ĐỀ TÀI: NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
TỪ VỤ VỠ NỢ CỦA TẬP ĐOÀN VINASHIN NĂM 2010
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

HỌC PHẦN QUẢN TRỊ HỌC
Giảng Viên: Hoàng La Phương Hiền

BÁO CÁO TIỂU LUẬN
Nhóm thực hiện: NHÓM 2
HUẾ 04/2010
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

HỌC PHẦN QUẢN TRỊ HỌC
Giảng Viên: Hoàng La Phương Hiền

BÁO CÁO TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI: NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ
VỤ VỠ NỢ CỦA TẬP ĐOÀN VINASHIN NĂM 2010
Mục lục
Mục lục 2
PHẦN I: MỞ ĐẦU 4
1. Giới thiệu đề tài 4
2. Mục tiêu nghiên cứu 5
3. Phương pháp nghiên cứu 5
PHẦN II: NỘI DUNG CHÍNH 5
1. Giới thiệu về tập đoàn Vinashin 5
1.1. Khái quát về tập đoàn kinh tế Vinashin 5
2
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
1.2. Quá trình hình thành 6

được những thành công, thương hiệu Vinashin được công nhận trên trường Quốc
Tế, đội ngũ lao động có trình độ cao, năng lực hiện đại, cơ sở vật chất ngành công
nghiệp đóng tàu dần được hoàn thiện… những thành tựu to lớn đó được kì vọng sẽ
góp phần đáng kể cho mục tiêu phát triển kinh tế Biển của Việt Nam, nhằm tận
dụng tối đa những lợi thế của một quốc gia nhiều Biển Đảo. Tuy vậy, vào những
năm 2008-2010 cùng với sự lao dốc của kinh tế thế giới nói chung, ngành công
nghiệp đóng tàu nói riêng, con tàu Vinashin cũng bộc lộ những yếu kém nghiêm
trọng của mình, đặc biệt là trong công tác quản trị doanh nghiệp. Đến tháng 6 năm
2010, tổng tài sản của Tập đoàn Vinashin khoảng 104.000 tỷ đồng nhưng tổng số
nợ là 86.000 tỷ đồng
1
, vốn điều lệ thấp lại sử dụng vốn dàn trải nên tỷ lệ nợ phải
trả/vốn chủ sở hữu gần 11 lần, rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính nghiêm
trọng, đứng trước nguy cơ phá sản, sản xuất đình đốn, công nhân chuyển việc, bỏ
việc gần 17.000 người, mất việc gần 5.000 người.
Vậy nguyên nhân do đâu mà từ một Tập đoàn kinh tế hùng mạnh, Vinashin
đã rơi vào tình trạng khủng hoảng nợ nần? Liệu Vinashin có khả năng được phục
hồi để tránh cho ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam phải làm lại từ đầu? Và
trên hết là những bài học về quản trị mà các doanh nghiệp cần rút ra sau vụ vỡ nợ
của Vinashin là gì? Xuất phát từ những thắc mắc trên, với phạm vi một tiểu luận
nhỏ, nhóm sinh viên chúng em chọn đề tài: “NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ
1
Theo báo cáo của Văn Phòng Chính Phủ về Vinashin
4
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010” để tiến hành
nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Cung cấp một cái nhìn tổng quát về tập đoàn kinh tế Vinashin nói chung và một
cái nhìn cụ thể về vụ vỡ nợ của Vinashin năm 2010 nói riêng.

