Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
nguyễn HUY HUYếN
Hoàn thiện kiểm soát chi ĐầU TƯ
xây dựng cơ bản QUA Kho bạc Nhà nớc
TỉNH Lai Châu
Hà nội, năm 2013
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
nguyễn HUY HUYếN
Hoàn thiện kiểm soát chi ĐầU TƯ
xây dựng cơ bản QUA Kho bạc Nhà nớc
TỉNH Lai Châu
Chuyên ngành: quản lý kinh tế và chính sách
Ngời hớng dẫn khoa học:
ts. NGUYễN THị Lệ THúY
Hà nội, năm 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Lệ Thúy
Các số liệu, tài liệu nêu ra trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính
khách quan, khoa học. Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Tác giả luận văn
Nguyễn Huy Huyến
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN 3
MỞ ĐẦU i
1.Lí do chọn đề tài i
2. Mục tiêu nghiên cứu ii
found
Sơ đồ 1.3: Mô hình kiểm soát chi theo chức năng
Sơ đồ 1.4: Quy trình tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ ban đầu Error: Reference source
not found
Sơ đồ 1.5: Quy trình kiểm soát chi tạm ứng vốn đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh
Error: Reference source not found
Sơ đồ 1.6: Quy trình Kiểm soát thanh toán KLHT vốn đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh
Error: Reference source not found
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức KBNN Lai Châu Error: Reference source not found
Sơ đồ 2.2: Cơ cấu bộ máy kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu
Error: Reference source not found
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
nguyễn HUY HUYếN
Hoàn thiện kiểm soát chi ĐầU TƯ
xây dựng cơ bản QUA Kho bạc Nhà nớc
TỉNH Lai Châu
Chuyên ngành: quản lý kinh tế và chính sách
Hà nội, năm 2013
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Đầu tư XDCB đóng vai trò quan trọng trong tiến trình công nghiệp hoá hiện
đại hoá đất nước nhằm xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế. Trong
những năm qua thực hiện chủ trương đưa nền kinh tế nước ta thành nền kinh tế thị
trường theo hướng mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế, Nhà nước đã không ngừng
tăng cường đầu tư cho cơ sở hạ tầng và coi đó là điểm mấu chốt để thu hút vốn đầu
tư. Bên cạnh những nguồn vốn khác huy động được, NSNN vẫn khẳng định vai trò
chủ chốt trong việc tài trợ cho các công trình, dự án XDCB. Nguồn NSNN dành
cho đầu tư XDCB luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách hàng năm.
soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu còn nhiều bất cập trong nhiều nội
dung và ở tất cả các khâu từ cấp phát, thanh toán vốn đầu tư. Vì vậy, hiệu quả của công
tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu còn hạn chế.
Trong điều kiện cả nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới quản lý chi
tiêu công, thực hành tiết kiệm và chống thất thoát, lãng phí thì việc hoàn thiện quản lý
chi tiêu công nói chung và kiểm soát chi chặt chẽ chi đầu tư XDCB đang đặt ra rất cấp
thiết. Việc tìm kiếm những giải pháp hoàn thiện quản lý vốn đầu tư XDCB là vấn đề
rất cấp thiết. Đó cũng là lí do của việc lựa chọn đề tài “Hoàn thiện Kiểm soát chi đầu
tư xây dựng cơ bản qua kho bạc nhà nước tỉnh Lai Châu”
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định khung lý thuyết về kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh.
- Phân tích thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu, làm
rõ những ưu điểm đạt được, chỉ rõ những hạn chế và những nguyên nhân chủ yếu.
- Đề xuất một số giải pháp cơ bản hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB qua
KBNN tỉnh Lai Châu.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Kiểm soát chi đầu tư XDCB qua Kho bạc Nhà nước
tỉnh Lai Châu.
Nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu hệ thống kiểm soát chi đầu tư XDCB qua
KBNN tỉnh bao gồm: Bộ máy kiểm soát chi, công cụ kiểm soát chi và quy trình
kiểm soát chi.
