Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐĂC LĂC
 
TÁC GIẢ: NGUYỄN THỊ HUỆ

TÊN SÁNG KIẾN:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC
CHO TẺ 4 TUỔI
Đắc Lắc năm 2012

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KRÔNG NĂNG
1
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ

TÊN SÁNG KIẾN:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC
CHO TRẺ 4 TUỔI
Tác giả : Nguyễn Thị Huệ
Đơn vị : Trường TH Kim Đồng
Krông năng năm 2012
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1 Lý do chon đề tài.
“ Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người”
2
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
V.I.Lênin
Ngôn ngữ là công cụ của tư duy, là chìa khóa để nhận thức, để chiếm lĩnh

I.2 Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu.
Nghiên cứu lý luận và phương pháp triển ngôn ngữ về các yếu tố ảnh
hưởng đến sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 4 tuổi tại lớp học
tôi đang chủ nhiệm. Để nhằm tìm ra một số biện pháp, giải pháp khắc phục vấn
đề nêu trên và để phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ.
I.3 Đối tượng nghiên cứu.
Căn cứ vào yêu cầu của đề tài tôi chọn đối tượng nghiên cứu là trẻ mẫu
giáo lớp chồi 3 ( trẻ 4 tuổi) thuộc điểm trường thôn Tam Phong thuộc đơn vị
trường TH Kim Đồng.
I.4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu.
Trọng phạm vi khả năng và trách nhiệm của mình tôi nghiên cứu những
nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển ngôn ngữ cua trẻ 4 tuổi, và áp dụng bài
viết này vào thực tế giảng dạy trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu
giáo nhỡ.
I.5 Phương pháp nghiên cứu.
- Nghiên cứu lý luận : Các loại sách về phát triển ngôn ngữ, chương trình
chăm sóc giáo dục trẻ 4 tuổi.
- Quan sát: Quan sát thực tế việc sử dụng ngôn ngữ của trẻ trước và sau
khi được áp dụng các bài tập của cô đề ra.
- Thực nghiệm khoa học: Áp dụng các giải pháp để xác định mức độ tiến
bộ về kỹ năng sử dụng ngôn ngữ của trẻ.
II.NỘI DỤNG
2.1 Cơ sở lí luận.
4
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ được hình thành và phát triển mạnh nhất
trong lứa tuổi mầm non. Sự phát triển đó luôn nằm trong mỗi quan hệ chặt chẽ
với sự phát triển tâm lý trẻ.
Theo các nhà tâm sinh lý học sự phát triển của não và hoạt động của cơ
quan phát âm có mỗi quan hệ tương hố chặt chẽ. Sự chậm trễ trong việc phát

Được sự quan tâm giúp đỡ của tổ chuyên môn luôn nhiệt tình thăm lớp dự
giờ góp ý rút kinh nghiệm cho giờ dạy và đánh giá cho những biện pháp của tôi
đưa ra trong đề tài.
Khó khăn:
Cơ sở vật chất con nghèo nàn ( lớp học là lớp gỗ đã xuống cấp và sinh
hoạt chung với hội trường thôn, buôn) nên chưa đáp ứng được việc học hai buổi
trên ngày điều đó ảnh hưởng đến chất lượng tổ chức các trò chơi, hoạt động
chung có mục đích học tập của trẻ.
Trình độ nhận thức của trẻ không đồng đều, 90% trẻ đến lớp lần đầu nên
việc ổn đinh nề nếp và áp dụng một số biện pháp con gặp rất nhiều khó khăn.
80% khẳ năng chú ý, ghi nhớ không ổn định nên chưa nắm bắt được khối
lượng bài học, trật tự các từ trong câu cho nên trẻ bỏ bớt từ khi nói.
Đa phần trẻ trong lớp pháp âm sai do ảnh hưởng của ngôn ngữ của gia
đình và những người xung quanh
90% trẻ là người dân tộc thiểu số tày – nùng:
Bảng thông kê số liệu học sinh lớp chồi 3
Tổng số Nũ Nam Chính sách Dân tộc
4
tuổi
3 tuổi kinh Dân
tộc
kinh Dân
tộc
h.nghèo Kh.tật Kinh Tày
nùng
26 04 2 9 5 14 04 01 7 23
30 11 19 05
6
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
Phần lớn phụ huynh bận công việc nên không thường xuyên quan tâm đến trẻ.