Việt Nam.
- Ngày 15 tháng 5 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số
103/2006/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án thí điểm hình thành Tập đoàn kinh tế,
đa sở hữu, trong đó sở hữu Nhà nước chi phối, trên cơ sở sắp xếp tổ chức lại Tổng
Công ty Công nghiệp Tàu thuỷ Việt Nam.
- Ngày 15 tháng 5 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ký Quyết định
số 104/2006/QĐ-TTg về việc thành lập Công ty mẹ - Tập đoàn Công nghiệp tàu
thủy Việt Nam. Theo Quyết định này, Công ty mẹ - Tập đoàn Công nghiệp tàu
thuỷ Việt Nam được thành lập trên cơ sở tổ chức lại cơ quan quản lý, điều hành và
các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc của Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy
Việt Nam. Sự kiện này đánh dấu chính thức sự ra đời của tập đoàn Vinashin
3
.
2
Nguồn: www.vinashin.com.vn
3
Nguồn: www.vinashin.com.vn
6
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
1.3. Sự phát triển
Khi mới ra đời Vinashin được mệnh danh là “Cú đấm thép” của nền kinh tế.
Vinashin được kì vọng sẽ là nòng cốt, là doanh nghiệp đi tiên phong để phát triển
nghành công nghiệp đóng tàu Việt Nam khi đó còn khá sơ khai, lạc hậu cũng như
phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế Biển, đáp ứng những nhu cầu quốc phòng,
an ninh của Việt Nam. Và thực tế, kể từ khi ra đời năm 1996 (Tổng công ty Công
nghiệp tàu thủy Việt Nam) cho đến khi chuyển đổi thành mô hình tập đoàn kinh tế,
Vinashin đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng:
- Bước đầu, đã hình thành được cơ sở vật chất kỹ thuật quan trọng và khá
đồng bộ của ngành công nghiệp đóng tàu biển với 28 nhà máy đóng tàu đang hoạt
động có trình độ công nghệ tiên tiến, sản phẩm tàu biển được thế giới công nhận về

thuốc, nắp hầm hàng, cáp điện tàu thủy, chân vịt tàu 10.000 tấn, lắp ráp động cơ
8.400 mã lực… mà 5 năm trước phải nhập khẩu 100%.
4
4
Nguồn: Báo cáo của VPCP về Vinashin
8
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
2. Vụ việc vỡ nợ của Vinashin năm 2010
2.1. Tổng quan vụ việc
Bên cạnh những thành tựu to lớn mà Vinashin đã đạt được, tập đoàn cũng đã
mắc không ít những sai lầm, mà đỉnh điểm là vụ vỡ nợ của Vinashin năm 2010. Vụ
việc không chỉ gây nên tổn thất cho riêng tập đoàn mà còn trực tiếp gây tổn hại cho
cả nền kinh tế.
Bước vào năm 2008, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu làm cho kinh tế
thế giới suy giảm mạnh, hàng loạt định chế tài chính, tập đoàn kinh tế lớn trên thế
giới có bề dày hoạt động cả trăm năm bị sụp đổ; nền kinh tế nước ta bị ảnh hưởng
rất lớn, thị trường xuất khẩu thu hẹp, sản xuất khó khăn, tốc độ tăng trưởng kinh tế
chậm lại và giảm thấp; Tập đoàn Vinashin chịu tác động hết sức nặng nề, đặc biệt
về thị trường và nguồn vốn.
Ngân hàng thắt chặt cho vay, các dự án đầu tư đang triển khai thiếu vốn
không hoàn thành được để đưa vào sản xuất. Nhiều hợp đồng đóng tàu đã ký
không tiếp tục vay được vốn để hoàn thành đúng tiến độ.
Ngành vận tải viễn dương bị đình đốn, các chủ tàu đã hủy hợp đồng và các
thỏa thuận đóng tàu trị giá hơn 8 tỉ USD. Riêng trong năm 2010 số hợp đồng đóng
tàu có nguy cơ bị hủy lên tới trên 700 triệu USD.
Mặt khác, do công tác dự báo còn nhiều bất cập nên việc lập kế hoạch phát
triển sản xuất kinh doanh và kế hoạch đầu tư không chính xác. Các dự án đầu tư
9
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
quá nhiều, dàn trải, vượt khả năng cân đối tài chính, có dự án chưa thật cần thiết,

