Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN HỌC VẦN LỚP 1

I/ Lý do chọn đề tài
1-Đặt vấn đề :
Hiện nay thực hiện chương trình sách giáo khoa “Tiếng Việt lớp một” mới
đã đi vào giảng dạy nhiều năm nay, nó phù hợp với đơn đặt hàng mới của xã hội,
phù hợp với trình độ phát triển của khoa học kỹ thuật và khoa học giáo dục, phù
hợp với yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học.Với lượng kiến thức đa dạng và
phong phú hình thành cho học sinh kỹ năng nghe, nói, đọc, viết bắt dầu từ phân
môn Học vần, giúp học sinh chiếm lĩnh một công cụ mới trong học tập và giao
tiếp: chữ viết, tầm quan trọng của dạy học vần được quy định bởi tầm quan trọng
chữ viết trong hệ thống ngôn ngữ. Học vần còn có nhiệm vụ lớn lao là trao cho
các em chìa khóa để vận dụng trong quá trình học tập. Chính vì vậy mà mỗi giáo
viên phải có biện pháp nâng cao chất lượng môn học này để các em biết đọc, biết
viết, từ đó các em có điều kiện nghe thầy (cô) giảng trên lớp, sử dụng sách giáo
khoa, sách tham khảo rành mạch và có điều kiện học tốt các môn học khác và
năng lực tư duy của các em sẽ được phát triển.
Qua nhiều năm thực hiện chương trình mới nhiều giáo viên còn băn khoăn
lo ngại làm thế nào để nâng cao chất lượng môn Học vần.Trên thực tế, kỹ năng
học môn Học vần của học sinh còn rất yếu, chưa đạt yêu cầu cơ bản đối với học
yht1431490903.doc - 1 -
Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
sinh đầu cấp. Chính vì vậy tôi đi sâu nghiên cứu đề tài “Biện pháp nâng cao chất
lượng môn Học vần lớp1 ”
2/Mục đích
-Giúp cho giáo viên một số biện pháp để nâng cao chất lượng môn Học vần
-Rèn luyện cho học sinh 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết nhằm giúp cho các
em sử dụng tiếng Việt có hiệu quả trong học tập và giao tiếp ở gia đình, xã hội và
đồng thời phục vụ các môn học khác được tốt hơn.
-Thông qua giảng dạy học vần nhằm phát triển vốn tiếng mẹ đẻ ở các em

tính kế hoạch đòi hỏi học sinh phải làm việc có tổ chức, có mục đích. Đó là một
hoạt động có ý thức, chính vì vậy mà ở giai đoạn đầu lớp 1, những hoạt động có ý
thức này còn mới mẻ như các em đến trường phải thuộc bài làm bài, ngồi ngay
ngắn im lặng nghe thầy (cô) giảng bài, phải thực hiện đúng những yêu cầu giáo
viên đưa ra v v những điều này làm cho một số em trong giờ học vẫn thường
rụt rè, không dám đọc to, hay đọc lạc cả giọng làm ảnh hưởng đến chất lượng
môn Học vần.
-Những hiểu biết về đặc điểm tâm lý trên đây định ra cho hoạt động học tập
lớp 1 (chủ yếu môn Học vần ) những mục đích và động cơ cụ thể. Vì vậy giáo
yht1431490903.doc - 3 -
Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
viên cần tạo ra những mục đích, động cơ học tập nhẹ nhàng, sinh động giúp các
em hứng thú học tập, dần dần hình thành cho các em thói quen học, từ đó giáo
viên có những biện pháp để nâng cao chất lượng môn học.
1.2/Cơ sở thực tiễn
-Việc làm đầu tiên trong tuần lễ đầu năm học, tôi phân ra từng nhóm đối
tượng học sinh để có phương pháp dạy phù hợp với từng đối tượng. Trình độ
nhận thức các em không đồng đều. Tổng số học sinh của lớp có 27 em qua thăm
dò tìm hiểu ngay từ đầu năm học có 26% các em chưa biết chữ cái, 14% cầm viết
sai quy định.Từ những thực trạng đó tôi tìm ra những giải pháp khắc phục ngay
thời gian đầu. Trước hết xây dựng các em nề nếp học tập và hình thành cho các
em các hoạt động học tập môn Học vần. Qua thống kê kết quả giáo dục giữa học
kì I (riêng phân môn Học vần):
-Trong đó tỉ lệ học sinh biết đọc trôi chảy: 5 em (18.5%)
-Hoc sinh đọc còn chậm: 5em (18.5%)
-Học sinh đọc chưa đạt yêu cầu: 10 em (37%)
-Học sinh đạt yêu cầu: 7 em (25,9%)
Từ kết quả trên tôi thấy tình hình học tập của học sinh chưa đạt hiệu quả
cao, chất lượng môn Học vần còn rất thấp. Do những nguyên nhân sau:
-Học sinh chưa bắt nhịp kịp nội dung, chương trình sách giáo khoa, do đó

Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
-Một điều quan trọng trong tiết dạy học vần giáo viên cần lưu ý: không nên
kéo dài nội dung bài học từ giờ này sang giờ khác, làm như vậy học sinh sẽ dễ bị
mệt mỏi, chán nản, không tiếp thu nội dung bài học, trên thực tế đã cho chúng ta
thấy điều đó. Như vậy, không nên sử dụng một phương pháp dạy học duy nhất
trong giờ học vần, mà giáo viên phải biết đan xen các phương pháp dạy học khác
nhau như: thuyết trình, trực quan, vấn đáp, thực hành, thảo luận kiểm tra, trò chơi,
dạy học nêu vấn đề như thế học sinh tập trung chú ý cao, hứng thú trong học tập.
3.1.2/Cơ sở thực tiễn
-Trong những buổi họp chuyên môn đầu năm, tôi đã đề cập nhiều vấn đề
cùng tổ thảo luận xây dựng tìm những giải pháp nào để nâng cao chất lượng môn
Học vần. Chúng tôi đưa ra nhiều vấn đề trong đó không thể thiếu đổi mới phương
pháp dạy học vì nó góp phần thành công trong việc nâng cao chất lượng học
vần.Trên thực tế nó đem lại kết quả rất khả quan trong những tiết thao giảng, dự
giờ.
-Trên cơ sở lý luận và thực tiễn tôi vận dụng những phương pháp đặc trưng
cơ bản vào trong tiết dạy học vần nhằm nâng cao chất lượng môn Học vần .
-Cách sử dụng từng phương pháp mà tôi thực hiện như sau:
a/Phương pháp trình bày trực quan
-Cách dạy: phương pháp này được sử dụng nhiều trong giới thiệu bài.Giáo
viên hướng dẫn học sinh xem tranh ảnh vật thật hay mô hình gắn với từ khóa, từ
ngữ ứng dụng khi giáo viên đọc mẫu học sinh nhìn khuôn miệng của giáo viên
phát âm, đánh vần.
yht1431490903.doc - 6 -
Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
-Kết quả: Học sinh tiếp thu kiến thức nhanh, củng cố âm vần sâu sắc hơn,
giáo viên tiết kiệm lời giảng mà giờ học vẫn sinh động.
b/Phương pháp phân tích tổng hợp
-Cách dạy: áp dụng khi giảng bài mới ở tiết 1.Cho học sinh phân tích âm
(vần)-tiếng-từ, sau đó tổng hợp lại và đánh vần, đọc trơn (đọc theo thứ tự và đọc

