bé x©y dùng
bÓ tù ho¹i – h−íng dÉn thiÕt kÕ,
thi c«ng x©y dùng, l¾p ®Æt,
qu¶n lÝ vËn hµnh vµ b¶o d−ìng
Septic Tank - Manual for Design, Construction, Installation,
Operation and Maintenance
Bản dự thảo Hớng dẫn này đã đợc xây dựng, sửa đổi và bổ sung sau 2 Hội
thảo, Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở, Hội đồng nghiệm thu cấp Bộ, các ý kiến nhận
xét của nhiều chuyên gia trong ngành có kinh nghiệm.
Chủ trì biên soạn: PGS. TS. Nguyễn Việt Anh, Phó chủ nhiệm Bộ môn Cấp thoát
nớc, Viện Khoa học và Kỹ thuật Môi trờng, Trờng Đại học Xây dựng, ủy viên
BCH Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam.
Các ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ:
PGS. TS. Nguyễn Việt Anh, Viện KH&KTMôi trờng, Trờng Đại học Xây dựng,
55 Giải phóng, Hà Nội.
ĐT: (04) 869 83 17, 869 70 10, 091320.9689. Fax: (04) 869 37 14.
E-mail:
[email protected], [email protected].
Web-site:
www.vietdesa.net.
Xin trân trọng cảm ơn.
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
3
Bể tự hoại hớng dẫn thiết kế, thi công xây dựng,
lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng
septic tank manual for design, construction,
installation, operation and maintenance
1. phạm vi áp dụng
Các yêu cầu kỹ thuật trong Hớng dẫn này là bắt buộc áp dụng khi thiết kế, thi
công xây dựng, lắp đặt, vận hành và bảo dỡng bể tự hoại xử lý cục bộ nớc thải
sinh hoạt của một hộ gia đình hay nhóm hộ gia đình, và các loại nớc thải có thành
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
4
thống thoát nớc bên ngoài công trình hay đợc xử lý tiếp tục trong các công
trình khác.
Bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên: Bể tự hoại có các vách
ngăn hay ống dẫn, hớng dòng nớc chảy từ dới lên trên, tiếp xúc với các vi
sinh vật kỵ khí trong lớp bùn hình thành ở đáy bể trong điều kiện động, nhờ vậy
tăng hiệu suất xử lý nớc thải và phân huỷ bùn cặn.
Bể thu dầu, mỡ: Bể để tách dầu, mỡ trong nớc thải.
Cống thoát nớc trong công trình: Cống thu nớc thải trong công trình để dẫn
về công trình xử lý nớc thải hay ra cống thoát nớc ngoài công trình.
Cống thoát nớc ngoài công trình: Cống thoát nớc ở ngoài công trình, thu
nớc thải từ cống thoát nớc trong công trình hay từ công trình xử lý nớc thải
cục bộ để chuyển vào hệ thống thoát nớc khu vực, hoặc cống thoát nớc công
cộng, hoặc vào nơi quy định.
Dân số quy đổi: số ngời sử dụng bể tự hoại thực tế hay quy đổi, có tiêu chuẩn
thải nớc tơng đơng với tiêu chuẩn thải nớc sinh hoạt của hộ gia đình, đợc
quy đổi từ toàn bộ số ngời thực tế có trong công trình, dùng để tính toán thiết
kế kích thớc của bể tự hoại xử lý nớc thải sinh hoạt từ công trình đó.
Dân số tơng đơng: số ngời có tải lợng chất bẩn, theo một chỉ tiêu cho
trớc, tơng đơng với tải lợng chất bẩn có trong dòng nớc thải của đối tợng
thải nớc đang xét.
Dung tích ớt của bể tự hoại: bằng tổng dung tích phần chứa nớc, bùn cặn và
váng nổi trong bể tự hoại.
Hệ thống xử lý nớc thải cục bộ: Hệ thống xử lý nớc thải trong phạm vi công
trình hay cụm công trình, bao gồm các loại bể tự hoại và một số công trình khác
nh bãi lọc ngầm, giếng thấm, hoặc các công trình kết hợp khác.