-Cơ sở vật chất nghèo nàn, lớp học chật chội xuống cấp.
-Tổ mẫu giáo chưa được tách ra khỏi trừng tiểu học.
-Trẻ trong lớp chủ yếu là trẻ dân tộc thiểu số
-Trình độ văn hóa của phục huynh còn thấp chưa nhận thức được tầm quan trọng
của vấn đề
-Tuyên truyền giữa nhà trường và phụ huynh về việc nuôi dạy chăm sóc trẻ con
rất kém.
II.3 Giải pháp và biện pháp.
a. Mục tiêu giải pháp biện pháp:
Nhằm tìm ra các phương pháp và cách thức tổ chức các hoạt động nhận
thức, vui chơi để giúp giáo viên có những định hướng phù hợp trọng công tác
chắm sóc giáo dục trẻ. Sau khi vận dụng sẽ góp đắc lực cho việc phát triển ngôn
ngữ mạch lạc cho trẻ 4 tuổi tại lớp học.
b. Nội dung và cách thức thực hiện các giải pháp, biện pháp.
Bảng thống kê số liệu thực trạng đầu năm trẻ lớp chồi 3: Tổng số : 30 trẻ
Néi dung
SLtrẻ Tỷ lệ %
Trẻ hứng thú với các hoạt động vui chơi, học tập do cô tổ
20 66.66
8
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
chức.
Trẻ mạnh dạn tự nhiên trong các hoạt động.
2 6.66
Trẻ chủ động trong giao tiếp Tiếng việt với cô giáo vả bạn
bè.
20 66.66
Trẻ hiểu câu hỏi của cô giáo và biết cách phát âm chuẩn,
diễn đạt câu đúng ngữ pháp .
10 33.33

ngoài trời) mọi lúc mọi nơi khi có thể giao tiếp trò chuyện với trẻ. Với hình
thức là cô đọc mẫu trẻ đọc theo. Ngoài việc thực hiện trên lớp tôi sẽ phô tô kế
hoạch phát triển vốn từ cho mỗi phụ huynh và kèm theo hướng dẫn thực hiện để
khi về nhà bố mẹ trẻ có thể cung cấp thêm cho trẻ khi có thời gian rảnh rỗi.
2. Phát triển ngôn ngữ mạch lạc thông qua các trò chơi.
Ngôn ngữ của trẻ có quan hệ mật thiết với các hoạt động cua trẻ. Không
thể phát triển ngôn ngữ cho trẻ nếu tách rời trẻ khỏi các hoạt động. Hoạt chủ
đạo của trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 4 tuổi nói riêng là hoạt động vui chơi.
Chính vì thế mà tôi chọn tổ chức trò chơi là cách phát triển vốn từ, khả năng vận
dụng vốn từ vào việc luyện câu cho trẻ trong nội dung nay được tổ chức thường
xuyên trong lớp học của tôi. Như trò chơi dân gian, trò chơi học tập, trò chơi
sáng tạo…
VD: Trò chơi học tập: Trò chơi này sẽ giúp trẻ hiểu rõ vốn từ, phát triển kỹ năng
giao tiếp, chúng ta có thể tổ chức riêng biệt.
VD Trò chơi học tập : chiếc túi kỳ lạ, hoặc cánh cửa thần kỳ.
Cách thức thực hiện như sau: Tôi sẽ tận dung khoảng thời gian trong giờ đón và
và trả trẻ để tổ chức trò chơi.
Cách tổ chức trò chơi:
+Chuẩn bị : Một chiếc túi hay một chiếc hộp, và các loại đồ chơi xoong, chảo,
bát, thìa…. Các loại rau củ quả…. Các con vật nuôi gà, cho, mèo… ( mỗi chủ đề
giáo dục thì chọn các loại đồ chơi tương ứng VD: chủ điểm phương tiện giao
thông thì chúng ta chọn nhóm đồ chơi bỏ vào trong chiếc túi kỳ lạ là: xe máy, ô
tô, máy bay…
+ Cách chơi: Cho đồ chơi ( có thể là vật thật như: rau củ quả… ) vào trong chiếc
túi ( không cho trẻ nhìn thấy) sau đó gọi trẻ lên và yêu trẻ thò tay và túi kỳ lạ
10
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
dùng cảm giác của bàn tay xờ mó và kết hợp dùng lời nói miêu tả lại món đồ mà
mình nắm được và phải đoán được tên của đồ vật trong túi kết hợp đem ra cho cô
giáo cùng các bạn trọng lớp kiểm tra kết quả.

