Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN


PHạM THị THANH VÂN
Nâng cao chất lợng đội ngũ giáo viên
trờng Trung cấp nghề Thái Bình
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh tổng hợp
Ngời hớng dẫn khoa học:
ts. đỗ thị đông
Hà nội - 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanh với đề tài: “Nâng
cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung cấp nghề Thái Bình” là hoàn
toàn trung thực, hợp pháp và không sao chép.
Nếu phát hiện ra sự sao chép, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Tác giả
Phạm Thị Thanh Vân
LỜI CẢM ƠN
Trước hết, em xin gửi lời cám ơn chân thành nhất tới Tiến sỹ Đỗ Thị Đông,
người đã tận tình dìu dắt em trong suốt quá trình làm luận văn.
Tiếp theo, em xin gửi lời cám ơn sâu sắc tới tập thể giảng viên trường KTQD
đã tận tình dạy dỗ em trong thời gian theo học ở trường.
Em cũng xin gửi lời cám ơn chân tình tới lãnh đạo Trường trung cấp nghề
Thái Bình đã tạo điều kiện cho em trong quá trình công tác và theo học chuyên
ngành thạc sỹ kinh tế cũng như cung cấp thông tin để em hoàn thiện luận văn này.
Và cuối cùng, xin được gửi lời cám ơn tới gia đình, những người đã động
viên, chia sẻ cùng tôi trong suốt quá trình học tập từ trước tới nay cũng như sau này
trong cuộc sống.
Tác giả luận văn
Phạm Thị Thanh Vân
MỤC LỤC

Biểu đồ 3.4. Cơ cấu đội ngũ giáo viên theo học vị Error: Reference source not
found
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN


PHạM THị THANH VÂN
Nâng cao chất lợng đội ngũ giáo viên
trờng Trung cấp nghề Thái Bình
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh tổng hợp
Hà nội - 2013
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trường trung cấp nghề Thái Bình được thành lập từ năm 2006 với tiền thân
là một trung tâm dạy nghề thuộc sở lao động thương binh xã hội tỉnh Thái Bình, do
đó đội ngũ giáo viên trẻ, năng động nhưng kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều, uy
tín của trường còn đang trong thời kỳ tạo lập. Trong khi đó các cơ sở dạy nghề khác
có kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực đào tạo nghề, lại đã thành lập lâu năm do
đó uy tín đã được xác lập. Sau nhiều năm hoạt động tuy cũng đạt nhiều thành tích,
đội ngũ giáo viên luôn được quan tâm , tăng về số lượng hàng năm, Ban giám hiệu
Nhà trường quan tâm dùng nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng tuy nhiên vẫn
chưa đảm bảo được công tác giảng dạy theo yêu cầu của Nhà trường.
Thái Bình là một tỉnh đông dân với một số ít nghề thủ công mỹ nghệ và một
số khu công nghiệp nhỏ, còn lại ngành nghề chủ yếu là nông nghiệp. Bên cạnh đó
canh tác nông nghiệp chưa được cơ giới hóa, chủ yếu theo hình thức hộ gia đình
nên năng suất lao động chưa cao dẫn đến mức sống của người dân chưa được cải
thiện. Nhu cầu về có một nghề có thể đảm bảo cuộc sống là rất cao. Nhu cầu học
nghề thì nhiều nhưng cũng có nhiều cơ sở đào tạo nghề do đó việc cạnh tranh là
không tránh khỏi. Một trong những yếu tố để tạo nên năng lực cạnh tranh là trình độ
tay nghề của học viên sau khi ra trường. Và điều đó có sự đóng góp rất lớn của đội
ngũ giáo viên trong trường.
Một nguyên nhân cấp thiết nữa là trường trung cấp nghề Thái Bình đã được

