PHẦN I: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hiện nay trước sự tiến bộ của khoa học, công nghệ đã cải thiện cơ bản cuộc sống
của con người, nhưng xã hội và nền công nghiệp ngày càng phát triển thì môi trường
càng bò khai phá triệt để dẫn đến ô nhiễm và phá hoại nghiêm trọng hệ sinh thái:
không khí ô nhiễm nặng, nguồn nước cạn kiệt, rừng bò tàn phá, ruộng đất bò thu hẹp,
nhiều loài bò tiệt chủng , môi trường thiên nhiên – điều kiện sinh tồn của loài người
đang bò đe doạ. Ngày nay, ô nhiễm không khí, ô nhiễm chất thải công nghiệp đang
gây ra những biến đổi về khí hậu toàn cầu và có thể dẫn đến những hậu quả khó
lường. Những con số thống kê cụ thể như sau :
Hiện nay tốc độ mất rừng nhiệt đới là khoảng 113.000 km2/ năm. Do hậu quả của
việc mất rừng, việc sử dụng đất không bền vững qua nhiều thế hệ mà tài nguyên đất
bò thoái hoá nghiêm trọng, nhiều nơi mất khả năng sản xuất và xu hướng hoang mạc
hoá ngày càng gia tăng.
Co ù450 triệu người ở 29 quốc gia thuộc thế giới thứ ba đang thiếu nước nghiêm
trọng, 70% dân số thế giới phải dùng nước không đảm bảo vệ sinh. Mỗi ngày có 5000
trẻ em chết vì nước bẩn, hàng năm có khoảng 2 triệu trẻ em chết vì những nguyên
nhân liên quan đến nước uống(theo thống kê của liên hiệp quốc UNICEF nhân ngày
nước Quốc tế 22/3 /2004).
Theo các nhà khoa học thì từ nay đến năm 2020 sẽ có ¼ dân số thế giới phải liên
quan đến nước uống sống trong cảnh thiếu nước nghiêm trọng .
Trước sự thay đổi khí hậu toàn cầu làm cho môi trường trên thế giới và Việt Nam bò
ô nhiễm nặng nề gây hại đến sức khoẻ của con người, sự phát triển của sinh vật và
làm giảm chất lượng của môi trường. Mặt khác do sự gia tăng dân số quá nhanh,
nghèo nàn và lạc hậu ở các nước đang phát triển, đô thò hoá ở nhiều nơi khí thải của
công trường nhà máy và lượng rác thải trong sinh hoạt hàng ngày quá nhiều nhưng
không được xử lý tốt đã làm mất vệ sinh gây ô nhiễm môi trường.Ngày nay giáo dục
bảo vệ môi trường trở thành một vấn đề cấp bách,có tính chiến lược toàn cầu và là
vấn đề có tính xã hội sâu sắc cần được giáo dục cho con người ngay từ tuổi thơ. Giáo
dục bảo vệ môi trường đã trở thành nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ
ở các trường học và được quan tâm ngay từ bậc học đầu tiên: Bậc học mầm non. Đứng
cho các giáo viên – công nhân viên làm vệ sinh môi trường trong và ngoài lớp học
nhằm tạo cảnh quan cho môi trường Mầm Non thêm sạch đẹp.
-Mặt khác nhà trường còn hợp đồng căn tin thu gom rác hàng ngày và xử lý rác kòp
thời.
-Bên cạnh đó phụ huynh luôn nhiệt tình ủng hôä kinh phí và ngày giờ công lao động
giúp đỡ tạo điều kiện cho nhà trường có môi trường sạch đẹp thuận lợi cho các cháu
đến trường như : cùng với nhà trừơng trồng cây xanh, đổ đấùt, lót đan vào trường học….
-Bản thân tôi là giáo viên dạy nhiều năm nên cũng có một số kinh nghiệm trong
công tác bảo vệ môi trường.
2.Khó khăn:
-Trường chưa hệ thống nước sạch phục vụ cho các cháu, nguồn nước trẻ đang sử
dụng chủ yếu là nước sông và chưa qua hệ thống xử lý.