giúp trẻ hiểu được nghĩa của từ có tính trừu tượng.
VD : dũng cảm ( truyện cáo, thỏ, gà trống) hay “hiếu thảo” trong truyện Tich
chu.
Dạy trẻ kể chuyện theo tranh sẽ giúp trẻ phát triển được ngôn ngữ mạch
lạc rèn khả năng diễn đạt câu. Với hình thức này tôi sẽ tổ chức thực hiện như
sau:
VD: Truyện: Tích chu
Hoạt động 1: cho trẻ làm quen với câu truyện bằng cách cô sẽ kể cho trẻ nghe 2-
3 kết hợp với tranh minh họa.
Hoạt động 2: Giúp trẻ nhớ, hiểu nội dung câu truyện tôi sẽ đặt ra một hệ thống
câu hỏi lôgic theo diễn biến của câu truyện, và giải thích các từ khó. Như “ hóa
thành chim, gian nan, ” nhằm giúp trẻ nhớ trình tự câu truyện:
Hệ thống câu hỏi:
Truyện có tên là gi?
Trong truyện có những nhân vật nào?
Tích chu sống với ai?
Bà đối sử với tích chu thế nao?
Lớn lên tích chu thế nao?
Một hôm bà bị làm sao?
Bà gọi tích chu như thế nao?
Bà đã hóa thành con gì?
Tích chu qọi bà như thế nao?
12
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
Ai đã xuất hiện để giúp tích chu?
Câu chuyện kết thúc thế nao?
Qua việc trả lời câu hỏi trẻ đã rèn được khả năng diễn đạt của mình. Nôị
dung này tôi sẽ ôn luyện ở mọi nơi mọi lúc để trẻ có thể nhớ cốt truyện.
Hoạt động 3: Cho trẻ kể chuyện theo tranh: yêu cầu trẻ quan sát tranh minh họa
truyện và kể lại nội dung câu truyện bằng ngôn ngữ của chính mình, như vậy trẻ

a. Đọc cho trẻ nghe.
Theo các nhà khoa học nghiên cứu thì đọc cho trẻ nghe ngay từ những
phút giây đầu đời của trẻ là một trong những cách tốt nhất mỗi chúng ta có thể
làm. Với trẻ mẫu giáo nhỡ thông qua việc dành thời gian đọc cho trẻ, sẽ giúp trẻ
nhận biết những điều kỳ diệu mà ngôn ngữ đem lại và sự thích thú của trẻ đối với
những điều kỳ diệu đó sẽ biến trẻ thành người ham học. VD đọc truyện, thơ cho
trẻ nghe. Không chỉ thế, trẻ cũng sẽ học được rất nhiều về ngữ pháp và ngôn ngữ.
Trong những quyển sách thiếu nhi, từ ngữ luôn được đi kèm với giai điệu và hình
ảnh sinh động, vì thế trẻ sẽ dễ dàng lạc trong sự tuyệt vời của ngôn ngữ.
Việc đọc cho trẻ nghe càng sớm càng tốt và chính điều đó đang đặt nền
móng cho một ngày mai dễ dàng hơn cho trẻ. Với tác dụng đó thì bản thân tôi
luôn cố gắng tận dụng mọi thời gian mọi lúc, mọi nơi để đọc cho trẻ nghe trong
hoạt động chung có mục đích học tập như: hoạt động lam quen tác phẩm văn
học, ngoài ra tôi tận dụng giờ ra chơi, lúc đón trẻ, hoạt động ngoài trời để đọc thơ
và kể truyện cho trẻ nghe…
b. Dạy trẻ mô tả.
14
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
Chỉ đơn giản bằng việc mô tả cho trẻ những gì trẻ đang làm, đang nghe và
đang nhìn thấy, chúng ta sẽ giúp trẻ rất nhiều trong việc phát triển khả năng nói.
Hãy tập cho trẻ biết mô tả hình ảnh bằng lời nói và bé sẽ sớm tìm cách làm điều
tương tự. Đối với trẻ mẫu giáo yêu cầu trẻ hãy miêu tả những thứ xung quanh
ngôi nhà, lớp của bé. Giáo viên cần viết ra tên của mỗi đồ vật và gắn lên đồ vật
đó ở trong lớp học để khi trẻ đi qua chúng, trẻ sẽ nhận ra và ghi nhớ từ đó. Ví dụ,
viết chữ “ca chép” lên 1 mẩu giấy và gắn vào tranh “con cá” trẻ trong lớp học.
c. Ca hát.
Ca hát luôn hấp dẫn trẻ thơ. Vì vậy giáo viên phải dành cho bé nhiều cơ
hội để hát và nghe hát. Thường thì phần lớn vốn từ của trẻ tới từ những lời lặp đi
lặp lại hay những cụm từ trong bài hát. Khi trẻ nghe thấy một bài hát, thì bài hát
đó sẽ nổi bật lên so với các hiện tượng ngôn ngữ khác và gây nên những ấn