diễn biến phức tạp" đã góp phần làm nghiêm trọng thêm những hậu quả mà
Vinashin gây ra.
10
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
2.2. Những hậu quả từ vụ việc
- Gây thất thoát hơn 4 tỷ USD vốn Nhà Nước (gấp 4 lần gói kích cầu của
Chính phủ trong nỗ lực phục hồi kinh tế trong cơn khủng hoảng suy thoái 2008,
gấp 3 lần tổng mức đầu tư cho chương trình xóa đói giảm nghèo cả nước)
5
.
- Gây ảnh hưởng đến lực lượng lao động của tập đoàn, công nhân bỏ việc
gần 17.000 người, mất việc gần 5.000 người.
- Làm giảm uy tín vay nợ của các doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường
Quốc Tế, Việt Nam bị hạ bậc tín nhiệm tín dụng Quốc Gia do Vinashin.
- Làm trì hoãn sự phát triển của kinh tế Biển Việt Nam do Vinashin từ lâu đã
chiếm gần như toàn bộ thị phần cung cấp trang bị kĩ thuật cho ngành này.
- Những khoản nợ của Vinashin tạo thêm gánh nặng chi phí cho chính sách
tiền tệ và chính sách tài khóa, từ đó tạo nên một hệ quả dây chuyền gây ảnh hưởng
cho nhiều doanh nghiệp cả trong và ngoài Quốc doanh.
3. Nguyên nhân vụ việc
3.1. Nguyên nhân khách quan
- Cuộc khủng hoảng kinh tế trên thế giới 2008-2009 làm cho nền kinh tế thế
giới suy giảm mạnh, nền kinh tế nước ta bị ảnh hưởng rất lớn. Các tập đoàn kinh tế
trong và ngoài nước lao đao, phá sản phải cần đến bàn tay của Chính phủ để vực
dậy. Cuộc khủng hoảng kinh tế đã làm cho tình hình tài chính của Vinashin trở nên
trầm trọng, đặc biệt về thị trường và nguồn vốn. Các nguồn vay đến hạn trả dồn
dập mà không có khả năng thanh toán, lãi mẹ đẻ lãi con.
- Ngân hàng thắt chặt cho vay, các dự án đầu tư đang triển khai thiếu vốn
không hoàn thành được để đưa vào sản xuất. Nhiều hợp đồng đống tàu đã ký
không tiếp tục được vay vốn để hoàn thành đúng tiến độ. Ngành vận tải viễn

Vinashin xuất hiện dấu hiệu của tội phạm tuy nhiên vẫn được bao che, qua chuyện.
Nguyên nhân tiếp theo được chỉ ra là “việc quản lý Nhà nước và thực hiện
quyền chủ sở hữu của Chính phủ với tập đoàn kinh tế nói chung và Vinashin nói
riêng còn nhiều bất cập, lúng túng. Bộ Giao thông Vận tải chưa phát hiện kịp thời
những yếu kém trong hoạt động và cố ý làm trái của tập đoàn để chủ động, đề nghị
các cơ quan chức năng và báo cáo Thủ tướng ngăn chặn, xử lý.

Do đầu tư dàn trải, thiếu khoa học:
Vinashin đã lạm dụng vị thế tập đoàn của mình để đầu tư tràn lan, giàn trải
dẫn đến không kiểm soát được hoạt động của mình.
12
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
Đi lên từ ngành đóng tàu, lẻ ra Vinashin nên chú trọng phát triển ngành nghề
của mình trước khi bành trướng sang các lĩnh vực khác. Tuy nhiên, Vinashin đã
đầu tư “lấn sân” một số ngành như thép, tài chính, bất động sản, điện…. Năng lực
lãnh đạo yếu kém cùng sự đầu tư dàn trải không kiểm soát được là một trong
những nguyên nhân cơ bản đánh chìm con tàu Vinashin.
Việc sử dụng vốn kém hiệu quả, công tác dự báo còn nhiều bất cập, nên việc
lập kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch đầu tư không chính xác. Các dự án
đầu tư quá nhiều, dàn trải, có dự án đầu tư bằng 100% vốn vay, nhiều dự án chưa
đưa vào sử dụng nhưng vẫn phải trả lãi.
Một số dự án điển hình của Vinashin cho thấy khả năng quản trị rất kém của
Ban giám đốc của Tập đoàn này
6
:
- Công ty Vận tải viễn dương Vinashin (VNSlines) (công ty con của
Vinashin) đầu tư hơn 200 triệu USD (khoảng 3.136 tỷ đồng) để mua về tới 6 con
tàu có tuổi từ 22 đến 26 năm trong số 9 tàu của Công ty này. Hầu như tất cả các
con tầu này hiện tại đều không chạy được, do hỏng hóc, do bị bắt giữ tại các cảng
trong và ngoài nước (do thiếu tiền trả tiền dịch vụ cảng hoặc do điều kiện kỹ thuật

