SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH
TRONG GIỜ HỌC MÔN TIN HỌC 12 Ở TRƯỜNG THPT
Người thực hiện: Trần Thị Hương
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Tin học
THANH HÓA NĂM 2017
1
MỤC LỤC
NỘI DUNG
I.
MỞ ĐẦU
TRANG
2
1. Lí do chọn đề tài
2
2. Mục đích nghiên cứu
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
14
1. Kết luận
14
2. Kiến nghị
15
2
I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Xuất phát từ lý luận thực tiễn và thực tế công tác 9 năm giảng dạy bộ
môn Tin Học ở trường THPT Yên Định 2 tôi luôn đặt ra câu hỏi tại sao một
môn học có tính tư duy cao, mới mẽ, hấp dẫn vậy mà không thu hút được học
sinh tiếp thu bài và vận dụng kiến thức vào cuộc sống. Ngoài ra kiến thức cơ bản
của Tin học 12 lại là một trong những kiến thức cơ bản khi các em đặt chân vào
môi trường đại học hoặc cao đẳng. Song nguyên nhân chính có lẽ là do quan
niệm đây chỉ là môn học phụ không thi tốt nghiệp THPT, không thi Đại Học nên
đa số các em không chú ý đến cái hay và mặt tích cực trong bộ môn này. Về phía
giáo viên, mặt nào đó vẫn chưa có một phương pháp dạy học thật sự phù hợp,
chưa tạo được hứng thú cho học sinh yêu thích bộ môn này. Đó là lý do tại sao
tôi chọn đề tài “MỘT SỐ GIẢI PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH
TRONG GIỜ HỌC MÔN TIN HỌC LỚP 12 Ở TRƯỜNG THPT ”.
nhằm nâng cao chất lượng toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng nhu cầu phát triển
nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất Nước phù hợp với
thực tiễn và tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông của các nước trong khu vực và
trên thế giới”. Luật giáo dục điều 24.2 đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông
phải phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc
điểm với từng lớp học, môn học. Bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ
năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm đem lại niềm vui,
hứng thú học tập cho học sinh”.
Hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi về mặt con người khá toàn diện: Ngoài
trình độ chuyên môn đòi hỏi con người Việt Nam còn phải sử dụng thành thạo
máy vi tính, cập nhật công nghệ thông tin, nói thông thạo một số ngoại ngữ...
Hiện nay một số bộ phận thanh thiếu niên có dấu hiệu thờ ơ và thiếu nghiêm túc
trong việc học tin học, ngoại ngữ và cập nhật công nghệ thông tin dẫn đến trong
quá trình phát triển kém, trong quan hệ cộng đồng khó khăn, thiếu niềm tin
trong cuộc sống, ý chí hội nhập phát triển kém, không còn tính tự chủ dễ bị tụt
hậu so với xã hội.
Với tiến bộ nhảy vọt trong vài chục năm trở lại đây, cuộc cách mạng công
nghệ thông tin đã thâm nhập vào mọi lĩnh vực hoạt động của con người. Hiện
nay trên phạm vi toàn cầu, các công cụ của công nghệ thông tin đang dần thay
thế những công cụ truyền thống, góp phần thúc đẩy sự phát triển trên tất cả các
lĩnh vực khoa học, kinh tế, giáo dục, xã hội. Cũng giống như cuộc cách mạng
công nghiệp, cuộc cách mạng công nghệ thông tin đang dẫn đến những thay đổi
quan trọng trong cách sống và cả cách suy nghĩ của chúng ta.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.1. Kết quả khảo sát chất lượng
Từ thực tế giảng dạy tại trường THPT thuộc huyện Yên Định, trường Yên
Định 2 . Tôi có ghi lại bảng khảo sát chất lượng giữa kì I năm học 2016- 2017
như sau:
4
6
13.3
30
66.7
9
20
0
0
11C8 37
2
5.4
25
67.6
10
27
Do điều kiện cơ sở vật chất vẫn chưa hoàn thiện nhiều trường học được
trang bị chỉ có một số phòng máy với một số lượng rất hạn chế mà học sinh của
một lớp thì rất đông, hôm nào thực hành phải ghép 2 đến 3 em sử dụng một máy
nên việc thao tác trên máy là cực kỳ hạn chế. Một điều kiện khách quan khác đó
5
là đa số học sinh là con nông dân sống ở khu vực nông thôn nên việc có máy
tính tại nhà là rất ít. Mà việc được tiếp xúc với máy tính tại những nơi học tập lại
như thế nên dẫn đến về cơ bản đa số học sinh vẫn chưa thành thạo khi sử dụng
máy tính. Việc này sẽ phân cấp rõ rệt hai đối tượng học sinh, một số em gia đình
có điều kiện hơn đã trang bị được máy tính tại nhà sẽ sử dụng thành thạo và hiệu
quả hơn. Số còn lại là những học sinh thuộc diện gia đình khó khăn không có
điều kiện tiếp xúc nhiều với máy tính, khi thực hành sẽ gặp nhiều khó khăn, lúng
túng dẫn đến dễ chán nản, tự ti. Bộ phận này kỹ năng cơ bản về máy tính yếu
như thế thì việc áp dụng cho các em làm bài tập thực hành trên máy là rất chậm
và không ít khó khăn.
