PHẦN 1
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
I. Cơ sở lý luận:
1. Các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về công tác rèn luyện
kỹ năng sống cho học sinh:
- Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực” trong các trường THPT giai đoạn 2008 – 2013 nêu rõ phải rèn luyện
kỹ năng sống cho học sinh. Cụ thể là:
+ Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, sinh
hoạt.
+Rèn luyện kỹ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn
thương tích khác.
+ Xây dựng kỹ năng ứng xử văn hóa, loại bỏ bạo lực và tệ nạn xã hội trong học
đường.
+ Hình thành thói quen làm việc theo nhóm.
- Năm 2010 Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục ban hành công văn số 3408 về việc
bồi dưỡng cho giáo viên về tổ chức hoạt động giáo dục giá trị và kỹ năng sống cho
học sinh…
2. Khái niệm kỹ năng sống:
Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO): Kỹ năng sống là những kỹ năng tâm lý xã
hội và giao tiếp mà mỗi cá nhân có thể có để tương tác với những người khác một
cách hiệu quả, có giải pháp tích cực hoặc ứng phó với những vấn đề hay những thách
thức của cuộc sống hàng ngày.
Theo UNICEFF: Kỹ năng sống là tập hợp rất nhiều kỹ năng tâm lý xã hội và
giao tiếp cá nhân, giúp cho con người đưa ra những quyết định có cơ sở, giao tiếp
một cách có hiệu quả, phát triển các kỹ năng tự xử lý và quản lý bản thân, nhằm giúp
họ có một cuộc sống lành mạnh và có hiệu quả.
Từ kỹ năng sống có thể thể hiện thành công những hành động cá nhân, những
hành động đó sẽ tác động đến hành động của những người khác, hoặc làm thay đổi
môi trường xung quanh, giúp nó trở nên lành mạnh.

II. Cơ sở thực tiễn:
Thực trạng về kỹ năng sống của học sinh hiện nay nói chung và học sinh
trường THPT Mai Anh Tuấn nói riêng.
Mặc dù, hiện nay chúng ta trong thời đại Công nghệ -Thông tin và hội nhập
quốc tế, HS có những hiểu biết khá phong phú nhờ truy cập Internet, nhưng kỹ năng
sống của các em còn nhiều hạn chế:
2
- Thiếu kỹ năng sống, thiếu khả năng phân tích và khả năng nhận thức đúng –
sai các vấn đề -> Dẫn đến lúng túng, không biết cách xử lý các tình huống thường
gặp trong cuộc sống.
- Vụng về, thô thiển trong giao tiếp….
- Xuống cấp về đạo đức, dễ bị các thói hư tật xấu, các tệ nạn xã hội lôi kéo.
- Tình trạng bạo lực học đường, gian lận trong thi cử…
Theo một nghiên cứu mới được ngành giáo dục công bố, có trên 95% các em
nhận thức chưa đúng về kỹ năng sống; 77,7% chưa bao giờ được đào tạo, tập huấn về
kỹ năng sống; 76,4% trả lời rất cần được tập huấn kiến thức về kỹ năng sống. Hầu
hết các em lúng túng khi trả lời hoặc chưa biết cách xử lý các tình huống thường gặp
trong cuộc sống…
Vì vậy: Giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh có một vai trò quan
trọng trong việc phát triển toàn diện học sinh. Đó là:
- Giúp các em rèn luyện kỹ năng ứng xử thân thiện trong mọi tình huống; thói
quen và kỹ năng làm việc theo nhóm, biết cách hợp tác và giải quyết hợp lý các mâu
thuẫn, xung đột; rèn luyện các kỹ năng về hoạt động xã hội.
- Giáo dục cho học sinh rèn luyện sức khỏe, thói quen ý thức tự bảo vệ bản
thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, và các tệ nạn xã hội
- Trang bị những kỹ năng thiết yếu như ý thức về bản thân, làm chủ bản thân,
đồng cảm, tôn trọng người khác.
Đó cũng là lý do cơ bản để tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài “Giải pháp
chỉ đạo các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh trường THPT Mai Anh
Tuấn”.

