Trang | 1

BỌ

GIA

O DU

C VA

A

O TA

O
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
KHOA KINH T PHÁT TRIN



CHUYÊN  TT NGHIP:

CÁC NHÂN T NH HNG TI
NGHỆO ịI  NGH AN
Trang | 2
Nhân xét ca giáo viên hng dn

Trang | 3
Nhn xét ca công ty



Li cm n…………………………………………………… 3
1 Phn I. Phn m đu 6
1.1 t vn đ 6
1.2 Mc tiêu nghiên cu 6
1.3 Câu hi nghiên cu 7
1.4 Gi thuyt nghiên cu 7
1.5 Phm vi nghiên cu 7
2 Phn II. C s lý thuyt v nghèo đói 8
2.1 Mt s khái nim v nghèo đói 8
2.2 Phân loi nghèo và phng pháp xác đnh chun đói nghèo. 9
2.3 Các thc đo ch s nghèo đói và bt bình đng. 11
2.4 Các kt qu nghiên cu có liên quan đn nghèo đói 12
3 Phn 3: Phng pháp nghiên cu 18
3.1 S dng chi tiêu bình quân làm tiêu chí phân tích nghèo 18
3.2 C s xác đnh nghèo. 18
3.3 Ngun s liu 18
3.4 Phng pháp trích d liu 18
3.5 Phng pháp phân tích 19
a. Mc tiêu nghiên cu 1: Phân tích mt s đc đim ni bt ca các h gia
đình nghèo đói  tnh Ngh An 19
b. Mc tiêu nghiên cu 2: Các nhân t nh hng đn nghèo đói. 19
4 Phn 4: Kt qu và tho lun. 22
4.1 Khái quát v mu nghiên cu. 22
4.2 S khác bit gia nhng h nghèo và không nghèo  Ngh An 25
4.3 Các nguyên nhân dn đn nghèo đói ca các h gia đình  Ngh An. 27
5 Phn 5: Kt lun và kin ngh. 29
Tài liu tham kho ……………………………………………….30
Tìm hiu các nguyên nhân nh hng đn đói nghèo ca các h dân  tnh Ngh
An. Trang | 7
1.2.2. Mc tiêu c th
 Phân tích mt s đc đim ni bt ca các h gia đình nghèo đói  tnh Ngh
An
 Xác đnh các nhân t chính nh hng đn nghèo đói. T đó giúp cho chính
quyn có gii pháp phù hp đ xóa đói, gim nghèo.
1.3 Câu hi nghiên cu
 S khác bit gia nhng h nghèo và không nghèo  Ngh An?
 Các yu t nào có nh hng đn đói nghèo ca các h gia đình ?
1.4 Gi thuyt nghiên cu
Khi nghiên cu v tình trng nghèo đói ca h gia đình  Ngh An, tôi gi đnh
rng nhóm nhân t kinh t, xã hi sau s tác đng đn xác sut ri vào tình trng
nghèo đói ca h:
 Nhóm các đc đim nhân khu ca h gia đình: gii tính ca ch h (nam hay
n); quy mô h (s thành viên trong mi h);
 Nhóm các đc đim kinh t - xã hi ca h: trình đ giáo dc (s nm đi hc
trung bình ca các thành viên); loi ngành ngh (nông nghip hay phi nông
nghip); tng din tích đt canh tác; tng s tin vay ca h.
Trong đó, mt s đc đim có tác đng ngc đi vi xác sut ri vào tình trng
nghèo đói ca h gia đình nh: gii tính ch h (nu ch h là nam thì xác sut ri
vào tình trng nghèo đói gim) , s nm hc trung bình ca các thành viên, tng din
tích đt, tng s tin vay n. Mt s đc đim khác có tác đng cùng chiu vi xác
sut ri vào nghèo đói ca h nh: quy mô h, loi ngành ngh (nu là sn xut nông
nghip thì xác sut ri vào tình trng nghèo đói tng lên).