Phạm vi nghiên cứu:
+ Không gian nghiên cứu: Tại Kho bạc nhà nước tỉnh Lai Châu
+ Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thu thập giai đoan từ năm 2008 đến năm
2012, và đề xuất giải pháp đến năm 2015.
4. Kết cấu của Luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3
chương:
Chương 1
ii
-Các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan
-Các đơn vị sử dụng vốn đầu tư
Chương 2
iii
THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH LAI CHÂU
GIAI ĐOẠN 2008-2012
2.1. Sơ lược về Kho bạc Nhà nước tỉnh Lai Châu
Trong phần này tác giả giới thiệu sơ lược về kho bạc nhà nước tỉnh Lai Châu
trong đó nêu rõ: quá trình hình thành và phát triển, chức năng và nhiệm vụ chính
của kho bạc nhà nước tỉnh Lai Châu, cơ cấu tổ chức của kho bạc nhà nước tỉnh Lai
Châu trong thời gian nghiên cứu của luận văn 2008-2012.
2.2. Thực trạng chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà
nước tỉnh Lai Châu
Phần này luận văn chỉ ra số liệu chi đầu tư XDCb qua KBNN tỉnh Lai Châu
trong giai đoạn 2008-2012 và số liệu về cơ cấu các khoản chi của chi đầu tư XDCB
như chi xây lắp, chi thiết bị, chi phí khác…và một số nhận xét đánh giá về tình hình
chi đầu tư XDCB trên địa bàn tỉnh Lai Châu.
2.3. Thực trạng kiểm soát chi đầu tư Xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà
nước tỉnh Lai Châu giai đoạn 2008 -2012
Phần này tác giả phản ánh thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN
tỉnh Lai châu theo các yếu tố đã đề cấp trong chương 1, đó là:
• Thực trạng bộ máy kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà
nước tỉnh Lai Châu
Nêu lên các căn cứ để xây dựng bộ máy kiểm soát chi đầu tư XDCB qua
KBNN tỉnh Lai châu, và được trình bày khái quát qua sơ đồ 2.2 “Cơ cấu bộ máy
kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu”, tiếp đó trình bày nhiệm vụ
của các bộ phận trong cơ cấu đó. Đồng thời với bộ máy kiểm soát chi này là Thực
trạng cán bộ kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản với những phản ánh về chất
lượng nhân sự kiểm soát chi như: chất lượng chuyên môn, trình độ chuyên môn,
nghị từ phía chủ đầu tư, thực hiện tốt theo quy trình, tiết kiệm được thời gian và vốn
đầu tư cho ngân sách Nhà nước.
Về công cụ kiểm soát chi: Ứng dụng công nghệ thông tin đã được quan tâm
của ban lãnh đạo. Hồ sơ, chứng từ lưu trữ đảm bảo, hợp pháp hợp lệ.
Điểm yếu của kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước
tỉnh Lai Châu: Bên cạnh những kết quả đã đạt được, kiểm soát chi vốn đầu tư xây
dựng cơ bản thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Lai
Châu vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định, thể hiện qua những nội dung sau:
Về bộ máy kiểm soát chi: Phân công nhiệm vụ giữa các phòng ban còn chồng
chéo, bố trí cán bộ kiểm soát chi còn chưa linh hoạt. Trình độ chuyên môn, kỹ năng
giao tiếp cán bộ kiểm soát chi chưa cao
Về thực hiện quy trình kiểm soát chi: còn mắc nhiều lỗi trong thực hiện quy
v
trình ở cả 3 bước: tiếp nhận và kiểm soát hồ sơ, kiểm soát tạm ứng và kiểm soát
thanh toán khối lượng hoàn thành
Về công cụ kiểm soát: sử dụng các công cụ còn yếu, thiếu sự đầu tư vào công
nghệ thông tin để phục vụ công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản.