Lõi lọc: Thiết bị lọc có thể tháo lắp rời, đợc lắp vào ngăn cuối của bể tự hoại,
dùng để giữ lại các chất rắn, nhằm nâng cao chất lợng nớc đầu ra khỏi bẻ tự
- bể tự hoại có lõi lọc tháo lắp đợc.
- bể tự hoại có ngăn bơm (trong hệ thống thoát nớc có các bể tự hoại
và đờng ống áp lực).
- Các loại bể tự hoại khác đợc chấp nhận sử dụng.
4.3. Khi xây dựng bể tự hoại để xử lý nớc thải sinh hoạt, phải dẫn cả nớc
đen và nớc xám vào bể, trừ trờng hợp có các giải pháp xử lý khác. Có
thể dẫn nớc xám vào các ngăn sau (thứ 2, thứ 3) của bể tự hoại. Trờng
hợp xả nớc xám trực tiếp ra nguồn tiếp nhận, phải đợc các cơ quan có
thẩm quyền chấp thuận.
4.4. Nớc thải từ nhà bếp, cửa hàng ăn uống, trong trờng hợp lu lợng nớc
thải vợt quá 1,5 m
3
/ngày, phải xử lý sơ bộ trong bể tách dầu, mỡ hoặc bể
tuyển nổi, vải lọc, trớc khi chảy vào bể tự hoại.
4.5. Lợng nớc thải sinh hoạt trung bình tính trên đầu ngời (l/ngời/ngày)
đợc xác định bằng khảo sát thực tế. Khi không có điều kiện thì có thể lấy
sơ bộ theo tiêu chuẩn cấp nớc (TCXDVN 33:2006 và các tài liệu thiết kế
khác có liên quan.
4.6. Tải lợng chất bẩn tính theo đầu ngời (g/ngời/ngày) đợc xác định
bằng khảo sát thực tế. Khi không có điều kiện khảo sát thực tế, có thể
tham khảo Phụ lục A.
4.7. Bể tự hoại có thể đợc bố trí dới nền nhà, dới khu vệ sinh hay ngoài
nhà, cách bể chứa nớc sạch tối thiểu 10 m. Bể phải đợc thiết kế và xây
dựng kín, khít, không bị thấm, rò rỉ, không bị ngập nớc, không gây ô
nhiễm môi trờng xung quanh và ảnh hởng đến kết cấu của các công
trình lân cận. Nếu khoảng cách từ bể tự hoại đến bể chứa nớc sạch dới
10 m, cần áp dụng các giải pháp đặt biệt để chống ô nhiễm. Bể tự hoại
phải đợc bố trí ở nơi thuận tiện cho việc kiểm tra, bảo dỡng, hút bùn
định kỳ.
5. yêu cầu thiết kế các loại bể tự hoại
/ngày thì nên sử dụng bể 2
ngăn; khi lu lợng lớn hơn 10 m
3
/ngày thì nên sử dụng bể tự hoại 3
ngăn; khi lu lợng lớn hơn 20 m
3
/ngày thì nên xây dựng 2 hoặc nhiều
đơn nguyên.
5.6. Dung tích bể tự hoại đợc xác định phụ thuộc vào cấu tạo bể, thành phần
tính chất nớc thải, số ngời sử dụng bể, thời gian giữa hai lần hút cặn và
nhiệt độ của môi trờng. Tổng dung tích của bể tự hoại đợc tính nh sau:
V = V
+ V
k
(1)
trong đó:
V: tổng dung tích của bể tự hoại, không kể tờng và vách ngăn (m
3
);
V
: dung tích ớt của bể tự hoại (m
3
);
V
k
: dung tích phần lu không, tính từ mặt nớc lên tấm đan nắp bể (m
3
).
trong đó:
Q: lu lợng trung bình của nớc thải chảy vào bể (m
3
/ngày), đợc xác định
bằng khảo sát thực tế, hoặc theo công thức sau:
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
7
Q = N x q
o
/ 1000 (4)
trong đó:
N: dân số tính toán (ngời).
q
o
: tiêu chuẩn thải nớc sinh hoạt vào bể tự hoại (lít/ngời/ngày);
t
n
: Thời gian lu nớc tối thiểu trong bể tự hoại (ngày), đợc xác định theo Bảng
1.