1.5 Phm vi nghiên cu

không đc hng và tha mãn các nhu cu c bn ca con ngi mà nhng nhu cu
này đư đc xã hi tha nhn tu theo trình đ phát trin kinh t - xã hi và phong tc
tp quán ca đa phng”.
Nh vy, tt c nhng đnh ngha v nghèo đói nêu trên đu phn ánh ba khía
cnh ch yu ca ngi nghèo:
- Có mc sng thp hn mc sng trung bình ca cng đng dân c;
- Không đc th hng nhng nhu cu c bn  mc ti thiu dành cho con
ngi trong cng đng đó
- Thiu c hi la chn tham gia vào quá trình phát trin ca cng đng. Trang | 9
2.2 Phân loi nghèo và phng pháp xác đnh chun đói nghèo.
a. Các phng pháp xác đnh chun đói nghèo
Phng pháp xác đnh chun đói nghèo quc t
Phng pháp xác đnh đng đói nghèo theo chun quc t do Tng cc Thng
kê, Ngân hàng th gii xác đnh và đc thc hin trong các cuc kho sát mc sng
dân c  Vit Nam (nm 1992-1993 và nm 1997-1998). ng đói nghèo  mc
thp gi là đng đói nghèo v lng thc, thc phm. ng đói nghèo th hai 
mc cao hn gi là đng đói nghèo chung (bao gm c mt hàng lng thc, thc
phm và phi lng thc, thc phm).
ng đói nghèo v lng thc, thc phm đc xác đnh theo chun mà hu
ht các nc đang phát trin cng nh T chc Y t Th gii và các c quan khác đư
xây dng mc Kcal ti thiu cn thit cho mi th trng con ngi, là chun v nhu
cu 2.100 Kcal/ngi/ngày. Nhng ngi có mc chi tiêu di mc chi cn thit đ
đt đc lng Kcal này gi là nghèo v lng thc, thc phm.
ng đói nghèo chung tính thêm các chi phí cho các mt hàng phi lng thc,
thc phm. Tính c chi phí này vi đng đói nghèo v lng thc, thc phm ta có
đng đói nghèo chung.
Phng pháp xác đnh chun đói nghèo ca Chng trình xóa đói gim

xây dng mc Kcal ti thiu cn thit cho mi th trng con ngi, là chun v nhu
cu 2.100 Kcal/ngi/ngày. Nhng ngi có mc chi tiêu di mc chi cn thit đ
đt đc lng Kcal này gi là nghèo v lng thc, thc phm.
ng đói nghèo chung tính thêm các chi phí cho các mt hàng phi lng thc,
thc phm. Tính c chi phí này vi đng đói nghèo v lng thc, thc phm ta có
đng đói nghèo chung.
(b) Phng pháp xác đnh chun đói nghèo ca Chng trình xóa đói gim nghèo quc gia
T nm 1993 đn nay, Vit Nam đư 4 ln nâng mc chun nghèo. Chun nghèo
giai đon 2006-2010 đư đc xây dng trên 3 yêu cu: (i) xóa đói gim nghèo toàn
din hn, (ii) công bng hn và (iii) hi nhp theo chun nghèo quc t. Theo đó,
nhng h gia đình  nông thôn có mc thu nhp bình quân di 200.000
đng/ngi/tháng (2,4 triu đng/ngi/nm) đc coi là h nghèo.  khu vc thành
th, nhng h có mc thu nhp bình quân di 260.000 đng/ngi/tháng (di 3,12
triu đng/ngi/nm) đc coi là h nghèo (ây cng là phng pháp xác đnh h
nghèo đc B LTBXH áp dng).
Nghèo tng đi
Nghèo đói tng đi là tình trng mà mt ngi hoc mt h gia đình thuc v
nhóm ngi có thu nhp thp nht trong xư hi xét theo không gian và thi gian nht
đnh. Nh vy, nghèo đói tng đi đc xác đnh trong mi tng quan xư hi v
tình trng thu nhp vi nhóm ngi.  bt k xư hi nào, luôn luôn tn ti nhóm
ngi có thu nhp thp nht trong xư hi, do đó cng theo khái nhim này thì ngi
nghèo đói tng đi s luôn hin din bt k trình đ phát trin kinh t nào.
H gia đình là nghèo đc đnh ngha là nu mc đ chi tiêu bình quân đu
ngi nm trong 20% thp nht ca chi tiêu hoc 20% dân s có mc chi tiêu thp
nht. Trang | 11
2.3 Các thc đo ch s nghèo đói và bt bình đng.
Ch s t l h (ngi) nghèo

- Np là tng s ngi nghèo.