những nguyên nhân quan trọng.
II. Xác định những nhóm kỹ năng cần được rèn luyện cho học sinh trong
giai đoạn hiện nay

:
Việc xác định những kỹ năng được dựa trên cơ sở:
- 4 trụ cột của việc học tập ở thế kỷ XXI (theo UNESCO): Học để biết, Học để
làm, Học để chung sống, Học để tự khẳng định bản thân.
- Đặc điểm tình hình nhà trường, xã hội, học sinh và yêu cầu cuộc sống.
=> Những kỹ năng sống cơ bản cần tập trung giáo dục, rèn luyện cho học sinh như
sau:
NHÓM 1: KỸ NĂNG TỰ NHẬN THỨC BẢN THÂN.
1. Lòng tự tôn về bản thân (tự nhận thức và đánh giá về bản thân)
2. Kỹ năng học và tự học.
3. Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả.
4. Kỹ năng điều chỉnh và quản lý cảm xúc.
5. Kỹ năng sử dụng và quản lý tài chính.
6. Kỹ năng xác lập mục tiêu cuộc đời.
NHÓM 2: KỸ NĂNG GIAO TIẾP, HOÀ NHẬP CUỘC SỐNG.
1. Kỹ năng thể hiện tự tin trước đám đông.
2. Kỹ năng thuyết trình và diễn giải ý tưởng.
3. Kỹ năng giao tiếp và ứng xử (cách giao tiếp trong môi trường học đường,
với bố mẹ, người lớn tuổi…).
4
NHÓM 3: KỸ NĂNG HỢP TÁC VÀ CHIA SẺ.
1. Kỹ năng làm việc theo nhóm (Kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức công việc).
2. Kỹ năng lắng nghe và thấu hiểu.
3. Kỹ năng phân biệt hành vi hợp lý và chưa hợp lý.
4. Kỹ năng giải quyết các xung đột trong nhóm.
5. Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm.

+ Giáo viên chủ nhiệm.
+ Giáo viên bộ môn.
- Đại diện Hội cha mẹ học sinh toàn trường.
Mục đích: Giúp đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường và các
bậc phụ huynh:
- Nhận thức sâu sắc:
+ Vai trò của kỹ năng sống đối với mọi người nói chung và thế hệ trẻ trong
thời đại mới nói riêng.
+ Tầm quan trọng và tính cấp thiết của công tác giáo dục, rèn luyện kỹ năng
sống cho học sinh trong các nhà trường THPT hiện nay.
- Xác định rõ:
+ Những kỹ năng cơ bản, cần thiết phải giáo dục, rèn luyện cho học sinh trong
nhà trường hiện nay.
+ Vai trò, nhiệm vụ của bản thân trong công tác luyện kỹ năng sống cho học
sinh đối với bộ môn, hoạt động mình phụ trách; với vai trò là cha mẹ của các em
trong gia đình.
2.2. Tổ chức tập huấn cho cán bộ kiêm nhiệm công tác đoàn, giáo viên chủ
nhiệm lớp, giáo viên phụ trách hoạt động NGLL về phương pháp rèn luyện các
nhóm kỹ năng sống (ở trên) cho học sinh.
Trên cơ sở những nhóm kỹ năng phải rèn luyện cho học sinh đã được xác định
trong Hội thảo, nhà trường phân công các tổ bộ môn đã nghiên cứu, trình bày trong
Hội thảo có nhiệm vụ tập huấn cho cán bộ kiêm nhiệm công tác đoàn, giáo viên chủ
nhiệm lớp, giáo viên phụ trách hoạt động NGLL.
2.3. Chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn xây dựng kế hoạch lồng ghép công
tác rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh thông qua các bài dạy của môn học.
Ngay từ đầu năm học, cùng với việc xây dựng kế hoạch chuyên môn cho năm
học, Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn xây dựng kế hoạch
rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc đổi mới phương pháp giảng dạy
trong từng bài giảng cụ thể.
Các kỹ năng cần rèn luyện: Kỹ năng tự giải quyết vấn đề, Kỹ năng hoạt động