Trong chương trình tin học THPT, sách giáo khoa đã giới thiệu cho học
sinh 2 phần mềm Microsoft Word và Microsoft Access nằm trong bộ office của
Microsoft. Có thể nói 2 phần mềm này ít nhiều có những điểm tương đồng với
nhau, ví dụ như giao diện trong đó thanh bảng chọn, thanh công cụ…Nhưng
mặc dù đã được học về Microsoft Word, học sinh khi học Access lại vẫn không
hình dung được các thao tác cơ bản đối với phần mềm này.
2.2.4. Thái độ học tập thờ ơ, phương pháp học tập chưa tốt.
Nhiều em chưa tự giác học tập, chưa có động cơ học tập nên không chú ý
học tập. Nhiều em học các môn tự nhiên khá nhưng ngại học Tin Học. Tâm lí
chung của các em là sợ môn Tin vì nghĩ là nó rất khó. Hầu hết các em trong giờ
học thường thiếu sự tập chung không chú ý, có thái độ rất thụ động và thờ ơ
trong việc học. Trên lớp không chú ý về nhà lại không học bài cũ nên kiến thức
nắm rất hời hợt càng khó vận dụng lí thuyết để thực hành.
2.3.3. Yếu tố tâm lý, xã hội.
Học sinh khối 12 là học sinh cuối cấp, chuẩn bị đối mặt với các kì thi
THPT QG nên hầu hết học sinh chỉ coi trọng những môn trong các kì thi mà tỏ
ra xem nhẹ các môn khác. Nếu như môn Toán hay 1 số môn ngoài học trên lớp
chính khoá các em còn được học thêm và về nhà các em dành hết thời gian cho
chúng vậy thì còn thời gian nào các em dành cho Tin học.
Sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin cùng với internet, các dịch
vụ vui chơi, giải trí hấp dẫn lôi cuốn các em hơn là nhiệm vụ học tập nhất là các
môn học có tính tư duy cao như môn Tin học. Thực tế dạy học môn Tin ở trường
hiện nay cho thấy nhiều học sinh chán học, lười học và có khuynh hướng ham
chơi hơn ham học.
2.3.4. Nhiều giáo viên dạy Tin chưa có phương pháp phù hợp.
Chưa bao giờ chúng ta thấy báo chí và các phương tiện, diễn đàn trên
mạng nói nhiều về phương pháp dạy học như hiện nay. Nếu như trước đây giáo
viên thường sử dụng phương pháp dạy học truyền thống thì bây giờ phải sử
dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau trong một tiết dạy. Sự phát triển của
xã hội làm cho học sinh có nhiều điều kiện tiếp xúc với kiến thức của nhân loại
sinh động và hấp dẫn đặc biệt là mạng Internet. “Nếu như giáo viên chỉ biết bôi
đen kiến thức và dán vào học sinh thì sẽ không hiệu quả” chính vì vậy mà hiệu
quả của quá trình dạy học tương đối phụ thuộc vào phong cách, phương pháp
truyền thụ của giáo viên.
3. Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết
vấn đề
Học sinh không có hứng thú với môn học là một tồn tại khách quan, một
phần do giáo viên chưa có phương pháp dạy học phù hợp chưa quan tâm tới suy
7
nghĩ, thái độ của học sinh. Một phần là học sinh lười học, không chịu học,
không biết học để làm gì, áp dụng vào thực tế được gì?
vượt qua các kì thi mà những kiến thức này lại xem nhẹ.
Trong quá trình dạy giáo viên phải có thái độ nhẹ nhàng khi các học sinh mắc
khuyết điểm, cư xử khéo léo với các em, xử lí tốt các tình huống sư phạm.
Việc đánh giá nhận xét phải công bằng, khách quan và công tâm, công khai
kết quả trong các giờ kiểm tra và nhận xét bài làm của học sinh. Không nên
đánh giá quá thấp sẽ làm cho học sinh chán nản, nên tạo cho học sinh một niềm
tin khi học môn này.
8
Phải có kiến thức vững vàng để giải đáp thắc mắc một cách thuyết phục,
khuyến khích các em mạnh dạn hỏi bài khi chưa hiểu.
