SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
LI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan khóa lun “Phân tích ngun cung và nhu cu tiêu th rau hu c trên
đa bàn thành ph H Chí Minh” là công trình nghiên cu ca tôi và hoàn toàn do tôi thc
hin
S liu s dng trong khóa lun này đc thu thp và tính toán mt cách trung thc và
chính xác các trích dn đu đc dn ngun rõ ràng Kt qu nghiên cu đt đc là do đúc
kt t quá trình nghiên cu ca tôi và không sao chép hay đã đc công b t bt kỳ công
trình nghiên cu khoa hc nào khác
Khóa lun đc thc hin di s hng dn khoa hc ca TS Trn Tin Khai Khóa lun
này không nht thit phn ánh quan đim ca Trng Đi hc Kinh T thành ph H Chí
Minh hay đn v kho sát là công ty TNHH Organik – Đà Lt
TP. HCM, ngày 4 tháng 4 năm
Ngi vit cam đoan
Đng Th Nht Oanh i
SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
NHN XÉT CA GIÁO VIÊN HNG DN
iv SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
MC LC
LI CAM ĐOAN i
LI CM N ii
NHN XÉT CA GIÁO VIÊN HNG DN iii
TÓM TT iv
MC LC v
DANH MC BNG BIU vii
DANH MC HÌNH V vii
DANH MC CÁC PH LC vii
CHNG GII THIU Đ TÀI
Tính cp thit ca đ tài
Mc tiêu nghiên cu
Đi tng và phm vi nghiên cu
Câu hi nghiên cu
Phng pháp nghiên cu
Ý nghĩa khoa hc và thc tin ca đ tài
Cu trúc ca đ tài
CHNG TNG QUAN TÀI LIU
C s lý thuyt
Khái nim v rau hu c 5
Lý thuyt v mc sn lòng chi tr WTP 6
Lý thuyt v mô hình logistic logit 8
Mt s nghiên cu trc 9
PH LC
vi SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
DANH MC BNG BIU
Bng Yu t nh hng đn quyt đnh chăn nuôi bò sa theo phng thc hu c
Bng Kt qu nghiên cu thc nghim v các yu t nh hng đn quyt đnh chăn
nuôi bò sa theo phng thc hu c
Bng Kt qu nghiên cu v s sn lòng tr cho loi khoai tây
Bng Kt qu nghiên cu v các yu t tác đng đn s sn lòng tr cho nông sn hu
c ca ngi tiêu dùng Madrid Tây Ban Nha
Bng Du kỳ vng ca các h s trc bin đc lp ca mô hình 28
DANH MC HÌNH V
Hình Đng bàng quan ca mt cá nhân
Hình Khung phân tích
Hình Xác sut chp nhn mc giá rau hu c ca ngi tiêu dùng TP HCM 5
DANH MC CÁC PH LC
Ph lc Phiu kho sát thông tin tiêu dùng rau hu c ti thành ph H Chí Minh
Ph lc Bng mã hóa câu hi
làm cho d lng hoá cht trong nông sn và trong môi trng ngày càng cao, đn mc
báo đng. Vì vy nông dân ngày càng có xu hng s dng càng nhiu hoá cht đc hi
đ đt nng sut cao và sn phm trông đp mt. iu này đc bit nghiêm trng đi vi
rau qu, dn đn tình trng ng đc thc phm do d lng hoá cht nông nghip ngày
càng tng, mt khác, phá v s cân bng sinh hc trong môi trng t nhiên.
T đó nhu cu nông sn an toàn ngày càng tr nên cn thit, thúc đy s ra đi và phát
trin các loi hình sn xut nông nghip hu c, vi ý ngha không dùng hoá cht đc
hi, đm bo an toàn thc phm và chú trng bo v môi trng. Rau hu c là loi nông
sn đc quan tâm nhiu nht. Giá bán rau hu c thng đt hn nhiu so vi các loi
rau thông thng vì các lý do: sn xut nông nghip hu c cha đc tr cp hay đc SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
hng mt chính sách h tr khuyn khích đc bit t chính ph, sn xut hoàn toàn
bng các phng thc t nhiên nên khó đt đc li th kinh t theo quy mô, đòi hi
thâm dng nhiu lao đng hn,… c thù ca loi sn phm này thng đc s dng
trc tip và khó bo qun đc lâu nên mt khi đc trng theo đúng phng thc hu
c s to tâm lý an toàn cho ngi tiêu dùng, khuyn khích h sn lòng chi tr nhiu hn
cho sn phm. Tuy nhiên, câu hi đt ra là liu tt c mi đi tng khách hàng có sn
lòng chi tr nhiu hn cho loi rau hu c không? Các yu t nào chi phi tiêu dùng rau
hu c ca h?