1) Luận văn thạc sỹ:”Nâng cao năng lực đào tạo công nhân kỹ thuật của các
trường thuộc bộ xây dựng từ nay đến 2010”- Phạm Xuân Điều
2) Luận văn thạc sỹ:”Giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đào tạo nghề Việt
nam đến 2010” - Lê Nho Luyện
3) Luận văn thạc sỹ:”Nâng cao chất lượng đào tạo nghề bằng biện pháp tăng
cường sự liên kết giữa trường dạy nghề với doanh nghiệp”- Vũ Thị Phương Oanh
4) Luận văn thạc sỹ:” Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
trường trung học kinh tế kỹ thuật Bạc Liêu”- Trần Thị Thu Hà
5) Luận văn thạc sỹ:” Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại công ty TNHH một
thành viên Âu Lạc – Quảng Ninh đến năm 2015”- Nguyễn Thị Thu Thược
ii
6) Luận văn thạc sỹ:” Nâng cao chất lượng đào tạo nghề tại các cơ sở dạy nghề của
tỉnh Hải Dương đến 2015”- Nghiêm Thị Ngọc Bích
7) Luận án tiến sỹ:” Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính tỉnh Hải
Dương” - Nguyễn Kim Diện
8) Luận án tiến sỹ:” Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu
xuất khẩu lao động Việt Nam đến 2020” - Vũ Hoàng Ngân
Qua việc phân tích các công trình nghiên cứu trên tác giả khẳng định thêm
vai trò của đội ngũ giáo viên trong đào tạo nghề và chất lượng đào tạo nghề và học
hỏi được quy trình nghiên cứu tìm ra hướng đi cho đề tài của mình: xác định khung
lý thuyết về chất lượng đội ngũ giáo viên trường trung cấp nghề, xác định các chỉ
tiêu đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên trường trung cấp nghề. Sau đó phân tích
thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên trường trung cấp nghề Thái Bình từ đó xác
định hạn chế và nguyên nhân hạn chế của chất lượng đội ngũ giáo viên trường trung
cấp nghề Thái Bình. Dựa vào định hướng phát triển của Trường đề xuất một số giải
pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường trung cấp nghề Thái Bình.
2. Hệ thống cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ giáo viên trường trung cấp
nghề
Luận văn đã hệ thống các khái niệm về đào tạo nghề đưa ra các cấp độ cơ sở
đào tạo nghề từ sơ cấp nghề đến cao đẳng nghề. Tác giả cũng đưa ra chuẩn giáo

Tác giả đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên theo 3 tiêu chí: Thứ nhất là
năng lực trình độ ( bao gồm trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm dạy nghề, năng
lực phát triển nghề nghiệp và nhiên cứu khoa học) so sánh với quy định trong chuẩn
giáo viên dạy nghề. Thứ hai phẩm chất đạo đức( bao gồm phẩm chất chính trị, đạo
đức nghề nghiệp, tác phong lối sống) cũng so sánh với quy định trong chuẩn GV
dạy nghề. Thứ ba tác giả đánh giá thể chất giáo viên thông qua phân tích cơ cấu độ
tuổi, giới tính, tỷ lệ nghỉ ốm thai sản hàng năm.
Tác giả đã đánh giá thực trạng số lượng của trường trung cấp nghề hiện tại
chưa đủ đáp ứng cho nhu cầu đào tạo của Nhà trường, khiến nhiều giáo viên và cán
bộ nhân viên phải kiêm nhiệm thêm công tác giảng dạy hoặc thuê giáo viên thỉnh
iv
giảng làm ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của nhà trường. Dù tích cực bổ sung
giáo viên liên tục qua các năm tuy nhiên số lượng giáo viên hiện tại chưa đáp ứng
được 50% nhu cầu giảng dạy của Nhà trường. Bên cạnh đó so sánh với tiêu chuẩn
tỷ lệ giáo viên cơ hữu theo quy định của Bộ lao động thương binh xã hội cũng chưa
đạt yêu cầu 70% GV là GV cơ hữu.
Tác giả cũng khảo sát đánh giá cơ cấu đội ngũ giáo viên theo từng ngành
nghề đào tạo của trường Trung cấp nghề Thái Bình và nhận thấy chưa hợp lý. Nhiều
khoa như khoa công tác xã hội hay bộ môn ngoại ngữ và văn hóa chung còn thiếu
giáo viên nhiều, bên cạnh đó cơ cấu giáo viên trong từng khoa ngành cũng chưa hợp
lý. Bên cạnh đó tác giả cũng đánh giá chất lượng học viên sau đào tạo.
Tác giả cũng phân tích các biện pháp đã được trường Trung cấp nghề Thái
Bình thực hiện để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Rút ra những hạn chế và
nguyên nhân hạn chế của chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung cấp nghề
Thái Bình.
4. Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường
Trung cấp nghề Thái Bình
Thứ nhất hoàn thiện chính sách tuyển dụng: Việc tuyển dụng viên chức được
thực hiện trên cơ sở chỉ tiêu biên chế được Giám đốc Sở lao động - TBXH phê
duyệt, đảm bảo đúng cơ cấu và tiêu chuẩn; công khai nhu cầu, cách thức thi tuyển.

