TRNG I HC M TP. H CHÍ MINH
CHNG TRÌNH ÀO TO C BIT
KHÓA LUN TT NGHIP
CHUYÊN NGÀNH K TOÁN - KIM TOÁN
QUY TRÌNH ÁNH GIÁ
RI RO KIM TOÁN VÀ XÁC LP
MC TRNG YU TI CÔNG TY
KIM TOÁN AS SVTH: TRNH HNG CÔNG
MSSV: 0854042037
Ngành: K TOÁN
GVHD: NGÔ NGC LINH
Thành ph H Chí Minh – Nm 2012
i LI CÁM N
Sut 4 nm hc tp và nghiên cu ti trng i hc M TP.HCM và
hn hai tháng thc tp ti công ty kim toán AS, em đã hc đc rt nhiu
điu b ích. Thành qu cui cùng ca em bc đi hc là Báo cáo tt
nghip này cùng vi s hng dn và giúp đ tn tình ca quý thy cô và
AS : Công ty kim toán AS
BCTC : Báo cáo tài chính
KTV : Kim toán viên
TSC : Tài sn c đnh
HTK : Hàng tn kho
SXKD : Sn xut kinh doanh
KSNB : Kim soát ni b
DN : Doanh nghip
HQT: Hi đng qun tr
HC: Hi đng c đông
NPT : N phi tr
KPT : Khon phi thu
v
MC LC
CHNG 1: GII THIU …………………………………………………… ….1
1.1 Tng quan v vn đ nghiên cu …………………………………………… … 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu và câu hi nghiên cu ………………………………………2
1.3 Phng pháp nghiên cu ……………………………………………………… 2
1.4 Phm vi và hn ch ca đ tài ………………………………………………… 2
1.5 Kt cu ca báo cáo thc tp …………………………………………………… 3
CHNG 2: C S LÝ LUN CA VIC ÁNH GIÁ RI RO KIM TOÁN
VÀ XÁC LP MC TRNG YU …………………………………… ………… 4
2.1 NHNG VN
C BN V RI RO KIM TOÁN …………………… 4
2.1.1 Khái nim …………………………………………………………….…4
3.1.1 Lch s hình thành và phát trin ……………………………………….27
3.1.2 Phng hng và nhim v hot
đng ca công ty …………… … 27
3.1.3 Mc tiêu và nguyên tc hot đng ca công ty ……………………… 28
3.1.3.1 Mc tiêu hot đng …………………………………………………….28
3.1.3.2 Nguyên tc hot đng ………………………………………………….29
3.1.4 Các dch v công ty cung cp ………………………………………….29
3.1.5 C cu t chc ca công ty ……………………………………………30
3.1.6 T chc công tác k toán ………………………………………………31
3.1.6.1 c đim chng trình kim toán …………………………………… 31
3.1.6.2 c đim h thng kim soát cht lng …………………………… 31
3.1.7
Kt qu kinh doanh ca công ty ……………………………………….32
3.2 QUY TRÌNH ÁNH GIÁ RI RO KIM TOÁN …………………………… 34
3.2.1 Tìm hiu v đc đim kinh doanh ca khách hàng ……………………34
3.2.1.1 Nhng ni dung cn tìm hiu ………………………………………….34
3.2.1.2 Phng pháp tìm hiu …………………………………………………34
3.2.2 ánh giá ri ro môi trng kim toán …………………………………36
3.2.2.1 ánh giá ri ro khi chp nhn hp đng ………………………………36
3.2.2.2 ánh giá h thng KSNB ……… ……………………………………37
3.2.3 ánh giá ri ro kim toán …………………………………………… 38
3.3 QUY TRÌNH XÁC LP MC TRNG Y
U ………………… …………… 39
3.3.1 Nguyên tc xác lp mc trng yu …………………………………….39
3.3.1.1 Yu t đnh tính ……………………………………………………… 39
3.3.1.2 Yu t đnh lng …………………………………………………… 40
3.4 VN DNG QUY TRÌNH ÁNH GIÁ RI RO KIM TOÁN VÀ XÁC LP
MC TRNG YU TI CÔNG TY KIM TOÁN AS ……….………………… 42
vii
viii DANH MC BNG
Bng 1.1 - Ma trn ri ro…………………………………………………………….11
Bng 3.1 - C cu doanh thu theo loi khách hàng……………………………… 33