Nhng điu trên đc nhìn nhn di góc đ rng ln ca mt quc gia hay thm chí hu
ht ngi tiêu dùng trên th gii.
Tuy nhiên cũng nh nhng hot đng kinh t khác hot
đng sn xut và tiêu th sn phm nông nghip nói chung và rau hu c nói riêng có th
khác nhau tng đa phng H Chí Minh là thành ph có nn kinh t phát trin nhanh và
năng đng bc nht c nc nm trong vùng phát trin kinh t trng đim phía Nam điu
• Liu sn xut nông nghip theo phng pháp hu c có phi là xu hng phát trin
nông nghip bn vng trong tng lai?
Phng pháp nghiên cu
Đ phù hp vi ni dung đ tài và mc tiêu nghiên cu phng pháp nghiên cu đc s
dng trong đ tài này là phng pháp đnh tính kt hp vi phng pháp đnh lng Bng
vic ng dng kinh t lng đ tài đa ra các mô hình hi quy đ phân tích và đánh giá các
yu t nh hng đn s sn lòng chi tr cho rau hu trên c s k tha t các nghiên cu
thc nghim trên th gii Bên cnh đó phng pháp cũng đc s dng trong phân tích
ngun cung ng rau hu c là công ty TNHH Organik – Đà Lt Lâm Đng Phng pháp
nghiên cu s đc trình bày rõ ràng và chi tit hn Chng
Ý nghĩa khoa hc và thc tin ca đ tài
Hin nay ngun cung ng rau hu c khu vc phía nam Vit Nam còn khá ít và non tr
ch yu là t công ty TNHH Organik – Đà Lt Lâm Đng Qua vic phân tích thc trng bài
vit cung cp mt s thông tin v ngun cung ng rau sch này qua đó cho thy nhng u
đim và khuyt đim đ đnh hng phát trin phng thc sn xut nông nghip hu c
nhm đáp ng nhu cu s dng rau an toàn ca ngi dân SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
Bên cnh đó bng nhng công c phân tích đnh lng và k tha các nghiên cu trên th
gii bài nghiên cu đã ch ra đc mt s yu t nh hng đn mc sn lòng chi tr ca
ngi dân cho sn phm rau hu c Điu này giúp các nhà sn xut nông nghip có th đa
ra các gii pháp và chin lc hp lý đ phát trin th trng rau hu c Vit Nam
Bài nghiên cu còn m ra cho ngi tiêu dùng mt li sng mi trong tng lai v vic s
dng rau hu c đ đm bo an toàn thc phm và bo v sc khe Hn na vic sn xut
rau hu c có th đem li thu nhp cao cho các nhà sn xut nông nghip đng thi có th
bo v môi trng đây là phng thc sn xut bn vng
Rau hu c là loi rau đc sn xut theo phng thc canh tác nông nghip thun túy
hoàn toàn ph thuc vào s sinh trng và phát trin t nhiên ca cây trng không s
dng các cht hóa hc tng hp nh thuc tr sâu thuc bo v thc vt không s dng
ht ging bin đi gen và không đc x lý bng cách s dng chiu x dung môi công
nghip hóa cht ph gia thc phm (theo wwworganikvncom
Ngi nông dân sn xut rau hu c luôn tuân th theo các phng thc t nhiên nh
Thc hin luân canh
Cung cp cht dinh dng cho cây bng phân hu c compost
Phòng tr sâu bnh bng các bin pháp sinh hc
Thng xuyên thc hin c gii hóa sn xut đ bo v đt trng và kim soát sâu
bnh
Canh tác theo phng thc hu c không s dng
Phân bón tng hp
Thuc tr sâu tng hp
Ht ging bin đi gen
Ngun nc ti b ô nhim
Bc x ion hóa 5 SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
Canh tác Nông nghip hu c s ci thin và duy trì cnh quan t nhiên và h sinh thái nông
nghip tránh vic khai thác quá mc và gây ô nhim cho các ngun lc t nhiên gim thiu
vic s dng năng lng và các ngun lc không th tái sinh sn xut đ lng thc có
dinh dng không đc hi và có cht lng cao Ngoài ra nông nghip hu c còn đm
bo duy trì và gia tăng đ màu m lâu dài cho đt cng c các chu kỳ sinh hc trong nông
tri đc bit là các chu trình dinh dng bo v cây trng da trên vic phòng nga thay
cho cu cha đa dng các v mùa và các loi vt nuôi phù hp vi điu kin đa phng
thích đc phát biu stated preference hoc s thích đc bc l revealed preference
Đim c bn phân bit hai phng pháp này là phng pháp s thích đc phát biu c