-Sân trường chưa có nhiều cây xanh, bóng mát nên việc quan sát thiên nhiên của trẻ
còn hạn chế .
-Khuôn viên trường chưa có hàng rào nên gia súc thả rong vào cắn phá cây xanh và
làm mất mỹ quan môi trường sư phạm.
-Rác thải trong sinh hoạt hàng ngày ở trường mầm non chưa được phân loại và xử lý
đúng qui trình.
-Một số phụ huynh chưa thật sự làm gương tốt cho trẻ trong việc giữ gìn vệ sinh môi
trường, chưa có ý thức nhắc nhở trẻ gữi gìn vệ sinh trường lớp. Ở nhà cháu chưa thực sự
được giáo dục và quan tâm về việc bảo vệ môi trường.
-Đa số người dân đòa phương sử dụng nguồn nước chủ yếu là nước sông, chưa có ý
thức giữ gìn nguồn nước còn xả rác thải và các loại thuốc bảo vệ thực vật một cách bừa
bãi, chính những việc làm đó ảnh hưởng đến hành vi thói quen của trẻ.
Qua tìm hiểu tôi rút ra được một số nguyên ngân gây khó khăn như đã nêu trên:
+Một là bản thân tôi chưa thường xuyên cho trẻ làm vệ sinh vì thời gian sinh hoạt
của trẻ ở trường còn hạn chế (do lớp chủ yếu là học một buổi).
+Hai là công tác tuyên truyền phối hợp với phụ huynh chưa thật sự đi vào chiều
sâu,hình thức tuyên tryền chủ yếu là thông qua các biểu bảng tuyên truyền tại lớp.
+Ba là tôi chưa chú ý lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt
*Chủ đề : Bản thân , gia đình, trường mầm non , trường tiểu học.
- Trẻ biết giữ gìn vệ sinh nhà cửa, trường lớp, có ý thức bỏ rác đúng nơi quy đònh biết
quét dọn rác mạng nhện và lau chùi đồ dùng đồ chơi, biết sắp xếp đồ chơi ngăn nắp gọn
gàng.
-Biết cách phân loại rác thải, thu gom những nguyên vật liệu, phế thải và cùng cô
làm đồ dùng đồ chơi.
-Trẻ biết giữ gìn đồ dùng g ia đình và trường mầm non ,trường tiểu học .
Biết cách chăm sóc bảo vệ các con vật nuôi và cây trồng.
-Biết tiết kiệm điện,tiết kiệm nước trong sinh hoạt hàng ngày.
*Chủ đề: Nghề Nghiệp
Trẻ biết một số nghề gần gũi xung quanh trẻ như: Nghề giáo viên, nghề bác
só,nghề nông dân…từ đó trẻ biết liên hệ trực tiếp với bản thân mình, có ý thức bảo vệ
môi trường
*Chủ đề:Tết và mùa xuân
Trẻ biết môi trường trong dòp tết dễ bò ô nhiễm do nhiều người đi lại tham quan
giải trí, do vậy cần giáo dục trẻ biết sống tiết kiệm, không bỏ phí bánh kẹo,hoa quả,
không vức rác bừa bãi, không tiểu tiện tuỳ tiện, không hái hoa, ngắt lá, bẻ cành, có ý
thức trồng cây nhân dòp đầu xuân…
*Chủ đề :Các hiện tượng thiên nhiên
Trẻ biết những biểu hiện của một số hiện tượng thiên nhiên như:nắng, mưa,
gio,ùbão,lũ…từ đó trẻ biết quan sát dự đoán khi trời sắp mưa, gió, giông, bão… cách
phòng tránh nắng, mưa, gió, chống bão lũ như : khi đi ra ngoài biết đội nón tránh
nắng, mưa,bòt khẩu trang để tránh bụi…
*Chủ đề:Thế giới động vật và thực vật
Trẻ biết mối liên hệ qua lại giữa thực vật và động vật, biết lợi ích của cây xanh
các các con vật, từ đó trẻ yêu thế giới tự nhiên,mong muốn thực hiện các hành động
tốt để bảo vệ chăm sóc con vật, cây cối,yêu quý phê phán các hành vi không tốt đối
vối môi trường,tự giác thực hiện các quy đònh bảo vệ môi trường thiên nhiên : không
đánh đập các con vật không chặt phá rừng, đốt rừng…
*Chủ đề:Quê hương –Đất nước –Bác Hồ
đúng nơi quy đònh.