Ch s đm đu ngi là công thc đn gin, d tính toán và d hiu, đây là
nhng đc trng quan trng. Tuy nhiên, ch s không ch ra mc đ trm trng ca đói
nghèo, không phn ánh đc mc đ đói nghèo, hay s chênh lch gia chi tiêu so vi
đng chun nghèo.

Ch s khong cách nghèo
Mt thc đo nghèo ph bin là ch s khong cách nghèo (P
1
), ch s xác đnh
mc đ thiu ht chung v thu nhp/chi tiêu ca h nghèo (ngi nghèo) so vi chun
nghèo và đc tính bng phn trm thiu ht bình quân so vi chun nghèo.



N
i
i
Z
G
N
P
1
1
1

Trong đó: Gi (khong cách nghèo) là phn chênh lch gia chun nghèo (z) và
thu nhp (chi tiêu) thc t (y
i

thay đi.

ng cong Lorenz và h s Gini
Dùng đ nghiên cu và phân tích vn đ v bt bình đng. Giá tr ca h s Gini
nm trong khong t 0 đn 1. H s Gini đc tính trên c s ca đng cong Lorenz,
mt đng cong cng dn các tn sut đ so sánh phân phi ca mt bin (thí d bin
chi tiêu) vi phân phi đn v th hin s bình đng.  xây dng h s Gini và thit
lp đng cong Lorenz, trc ht phi sp xp th t h gia đình (ngi) có thu
nhp/chi tiêu t thp ti cao ( đây gi s chi tiêu), tip đn tính t trng s h gia
đình, và t trng chi tiêu cng dn ca nhng ngi này trong tng chi tiêu ca cng
đng.
2.4 Các kt qu nghiên cu có liên quan đn nghèo đói
Theo Báo cáo phát trin Vit Nam (2004):
Các h gia đình ln, đc bit là các h có nhiu tr em và ngi già hoc không
chng dng nh có mc chi tiêu theo đu ngi thp hn. Nghèo cng liên quan cht
ch ti nhóm dân tc. Ngay c khi tt c mi đc đim khác là ging nhau, chi tiêu
ca mt ngi thuc h dân tc thiu s thp hn chi tiêu ca mt ngi thuc h
ngi Kinh hoc ngi Hoa là 13%. Trình đ giáo dc cng to s khác bit đáng k.
Mt h gia đình có ch h có trình đ trung cp có mc chi tiêu cao hn mc trung
bình gn 19% và nu ch h có trình đ đi hc thì mc cao hn là 31%. Con s này
là 29% nu v/chng có trình đ trung cp và 48% nu v/chng có trình đ đi hc.
S chênh lch gia các vùng thm chí còn rõ nét hn. So vi các h gia đình 
ng bng sông Hng, các h gia đình  ng bng sông Cu Long có mc chi tiêu
cao hn gn 26% ngay c khi tt c các đc đim khác ging nhau. Khong cách này
lên ti 31% đi vi các h  vùng ông Nam B. Nhng khong cách ln nht là Trang | 13
gia các vùng thành th và nông thôn. Vi các đc đim khác ging nhau, mt h gia
đình  thành th chi tiêu nhiu hn mt h gia đình tng đng  nông thôn gn 78%.

- iu kin khí hu khc nghit: hn
hán
- Thiu vn
- Thiu đt
- Nhiu ngi cn h tr
- Thiu kinh nghim và không có
kh nng và nng lc đ áp dng
nhng k thut canh tác mi.
- Tht bi trong đu t, các ri ro
trong nông nghip( giá cà phê
gim).
- Sc kho kém, tàn tt và tr nên
già yu.
- B mc bnh xư hi và tính li
bing.
- iu kin đa lý khc nghit: hn
hán, l lt.
Trang | 14
Theo nghiên cu ca Nhóm hành đng chng đói nghèo (2003)  tnh Ngh An,
nguyên nhân ca nghèo đói đc xác đnh:
- Sn xut nông nghip
- S dng vn vay không hiu qu.
- Gia đình vng chng.
- Hoàn cnh ph n.
- Tâm lý mc cm và cam chu ca ngi nghèo.
- Các lý do khác.
Qung Tr là mt tnh cùng nm trong khu vc, có nhiu đc đim tng đng