Nguyên nhân của những điểm yếu kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho
bạc Nhà nước tỉnh Lai Châu: xác định những nguyên nhân của những điểm yếu:
Nguyên nhân do Kho bạc Nhà nước tỉnh Lai Châu:
-Do hạn chế quản lý nguồn nhân lực tại KBNN
-Sự đầu tư hiện đại hóa trang thiết bị cơ sở vật chất-kỹ thuật tại KBNN tỉnh
Lai Châu còn hạn chế
-Kiểm soát nội bộ của KBNN tỉnh Lai Châu ít được quan tâm
-Sự phối hợp của KBNN tỉnh Lai Châu với các cơ quan liên quan
Nguyên nhân từ quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản của Chính
quyền Tỉnh Lai Châu:
-Về phân cấp và uỷ quyền trong hoạt động đầu tư xây dựng chưa khoa học dẫn
đến sự chồng chéo, khó khăn trong công tác đầu tư
-Công tác lập hồ sơ, thẩm định, phê duyệt hồ sơ dự án còn chậm
-Hiện đại hóa ứng dụng công nghệ thông tin vò công tác kiểm soát chi
-Sử dụng thành thạo các công cụ như chứng từ, hồ sơ
Giải pháp hoàn thiện thực hiện quy trình kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ
bản qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Lai Châu
-Giải pháp hoàn thiện tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ ban đầu
-Giải pháp hoàn thiện kiểm soát tạm ứng vốn đầu tư
-Giải pháp hoàn thiện kiểm soát thanh toán khối lượng hoàn thành
-Giải pháp hoàn thiện quyết toán vốn đầu tư
Các giải pháp khác:
-Tiêu chuẩn hóa công tác cán bộ, có kế hoạch đào tạo, tuyển dụng trong lâu dài.
-Tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ thông tin
vii
-Tăng cường công tác kiểm soát nội bộ.
- Tăng cường phối hợp giữa Kho bạc Nhà nước tỉnh Lai Châu và các cơ quan
liên quan
3.3. Một số kiến nghị
Trên cơ sở những hạn chế đã được chỉ ra, nguyên nhân dẫn đến những hạn chế,
đó, luận văn đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư
XDCB qua KBNN Lai Châu. Để thực hiện được những giải pháp đó, tác giả đã kiến
nghị các vấn đề cơ bản sau :
-Kiến nghị với chính quyền tỉnh Lai Châu:
-Kiến nghị với các cơ quan Trung ương
-Kiến nghị với các đơn vị chủ đầu tư
KẾT LUẬN
Công tác quản lý vốn đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước dành cho xây
dựng cơ bản là một lĩnh vực phức tạp không chỉ riêng đối với Tỉnh Lai Châu, đặc
biệt là công tác Kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu. Để làm
tốt được công việc này đòi hỏi phải phối hợp nhiều giải pháp và phải có sự tham
gia phối hợp của nhiều cơ quan,đặc biệt là các cơ quan ban hành chính sách về
quản lý xây dựng.
trong quá trình nghiên cứu, song không thể tránh khỏi những thiếu sót.
ix
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
nguyễn HUY HUYếN
Hoàn thiện kiểm soát chi ĐầU TƯ
xây dựng cơ bản QUA Kho bạc Nhà nớc
TỉNH Lai Châu
Chuyên ngành: quản lý kinh tế và chính sách
Ngời hớng dẫn khoa học:
ts. NGUYễN THị Lệ THúY
Hà nội, năm 2013
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đầu tư Xây dựng cơ bản đóng vai trò quan trọng trong tiến trình công nghiệp
hoá hiện đại hoá đất nước nhằm xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế.
Trong những năm qua thực hiện chủ trương đưa nền kinh tế nước ta thành nền kinh
tế thị trường theo hướng mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế, Nhà nước đã không
ngừng tăng cường đầu tư cho cơ sở hạ tầng và coi đó là điểm mấu chốt để thu hút
vốn đầu tư. Bên cạnh những nguồn vốn khác huy động được, Ngân sách nhà nước
vẫn khẳng định vai trò chủ chốt trong việc tài trợ cho các công trình, dự án XDCB.
Nguồn NSNN dành cho đầu tư XDCB luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân
sách hàng năm.
