ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
Việt Nam là một nước có nền kinh tế nông nghiệp, lực lượng lao động tập
trung chủ yếu ở nông thôn. Có tới 70,37 % dân số sống trong khu vực nông thôn
(khoảng trên 60 triệu người, theo tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009). Cùng
với tốc độ đô thị hóa ngày càng cao thì sự khác biệt giữa thu nhập và mức sống
dân cư sống ở khu vực thành thị với khu vực nông thôn ngày càng lớn. Thậm trí
tốc độ phát triển không đồng đều cũng diễn ra giữa các khu vực ở nông thôn,
đặc biệt là khu vực miền núi. Có rất nhiều khó khăn ảnh hưởng tới quá trình
phát triển của nông thôn như: tỷ lệ nghèo đói, tỷ lệ thất nghiệp cao, ô nhiễm môi
trường nghiêm trọng, diện tích đất nông nghiệp giảm do quá trình công nghiệp
hóa, dịch vụ nông thôn kém phát triển kể cả y tế và giáo dục, đất đai nhỏ lẻ
manh mún, phương thức sản xuất kém hiệu quả… là rào cản cho quá trình
chuyên môn hóa.
Trước yêu cầu của phát triển và hội nhập, mục tiêu đẩy nhanh công
nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, đòi hỏi có nhiều chính sách đột phá và đồng
bộ nhằm giải quyết toàn bộ các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa của nông thôn.
Giải quyết tốt vấn đề nông dân, nông nghiệp và nông thôn có ý nghĩa chiến lược
đối với sự ổn định và phát triển đất nước.
Hợp đồng là xã nông nghiệp của huyện Chương Mỹ. Những năm gần đây,
xã Hợp Đồng đã có những bước phát triển tích cực kể cả về kinh tế lẫn đời sống
Page 1 of 47
văn hóa xã hội. Tuy nhiên so với Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn
mới của Chính phủ, xã còn nhiều tiêu chí chưa đạt hoặc đạt ở mức độ trung
bình. Thực tế cho thấy, thực trạng sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
còn manh mún nhỏ lẻ, không đồng bộ; sản xuất hàng hóa không tập trung, hiệu
quả thấp; kết cấu hạ tầng nông thôn còn chắp vá; tận dụng giá trị trên 1ha canh
tác và thu nhập của người dân còn thấp; tỷ lệ hộ nghèo cao; môi trường sống còn
bị ô nhiễm; Sản xuất nông nghiệp còn nhiều bất cập chưa phát huy hết tiềm năng
sẵn có… Do đó, việc xây dựng mô hình nông thôn mới (NTM), với nền sản xuất
hàng hóa mở, hướng đến thị trường và giao lưu hội nhập, xây dựng hệ thống hạ

nông thôn mới cho xã Hợp Đồng.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu thứ cấp
Page 3 of 47
Đây là phương pháp được áp dụng để tiến hành thu thập các tài liệu như:
điều kiện tự nhiên, kinh tế văn hóa xã hội, hiện trạng đất đai… đã được công bố
thông qua sách, báo, tạp chí, báo cáo của địa phương nhằm mô tả, đánh giá được
những nét cơ bản của địa phương cũng như công tác triển khai chương trình
nông thôn mới trên địa bàn nghiên cứu.
5.2. Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu sơ cấp
Nhằm thu thập tài liệu sơ cấp phục vụ cho việc đánh giá, phân tích thực
trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng nông thôn mới trên địa bàn, tôi
sử dụng phương pháp phỏng vấn nhanh cán bộ và người dân địa phương. Thông
qua việc phỏng vấn và tham vấn cán bộ, người dân nhằm bổ sung và chính xác
hóa các thông tin thu thập được.
Cuộc phỏng vấn nhanh cần tập trung vào các nội dung chủ yếu sau:
- Gặp gỡ cán bộ xã đại diện cho từng vùng để tìm hiểu tình hình chung về
nhu cầu sử dụng đất, nhu cầu hàng hóa, nhu cầu thị trường…
- Cùng cán bộ địa phương có chuyên môn, tham khảo ý kiến của một số
người dân bản địa có kinh nghiệm trong sản xuất để đánh giá tình hình triển khai
chương trình nông thôn mới tại địa phương.
5.3. Phương pháp xử lý số liệu
Các số liệu thu thập được tổng hợp và xử lý trên phần mềm Exce
l.
5.4. Phương pháp phân tích số liệu
Page 4 of 47
- Phương pháp thống kê mô tả: mô tả các chỉ số lớn nhất, nhỏ nhất, tổng
số, số bình quân, tỷ trọng….
- Phương pháp thống kê so sánh: so sánh, đối chiếu giữa các năm.
6. Kết cấu báo cáo

0
C (tháng 6 – 7), thấp
nhất 6 – 8
0
C (tháng 01 – 02). Lượng mưa trung bình năm 1700 – 1900mm.
1.1.1.5. Nguồn nước
Nguồn nước chính đáp ứng việc tưới tiêu chủ yếu dựa vào nguồn nước
sông Đáy và kênh Cửu Khê.
1.1.1.6. Tài nguyên đất
Theo số liệu thống kê đất đai năm 2011 xã Hợp Đồng có tổng diện tích tự
nhiên toàn xã là 446,15 ha, chi tiết được thể hiện ở biểu sau:
Biểu 1.1. Cơ cấu các loại đất chính của xã năm 2011
TT Chỉ tiêu Mã
Hiện trạng năm 2011
Diện tích (ha)
Cơ cấu (%)
Tổng diện tích tự nhiên
446,15 100,00
1 Đất nông nghiệp NNP
302,85 67,88
Đất trồng lúa DLH 288,44
64,65
Đất trồng cây hàng năm khác HKN
1,06 0,24
Đất nuôi trồng thủy sản NTS
4,09 2,07
Đất trồng cây lâu năm CLN
9,26 0,92
2 Đất phi nông nghiệp PNN
108,87 24,40

lớn nhất với diện tích là 98,96 ha, nguyên nhân là do xã có đường tỉnh lộ 419
chạy qua, và xã có nhiều tuyến đường trục liên thôn, liên xã và các điểm trường
học có diện tích lớn.
Page 8 of 47
+ Thứ ba là đất khu dân cư nông thôn với 34,43ha chiếm 7,72% tổng diện
tích đất tự nhiên của xã. Loại đất này có tỷ lệ diện tích thấp nhất trong 3 loại đất
của xã. Đất khu dân cư được phân bố ở 4 thôn trong xã, nhưng khá tập trung và
tương đối phù hợp với tập quán sinh sống và sản xuất của người dân.
Như vậy nhóm đất chiếm diện tích chủ yếu và quan trọng nhất trên địa
bàn xã Hợp Đồng là đất nông nghiệp phần lớn diện tích này dùng để trồng lúa
và nuôi trồng thủy sản. Như vậy cần tập trung đầu tư để nâng cao năng suất, chất
lượng của cây lúa, và thủy sản trong thời gian tới.
1.1.2. Điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội
1.1.2.1. Tăng trưởng và cơ cấu kinh tế của xã
Tốc dộ tăng trưởng kinh tế của xã năm 2011 là 15%; Tổng giá trị thu nhập
kinh tế đạt 93,881 tỷ đồng; Tổng thu ngân sách xã năm 2011:6.345 triệu đồng;
Tổng chi năm 2011: 6.040 triệu đồng; Thu nhập bình quân đầu người: 14.3 triệu
đồng/năm, chi tiết như sau:
Biểu 1.2. Tình hình kinh tế của xã Hợp Đồng năm 2011
TT Hạng mục
Giá trị
(triệu đồng)
Tỷ trọng
(%)
1 Tổng giá trị kinh tế 93.881 100
Công nghiệp, tiêu thủ công nghiệp 29.854,16 31,8
Thương mại, dịch vụ 29.103,11 31
Nông nghiệp 34.923,73 37,2
2 Tổng thu ngân sách 6.345 100
Thu trên địa bàn 2.359 37,18

1.1.2.2. Dân số, nguồn lao động và văn hóa xã hội
Năm 2012 tổng dân số toàn xã là 6.585 người với 1.710 hộ, phân chia
thành 4 thôn thôn Thái Hòa, thôn Đạo ngạn, thôn Đồng Du, thôn Đồng Lệ. Số
người trong độ tuổi lao động là 3.622 người chiếm 55% tổng dân số, với cơ cấu
lao động: 69% lao động nông nghiệp, 16,5% lao động nông nghiệp tiểu thủ
công nghiệp, 14,5% lao động dịch vụ thương mại. Tỷ lệ lao động trong nông
nghiệp còn khá lớn, mục tiêu đặt ra cho xã trong xây dựng nông thôn mới là
giảm tỷ lệ lao động trong nông nghiệp xuống dưới 25% tổng lao động.
Toàn xã hiện có 2/4 thôn (thôn Thái Hòa, thôn Đạo Ngạn) được công
nhân là làng văn hóa đạt 50%. Tỷ lệ Gia đình đăng ký xây dựng làng văn hóa
đạt 90%: tỷ lệ đạt Gia đình văn hóa 72%. Xã có 3/4 thôn xây dựng Quy ước
Làng văn hóa, được cấp có thẩm quyền phê duyệt và triển khai tới từng hộ dân
để thực hiện.
Tại xã Hợp Đồng nhìn chung cư dân đều sống hòa thuận, đoàn kết giúp
đỡ lẫn nhau. Phong tục tập quán sinh hoạt mang đậm bản sắc của vùng đồng
bằng sông Hồng.
1.1.3. Những thuận lợi và khó khăn trong phát triển kinh tế của xã
1.1.3.1. Thuận lợi
Page 11 of 47
- Hợp Đồng là xã có quy mô dân số, lao động, đất đai trung bình của
huyện Chương Mỹ. Xã có đường tỉnh lộ 419 chạy qua rất thuận lợi cho phát
triển thương mại, và dịch vụ.
- Xã có nghề tiểu thủ công nghiệp và xây dựng phát triển. (nghề may, làm
vòng trang sức…)
- Trong những năm qua Đảng bộ chính quyền và nhân dân trong xã đã nỗ
lực phấn đấu , từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn, áp
dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất, đã có chuyển biến tich cực, cơ sở hạ tầng
nông thôn bước đầu được đầu tư, đặc biệt là giao thông, thôn xóm đạt tỷ lệ rất
cao, các trường học cơ bản tốt và có 4/4 thôn có nhà văn hóa,…
- Điều kiện nhà ở, điện nước sinh hoạt của nhân dân được đảm bảo, đời

Ban chỉ đạo xây dựng NTM xã Hợp Đồng bao gồm các thành phần:
Trưởng ban là Bí thư Đảng ủy xã, phó ban là Chủ tịch UBND xã, các ủy viên là
Chủ nhiệm HTX nông nghiệp, Bí thư chi bộ thôn Thái Hòa, Bí thư chi bộ thôn
Đồng Lệ, Bí thư chi bộ thôn Đạo Ngạn, Bí thư chi bộ thôn Đồng Du.
Ban chỉ đạo Xây dựng nông thôn mới cấp xã có 5 nhiệm vụ và quyền
hạn chủ yếu sau đây:
- Là chủ đầu tư các dự án, nội dung xây dựng nông thôn mới trên địa bàn
xã. Ủy ban nhân dân Tỉnh và ủy ban nhân dân Huyện có trách nhiệm hướng
dẫn và tăng cường cán bộ chuyên môn giúp các Ban quản lý xã thực hiện
nhiệm vụ được giao.
Page 14 of 47
- Tổ chức xây dựng quy hoạch, đề án, kế hoạch tổng thể và kế hoạch đầu
tư hàng năm xây dựng NTM của xã, lấy ý kiến các cộng đồng dân cư trong toàn
xã và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Tổ chức và tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia thực hiện, giám sát các
hoạt động thực thi các dự án đầu tư trên địa bàn xã.
- Quản lý và triển khai thực hiện các dự án, nội dung bao gồm việc thực
hiện các bước từ chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư, nghiệm thu bàn giao và đưa
dự án vào khai thác, sử dụng.
- Được ký các hợp đồng kinh tế với các đơn vị có tư cách pháp nhân, cộng
đồng hoặc cá nhân cung cấp các hàng hóa, xây lắp và dịch vụ để thực hiện các
công trình, dự án đầu tư.
Page 15 of 47
Chương 2
THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG
NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN XÃ HỢP ĐỒNG
2.1. Giới thiệu chung về Chương trình xây dựng nông thôn mới của xã
2.1.1 Hiện trạng và kế hoạch hoàn thành các tiêu chí NTM của xã
Theo Quyết định số 491/2009/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng
Chính phủ, Bộ tiêu chí “nông thôn mới” bao gồm 5 nhóm. Hiện trạng và kế

7 Chợ nông thôn Chưa đạt Chưa đạt Chưa đạt Chưa đạt
8
Bưu điện
Cơ bản
đạt
Đạt Đạt Đạt
9
Nhà ở dân cư
Cơ bản
đạt
Đạt Đạt Đạt
III Kinh tế và tổ chức sản xuất
10
Thu nhập
Chưa đạt Chưa đạt Cơ bản đạt
Cơ bản
đạt
11
Tỷ lệ hộ nghèo
Chưa đạt Chưa đạt Cơ bản đạt
Cơ bản
đạt
12 Cơ cấu lao động Chưa đạt Chưa đạt Đạt Đạt
13 Hình thức tổ chức sản xuất Đạt Đạt Đạt Đạt
IV Văn hóa xã hội môi trường
14
Giáo dục
Cơ bản
đạt
Cơ bản đạt Đạt Đạt

sở vật chất), tiêu chí số 17 (môi trường), tiêu chí số 12 (cơ cấu lao động).
- 4 tiêu chí đạt ở mức thấp: tiêu chí số 1 (quy hoạch và thực hiện quy
hoạch), tiêu chí số 10 (thu nhập), tiêu chí số 7 (chợ nông thôn), tiêu chí số 11 (tỷ
lệ hộ nghèo).
Bước vào xây dựng nông thôn mới xã Hợp Đồng có nhiều thuận lợi
nhưng bên cạnh đó cũng gặp không ít khó khăn. Đảng bộ, hội đồng nhân dân, ủy
ban nhân dân, các tổ chức đoàn thể và nhân dân xã Hợp Đồng quyết tâm cố gắng
nỗ lực tranh thủ sự giúp đỡ của các cấp ngành, phấn đấu từ nay đến hết năm
2015 xây dựng xã Hợp Đồng cơ bản đạt 19/19 tiêu chí NTM.
2.1.2. Các căn cứ để phân loại các tiêu chí nông thôn mới của xã
2.1.2.1. Nhóm tiêu chí đạt tiêu chuẩn theo quy định của Nhà nước
Xã có 2 tiêu chí đã đạt theo tiêu chuẩn của nông thôn mới, đó là:
• Tiêu chí số 13 (hình thức tổ chức sản xuất):
- Xã Hợp Đồng có 01 hợp tác xã nông nghiệp, hoạt động dịch vụ nông
nghiệp và kinh doanh điện lực phục vụ dân sinh, hoạt động có hiệu quả.
- Tiêu chí đề ra là có tổ hợp tác, hoặc hợp tác xã hoạt động có hiệu quả.
Page 18 of 47
- Như vậy, so với tiêu chí nông thôn mới thì chỉ tiêu này là: Đạt.