lng WTP da trên phát biu v s thích ca các cá nhân trong nhng tình hung gi
thit Ôngbà sn lòng tr bao nhiêu tin cho hàng hóa X hoc Ôngbà có sn lòng tr A
đng cho hàng hóa X không Phng pháp s thích đc bc l c lng WTP da trên
1
Theo Bateman và các đng tác gi (2002) 6
SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
thông tin t nhng quan sát và bng chng thc t bng nhng phng pháp nh chi phí
du hành - travel cost method đánh giá hng th - hedonic price
Hình Đng bàng quan ca mt cá nhân
Ngun Bateman và các đng tác gi Economic Valuation with Stated Preference
Techniques a Manual p -25)
Do khó khăn trong thu thp đc nhng bng chng thc t v vic tiêu th rau hu c
thành ph H Chí Minh trng hp mua rau hu c các các đim tiêu th không có hóa
đn nên nghiên cu này s dng phng pháp s thích đc phát biu đ c lng
giá ngu nhiên thng đc dùng đ c tính giá tr kinh t ca c hàng hóa mô hình chn
la đc dùng đ tính toán giá tr kinh t ca mt thuc tính trong hàng hóa ví d nh giá
tr ca hàm lng dinh dng có trong rau hu c Phng pháp đnh giá ngu nhiên
đc s dng ln đu vào năm đ c lng giá tr ca vic săn bn thú ln Maine
M
2
và sau đó đc s dng ph bin đ c lng giá tr ca nhng hàng hóa phi th
trng và dùng trong nhng trng hp không th áp dng phng pháp s thích đc
bc l
Nghiên cu này s áp dng phng pháp đnh giá ngu nhiên đ c lng WTP ca ngi
tiêu dùng TPHCM đi vi rau hu c
Lý thuyt v mô hình logistic logit
Nghiên cu v WTP đi vi mt loi hàng hóa nào đó hàng hóa X thng đi lin vi vic
c lng xác sut xy ra mt bin c nào đó ví d nh xác sut ngi tiêu dùng mun s
dng hàng hóa X hn hay xác sut ngi tiêu dùng chp nhn mt mc giá cho trc Vì
đây là bin ph thuc mang tính nh phân ch có hai giá tr munkhông mun chp
nhnkhông chp nhn nên mô hình thng đc áp dng đ c lng là mô hình hi
quy logistic logit
Nh vy WTP s đc th hin qua xác sut mà mt ngi chp nhn chi tr cho hàng hóa
X Xác xut đó là mt hàm s ph thuc vào mt s yu t và có dng nh sau
Trong đó
P
i
là xác sut ngi tiêu dùng th i chp nhn mc giá ca hàng hóa X luôn nm trong
khong t đn
X
2i
X
i
Khi đa ra các yu t nhm la chn gia chăn nuôi bò sa thông thng và theo phng
thc hu c nhóm nghiên cu trng đi hc nông nghip Wageningen Hà Lan đã đa ra
mô hình hi quy vi bin ph thuc là bin gi nhn giá tr bng là quyt đnh la chn
sn xut nông nghip hu c và các bin đc lp da trên các lp lun sau
9 SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
Bng
Yu t nh hng đn quyt đnh chăn nuôi bò sa theo phng thc hu c
Bin đc lp
Lp lun
Đ tui ca ngi
nông dân
Đ tui trung bình ca các nông dân áp dng phng thc
hu c tr hn so vi các nông dân áp dng phng thc
thông thng
Trình đ hc vn
Các nông dân áp dng phng thc hu c thng là nhng
ngi mi gia nhp sn xut nông nghip và có trình đ hc
vn cao
Phân tán quyn nh
hng
Doanh thu t vic
bán sn phm nông
nghip
T l doanh thu t hot đng sn xut nông nghip on – farm
trên tng doanh thu càng cao th hin cho xu hng hot đng
nông nghip theo phng thc hu c
Li nhun kỳ trc
Li nhun kỳ trc thng là c s đ d báo li nhun kỳ
này nu nh li nhun kỳ trc thp ngi nông dân có xu
hng thay đi quyt đnh đ thc hin mt phng pháp sn
xut nông nghip khác
Giá sn phm
Giá c s xác đnh thu nhp ca ngi nông dân S có s khác
bit gia thu nhp ca nông dân tham gia sn xut hu c và
thông thng Nu s khác bit này đ ln s khuyn khích
các nhà nông chuyn qua sn xut theo phng pháp hu c
Ngun Tng hp t nghiên cu ca Cornelis Gadebroek Wageningen Agricultural
University Netherlands
Sau khi nghiên cu thc nghim trên nông tri hu c và nông tri thông thng
Hà Lan nhóm tác nhn đnh kt qu hi quy nh sau quyt đnh chuyn sang sn xut
hu c ph thuc vào các yu t
Nghiên cu v các yu t nh hng đn phía cu nông sn hu c