Một trong những nguyên nhân hạn chế cho năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên
dạy nghề là năng lực học tập của học viên. Để cải thiện thì phải tạo sự hào hứng say
mê học tập cho các học viên, và một phương pháp hiệu quả là tổ chức các kỳ thi tay
nghề hàng năm. Những học viên đạt giải cao ngoài phần thưởng vật chất còn được
giới thiệu một việc làm hấp dẫn sau khi ra trường.
Thứ năm tổ chức các lớp liên kết với doanh nghiệp theo hình thức lớp cạnh
doanh nghiệp. Để thực hiện được biện pháp này thì Nhà trường và doanh nghiệp
phải có sự liên kết chặt chẽ. Đặc biệt các doanh nghiệp phải nhận thức được rõ ràng
vai trò và trách nhiệm của mình đối với công tác đào tạo nghề. Để mở được các lớp
này thì các khoa phải kết hợp với các doanh nghiệp xây dựng khung chương trình
vi
phù hợp cho nghề và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Xác định rõ được nội dung
đào tạo, đội ngũ giáo viên giảng dạy tại Trường cũng như đội ngũ kỹ sư, công nhân
bậc cao tham gia hướng dẫn công việc cho học viên tại các xưởng của doanh
nghiệp. Các lớp này thường theo hình thức đào tạo ngắn hạn.
Thứ sáu biện pháp tạo môi trường văn hóa sư phạm lành mạnh. Đối với môi
trường sư phạm việc xây dựng lên một môi trường sư phạm lành mạnh, văn minh là
vô cùng cần thiết. Nó vừa giúp cho đội ngũ giáo viên hòa đồng hơn, hứng thú
với công việc hơn, mặt khác cũng có ý thức nâng cao phẩm chất đạo đức nghề
nghiệp hơn.
Thứ bảy cơ cấu lại đội ngũ giáo viên. Tỷ lệ đội ngũ giáo viên so với toàn thể
đội ngũ cán bộ nhân viên trong nhà trường còn thấp, bộ máy quá cồng kềnh. Xem
xét trong những cán bộ phòng khác xem ai có khả năng giảng dạy mà đang phải
kiêm nhiệm thêm công tác giảng dạy thì bố trí đến các khoa phù hợp giảng dạy. Để
việc giảng dạy của họ được hiệu quả thì các khoa phải hỗ trợ bồi dưỡng thêm về
nghiệp vụ cũng như chuyên môn để đáp ứng công tác giảng dạy tốt hơn. Đối với
khoa cơ khí hiện số giáo viên dạy lý thuyết chiếm số đông cũng phải bố trí lại cho
hợp lý. Giáo viên nào đang kiêm nhiệm dạy văn hóa có thể xem xét chuyển sang bộ
môn văn hóa số giáo viên lý thuyết còn lại có thể tạo điều kiện tham gia các lớp đào
tạo để họ có thể dạy thêm các môn thực hành đơn giản như thực hành nguội ở

ts. đỗ thị đông
Hà nội - 2013
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trường trung cấp nghề Thái Bình được thành lập từ năm 2006 với tiền thân
là một trung tâm dạy nghề thuộc sở lao động thương binh xã hội tỉnh Thái Bình, do
đó đội ngũ giáo viên trẻ, năng động nhưng kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều, uy
tín của trường còn đang trong thời kỳ tạo lập. Trong khi đó các cơ sở dạy nghề khác
có kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực đào tạo nghề, lại đã thành lập lâu năm do
đó uy tín đã được xác lập. Sau nhiều năm hoạt động tuy cũng đạt nhiều thành tích,
đội ngũ giáo viên luôn được quan tâm , tăng về số lượng hàng năm, Ban giám hiệu
Nhà trường quan tâm dùng nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng tuy nhiên vẫn
chưa đảm bảo được công tác giảng dạy theo yêu cầu của Nhà trường.
Thái Bình là một tỉnh đông dân với một số ít nghề thủ công mỹ nghệ và một
số khu công nghiệp nhỏ, còn lại ngành nghề chủ yếu là nông nghiệp. Bên cạnh đó
canh tác nông nghiệp chưa được cơ giới hóa, chủ yếu theo hình thức hộ gia đình
nên năng suất lao động chưa cao dẫn đến mức sống của người dân chưa được cải
thiện. Nhu cầu về có một nghề có thể đảm bảo cuộc sống là rất cao. Nhu cầu học
nghề thì nhiều nhưng cũng có nhiều cơ sở đào tạo nghề do đó việc cạnh tranh là
không tránh khỏi. Một trong những yếu tố để tạo nên năng lực cạnh tranh là trình độ
tay nghề của học viên sau khi ra trường. Và điều đó có sự đóng góp rất lớn của đội
ngũ giáo viên trong trường.
Một nguyên nhân cấp thiết nữa là trường trung cấp nghề Thái Bình đã được
các cấp thẩm quyền trong tỉnh phê duyệt đề án nâng cấp trường thành trường cao
đẳng dạy nghề đầu tiên trên địa bàn tỉnh. Do đó chất lượng đội ngũ giáo viên trong
trường càng phải được trú trọng và nâng cao.
Xuất phát từ những lý do trên em chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên trường Trung cấp nghề Thái Bình” để có thể nghiên cứu thực trạng
và đễ xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường
trung cấp nghề Thái Bình; từ đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà

5. Kết cấu của luận văn
Luận văn gồm 3 phần: phần mở đầu. phần nội dung, phần kết luận
Phần nội dung gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Chương 2: Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ giáo viên trường trung cấp nghề
Chương 3: Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên của trường trung cấp nghề
Thái Bình
Chương 4: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung
cấp nghề Thái Bình
3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH
NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
1.1. Các công trình nghiên cứu có liên quan
Luận văn thạc sỹ:”Nâng cao năng lực đào tạo công nhân kỹ thuật của các
trường thuộc bộ xây dựng từ nay đến 2010”,tác giả Phạm Xuân Điều, Bảo vệ
năm 2001 tại Trường đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội
- Nội dung chính
+Vai trò của các trường đào tạo công nhân kỹ thuật và sự cần thiết nâng cao
năng lực đào tạo công nhân kỹ thuật của các trường thuộc Bộ xây dựng.
+ Phân tích năng lực đào tạo công nhân kỹ thuật của các trường thuộc Bộ
xây dựng đến năm 2000.
+Những quan điểm và biện pháp nâng cao năng lực đào tạo công nhân kỹ
thuật của các trường thuộc Bộ xây dựng đến năm 2010.
- Những đóng góp của luận văn
+ Nhấn mạnh được vai trò quan trọng của việc đào tạo ra các công nhân kỹ
thuật có kỹ năng nghề và có nhận thức cơ bản về mặt chuyên môn nghề. Đặc biệt
trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa với sự đổi mới về kỹ thuật, công nghệ
và những thành tựu khoa học với nhịp độ chóng mặt, sự cạnh tranh giữa các quốc
gia có nền công nghiệp phát triển càng trở nên khốc liệt đòi hỏi đội ngũ công nhân
kỹ thuật phải đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật, vừa có tay nghề, sử dụng thành thạo

quan hệ giữa chất lượng đào tạo nghề và thị trường lao động, các yếu tố đảm bảo
chất lượng đào tạo nghề nhưng chú trọng nhất đến chương trình và đội ngũ giáo
viên. Khẳng định vai trò quan trọng của đào tạo nghề trong công cuộc phát triển
kinh tế xã hội, nhưng cũng đặt các cơ sở đào tạo nghề trong xu hướng của xã hội là
phải cạnh tranh về chất lượng đào tạo để tồn tại và phát triển dù có sự hỗ trợ rất lớn
từ Nhà nước.
+Luận văn đã phân tích đánh giá thực trạng đào tạo nghề và chất lượng đào
tạo nghề Việt Nam đến năm 2002. Luận văn khẳng định sự mất cân đối trong đào
5
tạo cao đẳng, đại học, trung học chuyên nghiệp và đào tạo nghề dẫn tới sự thiếu hụt
nghiêm trọng công nhân lành nghề và kỹ thuật viên thực hành có trình độ cao. Cũng
từ đó không đảm bảo được nguồn nhân lực cho quá trình công nghiệp hóa và hiện
đại hóa đất nước. Đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo nghề từ việc phân tích các
yếu tố như chương trình, giáo viên, cơ sở vật chất… và chỉ ra rằng chất lượng đào
tạo nghề hiện tại còn hạn chế chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động và
chất lượng đào tạo nghề không được kiểm định đánh giá cụ thể.
+ Luận văn đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo
nghề đến năm 2010: phát triển đội ngũ giáo viên; xây dựng hệ thống chương trình
đào tạo theo mô đun; hình thành phát triển hệ thống kiểm định chất lượng đào tạo
nghề; xây dựng chính sách đào tạo nghề.
- Hạn chế của luận văn
+ Đề tài quá rộng, không đi sâu phân tích cụ thể một ngành nghề nào cụ thể.
Các phân tích đều mang tính vĩ mô khó áp dụng trong thực tế từng ngành nghề hay
địa phương nào cụ thể.
+ Các giải pháp đưa ra có tính xây dựng rất cao nhưng vẫn chung chung
mang tính vĩ mô.
Luận văn thạc sỹ: "Nâng cao chất lượng đào tạo nghề bằng biện pháp tăng
cường sự liên kết giữa trường dạy nghề với doanh nghiệp”, tác giả Vũ Thị
Phương Oanh, bảo vệ năm 2008 tại Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội
- Nội dung chính