Ghi chú:
1) Đối với bể tự hoại xử lý nớc thải hộ gia đình, dân số tính toán lấy bằng
100% số ngời ở trong ngôi nhà.
2) Đối với các trờng hợp xử lý nớc thải sinh hoạt khác, dân số tính toán lấy
bằng dân số quy đổi.
3) Đối với các loại nớc thải khác (chế biến thực phẩm, chăn nuôi, giết mổ gia
súc, gia cầm, ), giá trị N đợc lấy theo dân số tơng đơng theo các chỉ tiêu
BOD, COD, SS,
5.9. Dung tích vùng chứa bùn cặn và váng nổi của bể tự hoại đợc tính nh
sau:
V
c
= V
b
+ V
t
+ V
v
(5)
trong đó:
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
8
V
b
: dung tích phần cặn tơi (đang phân huỷ) (m
3
);
V
t
: dung tích phần cặn tích luỹ (đã phân huỷ) (m
3
);
V
v
: dung tích phần váng nổi trong bể tự hoại (m
trong đó:
r: lợng cặn tích luỹ trong bể của 1 ngời trong 1 năm (lít/ngời/năm);
r đợc lấy nh sau:
- Với bể tự hoại xử lý nớc đen và nớc xám: r = 40 lít/ngời/năm.
- Với bể tự hoại chỉ xử lý nớc đen từ khu vệ sinh: r = 30 lít/ngời/năm.
T: khoảng thời gian giữa 2 lần hút cặn, thờng lấy bằng 3 năm.
5.12. Dung tích phần váng nổi của bể tự hoại V
v
đợc lấy bằng 0,4xV
t
đến
0,5xV
t
. Có thể tính sơ bộ V
v
, lấy chiều dày lớp váng bằng 0,2 m đến 0,3
m.
5.13. Cho phép sử dụng công thức rút gọn sau đây để xác định dung tích ớt tối
thiểu của bể tự hoại xử lý nớc đen và nớc xám cho các hộ và nhóm hộ
gia đình:
V
= (N x q
o
x t
n
+ 24 + 56 x T)/1000 (8)
Dung tích ớt của bể tự hoại xử lý nớc đen từ khu vệ sinh:
V
cho trên 30 ngời, phải dùng các tấm chắn hớng dòng đặt sau Tê vào và
trớc Tê ra, chạy hết chiều rộng bể, cách Tê 150 mm. Mép dới tấm chắn
thấp hơn miệng ống và mép trên cao hơn mặt nớc không nhỏ hơn 150
mm. Đáy ngăn chứa bể tự hoại lớn phải có độ dốc 25% về phía ống dẫn
nớc vào (phía dới cửa hút).
5.19. Nớc chảy giữa các ngăn trong bể qua cửa thông nớc hoặc cút dẫn nớc.
Khoảng cách mép trên cửa thông nớc đến mặt nớc không nhỏ hơn 0,3
m. Phần tờng ngăn phía trên mặt nớc phải chừa lỗ có chiều cao không
nhỏ hơn 50 mm và nối với ống thông hơi, đờng kính không nhỏ hơn
60mm, dẫn lên cao trên mái nhà không nhỏ hơn 0,7 m. Đối với bể tự hoại
đặt trong công trình, đợc phép sử dụng Tê dẫn nớc thải vào bể làm ống
thông hơi (xem Điều 5.17).
5.20. Trên mỗi ngăn bể tự hoại phải để không ít hơn 1 lỗ trên tấm đan nắp bể để
quản lý (kiểm tra, hút cặn). Chiều rộng lỗ hút cặn không nhỏ hơn 200
mm. Nên đặt lỗ hút cặn ở phía trên ống dẫn nớc thải vào và ra khỏi bể.
