CNG HềA X HI CH NGHA VIT NAM
c lp - T do - Hnh phỳc
Gia Phỳ, ngy 23 thỏng 3 nm 2011
H v tờn tỏc gi: O MNH THNG.
Sinh ngy: 07 thỏng 03 nm 1980.
Chc v: Giỏo viờn.
Ni cụng tỏc: Trng THCS s 1 Gia Phỳ.
Trỡnh chuyờn mụn: Cao ng Vn- S.
Cỏc iu kin ch yu xột cụng nhn sỏng kin nh sau:
1. TấN SNG KIN: (c gi l gii phỏp hu ớch):
S DNG H THNG CU HI PHT HUY TNH TCH CC CA HC
SINH TRONG DY HC LCH S TRNG THCS.
2. Mễ T GII PHP
a. Đặt vấn đề.
1 . lý do chọn đề tài:
Đổi mới dạy học nói chung và đổi mới dạy học lịch sử nói riêng là một quá
trình đợc thực hiện thờng xuyên và kiên trì, trong đó có nhiều yếu tố quan hệ chặt
chẽ với nhau. Dạy nh thế nào, học nh thế nào để đạt đợc hiệu quả học tập tốt nhất là
điều mong muốn của tất cả thầy cô giáo chúng ta. Muốn thế phải đổi mới phơng
pháp, biện pháp dạy và học. Ngời giáo viên phải tổ chức một cách linh hoạt các
hoạt động của học sinh từ khâu đầu tiên đến khâu kết thúc giờ học, từ cách ổn định
lớp, kiểm tra bài cũ đến cách học bài mới, củng cố, dặn dò. Những hoạt động đó
giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một cách tự giác, chủ động, tích cực, sáng tạo và
ngày càng yêu thích, say mê môn học.
Vậy làm thế nào để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử?
Có rất nhiều biện pháp, ví nh: Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan, phơng pháp
hớng dẫn học sinh ghi nhớ sự kiện lịch sử, nắm vững và sử dụng sách giáo khoa, vở
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
1
Mu s 6
Thắng tỉnh Lao Cai. Năm học 2009-2011.
6. ph ơng pháp nghiên cứu.
Phơng pháp điều tra, phơng pháp nghiên cứu tài liệu, phơng pháp phân tích
và tổng hợp, phơng pháp trò chuyện, đàm thoại, phơng pháp thống kê, phơng pháp
khảo sát thực tiễn.
b. nội dung.
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
2
Chơng i.
Cơ sở lí luận vấn đề nghiên cứu.
1.Cơ sở khoa học.
Quán triệt mục tiêu giáo dục của nớc ta , luật giáo dục năm 2005 đã xác định
mục tiêu giáo dục phổ thông là : ô Đào tạo con ngời Việt nam phát triển toàn diện,
có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ về nghề nghiệp, trung thành với lí tởng độc
lập dân tộc và CNXH. Hình thành và bồi dỡng nhân cách, phẩm chất năng lực của
công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốcằ
Căn cứ vào NQ số 40/2000/QH10 về đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông
đã khẳng định mục tiêu của đổi mới phơng pháp là : Xây dựng nội dung nhằm nâng
cao chất lợng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân
lực phục vụ cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc, phù hợp với thực tiễn và
truyền thống Việt nam
Căn cứ vào dặc trng cơ bản của môn học ở trờng phổ thông : Học lịch sử là
quá trình nhận thức những điều đã diễn ra trong quá khứ của xã hội, để hiểu về hiện
tại và chuẩn bị cho tơng lai nó khác với môn học khác vì lịch sử không thể trực tiếp
quan sát và không thể khôi phục lại trong phòng thí nghiệm, mặt khác lịch sử nó
tồn tại một cách khách quan không thể thông qua bằng phấn đoán hay suy luận để
biết lịch sử.