nên cả phần lý thuyết và thực hành đều tốt, tổ chức đào tạo và tuyển sinh tốt hơn, cơ
sở vật chất trang thiết bị tốt hơn, kinh phí đào tạo nhiều hơn, tạo đầu ra cho học viên
sau khi học xong tốt hơn. Tóm lại thiết lập sự liên kết giữa trường và doanh nghiệp
trong đào tạo nghề sẽ cải thiện các yếu tố đảm bảo chất lượng đào tao từ đó nâng
cao chất lượng đào tạo nghề.
+Luận văn cũng đã phân tích thực trạng liên kết giữa trường và doanh nghiệp
trong đào tạo nghề là rất yếu. Thể hiện thứ nhất trong việc liên kết trong xây dựng
mục tiêu, nội dung chương trình giáo trình đào tạo chỉ có 11% cơ sở đào tạo có sự
7
liên kết của doanh nghiệp; Thứ hai về sự liên kết về đội ngũ giáo viên, cán bộ quản
lý các cơ sở đào tạo thiếu giáo viên thực hành nhưng lại không tranh thủ được đội
ngũ kỹ sư và công nhân bậc cao tại doanh nghiệp, chỉ có 23% trong số 1000 doanh
nghiệp điều tra có tổ chức hướng dẫn thực tập sản xuất cho các học viên ở các
trường dạy nghề; Thứ ba về sự liên kết tài chính, cơ sở vật chất hầu như không có,
các trường chủ yếu dùng ngân sách của nhà nước phục vụ cho việc đào tạo; Thứ tư
về sự liên kết tuyển sinh, đánh giá tốt nghiệp và việc làm thường được thực hiện bởi
cơ sở đào tạo mà không có sự kết nối với doanh nghiệp. Bên cạnh đó tác giả cũng đi
sâu phân tích thực trạng sự liên kết sự liên kết giữa trường và doanh nghiệp tại các
trường dạy nghề thuộc dự án giáo dục kỹ thuật và dạy nghề. Tác giả đưa ra hai
nhóm nguyên nhân hạn chế sự liên kết giữa trường và doanh nghiệp: thứ nhất là
nhóm nguyên nhân vĩ mô do hoàn cảnh lịch sử phát triển đào tạo nghề, cơ chế,
chính sách, các điều kiện kinh tế - văn hóa – xã hội, quan điểm quản lý của Nhà
nước…nằm ngoài tầm kiểm soát của các trường và doanh nghiệp; Thứ hai nhóm
nguyên nhân vi mô về phía các trường thì trông chờ vào Nhà nước, thiếu linh động,
chủ động trong liên kết; còn phía doanh nghiệp không có trách nhiệm trong việc
liên kết đào tạo, chưa nhận thức được lợi ích của sự liên kết này.
+ Luận văn cũng đã đưa ra một số giải pháp cho việc liên kết giữa trường và
doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề theo các yếu tố ảnh hưởng
đến chất lượng đào tạo nghề như liên kết xây dựng chương trình khung, liên kết
nhằm tăng cường nguồn nhân – tài – vật lực cho đào tạo nghề,…

Trung học kinh tế - kỹ thuật Bạc Liêu. Xem xét những giải pháp nhà trường đã sử
dụng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực từ đó đưa ra những nhận xét đánh giá
nêu ra những hạn chế của nguồn nhân lực và nguyên nhân của những hạn chế này.
+ Luận văn đưa ra một số giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực dựa
vào phương hướng và mục tiêu phát triển của nhà trường đến năm 2015.
- Hạn chế của luận văn
Trong luận văn này tác giả chỉ tập trung chủ yếu vào nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên của trường Trung học kinh tế - kỹ thuật Bạc Liêu nên đề tài viết về
9