Trờng hợp nắp bể tự hoại đặt thấp hơn mặt đất, phải có cổ nắp đan.
Chiều rộng tối thiểu của cổ nắp đan: 400 mm.
5.21. Khi cần khử trùng nớc thải sau bể tự hoại thì phải có thêm một ngăn tiếp
xúc ở cuối bể, với kích thớc đảm bảo thời gian lu nớc không dới 30
phút.
5.22. Hiệu suất xử lý nớc thải trong bể tự hoại tuỳ thuộc vào loại nớc thải,
loại bể, giải pháp thiết kế, xây dựng và chế độ quản lý vận hành, bảo
dỡng bể, cũng nh điều kiện của môi trờng. Hiệu suất xử lý nớc thải
cha lắng của bể tự hoại theo cặn lơ lửng SS thờng đạt trung bình từ 50
% đến 70 %, theo nhu cầu oxy sinh hoá BOD
5
và nhu cầu oxy hoá học
COD từ 25 % đến 45 %.
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
2
/ngày đến 1,5 m
3
/m
2
/ngày, tải trọng chất hữu cơ tính
theo nhu cầu oxy sinh hoá 0,2 kg BOD/m
3
/ngày đến 0,5 kg BOD/m
3
/ngày.
Chiều cao lớp vật liệu lọc lấy từ 0,8 m đến 1,8 m.
Bể tự hoại có ngăn lọc kỵ khí
5.29. Chỉ nên áp dụng bể tự hoại có ngăn lọc kỵ khí trong trờng hợp bể đợc
bố trí ngoài nhà và đảm bảo khả năng tiếp cận để kiểm tra, hút bùn, thau
rửa, thay thế vật liệu lọc.
5.30. Đối với bể tự hoại có ngăn lọc kỵ khí, yêu cầu thiết kế và xây dựng tơng
tự nh bể tự hoại thông thờng.
5.31. Ngăn lọc kỵ khí đợc thiết kế dới dạng ngăn lọc xuôi hay lọc ngợc. Có
thể bố trí 2 hoặc nhiều ngăn lọc kỵ khí song song. Vật liệu lọc thờng là
gạch vỡ, xỉ than, đá dăm, sỏi hay các loại giá thể vi sinh bằng chất dẻo,
đờng kính 25 mm đến 100 mm. Tấm đan đục lỗ đỡ vật liệu lọc đợc đặt
cách đáy bể không dới 200 mm.
5.32. Tấm đan trên các ngăn bể phải chừa lỗ có nắp đậy đờng kính không dới
200 mm để kiểm tra, hút cặn. Tấm đan trên ngăn lọc phải có cửa quản lý
đờng kính không dới 600 mm để kiểm tra, thau rửa, thay thế vật liệu
lọc. Các tấm đan phải đợc lắp kín, khít để chống thấm, rò rỉ và ngăn mùi.
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
2
/ngời. Thời gian lu nớc trong
ngăn lọc kỵ khí thờng lấy không dới 6 giờ.
Bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên
5.34. Bể tự hoại cải tiến có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên đợc thiết với
với một ngăn chứa và hai đến bốn ngăn có dòng hớng lên (xem Bảng 3).
Dung tích ngăn chứa đợc thiết kế tơng tự nh ngăn chứa của bể tự hoại
thông thờng. Nớc đợc đa từ ngăn chứa sang ngăn có dòng hớng lên
bằng ống dẫn (gang, sành hoặc chất dẻo) có đờng kính không nhỏ hơn
150 mm, hoặc bằng các vách ngăn hớng dòng, có cửa dẫn nớc ở dới.
Vận tốc dòng chảy trong vách ngăn có dòng hớng lên không vợt quá
0,75 m/h.
5.35. Phải để lỗ (có nắp đậy kín khít) để kiểm tra và hút cặn trên từng ngăn bể.
5.36. Các thông số thiết kế khác lấy tơng tự nh bể tự hoại thông thờng.
5.37. Bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên có thể cho phép đạt
hiệu suất xử lý theo COD trung bình từ 70 % đến 85 %, theo BOD
5
65 %
đến 80% và theo SS 70 % đến 90 %.
Bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên và ngăn lọc kỵ khí
5.38. Chỉ nên xem xét áp dụng bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng
lên và ngăn lọc kỵ khí cho nhóm từ 10 hộ gia đình trở lên, trong trờng
hợp bể đợc xây dựng ngoài nhà và đảm bảo khả năng tiếp cận để kiểm
tra, hút bùn, thau rửa, thay thế vật liệu lọc.
5.39. Bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên và ngăn lọc kỵ khí
thờng đợc thiết với với một ngăn chứa, hai đến ba ngăn có dòng hớng
lên và một đến hai ngăn lọc kỵ khí (xem Bảng 3). Dung tích ngăn chứa
đợc thiết kế tơng tự nh ngăn chứa của bể tự hoại thông thờng. Các
**
1 2 - 3 Từ 1 đến 2
>= 150
***
B 1 2 -3 2
*
A -
Bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên.
**
B -
Bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên và ngăn lọc kỵ khí.
***
Từ 150 ngời sử dụng trở lên, thiết kế hai dãy bể làm việc song song.5.40. Bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên và ngăn lọc kỵ khí có
thể cho phép đạt hiệu suất xử lý theo COD trung bình từ 75 % đến 95 %,
theo BOD
5
từ 70 % đến 90% và theo SS từ 70 % đến 95 %.
5.41. Kích thớc cơ bản của bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên,
cũng nh bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên và ngăn lọc
kỵ khí, có thể tham khảo ở Phụ lục D.
Bể tự hoại có lõi lọc
5.42. Bể tự hoại có lõi lọc đợc thiết kế nh bể tự hoại thông thờng, trong đó
lõi lọc đợc lắp vào trớc đờng ống dẫn nớc ra của bể để ngăn cặn và
thể lắp loại bơm có cánh nghiền rác.
5.50. Việc thiết kế, lắp đặt, vận hành và bảo dỡng ngăn bơm tuân thủ theo các
quy định hiện hành và theo chỉ dẫn của nhà sản xuất.
6. biện pháp thi công xây dựng, lắp đặt bể tự hoại
6.1. Bể tự hoại đợc xây bằng gạch, bê tông cốt thép đúc sẵn hay bể tông cốt
thép đổ tại chỗ, hoặc chế tạo sẵn bằng các vật liệu nh nhựa composit,
PE, HDPE, PVC,
6.2. Bể tự hoại phải đợc thiết kế và xây dựng sao cho kín, khít, đảm bảo độ
an toàn về mặt kết cấu công trình, ngay cả trong điều kiện chứa đầy nớc
hay không chứa nớc, chịu tác động của các công trình bên trên và lân
cận, các phơng tiện giao thông, đất và nớc ngầm.
6.3. Đáy bể đổ bằng tấm đan BTCT cấp độ bền B15 (tơng đơng M200), độ
dày không nhỏ hơn 150 mm. Nắp bể tự hoại đợc đậy bằng tấm đan
BTCT cấp độ bền B15 (tơng đơng M200), độ dày không nhỏ hơn 80
mm, có chừa lỗ để quản lý (kiểm tra, hút cặn) (xem Điều 5.20). Lỗ hút
cặn có thể đợc đậy bằng nắp đan BTCT hay chất dẻo, đợc gắn kín bằng
keo, gioăng cao su hay bắt ren với phần vỏ nắp đợc gắn vào tấm đan nắp
bể. Trờng hợp nắp bể tự hoại đặt thấp hơn mặt đất, phải có cổ nắp đan.
Cổ nắp đan đợc xây bằng gạch, BTCT hay chế tạo sẵn bằng chất dẻo.
Phải đảm bảo lắp đặt kín, khít giữa cổ nắp đan với nắp đan và với tấm đan
nắp bể để chống thấm và ngăn mùi.
