Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
MỤC LỤC.
PHẦN I: Đặt vấn đề
I. Lý do chọn đề tài Trang 2
II. Giới hạn nghiên cứu Trang 3
III. Mục đích nghiên cứu Trang 4

PHẦN II: Giải quyết vấn đề
I. Cở sở lí luận Trang 5
II. Thực trạng của vấn đề Trang 5
III. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề. Trang 6
PHẦN III: Kết luận Trang 18
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 1
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
PHẦN I – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài.
Dân tộc ta có truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo. Cha ông đã để lại
cho thế hệ sau nhiều tư tưởng giáo dục với cốt lõi là “Lấy việc học làm gốc” nó
ngang tầm và tương ứng với tư tưởng giáo dục hiện đại là “Học để nên người”.
Trong chương trình giáo dục phổ thông thì một trong những bộ môn có vai
trò quyết định hình thành nên nhân cách của một con người là Văn học.
Mac Xim Gorki đã nói: “ Văn học là nhân học”. Vâng! Văn học là học về
con người được hiểu ở một phạm vi nào đó về nhân cách.
Trong xã hội ngày nay, khi con người chúng ta đang bị cuốn theo guồng
máy công nghiệp, vật chất và thực dụng thì cái được gọi là cảm nhận, cảm xúc
không còn được xem là quan trọng nữa. Chúng ta không lấy làm lạ khi một thanh
niên Việt nam với câu trả lời “Chán lắm!”, “Khó hiểu lắm!” khi được hỏi “Bạn có
thích học môn Văn không?”. Đó là chưa nói đến học sinh, đối tượng gần gũi nhất
với môn học thì trả lời một cách tự nhiên: “ Em không thích!” khi được hỏi câu
hỏi trên.

- Do thời gian và điều kiện tôi chỉ xoay quanh phương pháp để tạo ra hứng
thú học môn văn. Từ đó tăng khả năng cảm thụ văn chương của học sinh nên còn
nhiều vấn đề cần nói liên quan đến kiến thức chưa được đề cập đến.
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 3
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
III. Mục đích nghiên cứu.
Việc dạy và học kích thích sức mạnh nội tâm đến chừng mực nào đó thì nó
sẽ có sức lôi cuốn, hấp dẫn tới chừng mực ấy. Ngược lại, tất cả những gì lôi cuốn
làm ta say mê cũng đều kích thích các sức mạnh nội tâm của chúng ta. Mà kích
thích sức mạnh nội tâm chính là phát huy mọi năng lực của người học. Hứng thú
dẫn đến hiểu biết, đây được xem là một quy luật của sự nhận thức. Nhiều nhà bác
học quan niệm hứng thú là sự say mê hiểu biết và nhận thức. Nhưng hứng thú nhất
định sẽ động chạm tới tình cảm và sự xúc động của chúng ta nữa.
Hứng thú và yêu thích là các hiện tượng giống nhau về bản chất. Đôi khi
người ta có thể thay thế hai từ đó. Cái gì không làm cho ta xúc động, không đụng
chạm đến tình cảm của chúng ta thì không gây được hứng thú. Khi phát triển hứng
thú, chúng ta đồng thời phát triển cả tình cảm nữa; đôi khi ý chí cũng có thể được
nói như vậy.
Vì vậy tôi cho rằng hứng thú trong một giờ học nói chung và giờ văn nói
riêng là rất quan trọng, để học sinh hiểu kiến thức và cảm thụ cái hay của văn
chương.
Khi đặt ra vấn đề làm thế nào để tạo ra hứng thú cho học sinh yêu thích
môn văn hơn thì tôi muốn các đồng nghiệp chia sẻ cùng tôi những kinh nghiệm
giảng dạy, trao đổi, bàn luận để tìm ra được biện pháp thiết thực, khả thi nhất để
giải quyết triệt để tình trạng học sinh chỉ chú ý đến môn học tự nhiên hơn môn học
xã hội và việc bộ lộ tình cảm, cảm xúc một cách hạn chế…
Mục đích cuối cùng của bài viết này là mỗi giáo viên văn sẽ đào tạo cho đất
nước những thế hệ học sinh không chỉ thành thục về kỹ năng mà còn giàu có về
cảm xúc, có tâm hồn trong sáng, nhân ái và biết vươn tới Chân – Thiện – Mỹ