-Lao động chăm sóc vật nuôi, cây trồng: biết trồng cây, chăm sóc vật nuôi, đóng
góp công sức của mình vào việc làm bảo vệ môi trường.
-Lao động vệ sinh môi trường: biết giúp đỡ cô lau chùi, sắp xếp đồ dùng đồ chơi
ngăn nắp gọn gàng, nhặt rác, thu gom rác ở sân trường.
3. Phối hợp vớii phụ huynh trong công tác tuyên truyền:
Phụ huynh là người nuôi dưỡng chăm sóc trẻ trong suốt thời gian trẻ ở nhà, do đó
tôi luôn phối hợp chặt chẽ với phụ huynh một cách sâu sắc.Nội dung phối hợp với phụ
huynh như sau:
+Bỏ rác đúng nơi quy đònh, phân loại và xử lý rác cẩn thận, hợp lý, có biện pháp
giảm tải rác thải có hại cho môi trường.
+Trồng nhiều cây xanh, tiết kiệm điện nước trong sinh hoạt, hạn chế sử dụng nước ô
nhiễm để đề phòng dòch bệnh.
+Không khạc nhổ bừa bãi, khi đi xe không thải khói bụi và khí độc vào không khí
+Tiết kiệm trong tiêu dùng,biết tái tạo những thứ có thể sử dụng được.
+Hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hoá học trong nông nghiệp.
4.Tích hợp nôi dung giáo dục bảo vệ môi trường thông qua trò chơi, chuyện, bài hát,
câu đố:
Ngoài lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động ,tôi
thường xuyên nghiên cứu và tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian, trò chơi vận
động, trò chơi học tập, kể cho trẻ nghe những câu chuyện, bài hát ,bài thơ …có nội dung
liên quan đến môi trường, bảo vệ môi trường , giáo dục bảo vệ môi trường ở mọi lúc
mọi nơi.
PHẦN III:BIỆN PHÁP
1. Đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các thời điểm trong một ngày ở
trường mầm non.
Các hoạt động giáo dục trẻ diễn ra trong một ngày tại trường mầm non được bắt
đầu từ khi đón trẻ cho đến lúc trả trẻ về với bố mẹ. Trong từng hoạt động ở trường tôi
luôn có ý thức tích hợp các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường một cách hợp lý nhẹ
nhàng tự nhiên, thường xuyên và được lặp đi lặp lại nhiều lần trong hoạt động hàng
Cho trẻ quan sát cảnh vật ngoài đường, quanh sân trường, chú ý hướng trẻ đến rác
thải , khói bụi xung quanh và cho trẻ tự nhận xét về sân trường hôm nay sạch hay bẩn ?
Vì sao ? Mỗi người cần làm gì để sân trường thêm sạch?
*Vệ sinh trước khi vào lớp:
Cho trẻ rửa tay sau khi đi dạo chơi. Trước khi trẻ rửa tay tôi gợi hỏi trẻ : khi rửa tay
cháu làm thế nào nước?(trẻ trả lời: Vặn vòi nước vừa phải, rửa tay xong vặn chặt vòi
nước, khi rửa cháu rửa gọn gàng không làm nước vung ra ngoài).
*Hoạt động vui chơi:
Quan sát trẻ chơi, nhắc nhở trẻ giao tiếp với nhau nhưng không ồn ào, không ném
đồ chơi, chơi xong biết cất đồ chơi đúng nơi quy đònh.
Ví dụ:
+Góc học tập: Dạy trẻ biết cách sử dụng vở học tập của mình, không tẩy xoá làm
nhăn,biết giở sách vở nhẹ nhàng.