Gi thuyt v s sn lòng tr cho khoai tây hu c
Khi so sánh mc đ sn sàng chi tr ca khách hàng cho mi loi khoai tây đa phng
khoai tây hu c hay khoai tây không bin đi gien Loureiro và Hine đã đa ra
yu t nh hng đn nhu cu v loi nông sn hu c này
Gii tính N
Tr em Không có tr em di tui trong h gia đình
Mc thu nhp
Đ tui
Trình đ hc vn mc đ t di THPT đn Tin sĩ
Mc đ ti mi ca sn phm Likert đn
Dinh dng Likert đn
Nhóm trí thc cao và thu nhp SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
Bài vit s dng bin ph thuc là WTP cho loi khoai tây trên
T phiu kho sát bang Colorado Hoa Kỳ tác gi tin hành phân tích mô hình hi
quy và cho ra kt qu sau
Bng
Kt qu nghiên cu v s sn lòng tr cho loi khoai tây
Hu c
Không bin đi gen
Đa phng
Đ tui
–
tìm ra nhóm khách hàng có tim năng s dng nông sn hu c yu t sau đc xác
đnh bng phng pháp phân tích nhân t EFA t phiu kho sát ngi tiêu dùng
Madrid Kt qu nghiên cu đc tng hp qua bng sau SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
Bng
Kt qu nghiên cu v các yu t tác đng đn s sn lòng tr cho nông sn hu c ca
ngi tiêu dùng Madrid Tây Ban Nha
Yu t tác đng
Mc đ nh hng
Gii tính
Nam
N
S thành viên trong gia đình
ngi
ngi
hoc ngi
Thp ptatháng
Mc đ tiêu dùng
Không
Tim năng
Thnh thong
Thng xuyên
Thói quen tiêu dùng thc phm
Bo v sc khe
+ SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
Sn phm t nhiên
Rau hu c Phía cu
(2) Phân tích thc trng ngun cung ng rau hu c công ty TNHH Organik – Đà Lt Lâm
Đng
(2) ng dng kinh t lng đ phân tích các yu t nh hng đn mc sn lòng chi tr cho
sn phm rau hu c ca ngi tiêu dùng TP HCM SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai
CHNG THC TRNG V CUNG VÀ CU RAU HU C TRÊN ĐA BÀN THÀNH
PH H CHÍ MINH
Thc trng v ngun cung rau hu c trên đa bàn TPHCM
chuyên sn xut rau an toàn theo tiêu chun Vit Nam Năm doanh nghip Hùng
Thiên đi tên thành Công ty TNHH liên doanh Organik vi mc tiêu to ra sn phm rau s
dng phân hu c cht vi sinh không s dng thuc tr sâu không s dng phân bón hóa
hc đm bo xanh sch an toàn Trang tri ca công ty rng ha nm trong mt thung
lũng cách trung tâm thành ph Đà Lt km ti thôn Đa Th xã Xuân Th Có h cha nc
ti nhân to đm bo nc ti rau không có mm bnh Trng xen k các lung rau là
các loi hoa có màu đ đ thu hút côn trùng tiêu dit đc sâu b không dùng thuc hóa
hc
Hin ti công ty sn xut rau theo ba tiêu chun Sn phm th nht sn xut hu c nm
hoàn toàn trong trang tri ca công ty Sn phm th hai là GlobalGap kt hp đng vi
h nông dân ti Đà Lt Cui cùng là sn phm theo tiêu chun VietGap hp đng vi h
nông dân ti huyn Đc Trng Mi năm trong h này chn ra khong h đa lên mc
GlobalGap sau đó thêm h vào mô hình VietGap Qua đó công ty đã giúp các h nông dân
quen dn vi mô hình sn xut rau sch hng dn tp hun các cách trng rau chuyên
nghip bng cách ghi chép tt c thông tin canh tác chăm bón qun lý trang tri mi ngày
Đ to sn phm đt tiêu chun cht lng sau thu hoch công ty đã hp tác vi Khu Nông
nghip công ngh cao thành ph H Chí Minh to ra dây chuyn x lý rau sch phù hp vi
điu kin trng rau Lâm Đng Vì vy khc phc đc các vn đ tránh làm va đp vt lý
ca sn phm vì qua quá trình ra c đin bng tay làm rau b h tránh b tái nhim vi sinh
vt qua đng tay chân gii quyt trit đ các nguy c vt lý đt si cát đá
Hàng tun công ty thu tn rau các loi vi c mô hình trên sn phm rau tiêu th
trong nc Ch yu các nhà hàng khách sn các khu ngh dng siêu th ngi có thu
nhp cao Phn còn li xut khu sang Nht Đc và Đài Loan Công ty còn ch đng m mt
ca hàng đ bán các loi rau vi c tiêu chun trên ti Tp H Chí Minh SVTH: Đng Th Nht Oanh GVHD: TS Trn Tin Khai