d/ Phương pháp luyện tập thực hành
-Cách dạy: hướng dẫn cho các em vận dụng tổng hợp các giác quan khi đọc,
viết: mắt nhìn, miệng đọc, tai nghe, tay viết, ngay sau khi học bài mớ. Cụ thể là
học sinh thực hiện tốt nội dung bài học trong vở bài tập Tiếng Việt và Tập viết.
-Kết quả: Các em khắc sâu kiến thức vừa học hình thành cho các em những
kỹ năng đọc, viết (kết hợp nghe nói), làm phát triển những đặc trưng tâm lý lứa
tuổi nhất là óc quan sát, tư duy, phân tích.
e/ Phương pháp trò chơi học tập
-Cách dạy: áp dụng tùy theo nội dung bài dạy, thường sử dụng giữa tiết học
hoặc củng cố bài học.
Ví dụ: Trò chơi tìm chữ bị mất, tìm từ chứa vần, chọn đúng từ, trò chơi
xướng họa v v
yht1431490903.doc - 8 -
Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
-Tác dụng: Giờ học sinh động, các em rất thích thú và học tập một cách chủ
động, tích cực.
*Tóm lại:
Nhờ sự vận dụng các phương pháp dạy học khác nhau để giờ học đỡ nhàm
chán, không khô cứng .Vấn đề quan trọng là là giáo viên phải biết vận dụng đúng
lúc, đúng chỗ phải biết chuyển hóa các phương pháp dạy học. Không có một hệ
thống phương pháp dạy học mẫu nào là tối ưu mà điều cần thiết là tính sáng tạo
của người giáo viên mới đem tới giờ giảng một hiệu quả năng suất cao. Nói như
nhà giáo dục vĩ đại người Czech.J.A Comenxki: “Dạy học là một nghệ thuật”.
3.2/ Hình thức tổ chức dạy học
Ngoài yếu tố tổ chức phương pháp dạy học một phần không kém quan trọng
nữa đó là cách tổ chức dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh. Đó là
hai yêu cầu cơ bản đòi hỏi giáo viên thực hiện
3.2.1/ Cách tổ chức dạy học (khâu lên lớp)
-Lập kế hoạch bài dạy theo từng dạng bài, cần thực hiện tốt các vấn đề sau
• Xác định được mục tiêu bài dạy (theo chuẩn kiến thức, kĩ năng)

kết thúc ở dòng ngang. Yêu cầu học sinh nhận xét cấu tạo của các vần cùng loại,
yht1431490903.doc - 10 -
Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
sau đó củng cố cách đánh vần, đọc vần. Luyện viết cho học sinh viết bảng con sau
đó viết vào vở.
. Kể chuyện theo tranh, học sinh nhìn tranh nghe giáo viên kể nêu câu hỏi
đơn giản về nội dung câu chuyện, học sinh dựa vào tranh minh họa trả lời, sau đó
kể từng đoạn, toàn bài.
-Các hoạt động dạy: cần xác định đúng mục tiêu từng hoạt động: “Giáo viên làm
gì? học sinh làm gì? ”
- Phương pháp và phương tiện dạy học: phương pháp phù hợp bộ môn, phù hợp
đối tượng học sinh (như đã nêu phần trên ). Đồ dùng dạy học gần gũi phù hợp với
học sinh.
- Củng cố dặn dò: Đưa ra hệ thống câu hỏi nhằm làm cho học sinh khắc sâu kiến
thức đã học hoặc trò chơi học tập. Đây là phần quan trọng, nó đánh giá một quá
trình dạy - học của học sinh từ đó giáo viên có biện pháp điều chỉnh cách dạy và
cách học của học sinh .
3.2.2/ Khâu kiểm tra đánh giá học sinh :
- Kiểm tra đánh giá có thể coi như là một nhóm phương pháp dạy học. Kiểm tra
đánh giá tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của học sinh là một khâu quan trọng của quá
trình dạy học.
* Các dạng kiểm tra
.+ Kiểm tra hằng ngày (thường xuyên ) nhằm kịp thời điều chỉnh hoạt động của
giáo viên và học sinh, tạo điều kiện vững chắc nâng cao chất lượng.
+ Kiểm tra định kỳ: Được thực hiện sau khi học một phần hoặc sau một học kỳ,
nhằm giúp cho giáo viên và học sinh nhìn lại kết quả làm việc sau những giai
yht1431490903.doc - 11 -
Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
đoạn nhất định, củng cố mở rộng những điều đã học, tạo cơ sở tiếp tục học sang
những phần mới.