và ngoài giờ đón trả trẻ để trao đổi với phụ huynh.
2.4 Kết quả khảo nghiệm và giá trị khoa học:
Qua quá trình thực hiện bền bỉ, liên tục, trẻ lớp tôi đã có những chuyển
biến rõ rệt,đa phần trẻ trong lớp đã có vốn từ khá, các cháu nói năng mạch lạc,
rõ ràng, mạnh dạn tự tin trong giao tiếp có tiến bộ về mọi mặt so với đầu năm trẻ
đi học.
Bảng thống kê số liệu cuối năm trẻ lớp chồi 3: Tổng số : 30 trẻ
Néi dung
SLtrẻ Tỷ lệ %
Đầu
năm
Cuối
năm
Đầu
năm
Cuối
năm
Trẻ hứng thú với các hoạt động vui chơi, học tập do
cô tổ chức.
20 28 66.66 93.3
Trẻ mạnh dạn tự nhiên trong các hoạt động.
2 12 6.66 40
16
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
Trẻ chủ động trong giao tiếp Tiếng việt với cô giáo
và bạn bè.
20 30 66.66 100
Trẻ hiểu câu hỏi của cô giáo và biết cách phát âm
chuẩn, diễn đạt câu đúng ngữ pháp .
10 20 0 66.66

đổi, học hỏi kinh nghiệm.
- Đầu tư kinh phí mua một số trang thiết bị phục vụ hoạt động âm nhạc như:
Đàn organ, dụng cụ gõ đệm, trang phục biểu diễn .v.v tranh truyện, tranh ảnh
phong phú
- Cung cấp các tiến bộ khoa học kỹ thuật như: Học tập qua băng hình, máy
chiếu đĩa ghi hình để cung cấp thêm tư liệu cho giáo viên.
Eatam, ngày 20 tháng 02 năm 2012
Người viết
Nguyễn Thị Huệ
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÁT NGÔN NGỮ CHO
TRẺ MẦM NON.
2. CHƯƠNG TRÌNH CHĂM SÓC GIÁO DỤC TRẺ MẪU
GIÁO 3 ĐỘ TUỔI.
3. TUYỂN TẬP TRÒ CHƠI BÀI HÁT 3 ĐỘ TUỔI
18
Trường TH Kim Đồng GV Nguyễn Thị Huệ
4. GIÁO TRÌNH : SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ TRẺ EM LỨA
TUỔI MẦM NON.
5. WWW.MAMNON.EDU
6.
MỤC LỤC
I. PHẦN MỞ ĐẦU 1
I.1 Lý do chon đề tài…………………………………………….…………….1
I.2 Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu……………………………………………….2
I.3 Đối tượng nghiên cứu…………………………………………………………2
I.4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu…………………………………………… 2
I.5 Phương pháp nghiên cứu………………………………………………… ….2
II.NỘI DỤNG……………………………………………………………. .3
II.1 Cơ sở lí luận………………………………………………………………. 3