sau này ra trường dễ xin việc, có nhiều cơ hội kiếm tiền…thì thực trạng hiện nay
của văn học trong nhà trường không có gì đáng ngạc nhiên.
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 5
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
Thế nên cần phải có một giải pháp nào đó để thay đổi suy nghĩ cũng như
tạo ra được sự yêu thích thật sự ở học sinh về môn học này, đây là một câu hỏi lớn
cho mọi người, những người làm nhiệm vụ mang cảm xúc đến với các em.
III. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề.
* Để đưa ra biện pháp giải quyết vấn đề thì chúng ta cần tìm hiểu được
học sinh tích cực được thể hiện ở những biểu hiện nào? Vì học sinh tích cực sẽ
góp phần tạo hứng thú trong môn học này.
Theo tôi học sinh tích cực là học sinh phải biết:
- Bắt chước, tìm tòi, khám phá, sáng tạo.
- Chú ý học tập, hăng hái tham gia phát biểu ý kiến, ghi chép.
- Hiểu bài và có thể trình bày lại nội dung bài học.
- Hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập được giao.
- Có ý thức đọc thêm và làm thêm các bài tập khác ngoài những công
việc được thầy giao.
- Hứng thú học tập và có nhiều biểu hiện sáng tạo trong học tập.
- Biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
Để thực hiện được những cái mà học sinh cần biết trên trên thì bản thân
học sinh phải có hứng thú trong chính môn học này- môn ngữ văn.
Theo tôi để tạo ra được hứng thú thật sự cho học sinh khi tham gia môn
học Ngữ Văn thì người giáo viên phải thực hiện được một số vấn đề sau:
1. Giáo viên phải tạo được hứng thú cho học sinh ở phần đầu bài học:
Rõ ràng khi bạn bước vào lớp với thái độ vui vẻ, thân mật đối với học
sinh, việc đánh giá công bằng, khách quan, khen ngợi, động viên… đều là những
yếu tố góp phần tạo nên không khí hào hứng chung của cả lớp để chuẩn bị bước
vào bài học mới.

mức độ dễ, học sinh sẽ trả lời được- bạn khen, khuyến khích em thì chắc rằng
trong tiết học ấy em sẽ chăm phát biểu hơn. Bạn nên để ý rằng dù là câu trả lời sai
nhưng bạn đừng “chê” mà hãy dùng lời lẽ khuyến khích lần sau.
Tôi chắc điều đưa ra trên đây là đúng. Bạn hãy tự suy ngẫm về các tiết dạy
của mình: Nếu trong một tiết học chỉ nghe kiến thức bằng giọng bực tức của người
dạy thì tiết học trôi qua khá nặng nề và học sinh sẽ cảm thấy uể oải ngay.
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 7
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
* Bạn có thừa nhận với tôi rằng hứng thú của học sinh thật sự bắt đầu với
phần giới thiệu bài?
Mỗi người có một cách giới thiệu khác nhau không theo một khuôn mẫu
nào cả, miễn sao là nêu lên được vấn đề cần tìm hiểu trong tiết học và học sinh có
cảm giác muốn tìm hiểu, muốn khám phá. Cái mà ta gọi là “hứng thú”.
Ví dụ như: đối với tiết 31, 32 ở lớp 9 với đoạn trích “ Mã Giám Sinh mua
Kiều” bạn có thể trực tiếp vào bài . Còn tôi sẽ chọn cách giới thiệu của mình mà
học sinh của tôi rất thích thú và muốn tìm hiểu ngay: ( sau khi bị thằng bán tơ vu
oan, gia đình Kiều đã rơi vào cảnh “ bị vét sạch sành sanh”, trước tình cảnh đó
là người con trưởng trong gia đình Kiều phải làm sao đây? … Vâng Kiều phải “
Liều đem tấc cỏ quyết dền ba xuân” và nàng đã phải đành bóp nát trái tim mình
để nói với chàng Kim “ Dễ cho để thiếp bán mình chuộc cha” sau đó tôi sẽ luận
từ “ bán” và váo bài)
Hay đối với bài “ Ca Huế trên sông Hương” ở lớp 7 thì tôi sẽ hò hai câu ca
Huế:
“Cầu Tràng Tiền sáu vai mười hai nhịp
Thương nhau rồi xin kịp về mau,
Kẻo mai tê bóng xế qua cầu
Bạn còn thương bạn biết gửi sầu về nơi mô.”
“Chiều chiều trên bến Vân Lâu
Ai ngồi, ai câu, ai sầu, ai thảm,