6.4. Đối với bể tự hoại xây bằng gạch: Phải xây tờng đôi, chiều dày không
nhỏ hơn 200 mm, xếp gạch một hàng dọc lại một hàng ngang, xây bằng
gạch đặc cấp độ bền B5 (tơng đơng M75) và vữa xi măng cát vàng cấp
độ bền B5, mạch vữa phải no, dày đều, miết kỹ. Các bể kích thớc lớn
phải có biện pháp gia cố đảm bảo kết cấu. Cả mặt trong và mặt ngoài bể
đợc trát vữa xi măng cát vàng cấp độ bền B5, dày 20 mm, chia làm 2
lớp: lớp đầu dày 10 mm có khía bay, lớp ngoài dày 10 mm, trát vữa phải
miết kỹ, ngoài cùng đánh màu xi măng nguyên chất chống thấm (toàn bộ
chiều cao bể và mặt trong đáy bể). Tại các góc bể (giữa thành với thành
6.8.2. Có thể kiểm tra độ kín khít của bể tự hoại bằng phơng pháp thử chân
không: Bể đợc bịt kín và hút khí ra tới độ chân không 50 mmHg. Yêu
cầu: 90% độ chân không đợc giữ trong vòng 2 phút.
7. quản lý vận hành bảo dỡng bể tự hoại
7.1. Không đợc xả vào bể tự hoại các loại chất thải nh: nớc ma, nớc
chảy tràn bề mặt, nớc xả rửa bể bơi, nớc làm mềm, nớc xả từ phòng
tắm hơi/sauna có lu lợng lớn hơn 25% dung tích bể tự hoại, băng vệ
sinh, các loại vải, nhựa, cao su, chất thải dịch vụ, dầu mỡ, các chất dễ
cháy, nổ (kể cả ở dạng rắn, lỏng hay khí), chất khử trùng, khử mùi, chất
kháng sinh, hoá chất diệt cỏ và thuốc trừ sâu, , trừ khi chất đó đợc nêu
rõ là có thể xả vào bể tự hoại, hay bất kỳ chất nào khác có thể làm ảnh
hởng đến hiệu quả làm việc của bể tự hoại.
7.2. Thời gian khởi động và tạo lớp bùn trong bể tự hoại và bể tự hoại có vách
ngăn mỏng dòng hớng lên để đạt hiệu suất xử lý ổn định thờng không
dới 3 tháng. Có thể rút ngắn thời gian khởi động bằng cách đa vào bể
một lợng bùn bằng 5 % đến 20 % dung tích tính toán của phần bùn cặn,
lấy từ các bể tự hoại đang hoạt động.
7.3. Kể cả bể tự hoại xây dựng trong hay ngoài nhà, đều phải để nắp tiếp cận
để kiểm tra và hút bùn phía trên mỗi ngăn bể. Nắp bể phải kín, khít để
ngăn ngừa ô nhiễm.