Xây dựng cho các em thói quen học tập tích cực, động viên kịp thời những
học sinh tiến bộ, cung cấp cho các em phương pháp học tập đúng đắn, khuyến
khích các em không ngừng cố gắng, tạo điều kiện để mọi học sinh trong lớp đều
có cơ hội phát biểu trong giờ học.
3.2. Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học, thực hành. Khuyến khích
học sinh tìm tòi, khám phá.
Nếu như chương trình tin học 11 với mục tiêu là dạy thuật toán cho học sinh
thông qua ngôn ngữ lập trình pascal, và phương tiện dạy học như máy chiếu,
phòng máy có vai trò hỗ trợ, khẳng định những gì đã học. Thì những phương
tiện đó lại có vai trò quyết định trong quá trình dạy và học tin học 12 đặc biệt
trong chương 2. Nếu như giáo viên không tích cực sử dụng phương tiện này thì
coi như quá trình dạy học khá thất bại vì học sinh sẽ ít hứng thú với những biểu
mẫu, tranh ảnh, hình vẽ… bằng chính việc được minh hoạ trên phần mềm
Microsoft Access.
Mục đích kĩ năng của chương trình tin học 12 là làm việc với 1 hệ quản trị cơ
sở dữ liệu cụ thể. Tuy nhiên sự phát triển của công nghệ thông tin có thể nói là
như “ vũ bão”. Cũng là 1 hệ quản trị cơ sở dữ liệu nhưng nó có nhiều phiên bản
khác nhau và bao giờ phiên bản sau cũng hoàn thiện, hiệu quả hơn phiên bản cũ.
học tập cho dù các em là học sinh giỏi hay trung bình, yếu, kém. Chúng ta đừng
quan niệm rằng học sinh chỉ là người học mà phải xem các em là 1 “đối tác”
trong các hoạt động giáo dục. Cũng như trong kinh doanh, trong giáo dục cũng
vậy người thầy phải làm thế nào để cho “đối tác” thấy được lợi ích của mình thì
sẽ thành công.
3.3. Cập nhật những kiến thức từ thực tế liên quan đến môn học
Sự phát triển của công nghệ thông tin ở hầu hết các lĩnh vực từ cấu trúc lưu
trữ dữ liệu, các phần mềm, kĩ thuật… Qua kiến thức ở chương 1 học sinh sẽ
hình dung ra dữ liệu của CSDL được lưu trữ trên máy tính của người dùng
nhằm đáp ứng nhu cầu khai thác của một hoặc nhiều người người dùng. Nhưng
hiện nay dữ liệu đó có thể không nằm ở máy tính của người dùng mà vẫn đáp
ứng nhu cầu khai thác của người dùng, vậy vấn đề này được đặt ra thì câu trả lời
này là gì?
Câu trả lời sẽ nằm ở phần liên quan đến “ Điện tử đám mây”
Khi đó giáo viên sẽ đặt ra một vấn đề cho học sinh như sau: Giả sử bạn đang
là giám đốc điều hành 1 công ty lớn, trong đó công ty này tất nhiên phải làm
việc với rất nhiều CSDL và phần mềm ứng dụng liên quan. Trong số rất nhiều
công việc mà bạn phải đảm đương có việc bạn phải đảm bảo rằng toàn bộ nhân
viên của bạn được trang bị đầy đủ cả phần cứng lẫn phần mềm để thực hiện
công việc của họ. Bạn không chỉ mua cho họ máy tính mà bạn còn phải mua bản
quyền phần mềm để thực hiện công việc. Chưa hết mỗi khi thuê một người mới
làm việc bạn lại phải mua phần mềm (nếu bản quyền phần mềm đang dùng
không cho phép thêm người dùng nữa). Công việc quá căng thẳng vậy giải quyết
bằng cách nào???
Đừng lo đã có hệ thống “ Đám mây” điển hình. Thay vì phải đến từng máy
tính cài đặt từng bộ phần mềm và khi đó kéo theo phần cứng phải đủ đảm bảo…
thì bạn chỉ cần tải 1 ứng dụng duy nhất. Ứng dụng này cho phép nhân viên đăng
nhập vào 1 ứng dụng web có chứa toàn bộ những chương trình mà người đó cần
có cho công việc của mình. Trong khi đó máy tính của 1 công ty khác cách đó
hàng nghìn km có thể chạy mọi thứ từ ứng dụng mail cho tới chương trình xử lí
giảng.
3.4. Khơi dậy niềm đam mê lập trình ứng dụng qua các CSDL đơn giản
mà học sinh tự thiết kế
Có thể nói hiện nay hầu hết các cơ quan, xí nghiệp, công ty… đều sử dụng
các phần mềm ứng dụng để phục vụ cho hoạt động, quản lí. Chính vì vậy công
việc lập trình ứng dụng khá quan trọng trong việc giải quyết những vấn đề trên.