không th đáp ng đc nhu cu cp thoát nc cho ngành nông nghip, do
đó, đt b thoái hoá và bc màu.
- Cht lng dân c thp vi đa s lao đng không có trình đ, canh tác lc
hu, t l mù ch và tht nghip cao, sc kho kém và tàn tt. c bit, t
l lao đng mù ch và không có k thut rt cao trong cng đng nhng
ngi dân tc thiu s và ph n  c vùng ven bin min trung và tây
nguyên.
- Nng lc qun lý ca cán b chính quyn đa phng nói chung là yu.
iu này dn đn mt thc t là nhiu chng trình và chính sách phát trin
kinh t xã hi ca chính ph không có đc hiu qu cao  cp c s….
- Th trng trong vùng kém phát trin….
- Ngi nghèo dng nh b b mc vì h không có đ thông tin v quyn
li ca h do h mù ch, t ti, không có kinh nghim và thông tin không
sn có.
- Các ngân hàng không mun cho ngi nghèo vay vn do ri ro cao và
không có tài sn th chp.

Nghiên cu đánh giá đc bit v hành trình thoát nghèo ti vùng nông thôn và
tính hiu qu ca phng pháp tip cn mc tiêu nghèo các nhân t nào quyt đnh
cho s thoát nghèo ca ngân hàng châu á cng đa ra kt lun:
- Do vic tìm kim phng cách to công n vic làm cho lao đng trong gia
đình chính là nn tng chin lc thoát nghèo đi vi các h gia đình 
nông thôn, các nhân t thúc đy hoc kìm hãm quá trình t to công n
vic làm cn phi đc xem xét. oàn đánh giá hot đng đư xác đnh các
nhân t sau đây có nh hng ln nht đn vic áp dng các chin lc
thoát nghèo ca h gia đình cng nh s thành công ca h ti các vùng
đc kho sát. i vi công n vic làm trong ngành nông nghip, s thiu
ht đt canh tác và cht lng đt canh tác không cao, s khan him nc
trong mùa khô cng nh các điu kin canh tác không thun li bt thng
khác nh thi tit khc nghit chính là nhng khó khn mang tính trói buc

giá hot đng đư nhn thy tình trng đói nghèo thng xuyên vn tn ti 
các vùng núi cao vi đa s dân c là ngi dân tc thiu s, ni ngôn ng
và vn hóa chính là các rào cn di c; s cô lp và thiu liên h vi th gii
bên ngoài chính là cn nguyên ca ni s hãi tìm kim c hi vic làm ti
các thành ph mà h cha bit ti. Là mt nguyên nhân c bn ca đói
nghèo phát sinh, tính d b nh hng ca h gia đình đư tr thành nhân t
ch yu dn ti đói nghèo dai dng ti nông thôn  các vùng kho sát.
Trong s nhiu yu t c bn liên quan đn tính d b nh hng ca h gia
đình, oàn đánh giá hot đng đư xác đnh hai yu t then cht: (i) m
đau nng hoc kéo dài ca các thành viên trong gia đình và (ii) tht bi
trong đu t do dao đng giá c, dch bnh gia súc, hoc thiên tai. Nhiu
h gia đình có kh nng t phc hi sau cú sc đu tiên bng cách tái đu t,
làm vic nhiu hn và gim chi tiêu, nu h có đ thi gian vay vn thng
mi dài hn vi chi phí chp nhn đc, chng hn nh tng đng vi
lãi sut thng mi. Tht không may, hu ht các t chc tài chính chính Trang | 17
thng không cung cp khon vay đ nhanh đ gii quyt công vic, ch
yu do các th tc chính thc cng nh các đòi hi th chp ca h. Các
quy ch ca h gii hn s tin đc vay, thi hn thanh toán, s ln gia
hn n ti đa cng nh mc đích s dng tin vay đư làm gim bt tính hu
dng ca ngun tín dng chính thng. Do vy, đa s các h gia đình nông
thôn đc phng vn đư quay sang nhng ngun tin khác mi ln có
chuyn khn cp, bi vì chin lc đng đu vi nhng cú sc ca h đu
là xoay x ngay mt s tin, dù phi tn kém th nào. u tiên h s bán
vt nuôi hay vay mn h hàng bn bè. Khi s tin này vn cha đ, mà
thng là nh vy, thì các h gia đình lin quay sang nhng ngi cho vay
nng lưi nh là phng án cui cùng, nhng ngi cho vay tin ngay lp
tc mà không đòi hi th chp vi s linh đng ti đa. Các h gia đình có