Bng 3.2 - Th tc tip nhn khách hàng………………………… …………… 43
Bng 3.3 - Th tc kim toán áp dng trong vic chp nhn hp đng kim toán 46
Bng 3.4 – Phân tích nhng yu t nh hng đn tính đc lp ca KTV…….….48
Bng 3.5 - Nhng bin pháp đm bo tính đc lp ca thành viên nhóm kim
toán……………………………………………………………………………………49
Bng 3.6 - ánh giá HT KSNB c
p đ doanh nghip…………………………….53
Bng 3.7 - Bng cân đi k toán Công ty ABC……………………………… …….54
Bng 3.8 – Bng kt qu hot đng kinh doanh công ty ABC………………….… 55
Bng 3.9 - Bng tng hp phân tích h s…………………………………… ……56
Bng 3.10 – C s đánh giá mc trng yu …………………………… ……… 59
Bng 3.11 - Quy trình xác lp mc trng yu…………………… ……………… 60
Bng 3.12 – Tng hp ri ro kim toán………………………………… …… ….61
Bng 3.13 – Kho sát v la chn c s xác lp mc trng y
u…………… …… 62
Bng 3.14 - Bng kho sát v k hoch kim toán tng hp 65
ix DANH MC HÌNH Hình 1.1- S đ biu din mi quan h gia ri ro kim toán và chi phí kim toán.5
công ty kim toán v
vic s cnh trnh trong ngành s tr nên gay gt hn. Chính vì
th, các công ty kim toán va phi nâng cao cht lng hot đng kim toán va phi
đm bo gii hn v thi gian và chi phí kim toán. làm đc điu này, các kim
toán viên phi lp k hoch, chin lc kim toán chi tit, đm bo đc công vic
tin hành nhanh chóng nhng vn mang li hiu qu
cao.
Cht lng ca cuc kim toán ph thuc vào nhiu yu t nh vic tuân th chun
mc kim toán ca kim toán viên (KTV), kin thc ca KTV v khách hàng, và mc
ri ro tng th và chi tit đc đánh giá cng nh mc trng yu đc xác lp. Vì vy
đ có đc mt cuc kim toán hu hiu và hiu qu thì cn thit ph
i tip cn kim
toán da trên ri ro và xác lp mt mc trng yu hp lý. ánh giá ri ro kim toán và
xác lp mc trng yu là công vic khâu then cht mà KTV cn thc hin, làm c s
xây dng mt chin lc kim toán thích hp, xác đnh ni dung, phm vi, thi gian
và đnh hng các công vic cn thc hin. Có th nói đây là nhng công vic “linh
hn” ca m
i cuc kim toán.
i vi công ty AS, khi mà công ty đang có đnh hng m rng phm vi hot
đng thì vic này càng có ý ngha hn na. Hn th, kim toán là ngh luôn phi đi
mt vi nhiu ri ro, tìm cách gim thiu ri ro hoc tác đng không mong mun ca
ri ro. Nhng đng thi, công vic kim toán cng gp nhng ri ro ca chính nó. Do
đó, trong quá trình thc tp ti công ty AS, ng
i vit rt quan tâm đn vn đ trên và
quyt đnh thc hin đ tài “Quy trình đánh giá ri ro kim toán và xác lp mc
trng yu ti công ty kim toán AS”, sau đó phát trin thành đ tài khóa lun tt
nghip này.
Khóa lun tt nghip GVHD: Cô Ngô Ngc Linh
SVTH: Trnh Hng Công Trang 2
Trc tip tham gia nhóm kim toán, kho sát quá trình thc hin các quy trình.
1.4 Phm vi và hn ch ca đ tài:
Phm vi đ tài: ngi vit góc đ là ngi tìm hiu ch nghiên cu đn quy trình
đánh giá ri ro kim toán vá xác lp mc trng yu ti công ty kim toán AS c v mt
lý thuyt và thc tin đc th hin qua các báo cáo kim toán nm 2011 và mt s
cuc kim toán trong nm 2012.