Đôi khi thành công bắt đầu từ những điều đơn giản nhất, đó là để làm được việc
lớn thì ban đầu mình phải làm tốt những việc nhỏ. Xuyên suốt chương trình lớp
12 là học sinh được làm việc với các CSDL, vậy tại sao chúng ta không khuyến
khích học sinh tự xây dựng một số CSDL cho mình từ thực tế cuộc sống hàng
ngày của các em như trong gia đình thường cần quản lí những gì, quản lí thông
tin gì…
Trong mục 4 của bài 2 chương 1: Các bước xây dựng cơ sở dữ liệu. Sau khi
học xong bước 1 và bước 2 chúng ta có thể hướng cho học sinh thiết kế CSDL
11
đơn giản như đã nói ở trên. Khi học đến chương 2 cùng với những CSDL trong
sách giáo khoa, giáo viên có thể kết hợp thêm những CSDL mà học sinh đã tạo
từ trước để các em có cơ hội được thực hành và khám phá nhiều hơn những điều
bắt đầu từ xung quanh cuộc sống của chúng. Và đây là một số CSDL học sinh
tạo ra tuy khá đơn giản nhưng cũng có thể áp dụng cho sinh hoạt thay thế cho
những cuốn sổ ghi chép mà chúng vẫn hay thấy từ những thành viên trong gia
đình.
Ví dụ CSDL quản lí chi tiêu trong gia đình
Hay CSDL Bán hàng dùng trong một hộ gia đình buôn bán nhỏ ghi chép lại
để tiện theo dõi
Mặc dù đây cũng chỉ là những thành quả nhỏ nhưng mang lại niềm vui và hi
và duy trì trang Web cũng như các tài nguyên của trang Web. Thông thường
công việc này bao gồm trách nhiệm sao lưu trang web công ty, cập nhật tài
nguyên hoặc là xây dựng các tài nguyên mới. Các quản trị Web thường tham gia
vào việc thiết kế và phát triển trang Web. Một số quản trị Web giám sát lưu
lượng truy cập trên trang web và tìm biện pháp để khuyến khích người sử dụng
ghé thăm trang Web. Quản trị Web cũng có thể cộng tác với nhân viên marketing
để tăng lưu lượng truy cập trang Web và có thể tham gia vào việc quảng cáo trên
trang Web.....
- Một số nghành khác như: Lập trình ứng dụng, Bảo trì máy tính, …
Có rất nhiều nghành nghề liên quan đến lĩnh vực này, ngoài việc cung cấp các
nghành nghề liên quan. Giáo viên có thể cung cấp cho học sinh các cơ sở đào
tạo những nghành nghề này. Ngoài những trường đại học đào tạo công nghệ
thông tin, các khoa công nghệ thông tin trong các trường đại học, cao đẳng còn
có các cơ sở trung tâm chuyên đào tạo trong một thời gian nhất định với những
chuyên nghành mà xã hội đang cần nhân lực trong hiện nay.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường.
14
Bằng việc áp dụng các giải pháp để tạo hứng thú và niềm đam mê cho học
sinh đã trình bày trên đây, kết hợp với phương pháp dạy học mới, cùng với sự nỗ
lực của thầy và trò, chất lượng môn Tin của các lớp 12C4, 12C8 ở trường THPT
Yên Định 2 chuyển biến khả quan.
Điểm tổng kết môn Tin học năm học 2016 - 2017
Lớp
Điểm >=8
Sĩ số
30
66.7
0
0
0
0
12C8
37
9
24.3
28
74.7
0
0
0
sáng tạo, chủ động, tích cực trên mọi lĩnh vực công tác hiện nay. Vì vậy tôi
mạnh dạn mong muốn sở giáo dục đào tạo và cấp trên duy trì phong trào này,
khích lệ động viên các tập thể cá nhân có những sáng kiến hiện hữu tích cực, có
hình thức phổ biến, trao đổi về các sáng kiến hay tới đông đảo giáo viên.
Do điều kiện công tác và do năng lực của học sinh hạn chế nên tôi mới áp
dụng giải pháp này ở trường THPT Yên Định 2 học kì II năm học 2016 – 2017.
Nhưng tôi tin rằng với các giải pháp trên sẽ khắc phục được tình trạng học sinh
thờ ơ với môn học hiện đại này.
Với khả năng nghiên cứu và kinh nghiệm còn nhiều hạn chế, tôi rất mong
nhận được sự quan tâm đóng góp ý kiến của tổ chuyên môn, sự góp ý của đồng
nghiệp để phương pháp được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
16
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị
Thanh Hóa, ngày 15 tháng 5 năm 2017
Tôi xin cam đoan sáng kiến trên là do tôi
viết không sao chép của người khác
Người viết
Trần Thị Hương
17
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Copyright: Tài liệu đại học ©