kê tin hành điu tra trong c nc.
Ni dung điu tra ca VHLSS bao gm: c đim nhân khu hc, giáo dc, y t
và chm sóc sc kho, thu nhp, chi tiêu, tài sn và đ dùng ca h, nhà  và phng
tin v sinh, tham gia chng trình xoá đói gim nghèo và tín dng. Ngoài ra còn
bng câu hi xư, trng và trm y t.
Trong phm vi nghiên cu, tôi lc ly d liu ca các h dân sng  Ngh An.
Sau khi loi b các mu b khuyt, không phù hp, tôi đư s dng mu bao gm 69 h
dân đ phân tích.
3.4 Phng pháp trích d liu
Gii tính ca ch h: Trích t mc 1A câu 2 (muc1ac2).
Qui mô h: Trích t mc 1A câu 3 (muc1ac3).
S nm đi hc: c đo bng s nm đi hc, trích t mc 2A câu 1 và câu 3
(muc2ac1 và muc2ac3). i vi các bc hc trung hc ph thông thì đc tính theo s
nm đi hc ca bc hc ph thông. Bc s cp ngh đc tính là 13 nm, bc trung Trang | 19
cp ngh và trung cp chính quy đc tính là 14 nm, bc cao đng ngh và cao đng
chính quy đc tính là 15 nm. Bc đi hc: 16 nm, thc s: 18 nm, tin s: 22 nm.
Trong nghiên cu này, tôi ly giá tr trung bình s nm hc ca các thành viên
trong h đ tin hành phân tích và đa vào mô hình.
Làm nông: c trích t mc 4A câu 4 (m4ac4). Nu trong h có ngi tham
gia làm vic trong lnh vc nông, lâm ng nghip thì h đó đc xem nh có làm
nông.
Tng đt: c trích t mc 4B0 câu 3(muc4b0c3b)
Tng vay: Trích t mc 8 câu 8 (muc8c8).
3.5 Phng pháp phân tích
a. Mc tiêu nghiên cu 1: Phân tích mt s đc đim ni bt ca các h gia đình
nghèo đói  tnh Ngh An
- Dùng phng pháp thng kê mô t đ nêu đc hin trng ca các h gia đình

là bin đc lp (nhân t có nh hng đn nghèo)
Bng phng pháp tuyn tính hóa, mô hình trên tr thành:
1221
1
ln uX
P
P
i
i












* Phng pháp c lng
Phng pháp c lng thích hp cc đi (maximum likelihood method) Trang | 20
* Ý ngha ca các h s hi quy
H s odds

Gi h s Odd

0
0
0
110
1

Gi đnh rng các yu t khác không thay đi, khi tng X
k
lên 1 đn v, h s
chênh lch nghèo mi (O
1
) s là:
kkkkkkkk
eeee
P
P
O
XXXXXX




 )1(
1
1
1
110110110
1

Suy ra:

1
1

Suy ra:
k
k
eO
eO
P





0
0
1
1

Th h s Odd vào, ta đc:
)1(1
0
0
1
k
k
eP
eP
P


1(b) Xác đnh mô hình thc nghim.
K tha các nghiên cu trc, chúng tôi đ xut mô hình nghiên cu nh sau:
Mô hình logit cho các p
i
đc xác đnh nh sau:
)
(
654
3210
1
1
uTONGVAYTONGDATLAMNONG
SONAMHOCQUYMOHOGIOITINH
i
e
P







Trang | 21

LAMNONG
là bin dummy, nhn giá tr 0 nu h làm vic phi
nông nghip, nhn giá tr 1 nu h hot đng trong
ngành trng trt, chn nuôi, thu sn

(+)
TONGDAT
Là bin th hin s mét vuông đt canh tác ca h
gia đình
1.000
m
2

(-)
TONGVAY
Là bin th hin s tng s tin mà h vay.
triu
đng
(-)
u là sai s ngu nhiên

Trang | 22
4 Phn 4: Kt qu và tho lun.
4.1 Khái quát v mu nghiên cu.