+Góc nghệ thuật: Trẻ biết sử dụng tiết kiệm giấy vẽ, đất nặn, màu sáp…biết tận dụng
những giấy hư hỏng vò lại làm các loại quả trẻ thích…
* Giờ ăn dặm:
-Trẻ ăn hết suất, không để thừa hoăïc rơi vãi.n xong trẻ biết xếp tô, muỗng vào
đúng nơi quy đònh một cách gọn gàng
-Biết xúc miệng sau khi ăn, biết tiết kiệm nước bằng cách lấy ca hứng nước không
để vòi nước chảy liên tục .
* Hoạt đông chiều:
-Tôi cùng trẻ trang trí tranh chủ đề: “Quê hương- Thủ đô –Bác Hồ” bằng các
nguyên vật liệu, phế thải. Đồâng thời giải thích cho trẻ hiểu đó là việc làm có ý nghóa
bảo vệ môi trường .
- Khi trẻ làm xong cho trẻ thu dọn các dụng cụ và nguyên vật liệu, kết hợp cho trẻ
rửa hoặc lau bụi khi thấy đồ dùng đồ chơi bò bẩn.
* Lao động vệ sinh sân trường:
-Cho trẻ nhặt rác và chăm sóc cây trong sân trường bằng cách phân công cho nhóm
trẻ làm: Một nhóm tươí cây, lau lá ,nhổ cỏ,…một nhóm nhặt rác,đồng thời gợi hỏi trẻ vì
sao mình phải làm như vậy? Và giải thích cho trẻ hiểu chăm sóc cây và nhặt rác sẽ
được học được tìm hiểu về thế giới xung quanh. Cho nên khi dạy trẻ tôi luôn nghiên
cứu để đưa ra các trò chơi phù hợp nhằm tạo không khí vui vẻ thoải mái cho các cháu
trong khi học cũng như khi chơi .Sau đây là một số trò chơi tôi đã nghiên cứu và áp
dụng khi dạy các cháu:
Ví dụ : Trò chơi : “Trồng cây”
* Yêu cầu:
Trẻ biết quy trình trồng cây, biết cách chăm sóc bảo vệ cây .
+Rèn cho trẻ tính tập thể khi tham gia trò chơi.
* Chuẩn bò:
+ Một số chậu để cây
+ Đất màu, bình tưới nước
+ Một số cây ăn quả, cây kiểng.
* Cách chơi:
Cô chia lớp thành 3 nhóm, khi bắt đầu bài hát 3 nhóm sẽ thi đua đặt cây vào
chậu,xúc đất màu để vào cho cây đứng thẳng, sau đó tưới nước cho cây. Khi kết thúc bài
hát,các cháu dừng lại, cho trẻ kiểm tra xem đội nào trồng được nhiều cây và chăm sóc
cây cẩn thận đội đó sẽ thắng.
Ví dụ : Trò chơi: “Cá Vàng bắt Bọ Gậy ”
*Yêu cầu:
+Luyện tai nghe,rèn luyện nhanh nhẹn, tính tập thể khi chơi .
+ Trẻ biết con vật có ích có hại, qua đó trẻ có ý thức bảo vệ nguồn nước.
+ Phát triển khả năng vận động cho trẻ.
*Chuẩn bò:
-Một khăn bòt mắt, mũ Bọ Gậy, mũ cá Vàng
-Sân chơi bằng phẳng
* Cách chơi:
Cho nhóm trẻ đứng thành vòng tròn làm Bọ Gậy, một bạn làm cá Vàng đứng
giữavòng tròn và bòt mắt lại. Các bạn làm Bọ Gậy vừa đi vừa hát bài “cá vàng bơi” và đi
xung quanh cá Vàng. Khi cô hô to “Có Bọ Gậy” cá Vàng tìm bắt Bọ Gậy .
*Luật chơi: cá vàng bơi bắt Bọ Gậy. Bọ Gậy nào bò bắt sẽ làm cá Vàng và tròchơi
MN.
Qua quá trình thực hiện bản thân tôi đã rút ra cho mình một vài giải pháp để tôi thực
hiện tốt việc lồng ghép chuyên đề giáo dục bảo vệ môi trường đạt kết quả tốt. Từ đó có
thể nhân rộng trong các năm học tới .