Đai-ri nhà giáo dục Liên Xô cũ đã từng nói: ô Dạy lịch sử cũng nh bất cứ dạy
cái gì đòi hỏi ngời thầy phải khêu gợi cái thông minh chứ không phải là bắt buộc
giáo viên giảng dạy bộ môn lịch sử đa ra đợc hệ thống câu hỏi và sử dụng câu hỏi
đó nh thế nào cho phù hợp là vấn đề cần phải quan tâm. Nhằm giảm bớt số lợng học
sinh yếu kém và nâng cao chất lợng dạy và học của nhà trờng, bản thân tôi nhận
thức đợc điều đó và cố gắng đa ra các phơng pháp học tập phù hợp trong việc sử
dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong tiết dạy học lịch
sử.
Chơng ii:
Thực trạng dạy và học môn lịch sử ở trờng THcs
số 1 gia phú
1.u điểm :
*. Về phía giáo viên :
Đại đa số giáo viên đều cố gắng thay đổi phơng pháp giảng dạy của mình
theo hớng phát huy tính tích cực của học sinh thông qua các phơng pháp dạy học
nh phơng pháp trực quan, phơng pháp nêu và giải quyết vấn đề, phơng pháp tờng
thuật, miêu tả, kể chuyện, phơng pháp đàm th .
Giáo viên đã tích cực hớng dẫn học sinh thảo luận nhóm, hỗ trợ kiến thức cho
nhau và thông qua hoạt động này những học sinh yếu kém đợc hoạt động một cách
tích cực dới sự hớng dẫn của giáo viên và các bạn khá giỏi. Từ đó, học sinh nắm
chắc kiến thức và hiểu sâu hơn về bản chất của sự kiện, hiện tợng lịch sử.
Trong quá trình giảng dạy, khai thác một cách triệt để các đồ dùng và phơng
tiên dạy học nh tranh ảnh, bản đồ, sa bàn, mô hình và từng bớc ứng dụng công
nghệ thông tin trong dạy học lịch sử.
*. Về phía học sinh :
Đa số học sinh chú ý nghe giảng, tập trung suy nghĩ trả lời các câu hỏi mà
giáo viên đặt ra
Đa số học sinh đều tích cực thảo luận nhóm và đã đa lại hiêụ quả cao trong
quá trình lĩnh hội kiến thức .
Học sinh yếu kém đã và đang cố gắng nắm bắt các kiến thức trọng tâm cơ
bản thông qua các hoạt động học nh thảo luận nhóm, đọc sách giáo khoa, đã mạnh
dạn khi trả lời các câu.
Học sinh chỉ trả lời đợc những câu hỏi dễ, đơn giản (nh trình bày), còn một số
câu hỏi tổng hợp, phân tích, giải thích, so sánh thì còn rất lúng túng khi trả lời hoặc
trả lời chỉ mang tính chất chung chung.
* Điều tra cụ thể :
Bản thân tôi đợc phân công giảng dạy môn lịch sử trong nhà trờng .Trong
quá trình giảng dạy với ý thức vừa nghiên cứu đặc điểm tình hình học tập bộ môn
của học sinh vừa tiến hành rút kinh nghiệm qua mỗi tiết dạy.Việc điều tra đợc thực
hiện thông qua hỏi đáp với những câu hỏi phát triển t duy học sinh ở trên lớp, kiểm
tra 15 phút, kiểm tra 45 phút.
Kết quả điều tra tôi nhận thấy đa số học sinh chỉ trả lời đợc những câu hỏi
mang tính chất trình bày, còn những câu hỏi giải thích tại sao, so sánh, đánh giá
nhận thức thì các em còn rất lúng túng khi trả lời. Do vậy kết quả điều tra cũng
không cao . Cụ thể :
Lớp SLHS
Giỏi Khá Tb Yếu Kém
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
5
SL % SL % SL % SL % SL %
8a2 45 0 0 12 26,7 22 48,9 9 20 2 4,4
9a1 32 2 6 10 31 16 50 4 13
Chơng iii
Một số giải pháp thực tế trong việc sử dụng hệ thống câu
hỏi để phát huy tính tích cực cho học sinh trong dạy học
lịch sử .