Tuy nhiên việc quản lý cấp phát, thanh toán vốn còn nhiều vướng mắc dẫn
đến nhiều hiện tượng tiêu cực, gây lãng phí, thất thoát vốn NSNN. Vấn đề đặt ra là
làm sao sử dụng một cách tiết kiệm và hiệu quả mọi nguồn vốn đầu tư, góp phần
nâng cao tiềm lực, khả năng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Trong đó tăng cường
kiểm soát chi vốn đầu tư có ý nghĩa quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng
đồng vốn đầu tư.
dung và ở tất cả các khâu từ cấp phát, thanh toán vốn đầu tư. Vì vậy, hiệu quả của công
tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu còn hạn chế.
Trong điều kiện cả nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới quản lý
chi tiêu công, thực hành tiết kiệm và chống thất thoát, lãng phí thì việc hoàn thiện quản
lý chi tiêu công nói chung và kiểm soát chi chặt chẽ chi đầu tư XDCB đang đặt ra rất
bức xúc. Việc tìm kiếm những giải pháp hoàn thiện quản lý vốn đầu tư XDCB là vấn
đề rất cấp thiết. Đó cũng là lí do của việc lựa chọn đề tài “Hoàn thiện Kiểm soát chi
đầu tư xây dựng cơ bản qua kho bạc nhà nước tỉnh Lai Châu”
2
2. Tình hình nghiên cứu
Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu khoa học về các đề tài quản
lý đầu tư từ nguồn vốn NSNN; nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB
NSNN. Ở phạm vi toàn quốc như:
Luận văn thạc sỹ kinh tế “Quản lý vốn đầu tư XDCB trên địa bàn tỉnh Ninh
Bình” của tác giả Vũ Huy Phong, Trường đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội, năm 2011;
Luận văn đã đề cập đến công tác quản lý và sử dụng vốn trên địa bàn tỉnh Ninh Bình,
trong đó có 1 phần đề cập đến công tác thanh toán vốn qua KBNN. Tác giả đưa ra
được các kiến nghị và giải pháp tăng cường công tác quản lý vốn đầu tư trong phạm vi
trên địa bàn tỉnh Ninh Bình
Đề tài nghiên cứu khoa học cấp ngành KBNN của tác giả Nguyễn Thái Hà
về "Thực trạng và một số giải pháp nâng cao chất lượng kiểm soát thanh toán
vốn đầu tư XDCB qua hệ thống KBNN", năm 2006; Đề tài tập trung phân tích,
đánh giá công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua toàn hệ thống
KBNN, tác giả đã chỉ ra được những điểm mạnh và điểm yếu qua đó đưa ra các
kiến nghị và giải pháp nâng cao chất lượng kiểm soát thanh toán vốn đầu tư
XDCB qua hệ thống KBNN.
Luận văn thạc sĩ kinh tế, Học viện Tài chính của tác giả Dương Cao Sơn về
"Hoàn thiện công tác quản lý chi đầu tư XDCB thuộc nguồn vốn NSNN qua
KBNN", năm 2008; Luận văn đưa ra và đánh giá công tác quản lý chi đầu tư XDCB
qua hệ thống KBNN, nguyên nhân dẫn đến những tồn tại, yếu kém, các giải pháp
+ Không gian nghiên cứu: Tại Kho bạc nhà nước tỉnh Lai Châu
+ Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thu thập giai đoan từ năm 2008 đến năm
2012, và đề xuất giải pháp đến năm 2015.
4
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Khung lý thuyết
5.2. Qui trình nghiên cứu
Bước 1: Thu thập tài liệu và nghiên cứu về lý thuyết kiểm soát chi để xây dựng
khung lý thuyết về kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh. Phương pháp
nghiên cứu sử dụng trong bước này là phương pháp phân tích hệ thống, phương
pháp tổng hợp và mô hình hóa.
Bước 2: Thu thập thông tin, dữ liệu thứ cấp từ các nguồn báo cáo thống kê từ:
Sở Tài chính, Sở Kế hoạch, KBNN tỉnh để phân tích thực trạng chi đầu tư XDCB
qua KBNN tỉnh Lai Châu và thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh
Lai Châu giai đoạn 2008-2012. Phương pháp sử dụng là phương pháp thống kê,
phân tích, so sánh, tổng hợp.