KẾT LUẬN
I.TÓM LẠI:
- Để giúp các cháu thực hiện tốt chuyên đề giáo dục bảo vệ môi trường, trước hết
giáo viên phải không ngừng học tập nâng cao trình độ tìm tòi học hỏi những phương
pháp mới để làm sao thu hút các cháu vào hoạt động một cách có hiệu quả. Giáo dục
bảo vệ môi trường trong trường mầm non có vai trò rất quan trọng, nội dung giáo dục
không xây dựng một chương trình giáo dục riêng lẻ mà được lồng ghép vào các nội
dung của chương trình chăm sóc giáo dục trẻ theo quan điểm đổi mới . Do đó giáo viên
phải biết kết hợp nội dung bảo vệ môi trường với nội dung chăm sóc giáo dục trẻ một
cách chặt chẽ thông qua các hoạt động hàng ngày của trẻ. ë
Mặt khác giúp trẻ có thái độ tốt khi thực hành bảo vệ môi trường thì giáo viên phải
luôn gương mẫu trong mọi hành vi để trẻ làm theo, luôn dạy trẻ có ý thức tự giác thực
hiện những việc làm hàng ngày kòp thời chấn chỉnh những hành vi sai trái làm ảnh
hưởng đến môi trường.
Muốn trường Mầm non luôn xanh sạch –đẹp thì mỗi thành viên trong trường phải có
ý thức tham gia vào các hoạt động gữi gìn vệ sinh chung, sắp xếp đồ dùng đồ chơi
trong lớp và ngoài trời gọn gàng, cùng nhau thu gom và xử lý tốt rác thải .
Công tác bảo vệ môi trường trong trường Mầm non là một nội dung rất quan trọng
và cần thiết không thể thiếu được trog các chương trình giáo dục nói chung, GDMN nói
riêng. Đây là nhiệm vụ thường xuyên cần phải được mọi người quan tâm một cách
đúng đắn để thực hiện đạt mục tiêu giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách ban
đầu, tạo tiền đề cho trẻ bước vào lớp 1. Cho nên ngay từ năm học, giáo viên mầm non
cần đặt ra mục tiêu rõ ràng lên kế họach thật hoàn chỉnh, đưa ra biện pháp thật cụ thể,
đa dạng để tổ chức cho trẻ thực hiện.
II.KIẾN NGHỊ :
*Đối với nhà trường:
phạm.
MỤC LỤC
Trang
Lời nói đầu……………………………………………………. 1
Phần I: Lý do chọn đề tài…………………………………… 2
Phần II: Nội dung …………………………………………… 4
Phần III: Biện pháp…………………………………………… 7
Phần IV: Kết quả……………………………………………… 10
Kết luận……………………………………………………… 11
Nhận xét đánh giá của Hội đồng khoa học giáo dục trường:
Tác dụng của sáng kiến kinh nghiệm :………………………….
Tính thực tiễn sư phạm khoa học:………………………………
Hiệu quả:………………………………………………………
Xếp loại:………………………………………………………
Tân Hưng , Ngày……tháng 4 năm 2009
Chủ tòch HĐKHGD
Nhận xét đánh giá của Hội đồng khoa học phòng giáo dục :
Tác dụng của sáng kiến kinh nghiệm :………………………….
Tính thực tiễn sư phạm khoa học :………………………………
Hiệu quả:………………………………………………………
Xếp loại:………………………………………………………
Tân Hưng , Ngày……tháng 4 năm 2009
Chủ tòch HĐKHGD
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay khi nhiều vấn đề về mối quan hệ giữa con người, xã hội và tự nhiên
đang trở thành những vấn đề cấp bách thì nhu cầu hiểu biết về môi trường và con
người càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết .
Những vấn đề về môi trường hiện nay đang được Đảng và nhà nước đặc biệt
quan tâm mà nhiệm vụ đầu tiên giúp hình thành ý thức và thói quen giữ gìn bảo vệ môi