Sáng kiến kinh nghiệm: Rèn kĩ năng đọc thành tiếng cho học sinh lớp Một

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
-Xuất phát từ mục đích, yêu cầu nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ cung
cấp những tri thức ban đầu về kó năng đọc cho học sinh, rèn luyện cho học
sinh thành những thói quen, kó năng, kó xảo .
- Trong cuộc sống xã hội con người ln ln phải giao tiếp với nhau. Có nhiều
cách để giao tiếp, song phổ biến chủ yếu là sử dụng ngơn ngữ. Nhờ ngơn ngữ con
người có thể trò chuyện, trao đổi tin tức, bày tỏ tư tưởng tình cảm, học tập tri
thức khoa học… Mọi sinh hoạt đều sử dụng ngơn ngữ làm phương tiện thơng tin.
Chính vì thế, việc giúp học sinh học thành thạo tiếng Việt là việc làm cần thiết
đối với mỗi giáo viên chúng ta. Trên cơ sở biết, hiểu tiếng Việt, học sinh học tập
các mơn học khác. Trong q trình học tập, học sinh được củng cố và khắc sâu
thêm những tri thức và kỹ năng về tiếng Việt.
- Mơn Tiếng Việt nói chung, được dạy theo quan điểm giao tiếp nhằm thực hiện
mục tiêu của chương trình “hình thành và phát triển” ở học sinh các kỹ năng sử
dụng tiếng Việt (nghe, nói, đọc, viết). Những kỹ năng này được rèn luyện thơng
qua các phân mơn, trong đó phân mơn Tập đọc có nhiệm vụ rèn các kỹ năng đọc,
nghe và nói mà trọng tâm là kỹ năng đọc.
- Tập đọc là một phân mơn thực hành, nhiệm vụ quan trọng nhất là hình thành
năng lực đọc cho học sinh.Năng lực đọc được tạo từ 4 kĩ năng cũng là 4 u cầu
về chất lượng của đọc. Bốn kĩ năng được hình thành trong hai hình thức đọc: đọc
thành tiếng và đọc thầm.
-Vào lớp 1 học sinh bắt đầu chuyển từ hoạt động chủ đạo là vui chơi sang hoạt
động học tập. Đó là một khó khăn đối với các em. Đặc biệt vào lớp 1 chỉ có sự
phát triển lời nói là vẫn tiếp tục những tri thức đã được trang bị còn thì các em
bắt đầu tiếp xúc với một hình thức hoạt động, một phong cách ngơn ngữ mới,
hồn tồn khó : đọc và viết. Chính đặc điểm này đòi hỏi giáo viên phải có cách
cư xử đặc biệt với học sinh. Đó là thái độ nâng đỡ, khích lệ, thơng cảm, ln
nhấn mạnh vào những thành cơng của học sinh. Làm việc kiên trì, tỉ mỉ, khả năng
biết tổ chức q trình dạy học kết hợp với vui chơi. Người giáo viên phải nắm

cơ bản ban đầu phục vụ cho việc học như kĩ năng nghe, nói,đọc,viết, tính toán.
Một trong những kĩ năng mà tôi quan tâm nhất là kĩ năng đọc.
- Hầu hết giáo viên đã vận dụng được việc tổ chức cho học sinh được luyện đọc
nhiều, luyện đọc cá nhân, luyện đọc nhóm, tổ… Qua hoạt động luyện đọc, giáo
viên luôn chú ý giúp học sinh nhận xét, sửa lỗi phát âm, đảm bảo tốc độ đọc.
Trong mỗi tiết học giáo viên luôn lồng ghép các hình thức thi đua, trò chơi, nhằm
cụ thể hóa, truyền thụ kiến thức nhẹ nhàng đến học sinh, phát triển năng lực tư
duy của các em.
- Đa số học sinh lớp 1 đã được học qua trường lớp Mầm non nên nhanh nhẹn hơn
trong học tập.
- Cơ sở vật chất nhà trường khang trang, mát mẻ, thuận lợi cho việc giảng dạy
của thầy và hoạt động học tập của trò. Ban Giám hiệu luôn tạo mọi điều kiện,
quan tâm, giúp đỡ giáo viên trong mọi công việc.
2/. Khó khăn: - Đôi lúc giáo viên chưa có sự phối hợp nhuần nhuyễn các phương
pháp, còn lúng túng khi sử dụng đồ dùng dạy học. Hình thức lớp tổ chức chưa
phù hợp ở một số tiết dạy, còn mất nhiều thời gian.
- Học sinh tích cực tham gia các hoạt động nhưng thao tác còn chậm làm ảnh
hưởng đến thời gian tiết học. Trình độ học sinh trong lớp chưa đồng đều nên khó
khăn cho giáo viên trong việc truyền thụ kiến thức.
Người thực hiện:TrÇn ThÞ Kim HuÕ – Trường Tiểu học số 1 Quảng Sơn
2
Sáng kiến kinh nghiệm: Rèn kĩ năng đọc thành tiếng cho học sinh lớp Một

Một số em phát âm chưa chính xác, hay sai do thói quen giao tiếp ở địa phương
gây khó khăn cho giáo viên trong việc rèn đọc.
- Từ tuần 1 đến tuần 24, học sinh được học về âm vần; vẫn còn một số em đọc
chậm, có khi còn phải đánh vần nhẩm trước khi đọc tiếng. Từ tuần 25 đến
tuần 35 chuyển từ học vần sang học Tập đọc, phương pháp mới, qui trình mới
làm cho học sinh bỡ ngỡ, do đó các em tiếp thu chậm.
III .M Ộ T SỐ BIỆN PHÁP R ÈN KĨ NĂNG ĐỌC THÀNH TIẾNG TỐT

+ Tìm những tiếng có âm đầu khó đọc: v - ; qu - ; nh ; tr…
+ Tìm những tiếng có âm cuối đọc hay bị sai: -t ; -n ; c; …
Người thực hiện:TrÇn ThÞ Kim H – Trường Tiểu học số 1 Quảng Sơn
3
Sáng kiến kinh nghiệm: Rèn kĩ năng đọc thành tiếng cho học sinh lớp Một

+ Tìm những tiếng có thanh hỏi hoặc thanh ngã…
Như vậy, giáo viên chỉ cần đưa ra kí hiệu các em sẽ biết nhiệm vụ mình cần làm
là gì.
Giáo viên cần giúp học sinh nắm chắc cấu trúc của âm tiết tiếng Việt trong bước
đầu học vần. Từ đó học sinh sẽ dễ dàng đọc trơn một âm tiết.
Trong quá trình luyện đọc giáo viên cần kết hợp cho học sinh phân tích tiếng để
củng cố kiến thức đã học về cấu tạo tiếng.
Ví dụ: Khi cho học sinh luyện đọc tiếng “hươu” cần kết hợp cho học sinh phân
tích:
+ Tiếng “ hươu” gồm có âm “h” ghép với vần “ươu”
+ Tiếng “ xoè” gồm có âm “x” ghép với vần “ oe”và dấu huyền trên âm “ e”.
Sau khi luyện đọc tiếng , giáo viên cho học sinh luyện đọc từ ngữ.Có thể cho
học sinh tìm từ khó vì thường tiếng khó sẽ gắn liền với một từ ngữ khó đọc.
Ví dụ: Trong bài “Đầm sen ”
- Tiếng khó là “khiết”, học sinh có thể tìm từ “thanh khiết”.
- Tiếng khó là “ngát”, học sinh có thể tìm từ “ngan ngát”; …
Giáo viên hướng dẫn các em luyện đọc kết hợp giải nghĩa từ sẽ giúp các em nhớ
từ dễ dàng hơn.
Ví dụ: Trong bài “Đầm sen” khi cho học sinh luyện đọc từ khó, giáo viên kết
hợp giải thích từ :
Thanh khiết::Mùi thơm nhẹ, tạo cảm giác dễ chịu.
Ngan ngát: Mùi hương thơm lan toả rộng, nhẹ nhàng dễ chịu.
b). Luyện đọc câu:
Nhằm minh họa, hướng dẫn, gợi ý hoặc tạo tình huống để học sinh nhận xét,

điều kiện rèn kỹ năng đọc, vừa tạo hứng thú học tập, phát huy tính tích cực chủ
động của học sinh trong tiết học.
c). Luyện đọc đoạn, bài:
Trong nhiều trường hợp, giáo viên có thể chép lại văn bản lên bảng song không
nên quên sử dụng sách giáo khoa ngay từ tiết 1, giúp học sinh quen làm việc với
sách, cá thể hóa việc đọc khi yêu cầu các em đọc nhẩm, đọc thầm, đọc thành
tiếng.
Giáo viên tổ chức cho học sinh cùng tham gia các trò chơi luyện đọc dưới nhiều
hình thức trò chơi: thi đọc cá nhân, thi đọc giữa các nhóm, các tổ hoặc trò chơi
tiếp sức, truyền điện… nhằm rèn luyện kỹ năng đọc và phát triển khả năng làm
việc độc lập của học sinh.
Giáo viên cần “biết nghe học sinh đọc” phát hiện khả năng đọc của mỗi em để
có cách dạy thích hợp với từng học sinh khi đọc cá nhân, từ đó có cách rèn luyện
thích hợp với từng em. Ngoài ra giáo viên còn cần biết cách gợi ý, khuyến khích
học sinh trong lớp trao đổi, nhận xét về chỗ “được” hay “chưa được” của bạn,
nhằm giúp học sinh biết rút kinh nghiệm để đọc tốt hơn; tránh nhận xét chung
chung, không “dạy” được điều gì cho học sinh về cách đọc.
Đây cũng là điểm lưu ý chung về nguyên tắc dạy học: giáo viên phải nắm được
và xử lý kịp thời những “thông tin ngược” (từ học sinh) để nâng cao hiệu quả
giảng dạy. Đối với học sinh đọc chưa đạt yêu cầu do còn thiếu ý thức hoặc ảnh
hưởng thói quen (ê a, liến thoắng…). Giáo viên cần ghi rõ hạn chế và tìm cách
giúp đỡ học sinh khắc phục.
Giáo viên nên tổ chức cho học sinh đọc cá nhân thi đua giữa các tổ nhằm rèn
luyện kỹ năng đọc giúp học sinh đọc trơn, đọc thành thạo văn bản và khuyến
khích học sinh trong lớp trao đổi, nhận xét cách đọc của bạn từ đó giúp các em có
kỹ năng đọc tốt bài văn.
Ví dụ: Bài “Đầm sen”
Cho 3 học sinh đọc đoạn 1: “Đầm sen….mặt đầm”
Cho 3 học sinh đọc đoạn 2: “Hoa sen….xanh thẫm”
Cho 3 học sinh đọc đoạn 3: “Suốt mùa sen…hái hoa.”