5
Các yếu tố ảnh
hưởng đến
kiểm soát chi
đầu tư XDCB
qua KBNN
tỉnh
1.Yếu tố thuộc
KBNN tỉnh
2.Yếu tố thuộc
môi trường của
KBNN tỉnh
Kiểm soát chi
đầu tư hiểu rõ và
thực hiện đúng
chính sách chế
độ
Bước 3: Phân tích các ưu điểm và hạn chế trong kiểm soát chi đầu tư XDCB qua
KBNN tỉnh Lai Châu giai đoạn 2008-2012, từ đó xác định các nguyên nhân dẫn đến
các hạn chế. Phương pháp nghiên cứu là phương pháp tổng hợp, quy nạp, phân tích.
Bước 4: Từ các điểm yếu, hạn chế của kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN
tỉnh để đề xuất các giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB. Từ các nguyên
nhân đề xuất các kiến nghị đối với các cơ quan có liên quan nhằm hoàn thiện kiểm
soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh.
6. Kết cấu của đề tài
Nội dung gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho
bạc nhà nước tỉnh
Chương 2: Thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu
giai đoạn 2008 -2012
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh
Lai Châu đến 2015
6
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH
1.1. Chi đầu tư xây dựng cơ bản
1.1.1. Khái niệm chi đầu tư xây dựng cơ bản
Chi đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN là các khoản chi để đầu tư xây dựng
các công trình thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội không có khả năng thu hồi vốn,
các công trình của các doanh nghiệp Nhà nước đầu tư theo kế hoạch được duyệt,
các dự án quy hoạch vùng và lãnh thổ.
Chi đầu tư xây dựng cơ bản có thể được thực hiện theo hình thức đầu tư xây
tư chuyển dịch, đầu tư cho dự phòng, đầu tư mua sắm công v.v., đầu tư XDCB là
hoạt động đầu tư vào máy móc, thiết bị, nhà xưởng, kết cấu hạ tầng Đây là hoạt
động đầu tư phát triển, đầu tư cơ bản và chủ yếu có tính dài hạn.
Gắn với hoạt động NSNN, chi đầu tư XDCB từ NSNN được quản lý và sử dụng
đúng luật, theo các quy trình rất chặt chẽ. Khác với đầu tư trong kinh doanh, đầu tư từ
NSNN chủ yếu nhằm tạo lập môi trường, điều kiện cho nền kinh tế, trong nhiều trường
hợp không mang tính sinh lãi trực tiếp. Từ những đặc điểm chung đó, có thể đi sâu
phân tích một số đặc điểm cụ thể của chi đầu tư XDCB từ NSNN như sau:
(1) Chi đầu tư XDCB từ ngân sách gắn với hoạt động NSNN nói chung và
hoạt động chi NSNN nói riêng, gắn với quản lý và sử dụng vốn theo phân cấp về
chi NSNN cho đầu tư phát triển. Do đó, việc hình thành, phân phối, sử dụng và
thanh quyết toán nguồn vốn này được thực hiện chặt chẽ, theo luật định, được Quốc
hội phê chuẩn và các cấp chính quyền (chủ yếu là Hội đồng Nhân dân tỉnh) phê
duyệt hàng năm.
(2) Chi đầu tư XDCB từ NSNN được sử dụng chủ yếu để đầu tư cho các công
trình, dự án không có khả năng thu hồi vốn và công trình hạ tầng theo đối tượng sử
dụng theo quy định của Luật NSNN và các luật khác. Do đó, việc đánh giá hiệu quả
sử dụng nguồn vốn mang tính toàn diện, trên cơ sở đánh giá tác động cả về kinh tế,
xã hội và môi trường.
(3) Chi đầu tư XDCB từ NSNN gắn với các quy trình đầu tư và dự án,
chương trình đầu tư rất chặt chẽ từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án đến khâu
kết thúc đầu tư, nghiệm thu dự án và đưa vào sử dụng. Việc sử dụng nguồn vốn này
gắn với quá trình thực hiện và quản lý dự án đầu tư với các khâu liên hoàn với nhau
8