1. Nêu câu hỏi
* Đối với giáo viên :
Trớc khi bớc vào bài mới, giáo viên nên nêu ngay câu hỏi định hớng nhận thức
cho học sinh. Các câu hỏi nêu vấn đề đa ra vào đầu giờ nhằm động viên sự chú ý,
- Tính chất: Khởi nghĩa ngày 18-3 là
cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế
giới.
ý nghĩa : lật đổ chính quyền của giai cấp
t sản, đa giai cấp vô sản lên nắm chính
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
6
(lực lợng quần chúng nhân dân lao động,
lật đổ chính quyền của giai cấp t sản,
giai cấp vô sản lãnh đạo)
Gv: Vì sao Hội đồng công xã đợc nhân
dân đón mừng?
- Hs: HĐCX do nhân dân bầu ra, đại
diện cho nhân dân.
GV: Sử dụng sơ đồ bộ máy Nhà nớc, h-
ớng dẫn HS tìm hiểu tổ chức Nhà nớc
công xã.
Gv: Em có nhận xét gì về tổ chức bộ
máy công xã?Tổ chức cơ quan công xã
có gì khác so với tổ chức bộ máy cơ
quan t sản?
- Hs: Đầy đủ chặt chẽ, đảm bảo quyền
làm chủ của nhân dân, vì dân, phục vụ
quyền lợi của nhân dân. Còn chính
quyền t sản chỉ phục vụ quyền lợi của t
sản.
- Hs: Dựa vào đoạn chữ in nhỏ SGK trả
lời.
H:Căn cứ vào đâu khẳng định Công xã
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
7
Hoặc khi dạy bài 7: Các nớc Mĩ La tinh (lịch sử lớp 9 sách giáo khoa trang
29) để phần chuyển ý sang mục II gây đợc sự chú ý cho học sinh chúng ta
có thể nói: Trong cơn bão táp của cách mạng Mĩ La tinh thì hình ảnh đất n-
ớc Cu Ba đẹp nh một dãi lụa đào, đang bay lên giữa màu xanh của trời biển
Ca ri bê với nắng vàng rực rỡ, đó chính là Cu Ba hòn đảo của tự do hòn
đảo anh hùng. Vậy hòn đảo anh hùng này đã tiến hành cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc nh thế nào và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Cu Ba
đạt đợc kết quả gì ? Chúng ta chuyển sang mục II Cu Ba Hòn đảo anh
hùng .
Trong quá trình dạy học, chúng ta vẫn tuân thủ trình tự cấu tạo của sách giáo
khoa, chuẩn kiến thức kĩ năng, song cần khai thác nhấn mạnh, giúp học sinh trả lời
câu hỏi nêu trên. Học sinh trả lời đợc câu hỏi này tức là đã nắm và hiểu đợc kiến
thức chủ yếu của bài ngoài ra giáo viên còn tích hợp vấn đề môi trờng, tấm gơng
đạo đức Hồ Chí Minh vào bài giảng tạo sự sinh động hứng thú bồi dỡng phẩm chất
đạo đức hình thành nhân cách cho các em qua mỗi bài học.
* Đối với học sinh:
Câu hỏi loại này thờng là câu hỏi có tính chất bài tập muốn trả lời phải huy
động kiến thức cơ bản của toàn bài. Chính vì vậy học sinh phải chuẩn bị bài và trả
lời trớc các câu hỏi cuối mục ở nhà , chú ý, tập trung cao độ theo dõi bài giảng ,
chọn lọc sự kiện và trình bày trên lớp.
2.Xác định mối liên hệ , xâu chuỗi giữa câu hỏi với các sự kiện , hiện tợng
trong bài học.
Một trong những biện pháp s phạm là xác lập mối liên hệ giữa câu hỏi các sự
kiện, hiện tợng lịch sử trong bài.
Ví dụ :
Sau khi học xong bài 13: Tổng kết lịch sử thế giới từ sau năm 1945 đến nay
.Chúng ta có thế tổ chức trò chơi ô chữ để cho các em xâu chuổi các sự kiện,
hiện tợng lịch sử lại với nhau để các em khắc sâu hơn kiến thức và có hứng
A p a c t h a i
4.