mình hoặc của cộng đồng, lựa chọn vấn đề giải quyết. → Học sinh giải quyết vấn
đề, tự đánh giá chất lượng, hiệu quả, có ý kiến bổ sung của giáo viên khi kết thúc.
Cái khéo léo của người giáo viên ở đây là phải biết vận dụng mức câu hỏi phù hợp
với đối tượng học sinh của mình tránh làm cho học sinh cảm thấy chán vì câu hỏi
không phù hợp với năng lực của mình. ( Học sinh khá thì cảm thấy nhàm chán vì
câu hỏi quá dễ còn học sinh yếu - kém thì cảm thấy không hiểu rồi không muốn
hiểu và chán học môn văn. Ở đây ta có thể liên hệ với yếu tố cần bao quát các đối
tượng học sinh.)
Ví dụ như: Đối với bài “ Câu ghép” ở lớp 8- tập I, nếu bạn hỏi “ Câu đơn là câu
như thế nào?” thì đây là một câu hỏi khó đối với học sinh yếu thì bạn phải chọn
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 9
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
cách giải quyết vấn đề ở mức 2 để giúp học sinh của mình trả lời được câu hỏi.
Khi học sinh trả lời được thì học sinh sẽ có được niềm vui và hứng khởi trong suốt
giờ học đó.
Trong thực tế giảng dạy có những giáo viên đưa ra nhiều câu hỏi phức tạp trong
một tiết học! Trong trường hợp này có thể học sinh khá giỏi sẽ định hình được câu
hỏi nhưng những học sinh trung bình- yếu sẽ thấy vấn đề quá phức tạp, không
hiểu được yêu cầu của câu hỏi. các em sẽ rơi vào chán nản, bỏ mặc và “giao” cho
học sinh khá-giỏi làm việc, lâu dần trở thành thói quen lười suy nghĩ chờ bạn trả
lời và ghi lại- học sinh thụ động.
* Đối với phân môn Tiếng Việt và môn Tập Làm Văn: đa số các câu hỏi đã
có sẵn trong sách giáo khoa, giáo viên chỉ cần hỏi lại và học sinh sẽ trả lời theo sự
chuẩn bị, sự hiểu biết của mình. Tuy nhiên chúng ta cũng nên khéo léo đặt thêm
câu hỏi, tách nhỏ câu hỏi, biến đổi câu hỏi miễn sao học sinh không cảm thấy khó,
phức tạp mà còn làm rõ được kiến thức của bài để học sinh không thấy được sự
rập khuôn về kiến thức.
* Đối với phân môn Văn ( văn bản): câu hỏi đã có sẵn trong phần đọc hiểu
văn bản nhưng tôi thiết nghĩ chúng ta cũng không cần bám sát vào những câu hỏi

nội dung, ý nghĩa của văn bản qua các chi tiết nghệ thuật tiêu biểu.
Tôi nghĩ rằng nếu ai đó trong chúng ta làm được điều này thì nó sẽ trở thành một
phong cách riêng trong sự nghiệp dạy văn của mình.
4. Trong quá trình dạy học người giáo viên cần tìm tòi và khéo léo đưa ra
những trò chơi, đưa những câu chuyện, bài hát … vào trong bài dạy của mình.
Tôi nói khéo léo ở đây có nghĩa là bạn cần chọn những trò chơi phù hợp để qua
trò chơi đó học sinh của bạn nắm được, tiếp thu được kiến thức cần đạt của một
tiết học.
Chính trò chơi ấy làm cho tiết học của bạn giảm bớt cái gọi là căng thẳng, làm cho
học sinh của bạn thoải mái hơn, có hứng thú tiếp thu tri thức mà không bị ép buộc,
áp đặt.
Vì chúng ta biết rằng: Giáo dục và đào tạo được hiểu một cách đúng đắn và khoa
học hoàn toàn không có nghĩa là áp đặt một cách giả tạo từ ngoài vào cho học sinh
những tri thức, lí tưởng, tình cảm…hoàn toàn xa lạ với các em, cách biệt với đời
sống thực. Công tác giáo dục và đào tạo đúng đắn chính là khâu đem đến cho học
sinh những tri thức, phẩm chất, tình cảm… thức tỉnh trong học sinh những gì vốn
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 11
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
có trong nó, giúp cho nó phát triển và hướng dẫn sự phát triển đó theo một hướng
nhất định.
Khi nghiên cứu về hứng thú các nhà tâm lí học cho rằng, đây là thái độ đặc biệt
của cá nhân đối với đối tượng nào đó thì vừa có ý nghĩa đối với cuộc sống vừa có
khả năng mang lại khoái cảm cá nhân trong quá trình hoạt động. Nó được biểu
hiện trước hết ở sự tập trung chú ý cao độ, sự say mê hấp dẫn bởi một nội dung
hoạt động. Mặt khác, hứng thú bao giờ cũng dẫn đến đối tượng cụ thể hấp dẫn, nó
gắn liền với tình cảm con người. Trong bất cứ một công việc gì nếu có hứng thú
làm việc thì con người sẽ có cảm giác dễ chịu với hoạt động, làm nảy sinh khát
vọng hành động và hành động có sáng tạo. Ngược lại nếu hứng thú không được
thỏa mãn sẽ dẫn đến cảm xúc tiêu cực.