học tập.
-Tập cho các em thành thói quen tự học ngoài giờ bằng nổ lực cá nhân theo
kế hoạch học tập chung và không có mặt của giáo viên (tuy nhiên giáo viên theo
dõi nhắc nhỡ các em học). Cụ thể như truy bài đầu giờ dưới sự kiểm tra của các
cán bộ lớp hoặc chuẩn bị bài mới v v
-Ngoài ra, mỗi em còn có một quyển tập riêng (gọi là tập tự học ở nhà) cũng
là tập ghi chép tình hình học tập của các em trong ngày đó (đặc biệt đối với những
em học yếu) nhằm thông báo trực tiếp đến gia đình và đồng thời cũng là tập ghi
chép phản hồi lại của phụ huynh về tình hình học tập ở nhà của các em hoặc
những yêu cầu đề nghị khác.Từ đó giáo viên có một phương pháp dạy học phù
hợp theo từng đối tượng học sinh
Như vậy “tự học” có vai trò quan trọng, phải nói rằng chất lượng học tập
phụ thuộc vào chính việc tự học của từng học sinh. Do đó giáo viên cần thực hiện
tốt vai trò tự học này.
3.2.5/Cách tổ chức phụ đạo
yht1431490903.doc - 13 -
Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
-Phụ đạo từng đối tượng học sinh yếu hoặc những đối tượng học sinh chưa
được sự quan tâm của gia đình; như vậy phụ đạo cùng nghĩa với dạy học cá biệt.
Lựa chọn phương pháp dạy học phụ đạo gắn liền với đặc điểm cá biệt từng
học sinh, nhằm bù đắp lại lượng kiến thức mà các em đã bị hỏng và có điều kiện
để các em học tập tốt.
3.3/ Thực hiện tốt môi trường giáo dục “nhà trường - gia đình”
1. -Họp phụ huynh học sinh đầu năm
2. +Nội dung: Thông báo cho phụ huynh học sinh nắm được nhiệm vụ đầu
năm học, những yêu cầu của giáo viên chuẩn bị cho học sinh học tốt. Điều
quan trọng là hướng dẫn cho phụ huynh học sinh về cách thức dạy từng
phần trong sách giáo khoa, nhất là về đọc, viết (phải đúng độ cao, mẫu chữ
mới) cách rèn luyện cho học sinh nói dựa vào tranh minh họa, mở rộng
thêm vốn từ, tìm tiếng mới mang vần đã học v v

15 (55.6%)
3 7
(25.9%)
6
(22.2%)
6
(22.2%)
8
(29.6%)
19 (70.4%)
4 9
(33.3%)
9
(33.3%)
6
(22.2%)
3
(11.1%)
24 (88.9%)
5 13
(48.1%)
10
(37%)
2
(7.4%)
2
(7.4%)
25 (92.3%)
6 15
(55.6%)

ra v v
-Có kế hoạch phụ đạo học sinh yếu
-Thực hiện tốt mối quan hệ “nhà trường - gia đình” qua phiếu liên lạc v v
2/ Phạm vi đối tượng áp dụng
Bằng những biện pháp mà tôi thực hiện trong thời gian qua áp dụng trong việc
giảng dạy phân môn Học vần, qua theo dõi khảo sát, thống kê tôi thấy chất lượng
môn Học vần lớp tôi ngày càng tiến bộ, có nâng cao rõ rệt. Mặc dù kết quả và kinh
nghiệm này còn hạn chế nhưng áp dụng nó đã mang lại kết quả rất khả quan trong
quá trình thực hiện chương trình (phân môn Học vần). Với những biện pháp này
áp dụng thực hiện tốt ở trường, ở huyện và có thể áp dụng trong tỉnh vì nó phù
hợp với yêu cầu đổi mới hiện nay.
/
.
yht1431490903.doc - 16 -
Nguyễn Ngọc Khương – Trường TH Long Trì
yht1431490903.doc - 17 -