A S E A N
5.
M ĩ
6.
L i ê n m i n h C h â u  u
7.
C h i ế n t r a n h l ạ n h
8.
C ô n g c ụ s ả n x u ấ t m ớ i
A i đ i t h i ĩ ê n ế h g ớ i
T h ế g i ớ i h i ệ n đ ạ i
T h ng dọc thế giới hiện đại .
Những kiến thức này đợc sắp xếp trình diễn trên màn hình,(viết lên bảng phụ
hoặc trên khổ giấy to ) để các em có thể quan sát đợc câu hỏi và hệ thống kiến thức,
học sinh tự tìm ra câu trả lời, tìm ra mối liên hệ giữa chúng. Trong học sinh sẽ có
cuộc tranh luận đâu là từ chìa khoá của ô chữ và học sinh rẽ phát hiện ra chìa khoá
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
9
là Thế giới hiện đại. Cách lập bảng nh vậy hợp với cách sử dụng câu hỏi sẽ có
hiệu quả không chỉ về nắm kiến thức mà còn có tác dụng giáo dục , rèn luyện kĩ
năng, kĩ xảo, phát triển t duy cho học sinh và giúp các em tránh nhàm chán trong
các tiết học.
Việc xây dựng bảng các sự kiện qua các câu hỏi trò chơi và mối liên hệ giữa
chúng là một trong những biện pháp giúp học sinh nhớ ngay sự kiện cơ bản ở trên
lớp, đồng thời kích thích tính tích cực học tập của các em.
3. Xây dựng hệ thống câu hỏi ở trên lớp:
Trong quá trình giảng dạy ở trên lớp, giáo viên còn phải biết đặt ra và giúp
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
10
Loại câu hỏi về quá trình, diễn biến, phát triển của sự kiện hiện tợng
lịch sử nh diễn biến của các cuộc khỡi nghĩa , diễn biến các cuộc cách
mạng.
Ví dụ :
Hãy trình bày diễn biến chiến dịch Biên giới thu đông 1950 ( Bài 26
Sách Lịch sử 9 trang 110) .
Trình bày quá trình hoạt động của Nguyễn ái Quốc trong thời gian
ở Pháp (Bài 16 lịch sử lớp 9 trang 61).
Tuy đây là câu hỏi ít suy luận song lại đòi hỏi trí nhớ, phải biết nhiều sự kiện địa
danh, nhân vật để giúp học sinh phát triển trí nhớ nên cần phải chia câu hỏi thành
nhiều câu hỏi nhỏ, đồng thời lập các bảng niên biểu, mối liên hệ giữa các sự kiện.
* Câu hỏi nêu lên đặc trng bản chất của các hiện tợng lịch sử, bao gồm sự
đánh giá và thái độ của học sinh đối với các hiện tợng lịch sử ấy .Loại câu hỏi này
thờng dùng cho học sinh khá giỏi khi thảo luận để bổ trợ kiến thức cho các đối tợng
yếu kém.
Ví dụ :
*Tại sao nói, ngay sau khi ra đời nớc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ở vào
tình thế Ngàn cân treo sợi tóc? ( Bài 24 SGK LSử 9 trang 96 ).
Tại sao Nguyễn Tất Thành lại ra đi tìm đờng cứu nớc? Hớng đi của Ngời có
gì mới so với các nhà yêu nớc chống Pháp trớc đó? ( Bài 30 SGKLSử 8
trang 148).
Tại sao nói từ năm 1858 đến năm 1884 là quá trình triều đình Huế đi từ đầu
hàng từng bớc đến đầu hàng toàn bộ trớc quân xâm lợc (bài 25 lịch sử lớp 8
trang 124).
Thờng thì những câu hỏi này khó đối với học sinh, nó đòi hỏi các em phải biết
phân tích, đánh giá, biết bày tỏ thái độ của mình đối với sự kiện, hiện tợng lịch sử .
Học sinh rất ngại trả lời những câu hỏi này, tuy nhiên giáo viên cần kiên trì đa thêm
* Loại câu hỏi đối chiếu , so sánh giữa sự kiện , hiện tợng lịch sử này với sự
kiện, hiện tợng lịch sử khác mà các em đã học . Đây là loại câu hỏi khá khó đối với
học sinh trung học cơ sở ( Ưu điểm của loại câu hỏi này là vừa giúp cho học sinh
cũng cố ôn tập lại kiến thức cũ vừa tiếp nhận kiến thức mới và áp dụng khi hoạt
động thảo luận nhóm để các em bổ trợ kiến thức cho nhau và cùng nhau giải quyết
vấn đề.
Ví dụ:
Khi học bài 29 Cả nớc trực tiếp chiến đấu chống Mĩ cứu nớc ( 1965
1973) ( Lịch sử 9 trang142) Có câu hỏi : Chiến lợc Chiến tranh cục
bộvà chiến tranh đặc biệt của Mĩ ở Miền Nam có điểm gì giống nhau và
khác nhau?
Khi dạy bài 9 Nhật Bản ( Lịch sử 9 trang36) có câu hỏi so sánh sự giống
nhau và khác nhau trong chính sách đối ngoại của Mĩ và Nhật Bản sau
chiến tranh thế giới lần thứ 2 .
So sánh hoàn cảnh, nội dung, tác dụng của chính sách cộng sản thời chiến
với chính sách kinh tế mới của Lê- nin và Đảng Bôn-sê-vích.(lịch sử 8 trang
82).
Tóm lại :Các loại câu hỏi nêu trên tạo thành một hệ thống câu hỏi hoàn chỉnh, giúp
cho học sinh trong quá trình học tập lịch sử phát hiện ra nguyên nhân , diễn biến,
kết quả và ý nghĩa của một sự kiện hay một quá trình lịch sử. Những câu hỏi đó
giáo viên vận dụng nhuần nhuyễn trong các tiết dạy không chỉ cho các em biết đợc
các sự kiện mà đi sâu hiểu bản chất của sự kiện, nó không chỉ đòi hỏi học sinh nhớ
các sự kiện lịch sử cơ bản mà phải suy nghĩ nhận thức sâu sắc bản chất của sự kiện
lịch sử .
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở trờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
12
4. Vận dụng hệ thống câu hỏi phát huy tính tích cực của học sinh vào một
mục cụ thể :
Thiết kế câu hỏi gợi mở để giải quyết câu hỏi nhận thức
chính trị 28.2. 1946
đặt ra cho đảng ta lựa
chọn 1 trong 2 con
đờng nào?
2. Đảng ta đã lựa
chọn con đờng
nào ? Vì sao?
Một là: Đánh Pháp
trớc khi pháp đa
quân ra miền Bắc .
Nh vậy cùng một
lúc phải đánh cả
Pháp lẫn Tởng.
Hai là : Hoà với Pháp
mợn tay Pháp
đuổiTởng về nớc ,
loại bớt một kẻ thù
nguy hiểm, kéo dài
thời gian hoà bình để
chuẩn bị lực lợng về
mọi mặt chống Pháp
sau này.
Đảng ta đã lựa chọn
con đờng thứ 2 vì
đất nớc ta lúc này
vô cùng khó khăn
không thể một lúc
đánh nhau với nhiều
kẻ thù , hơn nữa lúc
này Pháp đa quân
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân tôi đã rút ra một số
kinh nghiệm sau:
Trong mỗi tiết dạy giáo viên nêu mục tiêu yêu cầu của tiết, mục của bài học
sau đó cung cấp thông tin và phân bổ thời gian hợp lí để học sinh tiếp nhận
thông tin.
Giáo viên đặt và sử dụng linh hoạt các câu hỏi phù hợp với nội dung bài dạy,
tuỳ theo khối lớp và đối tợng học sinh mà vận dụng.
Khi nêu câu hỏi giáo viên cố gắng sử dụng các câu hỏi ngắn gọn, đủ ý, đơn
giản, dễ hiểu, gợi sự suy nghĩ và t duy của học sinh. Không nên sử dụng câu
hỏi Có hay Không, Đúng hay Sai mà phải sử dụng câu hỏi phát huy
tính độc lập t duy ở các em (tránh tình trạng học sinh trả lời một cách công
thức hoặc chung chung).
Khi tổ chức học sinh tiếp nhận thông tin giáo viên chú ý sử dụng câu hỏi gợi
mở (chuẩn bị kĩ ở giáo án) để giải quyết câu hỏi đặt ra đầu giờ.
Giáo viên cần nghiên cứu kĩ sách giáo khoa thờng xuyên nghiên cứu thêm
tài liệu tham khảo để xây dựng các câu hỏi trong các tiết dạy và vận dụng
linh hoạt hơn để giải quyết nhiệm vụ nhận thức ở mỗi bài học.
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở tr -
ờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
15
Gi¸o viªn cÇn kÕt hỵp c¸c ph¬ng tiƯn d¹y häc kh¸c nh ®å dïng trùc quan,
h×nh ¶nh, tranh vÏ trong s¸ch gi¸o khoa, c¸c t liƯu sư dơng c«ng nghƯ th«ng
tin, hƯ thèng thao t¸c s ph¹m khi lªn líp ®Ĩ gãp phÇn ph¸t huy tÝnh tÝch
cùc chđ ®éng cđa häc sinh trong mçi tiÕt häc, n©ng cao hiƯu qu¶ giê d¹y.
Trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y , ng«n ng÷ nãi ph¶i trun c¶m , kh«ng qu¸
nhanh hc qu¸ chËm, ph¶i l«i cn , hÊp dÉn , tr×nh bµy ph¶i cã ®iĨm
nhÊn, tr¸nh ®Ịu ®Ịu .
Khi ®Ỉt c©u hái kh«ng nªn ®Ỉt c©u hái qu¸ dƠ lµm cho häc sinh tho¶ m·n ,
®i ®Õn chđ quan vỊ vèn hiĨu biÕt cđa m×nh, mµ ph¶i lµ cho c¸c em hiĨu r»ng,
x· héi t b¶n.
Sư dơng hƯ thèng c©u hái ®Ĩ ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cđa häc sinh trong d¹y häc lÞch sư ë tr -
êng
THCS sè 1 Gia Phó . Gi¸o viªn thùc hiƯn: §µo m¹nh Th¾ng
16
B Chn bÞ:
GV: - Bµi so¹n,SGK,SGV,SBT, s¸ch tham kh¶o.
-T×m hiĨu tranh ¶nh h×nh 65->69.
HS: -§äc 1 sè t liƯu , tµi liƯu bỉ sung cho bµi häc.
C. Ph ¬ng ph¸p:
Nªu vÊn ®Ị, ph©n tÝch, gi¶i thÝch, dïng ®å dïng trùc quan, th¶o ln, ®µm
tho¹i.
D. TiÕn tr×nh c¸c b íc lªn líp:
1. ỉn ®Þnh líp: 1p
2. KiĨm tra bµi cò: 4p
H: Nªu néi dung chđ u cđa chÝnh s¸ch míi cđa Ru-D¬-Ven & gi¶i thÝch
bøc tranh ë SGK h×nh 69?
3. TiÕn tr×nh tỉ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc:
Giíi thiƯu bµi: 1’ : Sau chiÕn tranh kinh tÕ NhËt B¶n ph¸t triĨn nhanh chãng ë
nh÷ng n¨m ®Çu, nhng kh«ng ỉn ®Þnh, ®Ĩ t×m nèi tho¸t cho cc khđng ho¶ng
kinh tÕ ( 1918 - 1939) NhËt B¶n ®· ph¸t xÝt hãa bé m¸y chÝnh qun, t×nh h×nh
chÝnh s¸ch ®èi néi ph¶n ®éng, ®µn ¸p phong trµo c¸ch m¹ng trong níc vµ thc
®Þa, bµnh tríng thÕ lùc.
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß Néi dung
Ho¹t ®éng 1: T×m hiĨu NhËt B¶n sau
chiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt.15p
Mơc tiªu: BiÕt ®ỵc t×nh h×nh NhËt B¶n
sau chiÕn tranh.
-Gv: Sư dơng b¶n ®å thÕ giíi( b¶n ®å
Ch©u ¸) giíi thiƯu vÞ trÝ cđa níc NhËt
ngêi nghÌo tóng nhÊt, hä ®· tơ häp
nhau ®Ĩ ®¸nh ph¸ c¸c kho thãc, ph¸
nhµ ë qu¶ ngêi giµu, b¹o ®éng nỉ ra
nhiỊu n¬i trong toµn qc
-Cuộc khủng hoảng kinh tế cuối
(1929-1933)đã tác động đến kinh tế
Nhật B¶n như thế nào?
: Khđng ho¶ng tµi chÝnh, kinh tÕ (sè
liƯu)-> nỊn KT NhËt gi¶m sót nghiªm
träng.
Ho¹t ®éng 2: T×m hiĨu NhËt B¶n
trong nh÷ng n¨m 1929- 1939.16p
Mơc tiªu: Tr×nh bµy ®ỵc t¸c ®éng cđa
cc khđng ho¶ng kinh tÕ ®Õn NhËt B¶n
vµ qu¸ tr×nh ph¸t xÝt hãa bé m¸y chÝnh
qun.
Gv: Trong thêi gian 1929-1933 NhËt
B¶n bÞ khđng ho¶ng kinh tÕ (sè liƯu).
H: V× sao NhËt B¶n ë Ch©u ¸ mµ vÉn
bÞ khđng ho¶ng kinh tÕ? HËu qu¶?
Hs: Còng nh c¸c níc TB kh¸c nỊn kinh
tÕ NhËt kh«ng v÷ng ch¾c.HËu qu¶ kinh
tÕ , x· héi suy sơp nghiªm träng.
§äc phÇn ch÷ nhá vµ tr¶ lêi c©u hái:
§Ĩ kh¾c phơc t×nh tr¹ng ®ã, giíi cÇm
qun NhËt B¶n ®· lµm g×?
-Hs: Ph¸t xÝt ho¸ bé m¸y nhµ níc, t¨ng
cêng chÝnh s¸ch qu©n sù ho¸ ®Êt níc,
g©y chiÕn tranh x©m lỵc , bµnh tríng ra
bªn ngoµi.
(Thủ tiêu mọi quyền tự do dân chủ,
quân sự hóa chính quyền, thi hành
chính sách xâm lợc trắng trợn.)
H: Kế hoạch xâm lợc của Nhật Bản
diễn ra nh thế nào?
-Hs: Do thủ tớng Ta-Na-Ca đệ trình lên
Nhật hoàng năm 1927 khởi đầu chiếm
Trung Quốc, sau đó Châu á, toàn thế
giới.
-Gv: H/d HS quan sát hình 71 SGK.
GV Tại sao Nhật chiếm Trung Quốc
đầu tiên?
Thủ tớng Ta-na-ca đệ trình Nhật
Hoàng bản Tấu thỉnh Trung Quốc nơi
tập trung 82% tổng số vốn đầu t của
Nhật.
Cuộc đấu tranh chống phát xít của nhân
dân Nhật diễn ra nh thế nào? có tác
dụng gì?
-Hs: Dựa vào SGK trả lời. Làm chậm
quá trình phát xít hoá ở Nhật.
- 9-1931 tấn công vùng Đông Bắc
Trung Quốc, dẫn đến việc hình thành
lò lửa đầu tiên trên thế giới.
- Dới sự lãnh đạo của ĐCS, nhân dân
Nhật đã đứng lến đấu tranh với nhiều
hình thức lôi cuốn đông đảo giai cấp
tham gia.
Các cuộc đấu tranh đã làm chậm lại
quá trình phát xít hóa ở Nhật Bản.
mạnh dạn trình bày quan điểm của mình trong việc sử dụng câu hỏi để phát huy
tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử 8 và 9 góp phần vào việc đổi mới
phơng pháp dạy học hiện nay. Với sáng kiến kinh nghiệm này , hy vọng sẽ góp
một phần nhỏ vào việc giúp giáo viên và học sinh trờng THCS số 1 gia Phú huyện
Bảo Thắng tỉnh Lao Cai thực hiện phơng pháp sử dụng những câu hỏi để phát huy
tính tích cực của học sinh đạt hiệu quả cao hơn. Về phía bản thân, tôi sẽ tiếp tục
phát huy những kết quả đạt đợc của việc thực hiện sáng kiến kinh nghiệm trên,
đồng thời không ngừng rút kinh nghiệm, khắc phục khó khăn để nâng cao hơn
nữa chất lợng dạy học.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi trong quá trình giảng dạy môn
lịch sử , hiểu biết và kinh nghiệm chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, rất
mong đợc sự góp ý chân thành của các bạn đồng nghiệp.
Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn tập thể giáo viên và học sinh trờng
THCS số 1 Gia Phú đã giúp đỡ tôi hoàn thành sáng kiến này . Chân thành cảm ơn
quý thầy cô cùng bạn đọc đã bỏ chút thời gian quý báu để đến với sáng kiến và
xin đợc tiếp thu ý kiến góp ý của các đồng nghiệp.
3. TNH MI CA GII PHP
Qua thc t ging dy ti trng THCS s 1 Gia Phỳ tụi nhn thy vic ỏp
dng h thng cõu hi nhm phỏt huy tớnh tớch cc ca hc sinh .
õy l vn tng i mi cũn cú nhng tranh cói tuy nhiờn phự hp
mi vựng min vn cha cú s thng nht. Mc ớch nõng cao hiu qu hc
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở tr -
ờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
20
tp b mụn lch s trong trng, to s hng thỳ ca hc sinh, gim s hc sinh
yu kộm cỏc em nh nm bi mt cỏch tt nht, cú hiu bit sõu rng v cỏc s
kin nhõn vt lch s, bi dng k nng, hỡnh thnh nhõn cỏch cho cỏc em v
mụn lch s tr thnh mụn hc yờu thớch ỳng nh Bỏc H tng núi:
Dõn ta phi bit s ta,
6. Bài học kinh nghiệm:
- Giỏo viờn dy b mụn nm chc kin thc b mụn mỡnh dy, nm ni dung
chng trỡnh ng thi cú kin thc liờn mụn nh mụn a lớ, vn hc,
- Lp k hoch ging dy phự hp kiu bi, i tng hc sinh t ú cú k hoch
phự hp cho tng lp, khi dy.
- Tớch cc hc tp nõng cao chuyờn mụn, hc hi tỡm hiu cỏc s kin, nhõn vt,
hon cnh mt cỏch y , m rng to s lụi cun cho bi dy.
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở tr -
ờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
21
- Giỏo viờn kt hp s dng dựng; tranh nh, bn , lc to biu tng
hay trỡnh by din bin c th.
- Kt hp khai thỏc SGK, Sỏch giỏo viờn, ti liu, phng tin h tr bi ging.
- S dng mt cỏch linh hot cỏc phng phỏp, k thut dy hc. To s hng
thỳ.
- Cỏc em cú s chun b, tớch cc ham tỡm hiu vn , s kin, nhõn vt thc
s chỳ ý hc tp. Qua mi bi hc hỡnh thnh cỏc em cỏc k nng thc hnh ng
dng, thỏi tỡnh cm c th.
XC NHN CA C QUAN CP TRấN NGI VIT SNG KIN
(ký, ghi rừ h v tờn)
Đào Mạnh Thắng
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở tr -
ờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
22
Mục lục :
Trang
1. Tờn sỏng kin (c gi l gii phỏp hu ớch). 01
Nhận xét, đánh giá của nhà trờng
Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử ở tr -
ờng
THCS số 1 Gia Phú . Giáo viên thực hiện: Đào mạnh Thắng
24
nhận xét, đánh giá của hội đồng SKKN cấp cơ sơ