Nghiên cu đư thc hin vic thu thp thông tin t các h gia đình  tnh Ngh
An đc điu tra nm 2008 ( b d liu điu tra mc sng các h gia đình


14

69
100
QUYMOHO

Không nghèo
T l %
Nghèo
T l %
Tng
T l %
T 1-2 ngi
6
10.91
1
7.14
7
10.14
T 3-4 ngi
22
40
5
35.71
27
39.13
T 5-7 ngi
27
49.09

42.86
33
47.83
T 9-12 nm
20
36.36
0
0
20
28.99
Trên 12 nm
1
1.82
0
0
1
1.45
Tng
55

14

69
100 Trang | 23
LAMNONG

Không nghèo

Nghèo
T l %
Tng
T l %
0-10000
43
78.18
8
57.14
51
73.91
10000-20000
7
12.73
2
14.29
9
13.04
20000-30000
2
3.64
3
21.43
5
7.25
Trên 30000
3
5.45
1
7.14

31.88
40.000-60.000
10
18.18
1
7.14
11
15.94
60.000-80.000
8
14.55
0
0
8
11.59
Trên 80.000
6
10.91
1
7.14
7
10.14
Tng
55

14

69
100
CHITIEUTB (ngàn đng) 10
14.49
Trên 8000

10
14.49
Tng

69
100

Trang | 24
Kt qu điu tra cho thy, t l ch h là nam gii hay là n gii không có
s chênh lch đáng k. S lng ch h là n có t l cao hn vi 53.62% so vi
t l ch h là nam 46.38% cng là mt thc t bình thng khi chúng ta xem xét ti
t l h gia đình có tham gia hot đng trong lnh vc nông nghip.
Hu ht các h gia đình có s thành viên trong gia đình là khá đông. Kt qu điu


Trang | 25
4.2 S khác bit gia nhng h nghèo và không nghèo  Ngh
An
Da vào bng thông tin các h gia đình trên, ta có th thy đc phn nào s
khác nhau gia nhóm h nghèo và h không nghèo da trên mt s bin.
Các h có ch h là n gii dng nh có kh nng b ri vào nghèo đói nhiu
hn so vi các h có ch h là nam gii.
Các h gia đình nghèo có t l quy mô h trên 4 ngi chim ti 8/14 h gia
đình. Vi s lng thành viên cao hn, các h khó có điu kin đ phát trin kinh t
gia đình hn. Nghèo đói d dàng làm cho ngi dân tr nên ít có nhn thc và vì th
li càng sinh thêm nhiu hn.
Tt c các h gia đình thuc din nghèo đói đu có mt đim chung là s nm
hc trung bình ca các thành viên trong mi h đu t 0 – 9 nm, mà phn ln ch
nm trong khong t 0 – 5 nm. Vi trình đ hc vn nh vy, ngi dân khó có th
tip cn đc vi các chính sách, các phng thc sn xut tiên tin. iu đó dn đn
tình trng nghèo đói tip tc kéo dài.
Phn ln các h gia đình nghèo đu có tng s tin vay n di 40 triu đng
(12/14 h). Trong đó, phn ln vay trong khong 20-40 triu đng (7/14 h). Ngi
nghèo ít có kh nng tip cn vi các ngun vn vay chính ph do các ràng buc v
mt pháp lý. Bên cnh đó, do nghèo, h cng ít có kh nng tr các khon n trc
đúng hn. iu này cng là khó khn khi h mun có thêm vn vay đ m rng quy
mô, thay đi phng thc hay mua sm trang thit b phc v cho sn xut.
Tuy nhiên, đó ch mi là nhng nhn đnh mt cách khách quan da vào các
thông tin đư đc thu thp.  bit nhng s khác nhau đó có mang ý ngha thng kê
hay không, cn phi thc hin các công tác kim đnh.
Sau khi đư kim đnh hin tng phng sai thay đi đi vi các bin trong mô
hình, t đó có nhng s điu chnh thích hp, tôi có đa ra bng tng hp di đây: