ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT
&
Môn: Nghĩa vụ ngoài hợp đồng
Đề tài :
GVHD : Ths. Phạm Xuân Hoàng
Lớp : K08504
SVTH :
Nguyễn Thị Ngọc Bích K085041647
Lê Hà Hòa Hiệp K085041672
Phạm Lương Mỹ Linh K085041687
Trần Thị Mai Loan K085041688
Trịnh Ngọc Nam K085041693
Nguyễn Ngọc Kim Ngân K085041696
Đỗ Hoàng Phúc K085041706
Nguyễn Thiên Thơ K085041726
Tạ Thu Thủy K085041735
Nguyễn Huyền Trang K085041742
Võ Thanh Vy K085041757
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2010
1. Đặt vấn đề :
Vấn đề bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là trách nhiệm dân sự về quan hệ bồi
thường thiệt hại mà trước khi xảy ra thiệt hại, các bên chủ thể là bên gây thiệt hại và bên
bị thiệt hại không có thoả thuận hoặc hợp đồng nào. Các bên nói trên vẫn có trách nhiệm
với nhau trong việc bồi thường thiệt hại trước sự kiện gây ra thiệt hại ngoài dự kiến về
tài sản hoặc về tinh thần
(1)
.Vấn đề bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được giải quyết
không trên cơ sở của hợp đồng dân sự (vì không có hợp đồng) mà chỉ giải quyết trên cơ
sở của pháp luật quy định là thiệt hại thực tế đã gây ra.
Tuy nhiên, liên quan đến vấn đề này, thì không phải thiệt hại nào cũng được bồi
Ta xem xét vụ việc sau đây: ngày 23/10/2004 , xe ô-tô của công ty Đồng Tâm đã
gây ra tai nạn với xe ô tô của doanh nghiệp Hùng Long.Doanh nghiệp Hùng Long đã
khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân thị xã Bà Rịa- Vũng Tàu buộc công ty Đồng Tâm
phải bồi thường thiệt hại. Trong các khoản bên bị thiệt hại yêu cầu đòi bồi thường, có đề
cập đến các khoản: “tiền lương trả cho tài xế và phụ xế”, “tiền thiệt hại do hủy hợp
đồng”, “thất thu do xe không hoạt động”. Đây là những khoản tiền do xe bị ngưng hoạt
động vì bị hư hỏng và bị cơ quan công an lưu giữ. Tòa án tối cao đã theo hướng buộc
bên bị thiệt hại có trách nhiệm hạn chế thiệt hại: nếu thiệt hại mà bên bị xâm hại có thể
tự hạn chế được mà họ không hạn chế thì họ không được bồi thường. Theo đó, đề nghị
giao hồ sơ vụ án cho Tòa Án nhân dân thị xã Bà Rịa - Vũng tàu xét xử sơ thẩm lại vì cho
rằng, trong quá trình xét xử, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm chưa thu thập
chứng cứ để xác minh làm rõ doanh nghiệp Hùng Long có áp dụng các biện pháp để
hạn chế thiệt hại hay không? Cụ thể là sau khi bị giữ xe, doanh nghiệp có áp dụng các
biện pháp khác như điều động xe khác của doanh nghiệp, thuê xe khác để tiếp tục thực
hiện hợp đồng hoặc tích cực liên hệ với cơ quan công an để lấy xe về sửa chữa, như thế
sẽ hạn chế được “thiệt hại do hủy hợp đồng” . Tương tự như vậy đối với yêu cầu bồi
thường “tiền lương trả cho tài xế và phụ xế”, chưa có căn cứ để xác định là sau khi xảy
ra tai nạn, doanh nghiệp Hùng Long không còn xe khác để bố trí, sắp xếp cho tài xế và
phụ xe tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo hợp đồng lao động giữa họ và doanh nghiệp hay
không ?
Trong trường hợp có cơ sở để khẳng định bên có xe có thể hạn chế những thiệt hại
này nhưng không hạn chế thì có thể họ sẽ không được bồi thường. Theo thực tiễn xét xử
này, nếu bên bị xâm phạm có thể hạn chế được thiệt hại mà không hạn chế thì không
được bồi thường đối với phần thiệt hại này .
Việc thừa nhận trách nhiệm hạn chế thiệt hại của người bị xâm phạm như trên là
hoàn toàn thuyết phục.
Thứ nhất, theo điều 6 Bộ Luật Dân Sự 2005 , “trong quan hệ dân sự, các bên phải
thiện chí”. Như vậy , người bị xâm phạm có khả năng hạn chế thiệt hại mà không hạn
chế thiệt hại, tức là họ đã không “thiện chí”, nên họ không xứng đáng được bồi thường
khoản thiệt hại mà đáng ra họ hạn chế được
Xem, commonwealth v McLean (1997) 41 NSWLR 389.