Do sai lầm cá nhân của cán bộ lãnh đạo cao cấp nhất trong quá trình
quản trị của tập đoàn Vinashin
Sự sai lầm có hệ thống do sự lãnh đạo yếu kém, quan liêu, độc đoán của
những người đứng đầu tập đoàn này. Tiêu biểu là ông Phạm Thanh Bình người tập
trung trong tay mình một thứ quyền lực tuyệt đối: Bí thư đảng ủy, Chủ tịch Hội
đồng quản trị, tổng giám đốc. Những thất bại nặng nề của Vinashin là do chế độ
14
T
àu Hoa Sen – một trong những dự án thất bại của Vinashin
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
tập quyền quá mức, do sự quản lý quan liêu, độc đoán, non kém, bao che của
những người đứng đầu tập đoàn.
Công tác tổ chức thiếu khoa học dẫn đến cơ cấu tổ chức nặng nề, chồng
chéo, chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa các phòng ban cũng như các công ty con.
- Việc phân công công việc chưa hợp lý điển hình như Ban Tài chính kế
toán của Vinashin không theo dõi trực tiếp việc huy động vốn từ nước ngoài mà lại
để Ban kinh doanh lo. Khi tiền về, Ban Kinh doanh phân bổ cho các công ty con,
đi vay nhưng không thúc đẩy việc trả nợ, chậm tiến độ. Ban Tài chính kế toán do
không được giao nhiệm vụ nên không nắm được thông tin nợ nần.
- Mối liên hệ công ty con quá lỏng lẻo. Các công ty chưa có sự hợp tác với
nhau, chưa kết hợp hỗ trợ trong hoạt động sản xuất. Ở Vinashin xuất hiện hiện
tượng chỗ thì có tàu đóng, chỗ thì lại không có tàu đóng, chỗ thì nhiều tàu, đóng
tàu không kịp tiến độ, chỗ thì lại ít hợp đồng đóng tàu, chỗ thì mua vật tư thiết bị
về dùng không hết, diện tích lại rộng như nhà máy Nam Triệu, Phà Rừng , chỗ
thì thiếu vật tư thiết bị, có nhiều tàu đóng lại không đủ diện tích mặt bằng như nhà
máy đóng tàu Hạ Long
Công tác kiểm tra bị lơ là, xem nhẹ, thiếu hẳn hành lang pháp lý nội bộ dẫn
đến xuất hiện những sai phạm nghiêm trọng nhưng không được điều chỉnh.
4. Bài học Quản Trị rút ra từ Vinashin
Qua những nguyên nhân dẫn đến vụ việc vỡ nợ của tập đoàn Vinashin nêu