Hn ch: đ tài ch nghiên cu mu kho sát là 4 khách hàng ch không th
nghiên cu cho các loi hình doanh nghi
p do gii hn v kinh nghim và thi gian.
Khóa lun tt nghip GVHD: Cô Ngô Ngc Linh
SVTH: Trnh Hng Công Trang 3
1.5 Kt cu ca khóa lun tt nghip:
Ni dung báo cáo thc tp gm 4 chng:
- Chng 1: Gii thiu v đ tài
- Chng 2: C s lý thuyt v Quy trình đánh giá ri ro kim toán và xác lp
mc trng yu.
- Chng 3: Hin trng Quy trình đánh giá ri ro kim toán và xác lp mc trng
yu ti công ty kim toán AS.
- Chng 4: Mt s nhn xét và kin ngh nhm hoàn thin quy trình đánh giá r
i
ro kim toán và xác lp mc trng yu ti công ty AS.
- Kt lun
ây là mt đ tài khá nhiu khía cnh nên trong quá trình vit, do hn ch v mt
kin thc chuyên môn và thi gian nên bài khóa lun khó tránh khi nhng sai phm
và thiu sót. Em kính mong nhn đc nhng ý kin nhn xét và đánh giá quý báu ca
quý thy cô cng nh quý công ty.
Em xin chân thành cám n!
mu không th tránh khi cho dù KTV kim tra toàn b BCTC.
- Yêu cu ca chun mc: ri ro kim toán cn đc gii hn trong mc chp
nhn đc (chun mc kim toán VAS 320 và IAS 320).
- Cho phép KTV đm bo đc tính hu hiu và hiu qu ca cuc kim toán:
hin nay khi lng và quy mô ca các giao dch ngày càng ln, s tin b ca
khoa hc và công ngh tác đng đn môi trng kinh doanh ca c công ty
kim toán và khách hàng, đng thi di áp lc cnh tranh ca các công ty
kim toán đòi hi KTV va phi cân đi gia li ích và chi phí, va phi đm
bo BCTC trung thc và hp lý. Vì vy, kim toán da trên đánh giá ri ro giúp
cho KTV:
+ Tit kim thi gian
Khóa lun tt nghip GVHD: Cô Ngô Ngc Linh
SVTH: Trnh Hng Công Trang 5
+ Tng cng cht lng kim toán
+ Nâng cao cht lng các dch v đi kèm.
Ngi s dng thông tin luôn mong mun ri ro kim toán mc thp, t đó đòi
hi KTV phi n lc đ có mt mc ri ro kim toán mc chp nhn đc. Nu
KTV mong mun có mt t l ri ro thp, ngha là kt lun ca KTV có đ tin cy cao,
đòi hi KTV phi thu thp lng bng chng nhiu hn và chi phí kim toán s cao
hn. Vì th, mc ri ro kim toán cao hay thp quyt đnh khi lng công vic kim
toán viên s tin hành. Vic xác đnh mc ri ro kim toán mong mun thng da
vào mc yêu cu ca ngi s dng thông tin cng nh kh nng tài chính ca khách
hàng. Thông thng mc đ ri ro kim toán mong mun là t 5% - 10%. Di đây là
đ th biu din mi quan h gia ri ro kim toán và chi phí kim toán:
Ri ro kim toán
Ri ro đt ti
Ri ro mong mun
xét trên hai góc đ
: doanh nghip và các khon mc, nghip v.
góc đ doanh nghip: ri ro tim tàng ny sinh t đc đim kinh doanh ca
doanh nghip và tim n trong môi trng kinh doanh.
góc đ khon mc, nghip v: ri ro tim tàng nm trong bn cht ca các s d
tài khon hoc bn cht ca nghip v. Nói cách khác, bn thân các khon mc,
nghip v này đã n cha trong nó nhng ri ro làm cho chúng có kh nng sai phm
cao hn nhng khon mc, nghip v khác.