- Sinh hoạt dưới cờ:
+ Cuộc thi “Âm vang Mai Anh Tuấn”: 01 lần/ tháng, số lượng học sinh tham
gia 10 em có nhiều điểm giỏi nhất trong 2 tuần đầu của tháng.
+ Cuộc thi tìm hiểu truyền thống: 01 lần/ tháng, số lượng học sinh tham gia 10
em có nhiều điểm giỏi nhất trong 2 tuần cuối của tháng.
+ Thi Aerobic.
+ Cuộc thi tuyển chọn MC, phát thanh viên giỏi trong nhà trường…
- Các trò chơi dân gian.
- Các cuộc thi: “Nét đẹp nữ sinh trường THPT Mai Anh Tuấn”, thi tìm hiểu về
truyền thống người phụ nữ Việt Nam, thi nữ công gia chánh (nấu ăn, cắm hoa…).
7
Các kỹ năng cần rèn luyện: Kỹ năng tự bảo vệ, Kỹ năng trình bày, Kỹ năng
thuyết trình thuyết phục, Kỹ năng quản lý thời gian, Kỹ năng tự điều chỉnh cảm
xúc, Kỹ năng phòng, chống tai nạn giao thông; phòng, chống thiên tai, Kỹ năng
chăm sóc bảo vệ môi trường sống, bảo vệ sức khoẻ…
2.5. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm đổi mới hình thức sinh hoạt lớp (sinh hoạt
15 phút đầu giờ, sinh hoạt cuối tuần….) rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.
Hiện nay việc thực hiện sinh hoạt lớp của giáo viên chủ nhiệm thường theo
kịch bản cũ:
- Giáo viên chủ nhiệm tổng kết hoạt động tuần qua, xem xét qua các lỗi vi
phạm của học sinh, chấn chỉnh những sai phạm, cảnh cáo những trường hợp tái phạm
của học sinh.
- Sau đó là thông báo các hoạt động trong tuần sắp tới, nhắc nhở và phân công
học sinh thực hiện theo kế hoạch.
Để các giờ sinh hoạt lớp không bị nhàm chán, học sinh được rèn luyện
những kỹ năng sống cần thiết, nhà trường đã chỉ đạo GVCN trong các giờ sinh
hoạt lớp:
Hạn chế việc kiểm điểm, giáo huấn học sinh mang tính triết lý, giáo điều.
Thay vào đó là:
- Sưu tầm những câu chuyện cuộc sống hay, phù hợp tâm sinh lý lứa tuổi. Kể,

mạnh những việc cần đạt được và học sinh phải được biết rằng mức độ yêu cầu đạt
được của mỗi học sinh khác nhau do vậy yêu cầu các em phải phấn đấu để đạt mức
cao nhất.
LẮNG NGHE:
Số lượng: từ 5 trở lên, có thể chơi trong nhóm nhỏ trước và mở rộng cho cả lớp
Luật chơi: Mỗi học sinh sẽ được phát 1 cây viết và 1 tờ giấy. Trong vòng 1
phút, các em sẽ ghi lại tất cả những tiếng động xung quanh mình. Ai ghi nhiều hơn,
người đó sẽ thắng.
Ý nghĩa: Đây là trò chơi nhằm rèn luyện kĩ năng lắng nghe, một trong những
kĩ năng quan trọng nhất để làm việc nhóm hiệu quả, phản ánh sự tôn trọng hay xây
dựng ý kiến lẫn nhau giữa các thành viên. Khi chịu lắng nghe, chắc chắn bạn sẽ có
nhiều thông tin để giải quyết vấn đề hiệu quả hơn.
TRUYỀN TIN:
Thể loại: Trò chơi cảm giác, vận động nhẹ trong phòng và ngoài trời, khoảng
08 người tham dự.
Rèn luyện: Nhận định chính xác các cử điệu từ người khác.
Giáo dục: Tương trợ nhau, phải có sự nhanh nhẹn và hiểu ý nhau trong lời nói
và hành động.
Luật chơi: Đứng thành từng đội và mỗi đội cử 01 người đến nhận bản tin, rồi
trở về đứng cách những người của đội mình 1,5m và truyền lại bản tin đó bằng cử
9
điệu mà không được nói, cũng như không được nhép miệng. Đội nào nhận được bản
tin và thực hiện theo bản tin trước là thắng.
Mục đích: Gây bầu khí sôi động để dẫn vào chiều sâu lắng sau đó.
Vật dụng: Các vật dụng của các bản tin.
Lưu ý: Không nên nói những lời khó hiểu và khó thực hiện.
3. Kết quả đạt được:
Trong Năm học 2012 -2013, sau khi triển khai công tác chỉ đạo rèn luyện kỹ
năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động: chuyên môn, công tác chủ nhiệm
lớp, hoạt động NGLL của tổ chức Đoàn…, tôi nhận thấy có những chuyển biến như

