TRƯỜNG TIỂU HỌC LA HÀ NG. THƯƠNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐĂNG KÝ DANH HIỆU CHIẾN SĨ THI ĐUA
ĐĂNG KÝ DANH HIỆU CHIẾN SĨ THI ĐUA
CẤP TỈNH
CẤP TỈNH
Năm học 2011 - 2012
Năm học 2011 - 2012
Tên sáng kiến: Một số biện pháp Giáo dục
và rèn kĩ năng sống cho học sinh
qua mơn Tiếng Việt lớp 4
Họ và tên: Lê Định
Đơn vị : Trường tiểu học La Hà Nghĩa Thương
huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi
La Hà - 2011
Giáo viên: Lê Định Trường Tiểu học La Hà N, Thương
1
Phần A: Phần mở đầu
CHƯƠNG I
1/ Lời mở đầu :
Chương trình dạy kĩ năng sống được tích hợp trong các môn học và hoạt động ngoại khóa
ở trường. Việc làm này được nhiều người ủng hộ và kỳ vọng. Song, thực tế thí điểm một
năm qua cho thấy, đây không phải là việc muốn là làm được và không hẳn có kết quả
ngay mà phải có sự kết hợp cả gia đình, nhà trường và xã hội.
Theo một nghiên cứu mới được ngành giáo dục công bố, có 37% sinh viên ra
trường không tìm được việc làm do thiếu kỹ năng thực hành xã hội (khả năng tư duy độc
lập, sáng tạo, giao tiếp...); 83% sinh viên ra trường bị các nhà tuyển dụng đánh giá là
Ở tại từng địa phương khác nhau, yêu cầu về KNS không giống nhau.
- Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cũng đã chỉ đạo: “Tùy tình hình cụ thể, từng địa
phương có thể chủ động khai thác các KNS trọng điểm cho học sinh của địa phương
mình”.
- Khó khăn lớn nhất khi giảng dạy kỹ năng sống cho học sinh là phần lớn giáo
viên đều chưa quen việc. Trong các buổi sinh hoạt, tổ trưởng chuyên môn thường phải
nhắc nhở thì giáo viên mới nhớ. Nhiều giáo viên còn hiểu nhầm “môn đạo đức mới là
môn có trách nhiệm giảng dạy kỹ năng sống”. Việc phối hợp với phụ huynh là cực kỳ
quan trọng, không nên phụ thuộc quá nhiều vào giáo viên vì giáo dục kỹ năng sống
không phải chỉ trong ngày một ngày hai mà là một quá trình lâu dài, liên tục.
Môn Tiếng Việt có nhiều thuận lợi hơn cả vì bản thân nội dung bài học đã buộc học sinh phải vận dụng rất nhiều
kỹ năng (tư duy sáng tạo, xúc cảm, trình bày suy nghĩ, vấn đáp, giải quyết vấn đề...)
Tôi đã thử nghiệm chọn một số kĩ năng cần thiết nhất để giáo dục cho học sinh lớp
tôi . Tôi đã kiểm chứng qua việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua môn Tiếng Việt
lớp 4 và kết hợp chặt chẽ với phụ huynh trong quá trình giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh tôi nhận thấy kĩ năng của học sinh tốt lên một cách rõ rệt.
Chính vì thế tôi chọn đề tài này để cùng trao đổi một kinh nghiệm nhỏ cùng các
đồng nghiệp với mong ước việc giáo dục, hướng dẫn và rèn kĩ năng sống cho học sinh
nhất là học sinh tiểu học đạt được nhiều kết quả tốt.
Trong quá trình triển khai tôi đã được sự giúp đỡ tận tình của bộ phận chuyên môn,
sự hợp tác nhiệt tình của tập thể học sinh trường tiểu học La Hà Nghĩa Thương.Tuy thời
gian triển khai đề tài chưa nhiều nhưng cũng đã đem lại một số kết quả đáng kể.
Tôi xin chân thành cảm ơn BGH trường tiểu học La Hà Nghĩa Thương, tập thể
thầy cô giáo trong hội đồng sư phạm, tập thể học sinh đã giúp tôi hoàn thành đề tài này.
Rất mong sự giúp đỡ, đóng góp ý kiến để sáng kiến này thành công hơn và đi vào thực
tế giảng dạy trong nhà trường
Xin cám ơn.
2/ Lý do chọn đề tài:
Giáo viên: Lê Định Trường Tiểu học La Hà N, Thương
Chính sự cần thiết ấy, bản thân tôi đã cố gắng thử nghiệm nhiều biện pháp song
theo bản thân tôi nhận thấy việc giáo dục và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh được
thể hiện rỏ nét nhất trong môn Tiếng Việt. Vì thế tôi đã chon đề tài này.
3/ Mục đích nghiên cứu:
Giúp HS ý thức được giá trị của bản thân trong mối quan hệ xã hội; giúp HS hiểu
biết về thể chất, tinh thần của bản thân mình; có hành vi, thói quen ứng xử có văn hoá,
hiểu biết và chấp hành pháp luật…
Giúp học sinh có đủ khả năng tự thích ứng với môi trường xung quanh, tự chủ, độc
lập, tự tin khi giải quyết công việc
4/ Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:
Giáo viên: Lê Định Trường Tiểu học La Hà N, Thương
4
a/ Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài hướng vào nghiên cứu đặc điểm các bài dạy có nội dung lồng ghép giáo dục
kĩ năng sống trong môn Tiếng Việt lớp 4 và thực tế dạy học môn Tiếng Việt lớp 4
b/ Phạm vi nghiên cứu:
Tìm hiểu một số đặc điểm cơ bản của kĩ năng sống được hình thành qua việc học
tập môn tiếng Việt tại lớp 4B trường tiểu học La Hà Nghĩa Thương xã Nghĩa Thương,
huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi.
5/ Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Tìm hiểu về hình thức giáo dục hình thành kĩ năng sống cho học sinh thông qua
lồng ghép nội dung GD KNS cho học sinh trong môn Tiếng Việt
- Khảo sát thực trạng việc tổ chức dạy lồng ghép GD KNS cho học sinh của giáo
viên và học sinh khối 4 qua phân môn Tiếng Việt
- Qua kết quả nghiên cứu, đánh giá những nguyên nhân ảnh hưởng tới quá trình
hình thành Kĩ năng sống cho học sinh.
- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao kết quả giáo dục kỹ năng sống qua việc
lồng ghép trong giảng dạy môn Tiếng Việt nói chung và nâng cao hiệu quả của việc giáo
dục và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh tiểu học trường La Hà Nghĩa Thương xã
Nghĩa Thương, huyện Tư Nghĩa nói riêng
KNS là cái có sau những trải nghiệm thực tế nên việc lồng ghép này sẽ không
dừng lại ở mức giảng dạy lý thuyết mà sẽ cụ thể hóa thành từng trường hợp, hoàn cảnh và
yêu cầu học sinh xử lý.
Trong chương trình dạy kỹ năng sống, không có khái niệm “vâng lời”, chỉ có khái
niệm “lắng nghe”, “đồng cảm”, “chia sẻ”. Mục tiêu của giáo dục kỹ năng sống là rèn
luyện cách tư duy tích cực, hình thành thói quen tốt thông qua các hoạt động và bài tập
trải nghiệm, chứ không đặt mục đích “rèn nếp” hay “nghe lời”. Công dân toàn cầu là
người biết suy nghĩ bằng cái đầu của mình, biết phân tích đúng sai, quyết định có làm
điều này hay điều khác và chịu trách nhiệm về điều đó, chứ không tạo ra lớp công dân chỉ
biết “biết nghe lời”.
Đây là sự khác biệt cơ bản của việc giáo dục kỹ năng sống với các môn học truyền
thống như Đạo đức và Giáo dục công dân.
Chương trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học được Bộ GD-ĐT triển
khai vào năm học 2010-2011.Đây là môn học mở, tùy điều kiện từng trường để áp dụng
linh hoạt, vì không quy định tiết học, giờ học cụ thể nên tùy thuộc vào điều kiện, năng
lực giáo viên.
Dạy kỹ năng sống chủ yếu phụ thuộc vào cái tâm của giáo viên. Ngay cả những
giáo viên lớn tuổi, nếu thật sự có tâm cũng không ngần ngại, nhất là khi tham gia các
hoạt động ngoại khóa. Không ít giáo viên than khổ vì phải thêm việc do từ trước đến
nay chỉ chú trọng dạy kiến thức, hết giờ ở lớp thì về, còn việc dạy đạo đức, kỹ năng
sống được xem là của môn học khác. Cũng có người quan niệm dạy kỹ năng sống là
phải dã ngoại, đi xa nên nếu trường hoặc phụ huynh có kinh phí tổ chức thì đi, không
thì thôi.
Nội dung các bài học vốn đã nhiều, thời lượng lại ít nên khó lồng ghép giáo dục
KNS vào. Ngoài ra, đội ngũ giáo viên cũng chưa được đào tạo cơ bản để dạy về KNS
trong từng môn học, từng bài giảng. Thêm vào đó, chính các em học sinh cũng chưa có
Giáo viên: Lê Định Trường Tiểu học La Hà N, Thương
6
nhận thức đầy đủ và ý thức trau dồi KNS, chưa tích cực chủ động tham gia các họat động
trải nghiệm để tạo lập, rèn luyện KNS.
biết mơ ước có trí tượng phong phú. Thích nghi lại các vấn đề mà mình đã quan sát được
và có thể có khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng
phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống .
3 Nội dung GD KNS và sách giáo khoa Tiếng Việt:
Giáo viên: Lê Định Trường Tiểu học La Hà N, Thương
7
TUẦN MÔN HỌC TÊN BÀI DẠY CÁC KĨ NĂNG SỐNG CẦN ĐẠT
Giáo viên: Lê Định Trường Tiểu học La Hà N, Thương
8