Bài làm
Với xu thế hội nhập khu vực và quốc tế hiện nay đã đặt ra nhiều yêu cầu đối
với pháp luật đầu tư nói chung cũng như pháp luật đầu tư về các khu vực kinh tế đặc
biệt nói riêng. Trong bài viết này, nhóm em hi vọng có thể làm sáng rõ hơn nội dung
đặc điểm pháp lí của các khu kinh tế đặc biệt cũng như trình bày điểm khác biệt giữa
khu chế xuất và khu công nghiệp, khu công nghiệp và khu kinh tế.
I. Đặc điểm pháp lí của khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh
tế.
1. Khu công nghiệp:
*) Định nghĩa: Theo Điều 2 Nghị định của Chính Phủ số 29/2008/NĐ-CP thì
khu công nghiệp được hiểu là “ khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện
các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập
theo điều kiện, trình tự và thủ tục quy định của Nghị định này”. Theo đó, khu công
nghiệp theo quy định của pháp luật VN có những đặc điểm pháp lí sau:
*) Đặc điểm pháp lí:
a. Về chức năng hoạt động: Khu công nghiệp là khu vực chuyên sản xuất hàng
công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp.
b. Về không gian: Khu công nghiệp là khu vực có ranh giới địa lí xác định,
phân biệt với các vùng lãnh thổ khác và thường không có dân cư sinh sống.
c. Về thủ tục thành lập: Khu công nghiệp không phải là khu vực được thành lập
tự phát mà được thành lập theo quy định của Chính phủ, trên cơ sở quy hoạch đã
được phê duyệt.Theo đó, Nhà nước phải xây dựng quy hoạch phát triển các khu công
nghiệp, thẩm định kĩ trước khi thành lập và triển khai xây dựng. Trên cơ sở quy
hoạch đã phê duyệt, dự án đầu tư đã thẩm định, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định
thành lập khu công nghiệp tại những địa bàn cụ thể.
d. Về đầu tư cho xuất khẩu: Trong khu công nghiệp có thể có khu vực hoặc
doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu ( khu chế xuất); doanh nghệip chế
xuất và khu chế xuất có ranh giới địa lí phân biệt với các khu vực còn lại của khu
công nghiệp và áp dụng quy chế pháp lí riêng.
2. Khu chế xuất:
*) Định nghĩa: Khu chế xuất là khu công nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất

nghệ cao; nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp
công nghệ cao và đào tạo nhân lực công nghệ cao…
c) Về thành lập và tổ chức hoạt động: Khu công nghệ cao được thành lập theo
quy định của Chính phủ ( cụ thể là thủ tướng Chính phủ), có ranh giới xác định và
hoạt động theo quy chế pháp lí do Chính phủ quy định. Trên cơ sở quy hoạch tổng thể
phát triển các khu công nghiệp đã được xây dựng, Thủ tướng Chính phủ quyết định
thành lập các khu công nghệ cao, có xác định địa giới cụ thể phân biệt với các vùng
lãnh thổ khác.
4) Khu kinh tế
*) Định nghĩa:Theo khoản 3 Điều 2 Nghị định của Chính phủ số 29/2008/NĐ-
CP thì khu kinh tế là khu vực có không gian kinh tế riêng biệt với môi trường đầu tư
và kinh doanh đặc biệt thuận lợi cho các nhà đầu tư, có ranh giới địa lý xác định, được
thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục quy định của Nghị định này.
*) Đặc điểm pháp lí:
a) Về không gian thành lập: Khu kinh tế được thành lập trên cơ sở diện tích đất
tự nhiên rộng lớn, có tính đặc thù về điều kiện tự nhiên và vị trí địa lí kinh tế.
b) Về lĩnh vực đầu tư: Khu kinh tế cho phép đầu tư đa ngành, đa lĩnh vực
nhưng có mục tiêu trọng tâm, phù hợp với từng khu kinh tế; được thành lập ở mỗi địa
bàn khác nhau.
c) Về quy hoạch tổng thể: Khu kinh tế được chia làm 2 khu vực là khu thuế
quan và phi thuế quan
- Khu phi thuế quan : có ranh giới địa lí xác định, được ngăn cách bằng hàng
rào cứng với khu vực xung quanh; không có dân cư sinh sống. Các hoạt động tong
khu phi thuế quan bao gồm: sản xuất hàng xuất khẩu và hàng phục vụ tại chỗ, thương
mại hàng hoá, thương mại dịch vụ, xúc tiến thương mại và các hoạt động thương mại
khác. Nó có đặc điểm giống như khu chế xuất nhưng phạm vi hoạt động lớn hơn.
- Khu thuế quan: là khu vực còn lại của khu kinh tế, nó bao gồm các khu công
nghiệp, khu chế xuất, khu giải trí đặc biệt, khu du lịch, khu dân cư và hành chính.
Hàng hoá ra vào khu thuế quan thuộc khu kinh tế phải tuân theo pháp luật về mặt
hàng, thuế xuất nhập khẩu nhưng được áp dụng thủ tục hải quan thuận lợi. Hàng hoá

hoạch.
+ Trong khu công nghiệp không có cư dân sinh sống.
- Khu kinh tế:
+Được thành lập trên cơ sở diện tích đất tự nhiên rộng lớn, có tính đặc thù về
điều kiện tự nhiênvà vị trí điạ lí kinh tế.
+ Mặc dù ranh giới địa lí được xác định nhưng không tách biệt với khu dân cư.
Cụ thể hơn là trong khu thuế quan, còn bao gồm cả khu dân cư.
b) Về chức năng hoạt động:
- Khu công nghiệp: là khu vực chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện
các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp.Trong khu công nghiệp, không có các hoạt động
sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp và các dịch vụ phục vụ cho các loại hình sản xuất này.
- Khu kinh tế: cho phép đầu tư đa ngành, đa lĩnh vực. Do đó, khu kinh tế được
chia ra làm nhiều các khu chức năng khác nhau, trong đó có bao gồm cả khu công
nghiệp, khu du lịch, khu chế xuất.. Nói một cách khác, khu công nghiệp chỉ là một
trong những khu chức năng của khu kinh tế.