Khi phân tích đánh giá ri ro tim tàng đòi hi KTV phi có mt s hiu bit sâu
sc, toàn din, đy đ v thc trng hot đng ca doanh nghip và các yu t tác đng
đn ri ro tim tàng cng nh đòi hi KTV phi có mt s xét đoán ngh nghip vi
nhng kinh nghim khá tt mi có th có đc mt kt qu chính xác.
c) Các nhân t nh hng đn ri ro tim tàng:
mc đ doanh nghip:
- Tính chính trc, kinh nghim, trình đ, nng lc ca nhà qun lý: nhà qun lý là
ngi có quyn quyt đnh phn ln chính sách hot đng kinh doanh ca
doanh nghip. Nu doanh nghip đc lãnh đo bi mt ngi yu kém v
nng lc, không liêm khit, ít kinh nghim thì BCTC d có sai phm và do đó
ri ro tim tàng s cao hn.
- Áp lc bt thng đi vi nhà qun lý: KTV cn xem xét, đánh giá liu Ban
Giám đc và K toán trng doanh nghip có b áp lc phi công b BCTC sai
s tht. Chng hn, doanh nghip thc t kinh doanh thua l liên tc, mt kh
nng thanh toán, không đc các ngân hàng truyn thng tip tc cho vay nên
d
kin phát hành trái phiu đ huy đng vn. Vi áp lc này, có kh nng dn
đn vic trình bày BCTC sai s tht v các ch tiêu doanh thu, chi phí, lãi l và
kh nng thanh toán các khon n. Hoc nu nh nm tài chính hin ti doanh
nghip không còn đc hng u đãi v thu thì có kh nng s có nhng sai
phm làm gim doanh thu và li nhun.
Ri ro kim soát luôn tn ti do nhng hn ch vn có ca h thng kim soát ni
b:
- Phm vi ca KSNB b gii hn bi vn đ chi phí. Bi vì các nhà qun lý luôn
đòi hi chi phí cho cuc kim tra phi hiu qu, ngha là phi ít hn tn tht do
sai phm và gian ln gây ra.
- Hu ht các bin pháp kim tra đu tp trung vào các sai phm thông thng
hoc có th d kin đc, vì th khó phát hin đc sai phm đt xut hay bt
thng.
Khóa lun tt nghip GVHD: Cô Ngô Ngc Linh
SVTH: Trnh Hng Công Trang 8
- Sai phm ca nhân viên xy ra do s thiu thn trng, xao nhãng, sai lm trong
xét đoán hoc hiu sai các hng dn ca cp trên.
- Vic điu hành và kim tra có th b vô hiu hóa do có s thông đng vi bên
ngoài hoc gia các nhân viên trong đn v.
- Các th tc kim soát có th không còn phù hp vì điu ki
n thc t đã thay đi.
Tóm li, h thng KSNB hu hiu s hn ch bt nhng sai sót và gian ln nhng
không th loi tr hoàn toàn các sai phm có th xy ra. KTV ch có th da vào
KSNB ca đn v đ gim bt mt phn công vic kim tra ca mình nhng không th
da hoàn toàn vào h thng này. Chính vì vy, KTV vn phi tin hành các th
nghim c bn ngay c khi h thng KSNB ca đn v là rt hu hiu.
b) Trách nhim ca KTV:
KTV không tác đng hay kim soát đc ri ro kim soát, KTV ch có th đánh giá
h thng KSNB ca đn v là mnh hay yu sau khi tìm hiu và đánh giá mc ri ro
kim soát thp, trung bình hay cao.
KTV có th đánh giá ri ro kim soát là cao trong nhng trng hp:
- H thng KSNB không đy đ và hot đng không hu hiu.
- KTV không có đc đy đ c s đ đánh giá s thích hp, đy đ và hu hiu
tc kim soát c bn đc đ ra trong doanh nghip nh: phê duyt và y quyn,
phân công phân nhim, bt kiêm nhim và hot đng ca b phn KSNB trong
đn v.
2.1.2.3 Ri ro phát hin (DR)
a) Khái nim
Theo Chun mc kim toán Vit Nam s
400 thì “Ri ro phát hin là ri ro xy ra
sai sót trng yu trong tng nghip v, tng khon mc trong BCTC khi tính riêng r
hoc tính gp mà trong quá trình kim toán, KTV và công ty kim toán không phát
hin đc.”
