảnh hưởng
như thế nào đối với đời sống tinh thần và sự phát triển toàn diện cho trẻ?
Không ảnh hƣởng
Ảnh hƣởng
Ảnh hƣởng tốt
Câu 3: Chị đã tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động tạo hứng thú như thế nào?
Rất thƣờng xuyên
Thƣờng xuyên
Không thƣờng xuyên
Câu 4: Để tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động tạo hứng thú có hiệu quả
cần phải có những điều kiện gì?
- Sƣu tầm nhiều nguyên vật liệu sẵn có để làm những con rối, cỏ cây,
các trò chơi hấp dẫn phù hợp với trẻ.
- Tạo môi trƣờng mới lạ hấp dẫn
Không quan trọng
Câu 2: Theo anh (chị) hoạt động tạo hứng thú ở trường mầm non có ảnh
hưởng như thế nào đối với đời sống tinh thần và sự phát triển toàn diện cho trẻ?
Không ảnh hƣởng
Ảnh hƣởng
Ảnh hƣởng tốt
Câu 3: Anh (chị) đã làm gì để góp phần cùng giáo viên giúp trẻ hứng thú
học tốt môn làm quen tác phẩm văn học để đạt kết quả cao.
- Sƣu tầm bài hát, trò chơi,câu chuyện hay
- Ủng hộ nguyên vật liệu để giáo viên làm đồ chơi văn học
- Cùng tham gia biểu diễn văn nghệ với trẻ vào các ngày lễ hội
2
Bùi Hà Phương
2
Đoàn Thị Phụng Anh
3
Phạm Khải Vỹ
3
Trần Minh Dương
4
Lê Diệu Linh
4
Đặng Nhật Huy
5
Vũ Huy Thắng
5
9
Nguyễn Đình Phong
10
Trần Thanh Nhiên
10
Nguyễn Ngọc Bảo Nhi
11
Trần Trọng Nhân
11
Nguyễn Hồng Quân
12
Nguyễn Đức Dũng
12
Mai Hà Trang
13
17
Hoàng Gia Minh
17
Hoàng Sơn Tùng
18
Nguyễn Hải Long
18
Đoàn Khánh Phương
19
Nguyễn Phương Linh
19
Nguyễn Sinh Hùng
20
Vũ Nhật Minh
20
4
III. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU
1
5
IV. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
1
6
V. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1
7
B. PHẦN NỘI DUNG
2
8
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
2
14