mạo hiểm. Dù cho làm kinh tế thì phải chấp nhận mạo hiểm nhưng mạo hiểm một
cách mù quáng như Vinashin thì chắc các tập đoàn, tổng công ty nhà nước khác
nên rút kinh nghiệm.
Theo số liệu từ kiểm toán và từ chính tập đoàn này, từ năm 2005 cho đến
trước khi xảy ra cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới vào đầu 2008, danh mục các dự
án đầu tư của Vinashin đã lên đến con số 257, với tổng kinh phí hơn 50.000 tỉ
đồng. Số tiền này là không nhỏ, nhưng do dàn trải, nên rất nhiều trong số đó không
được cấp đủ số vốn cần thiết. Tới nay, hơn ba phần tư số dự án vẫn còn dở dang.
Bài học lớn cần rút ra là cần chống đầu tư dàn trải, không kiểm soát được.
Việc đầu tư giàn trải không chỉ thể hiện qua việc đầu tư ra bên ngoài ngành nghề
lĩnh vực kinh doanh chính của mình mà còn trong phạm vị ngành nghề chủ đạo của
mình cũng phải đầu tư một cách tập trung, đúng trọng điểm.
16
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
4.3. Bài học về công tác kiểm tra, giám sát các tập đoàn của các cơ quan chức
năng
Như đã phân tích ở trên, nếu như các cơ quan quản lý và cơ quan giám sát
tập đoàn phối hợp với nhau nhuần nhuyển thì con tàu Vinashin sẽ không rơi vào
tình trạng như bây giờ. Nếu như Kiểm toán nhà nước và thanh tra Chính phủ có cơ
chế phối hợp ăn khớp hơn, hay Bộ Giao thông vận tải không chỉ dừng lại ở việc
lắng nghe báo cáo sai sự thật của tập đoàn này… Rõ ràng các cơ quan quản lý đã
gần như bị động và luôn trong trạng thái không theo kịp với mỗi bước đi của Tập
đoàn này. Vinashin đã đầu tư một cách thoải mái với nhiều siêu dự án, gồm cả vốn
tự có, cả vay nợ trong nước và nước ngoài. Trong khi năng lực quản lý của cả cơ
quan quản lý và của lãnh đạo tập đoàn không theo kịp lại mở rộng quá mức hoạt
động đã gây ra những lỗ hổng nguy hiểm liên quan đến vấn đề quản lý đầu tư,
công nợ, dòng tiền càng làm cho đoàn tàu Vinashin nhanh chóng đi đến bờ vực
thẳm. Dù có bao biện thế nào thì cũng không thể phủ nhận phần lỗi của các cơ
quan Bộ ngành đối với sự sụp đổ của Tập đoàn này.
4.4. Bài học về năng lực quản lý

(Vinalines).
Những giải pháp nêu trên bước đầu đã có một số kết quả. Các dự án chuyển
về Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã khởi động trở lại, ở Nhà máy Đóng tàu Dung
Quất hơn 1.000 công nhân nghỉ việc (trong tổng số hơn 6.000) đã trở lại làm việc,
dự kiến tháng 10 năm 2010 sẽ hạ thủy được tàu chở dầu 104.000 tấn. Nhiều tàu
trong đội tàu viễn dương chuyển về Tổng công ty Hàng hải Việt Nam đã hoạt động
trở lại, khắc phục tình trạng ngưng trệ hàng loạt. Mới đây, Tập đoàn Vinashin đã
bán được 4 con tàu đóng mới trị giá gần 110 triệu USD (1 tàu 53.000 tấn, 1 tàu
56.000 tấn, 2 tàu 17.000 tấn) cho khách hàng và chuyển nhượng được một số dự án
đầu tư ngoài ngành chính để thu hồi vốn; đang dồn sức hoàn tất những con tàu
đang đóng dở dang.
Một “Vinashin mới” đang được cố gắn xây dựng. “Với một Vinashin mới
tập trung vào ngành nghề chính, sẽ đủ sức vượt qua khó khăn hiện nay. Lộ trình
phát triển cho một Vinashin mới được xác định : Đến 2012 hết lỗ, 2014 có lãi”.
8
Có thể một “Vinashin mới” sẽ sớm xuất hiện trong tương lai, song những
bài học về công tác quản trị doanh nghiệp từ vụ việc vỡ nỡ của Vinashin năm 2010
chắc chắn sẽ luôn còn nguyên giá trị. Qua đó có thể thấy vấn đề Quản trị đối với
mọi doanh nghiệp là vô cùng bức thiết, nó chính là nhân tố quyết định đến sự thành
7
Phó thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng
8
Phó thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng
18
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2
bại của doanh nghiệp. Để thành công, nhất định công tác Quản trị phải luôn được
Quan tâm, coi trọng.

19
NHỮNG BÀI HỌC VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP TỪ VỤ VIỆC VỠ NỢ CỦA VINASHIN NĂM 2010 Nhóm 2