khi ấy học sinh sẽ nắm được, dễ nhớ và nhớ lâu kiến thức hơn.
Ví dụ như: ở tiết văn bản “ Sang thu” lớp 9 tập II, sau khi học sinh tìm hiểu được
nội dung, ý nghĩa và nghệ thuật của văn bản giáo viên cần đưa ra sơ đồ hình cây
để học sinh củng cố và nắm được kiến thức.
Sơ đồ cụ thể là:
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 13
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
Sơ đồ hình cây hệ thống nội dung, nghệ thuật bài học.
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 14
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
- Ở bài Tiếng Việt “ Danh từ” lớp 6 – tập I, sau khi giáo viên truyền đạt kiến
thức xong thì cần đưa ra một sơ đồ để học sinh hình thành kiến thức và nhớ
ngay tại lớp những ý cơ bản trong tiết học ấy.
- Ở lớp 7 học kì II có bài “ Liệt kê”, nếu bạn sử dụng sơ đồ đơn giản sau thì
học sinh của bạn có thể nắm được cơ bản kiến thức của tiết học.
Liệt kê
Cấu tạo Ý nghĩa → Giáo viên sẽ cho học sinh thuyết
Trình sơ đồ.
Không Theo cặp Tăng tiến Không
theo cặp tăng tiến
5. Một vấn đề nữa mà tôi thiết nghĩ rất cần trong một giờ dạy văn đó là
ngữ điệu:
Như tôi đã đề cặp trên đây thì ngoài ra còn có ngữ điệu của đôi bàn tay, của
cái nhìn, cái cảm nhận phù hợp với nội dung bài học thì học sinh của bạn mới cảm
thấy hứng thú hơn. Ngữ điệu sẽ làm cho tiết học trở nên sinh động hơn, làm cho
tiết học không nhàm chán, buồn tẻ, đơn điệu. Qua quá trình giảng dạy tôi rút ra
được điều ấy. Bạn thử nghĩ xem trong tiết học về vở chèo “ Quan Âm Thị Kính”
nếu người dạy không dùng ngữ điệu của giọng nói, không diễn tả hành động của

xem là một yêu cầu bắt buộc người giáo viên phải thực hiện được.
- Theo nhận định của tôi: nếu bạn thực hiện được các vấn đề mà tôi đưa ra
thì kết quả mà bạn đạt được sẽ thể hiện cụ thể qua sơ đồ sau:

Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 16
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
Cảm giác thoải mái Cảm giác tự tin. Cảm giác vừa sức Cảm giác dễ chịu

- Như thế bạn có đồng ý với tôi rằng người dạy văn được xem là một nghệ
sĩ đa tài bên cạnh một nhà bình văn, một nhà chính trị nghiêm khắc không?
Tôi cảm nhận được điều đó! Trong một tiết học giáo viên phải nghiêm
khắc với kỷ luật nhưng nếu cần bạn sẽ là một diễn viên ( hài kịch, bi kịch, múa,
bình thơ…) có lúc bạn cũng trở thành một ca sĩ không chuyên.
- Vâng! Chúng ta phải luôn học hỏi, tìm tòi và phát huy tất cả những năng
lực ấy bên cạnh cái tri thức vững vàng để giúp học sinh vươn đến cái chân - thiện
- mỹ trong cuộc sống xã hội ngày nay.
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 17
Tham
Hứng
Gia Thú
Tích Hoạt
Cực Động
Tiế
p
thu

cấp chính quyền, nhà nước và xã hội quan tâm nhiều cả về vật chất lẫn tinh thần.
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 18
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học : 2010-2011
Tài liệu tham khảo.
1. Sách giáo khoa Ngữ Văn 6- tập I.
2. Sách giáo khoa Ngữ Văn 7- tập I.
3. Sách giáo khoa Ngữ Văn 7- tập II.
4. Sách giáo khoa Ngữ Văn 8- tập I.
5. Sách giáo khoa Ngữ Văn 9- tập I.
6. Sách giáo khoa Ngữ Văn 9- tập II.
7. Triết học tâm lí về hứng thú học sinh- thông tin mạng.
8. Thực trạng môn văn trong trường trung học- thông tin mạng.
Người viết: Trần Ngọc Mai
Nguyễn Thị Hà Linh 19