• Tiêu chí số 19 (an ninh trật tự xã hội):
- Tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội cơ bản được giữ vững
đảm bảo tuyệt đối an toàn trong các ngày lễ, tết. Không để xảy ra các vụ khiếu
kiện vượt cấp đông người, các vụ gây rồi mất trật tự công cộng, và các vụ phá
hoại tài sản của nhà nước. Hàng năm ủy ban nhân dân có kế hoạch về công tác
đảm bảo an ninh trật tự. Đã kiềm chế và giảm các loại tội phạm và giảm tai nạn
so với năm trước. Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh trật tự tổ quốc được duy
trì thường xuyên hàng năm đều đạt danh hiệu đơn vị khá.
- Theo quy định của nhà nước, để đạt tiêu chí này là an ninh trật tự của xã
được giữ vững.
- Như vậy, so với tiêu chí nông thôn mới thì chỉ tiêu này là: Đạt.
2.1.2.2. Nhóm tiêu chí chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định của Nhà nước

Tổng diện tích tưới tiêu chủ động toàn xã; 102ha đạt 40% diện tích; phần
còn lại do trạm bơm Chi Lăng và tiêu do kênh Thập Cửu đảm nhiệm. Hệ thống
Page 20 of 47
kênh mương do xã quản lý là các tuyến kênh chính: Có 25 tuyến với tổng chiều
dài là 19,29km, trong đó đã cứng hóa kênh mương được 4,4km. Còn 14,89km
mương đất cần được kiên cố hóa. Đạt khoảng 22,8%. Tiêu chí đề ra là 85%.
Như vậy, so với tiêu chí nông thôn mới: Chưa đạt (đạt khoảng 22,8%).
• Tiêu chí số 4 (hệ thống điện):
Xã Hợp Đồng có 4 trạm biến áp với tổng công suất 860KVA, gồm:
- Trạm biến áp số 1 tại thôn Thái Hòa công suất 320KVA, phục vụ 400 hộ
và các trụ sở ủy ban nhân dân, trường học, trạm y tế.
- Trạm biến áp số 2 tại thôn Đồng Lệ công suất 180KVA, phục vụ 600 hộ,
quá tải cần nâng cấp công suất lên 360KVA và lắp đặt thêm trạm số 5 công suất
320KVA tại khu ao Đình.
- Trạm biến áp số 3 tại thôn Đạo Ngạn công suất 180KVA, phục vụ 450 hộ,
quá tải cần nâng cấp công suất lên 360KVA.
- Trạm biến áp số 4 tại thôn Đồng Du công suất 180KVA, phục vụ 260 hộ,
quá tải cần nâng cấp công suất trạm số 4 lên 360KVA.
- Tỷ lệ hộ sử dụng thường xuyên, an toàn đạt 100%.
Như vậy, so với tiêu chí nông thôn mới: Chưa đạt về lượng điện cung cấp
(đạt khoảng 85%).
• Tiêu chí số 5 (trường học) và Tiêu chí số 6 (cơ sở vật chất văn hóa)
Đây là các tiêu chí vừa là mục tiêu vừa là kết quả của quá trình phát triển
kinh tế nông thôn, xây dựng mô hình nông thôn mới. Tình hình trường học, và
cơ sở vật chất văn hóa trên địa bàn xã Hợp Đồng được thể hiện như sau:
Biểu 2.2. Tình hình cơ sở vật chất văn hóa và trường học
trên địa bàn xã Hợp Đồng
Page 21 of 47
Số Tiêu chí Nội dung tiêu chí
Chỉ tiêu

Nhìn vào biểu trên ta thấy so với chỉ tiêu NTM thì các tiêu chí 5 và 6 của
xã Hợp Đồng chưa đạt theo yêu cầu đề ra.
- Trường học: Trong xã tổng có 3 điểm trường tại khu trung tâm là: Trường
mầm non, trường tiểu học và trường trung học cơ sở. Chỉ có 1/3 trường đạt
chuẩn theo tiêu chí quy định. Trường đạt chuẩn theo quy định là trường tiểu
học. Trường mẫu giáo và trường THCS cần phải được tu sửa nâng cấp và cung
cấp thêm trang thiết bị để đạt theo yêu cầu của NTM và phục vụ cho nhu cầu
dạy và học của của thầy cô giáo và học sinh.