Nh vy ri ro phát hin là xác sut các th tc kim toán ca KTV không phát
hin đc các sai phm trng yu trên BCTC đc kim toán.
ây là ri ro mang tính ch quan ca KTV. Ri ro phát hin có nguyên nhân bt
ngun trc tip t ni dung, thi gian và phm vi ca các th nghim c bn đã đc
thc hin. Thông thng, mc ri ro phát hin s gim xung nu KTV tng các th
nghim chi tit trên s d hoc nghip v, m rng phm vi kim tra hoc tng cng
c mu ca các th nghim.
Khóa lun tt nghip GVHD: Cô Ngô Ngc Linh
SVTH: Trnh Hng Công Trang 10
b) Trách nhim ca KTV:
Ngc li vi ri ro tim tàng và ri ro kim soát, KTV có trách nhim thc hin
các th tc thu thp bng chng kim toán đ qun lý và kim soát đi vi ri ro phát
hin.
c) Các nhân t nh hng đn Ri ro phát hin (DR)
Phân loi ri ro phát hin:
Ri ro chn mu: KTV chn mu không đi din cho tng th đc kim toán, do
đó kt lun ca KTV da trên kt qu mu khác vi kt qu thc t ca tng th.
Ri ro ngoài chn mu: nu phm vi kim toán càng rng thì kh nng phát hin
kim toán
Ri ro kim toán do ba b phn hp thành là ri ro tim tàng, ri ro kim soát và
ri ro phát hin, gia chúng có liên h mt thit vi nhau. Ri ro tim tàng và ri ro
kim soát là hai loi ri ro vn luôn tn ti trong hot đng và môi trng kinh doanh
ca doanh nghip nh tn ti trong bn cht các khon mc, nghip v. KTV không
to ra và cng không kim soát đc chúng. KTV ch có th thông qua thu thp bng
chng kim toán ti đn v khách hàng và bng kinh nghim ca mình đánh giá mc
đ ca chúng.
Ngc li, KTV có th kim soát và điu chnh mc đ ri ro phát hin thông qua
vic lp k hoch kim toán phù hp; đnh hng, giám sát và kim tra cht ch, điu
chnh ni dung, thi gian, phm vi và thc hin có hiu qu các th tc kim toán. Ri
ro tim tàng và ri ro kim soát quyt đnh đn khi lng, quy mô, phm vi và chi phí
kim toán. Nu ri ro tim tàng và ri ro kim soát đu cao thì KTV phi d kin ri
ro phát hin là thp. Có ngha là trong trng hp này, KTV phi làm nhiu công vic
kim toán vi quy mô, chi phí kim toán ln. Mc đ ri ro phát hin luôn có quan h
ngc chiu vi ri ro tim tàng và ri ro kim soát. Mi quan h gia ba b phn ri
ro này đc th hin thông qua 2 dng mô hình đnh tính và đnh lng.
Mô hình đnh tính:
Da trên c s đánh giá ca KTV v ri ro tim tàng và ri ro kim soát, mc ri
ro phát hin đc xác đnh theo ma trn:
ánh giá ca KTV v ri ro kim soát
Ri ro phát hin
Cao Trung bình Thp
Cao Thp nht Thp Trung bình
Trung bình Thp Trung bình Cao
ánh giá ca
KTV v ri ro
tim tàng
Thp Trung bình Cao Cao nht
Bng 1.1 – Ma trn ri ro
đánh giá ri ro tim tàng, ri ro kim soát các đn v đc kim toán có s khác bit
nhau và tính thn trng ca mi KTV và công ty kim toán cng có s khác nhau.
KTV ch có th đánh giá ch không th tác đng đn ri ro tim tàng và ri ro kim
soát. Trong trng hp không th đánh giá đc thì chp nhn mc ti đa.
KTV ch đng quyt đnh mc ri ro phát hin bng cách điu chnh ni dung,
phm vi và thi gian ca các th nghim c bn.