- Kết hợp hài hoà trong việc thực hiện các phong trào thi đua.
- Kết hợp chặt chẽ với lực lượng trẻ nòng cốt, các ban ngành đoàn thể, phát
huy nguồn lực hội cha mẹ học sinh nhằm hỗ trợ kinh phí đắc lực cho các hoạt động.
- Kịp thời biểu dương tập thể hoặc cá nhân giáo viên và học sinh đạt những
thành tích xuất sắc trong các phong trào hoạt động.
4.2. Đối với Đoàn trường:
- Bám sát chương trình kế hoạch của nhà trường về công tác rèn luyện kỹ năng
sống cho học sinh, đặc biệt các nhóm kỹ năng được nhà trường thống nhất cần rèn
luyện cho học sinh.
- Bám sát chủ đề năm học của nhà trường, của tổ chức Đoàn cấp trên.
- Căn cứ đặc điểm tình hình, những thuận lợi của nhà trường và của địa
phương.
=> Tổ chức nhiều sân chơi bổ ích, thường xuyên đổi mới nhiều hình thức
phong phú theo chủ đề từng tháng gắn liền với việc học tập kiến thức mới của các
em … thu hút các em tham gia, vừa học vừa chơi, tạo không khí thân thiện đoàn kết
gần gũi cho các em, xây dựng và hình thành các mối quan hệ trong học sinh từ lớp
này với lớp kia, từ cá nhân với tập thể, và ngược lại để qua các hoạt động đó thể hiện
tinh thần giáo dục kỹ năng sống cho các em .
4.3. Đối với đội ngũ giáo viên:
Để thực hiện tốt công tác rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh, trước hết bản
thân mỗi thầy, cô giáo:
- Phải là người có kỹ năng sống tốt.
- Hiểu được tâm sinh lý lứa tuổi của từng học sinh của mình.
* Đối với giáo viên bộ môn: Chịu khó tìm tòi, chuyên sâu nghiên cứu nội dung
và phương pháp, soạn giảng thiết kế giáo án làm đồ dùng dạy học, tổ chức các hoạt
động dạy học trên lớp, liên hệ thực tế vận dụng và phối hợp lồng ghép theo hướng
dạy học tích cực, lựa chọn phù hợp giữa phương pháp truyền thống và phương pháp
hiện đại lấy học sinh làm trung tâm phát huy tính tích cực.
* Đối với giáo viên chủ nhiệm: Phải năng động, luôn có sự kết hợp chặt chẽ
với Đoàn trường để xây dựng nội dung sinh hoạt lớp cho mỗi tuần, mỗi buổi sao cho

nhà thứ hai của các em và mỗi ngày đến trường mang về nhiều niềm vui trong cuộc
sống.
Qua thời gian nghiên cứu và thực hiện trên thực tế, được sự hỗ trợ của tập thể
giáo viên và học sinh trường THPT Mai Anh Tuấn, đã giúp tôi hoàn thành đề tài.
Tuy nhiên:
12
- Trong đề tài, tôi chưa thể hiện được hết những nội dung đã thực hiện trong
nhà trường trong năm học 2012 - 2013.
- Trong quá trình thực hiện vẫn không tránh khỏi những hạn chế.
Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự nhận xét, góp ý của Hội đồng khoa học
ngành để đề tài của tôi được hoàn chỉnh hơn và có thể được áp dụng trong những
trường THPT trong tỉnh có cùng đặc điểm tình hình như trường THPT Mai Anh
Tuấn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!.
13