Page 22 of 47
- Cơ sở vật chất văn hóa: Xã có nhà văn hóa và khu thể thao cơ bản đạt
chuẩn so với yêu cầu. Phục vụ cho nhu cầu làm việc và giải trí của cán bộ trong
xã. Trong xã có 4 thôn thì 4 thôn đều có nhà văn hóa và khu thể thao, nhưng cơ
sở vật chất chưa đạt so với chuẩn quy định của bộ VH – TT – DL.
• Tiêu chí số 7 (chợ nông thôn):
- Hiện tại xã Hợp Đồng không có chợ và dân cư sống tập trung, gần với
chợ của thị trấn Chúc Sơn và xã Quảng Bị, nên xã và người dân không có nhu
cầu thành lập chợ.
- So với tiêu chí nông thôn mới là Chưa đạt nhưng Tiêu chí đề ra là đạt.
• Tiêu chí số 8 (bưu điện):
- Xã có 1 điểm bưu điện văn hóa xã, diện tích khuôn viên 156m2. Diện tích
xây dựng 80m2. Có 1 cán bộ, trình độ trung cấp phục vụ 50 thuê bao internet, 10
truyền hình cáp, 200 máy điện thoại cố định.
- So với tiêu chí nông thôn mới: Cơ bản đạt. Tiêu chí đề ra là đạt.
• Tiêu chí số 9 (nhà ở dân cư):
Hiện nay, trong xã có 1.109 nhà, trong đó:
+ Số nhà xuống cấp cần cải tạo: không
+ Nhà cấp 4: 778 nhà, chiếm 70%
+ Số nhà kiên cố: 331 nhà, chiếm 30%
Nhìn chung, những nhà mới xây của xã hầu hết theo kiểu kiến trúc hiện đại,
nhà cao tầng khép kín, mái chống nóng bằng tôn, gói. Số còn lại chủ yếu là nhà

Page 24 of 47
- Tỷ lệ lao động qua đào tạo khoảng 1.195 lao động, chiếm 33% (tiêu chí
đề ra phải trên 40% tổng số lao động).
Như vậy, so với tiêu chí nông thôn mới: Cơ bản đạt (đạt khoảng 83%).
•Tiêu chí số 15 (y tế):
- Trạm y tế xã Hợp Đồng đặt tại khu trung tâm, đạt chuẩn quốc gia năm
2007. Xã có tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế là 2.304 người đạt 35%.
Tiêu chí đề ra là 40% dân số tham gia bảo hiểm y tế.
- So với tiêu chí nông thôn mới: Chưa đạt (đạt 80%).
•Tiêu chí số 16 (văn hóa):
- Xã hiện có 2/4 thôn (thôn Thái Hòa, thôn Đạo Ngạn) được công nhân là
làng văn hóa đạt 50%. Tiêu chí đề ra là 70%. Tổng số 4/4 thôn có quy ước làng
văn hóa được cấp có thẩm quyền phê duyệt và triển khai đến từng hộ dân để
thực hiện.
- So với tiêu chí nông thôn mới: Cơ bản đạt (đạt khoảng 87%).
•Tiêu chí số 17 (môi trường):
- Hiện tại chủ yếu các hộ sử dụng nước sinh hoạt là nước giếng khoan và
nước mưa, số hộ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh theo bộ tiêu chí quốc
gia là 329 hộ, đạt 5% tổng số hộ. Tiêu chí đề ra là 90%. Xã có 1 trạm cấp nước
tập trung tại thôn Thái hòa cung cấp nước cho trụ sở ủy ban nhân dân, các
trường học, trạm y tế.
- Nghĩa trang: xã có 6 khu nghĩa trang (1 nghĩa trang liệt sĩ và 5 nghĩa trang
nhân dân) với tổng diện tích 37.459m2.
- Chất thải, nước mưa: hiện tại nước thải sinh hoạt của khu dân cư chưa
được xử lý, chủ yếu chảy ra các ao, hồ, sông, kênh gây ô nhiễm. Chất thải được
Page 25 of 47