Khi lp k hoch kim toán KTV thng phi n đnh mc trng yu hay nhng
sai phm có th chp nhn đc mc thp hn so vi mc dùng làm cn c đ đánh
giá ca KTV nhm to ra mt khong l an toàn cho KTV trong quá trình kim toán.
Ri ro kim soát luôn luôn không đc loi tr vì nhng hn ch vn có ca h
thng KSNB, ri ro kim toán không bao gi bng không.
Dù cho ri ro tim tàng và ri ro kim soát đc đánh giá mc đ thp thì KTV
vn phi thc hin th nghim c bn đi vi các nghip v và s d tài khon trng
yu.
Khóa lun tt nghip GVHD: Cô Ngô Ngc Linh
SVTH: Trnh Hng Công Trang 13
Ri ro kim soát đn v có quy mô nh khác vi đn v có quy mô ln, vì h
thng kim soát có s khác nhau. đn v có quy mô ln, quá trình kim soát tuân th
nguyên tc bt kiêm nhim, còn đn v có quy mô nh li vi phm nguyên tc này.
Thng mt ngi kiêm nhim nhiu nhim v, va làm va kim soát. Trng hp
này, kt lun ca KTV phi hoàn toàn da trên bng chng thu đc t các th
nghim c bn.
S cn thit phi xác đnh ri ro kim toán:
Theo Chun mc kim toán Vit Nam s 400 – ánh giá ri ro và kim soát ni b:
“ánh giá ri ro kim toán là vic KTV và công ty kim toán xác đnh mc đ ri ro
kim toán có th xy ra là cao hay thp, bao gm đánh giá ri ro tim tàng, ri ro kim
soát và ri ro phát hin. Ri ro kim toán đc xác đnh trc khi lp k hoch và
trc khi thc hin kim toán”.
SVTH: Trnh Hng Công Trang 14
Mô hình này có đc đim là:
- Phi lp k hoch mt cách có h thng nên đòi hi KTV phi có nhng hiu
bit chung v hot đng kinh doanh ca khách hàng.
- ánh giá h thng KSNB di góc đ kinh doanh.
- Th tc phân tích đc áp dng trong mi giai đon ca cuc kim toán đ xác
đnh xem liu các xu hng và các mi quan h tài chính hay hot đng có hp
lý không.
Cách tip cn này đòi hi KTV phi xem xét mt cách cn trng nhng vn đ ri
ro và trng yu trong quá trình chun b chng trình kim toán cho tng chu trình
nghip v ca doanh nghip. KTV phi tp trung kim tra vào nhng khu vc ri ro
cao và các khon mc trng yu trong cuc kim toán.
Nhc đim:
- Tip cn mi quan h trng thái tnh, trong khi các ri ro thay đi ch yu
theo môi trng.
- Ri ro tim tàng và ri ro kim soát khó tách bit rõ ràng.
- Nhn mnh đn ri ro v mt tài chính nên t vn kém hiu qu.
b) Mô hình ri ro kinh doanh
Ri ro kinh doanh là ri ro đn v không đt đc các mc tiêu kinh doanh do nh
hng ca các nhân t và áp lc t bên ngoài hay bên trong. Vic tp trung tìm hiu
các ri ro kinh doanh chin lc ca khách hàng dn đn vic tip cn kim toán theo
mt cách h thng và mang tính chin lc hn. KTV s dng hiu bit v đc đim
và môi trng kinh doanh ca khách hàng đ thc hin mt cuc kim toán hu hiu
và hiu qu hn. KTV không tp trung vào các nghip v thng xuyên, thay vào đó
KTV s xem xét chin lc kinh doanh ca doanh nghip, các ri ro kinh doanh mà
doanh nghip gp phi và kh nng ca doanh nghip trong vic đi phó hay ki
m soát
nhng ri ro trong môi trng kinh doanh. KTV đánh giá xem các ri ro mà doanh
nghip gp phi s nh hng đn khon mc nào trên BCTC và có th gây ra sai sót
mc đ toàn b BCTC: vic đánh giá ri ro kim toán đc tin hành da trên
nhng thông tin thu thp đc v đc đim và tình hình hot đng kinh doanh, kinh
nghim kim toán, các nhân t v ri ro tim tàng mc đ BCTC, s xut hin ca
nhng nhân t làm gia tng kh nng gian ln và sai sót cng nh các hành vi không
tuân th pháp lut và các quy đnh. Quá trình đánh giá này thng da trên các bng
câu hi kim tra v ri ro tim tàng và ri ro kim soát ti đn v.
mc đ khon mc, b phn: vic đánh giá ri ro trong tng khon mc trc
ht s chu nh hng ca mc ri ro đã đc đánh giá đi vi toàn b BCTC. Sau đó,
KTV da trên hiu bit ca mình v tình hình kinh doanh cng nh tính cht ca
khon mc đ đánh giá mc ri ro tim tàng ca khon mc. ng thi qua tìm hiu
h thng KSNB và thc hin các th nghim kim soát (nu có), KTV s tin hành
đánh giá ri ro kim soát.
Khi đánh giá ri ro tim tàng vi ri ro kim soát đi vi khon mc cn chú ý:
- Có th kt hp đánh giá ri ro tim tàng vi ri ro kim soát vì trên thc t hai
loi ri ro này có quan h mt thit vi nhau.
- Vic đánh giá hai loi ri ro này cn tin hành trên c s dn liu ca khon
mc.
Khóa lun tt nghip GVHD: Cô Ngô Ngc Linh
SVTH: Trnh Hng Công Trang 16
2.2 NHNG VN C BN V TRNG YU
2.2.1 Khái nim
Theo Chun mc kim toán Vit Nam (VSA) s 320, ban hành theo quyt đnh s
28/2003/Q-BTC ngày 14 tháng 3 nm 2003 ca B trng B Tài Chính – Tính
trng yu trong kim toán thì: “trng yu là thut ng dùng đ th hin tm quan trng
ca mt thông tin (mt s liu k toán) trong báo cáo tài chính”.
2.2.1.1 Trng yu trong k toán
Thông tin đc coi là trng yu khi thiu thông tin đó hoc thiu tính chính xác ca
Khóa lun tt nghip GVHD: Cô Ngô Ngc Linh
SVTH: Trnh Hng Công Trang 17
rng có nhng trng hp tuy sai lch có giá tr nh nhng do bn cht ca nó
có th vn gây nh hng đn quyt đnh ca ngi s dng BCTC.
Ví d:
o Sai phm có tác đng dây chuyn và gây nh hng nghiêm trng đn
BCTC, chng hn nh sai sót trong vic hch toán chi phí khu hao tài
sn c đnh s gây nh hng ly k đn các k k toán trong tng lai.
o Mt s mô t không đúng đn hoc c tình che du, không công b
thông tin mà có th nh hng đn tình hình tài chính ca đn v chng
hn nh thông tin v mt khon n tim tàng cha phát sinh trong nm
do mt v kin tng cha đc xét x nhng đn v c tình che du,
không thuyt minh trên BCTC.
o Các sai sót có liên quan đn quy tc đc xem là trng yu hn nhng
sai sót vô tình có cùng mt s tin, vì chúng nh hng đn s trung
thc và đ tin cy ca thông tin.
o Nhng sai sót có nh hng trc tip đn li nhun hoc chiu hng
phát trin ca li nhun đc xem là trng yu.
o Mt s sai sót không trng yu tng khon mc cá bit có th dn đn
sai sót các khon mc có liên quan thì vn đc coi là vn đ trng yu.
2.2.2 Phân bit gia tính trng yu và mc trng yu
Khi xét đn trng yu ta xét trên hai khía cnh đnh tính và đnh lng. nh tính
hay đc hiu là tính trng yu là xét v bn cht ca nghip v hay khon mc. nh
lng hay đc hiu là mc trng yu là xét v s tin hay giá tr ca nghip v. Tính
trng yu: là thut ng ch tm c bn cht sai phm thông tin tài chính. Mt sai phm
đc xem là trng yu khi nó vt qua mt gii hn nht đnh (gii hn đó chính là
mc trng yu đc KTV phán đoán đa ra). Mc trng yu: là mt con s ch giá tr