7.4. Tối thiểu sáu tháng một lần phải kiểm tra tình trạng làm việc của bể: kiểm
tra các đờng ống, tờng và vách ngăn, nắp bể, lõi lọc (nếu có), kiểm tra
mực nớc, chiều dày lớp váng cặn và lớp bùn trong các ngăn bể, sự xuất
hiện các vết nứt, rò rỉ, sụt lún, vv Việc kiểm tra cũng phải đợc thực
hiện ngay trớc và sau khi hút bùn bể tự hoại. Có thể kiểm tra chiều dày
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
15
Tải lợng các chất bẩn trong nớc thải sinh hoạt
Chỉ tiêu Đơn vị Giá trị
Chất lơ lửng SS g/ngời/ngày Từ 60 đến 65
SS trong phân và nớc tiểu g/ngời/ngày Từ 20 đến 25
Nhu cầu oxy sinh hoá BOD
5
của nớc thải cha lắng
g/ngời/ngày Từ 30 đến 35
Lợng nớc đen từ khu vệ sinh:- Hố xí dội nớc lít/ngời/ngày Từ 5 đến 15
- Xí bệt, bồn tiết kiệm nớc
lít/ngời/ngày Từ 15 đến 30
- Xí bệt, loại bồn thờng lít/ngời/ngày Từ 30 đến 60
Lợng nớc đen từ nhà bếp: lít/ngời/ngày Từ 5 đến 35
Phân ngời:
- Khối lợng (ớt) kg/ngời/ngày Từ 0,1 đến 0,4
- Khối lợng (khô) g/ngời/ngày Từ 30 đến 60
- Độ ẩm % Từ 70 đến 85
- Thành phần:
- Chất hữu cơ % trọng lợng khô
Từ 88 đến 97
- BOD
5
g/ngời/ngày Từ 15 đến 18
- Nitơ (N) % trọng lợng khô
5
g/ngời/ngày 10
- Nitơ (N) % trọng lợng khô
Từ 15 đến 19
- Phốtpho (P
2
O
5
) % trọng lợng khô
Từ 2,5 đến 5,0
- Kali (K
2
O) % trọng lợng khô
Từ 3,0 đến 4,5
- Cácbon (C) % trọng lợng khô
Từ 11 đến 17
- Canxi(CaO) % trọng lợng khô
Từ 4,5 đến 6,0
- Tỷ lệ C:N - 1
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
17
Chiều
dài ngăn
thứ hai
L
2
m
Dung
tích ớt
V
m
3
Dung
tích
đơn vị
m
3
/ngời
5 1,2 0,8 2,1 1,0 3,0 0,60
10 1,2 0,8 2,6 1,0 3,4 0,34
15 1,2 1,2 2,6 1,0 5,1 0,34
20 1,4 1,2 3,1 1,0 6,8 0,34
25 1,4 1,4 3,4 1,0 8,6 0,34
30 1,4 1,4 4,2 1,0 10,3 0,34
35 1,4 1,8 3,8 1,0 12,0 0,34
40 1,6 1,8 3,8 1,0 13,7 0,34
45 1,6 1,8 4,2 1,0 15,1 0,33
sử dụng
N,
ngời
Chiều
cao lớp
nớc
H
m
Chiều
rộng bể
B
m
Chiều
dài ngăn
thứ nhất
L
1
m
Chiều
dài ngăn
thứ hai
L
2
m
Dung
tích ớt
V
300 2,5 2 x 2,0 4,3 2,0 63,0 0,21
*
Kích thớc bể tự hoại nêu trong bảng là kích thớc thông thuỷ tối thiểu, đợc tính với
lợng nớc đen từ khu vệ sinh chảy vào bể tự hoại 60 lít/ngời/ngày, nhiệt độ trung
bình của nớc thải là 20
o
C, chu kỳ hút cặn 3 năm/lần.
**
Từ 150 ngời trở lên, bể đợc xây dựng thành 2 đơn nguyên làm việc song song. Hình B1 - Sơ đồ tính toán kích thớc bể tự hoại
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
19
phụ lục C
(Tham khảo)
Xác định kích thớc của bể tự hoại
có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên theo số ngời sử dụng
Bảng C1 - Kích thớc của bể tự hoại có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên,
xử lý nớc đen và nớc xám, theo số ngời sử dụng
(1)
Số
ngời
sử
dụng
N
dài
ngăn
thứ ba
L
3
m
Chiều
dài
ngăn
thứ t
L
4
m
Chiều
dài
ngăn
thứ
năm
L
5
m
Dung
tích ớt
V
m
3
4,7 0,9 0,9 0,9 0,9 66,4
300 2,5 2x2,0
4,4 0,9 0,9 0,9 0,9 80,0
(1)
Kích thớc bể tự hoại nêu trong bảng là kích thớc thông thuỷ tối thiểu, đợc tính
với tiêu chuẩn thải nớc sinh hoạt 150 lít/ngời/ngày, nhiệt độ trung bình của nớc thải
là 20
o
C, chu kỳ hút cặn 3 năm/lần.
(2)
Với N < 20 ngời, bể gồm 1 ngăn chứa và 2 ngăn mỏng dòng hớng lên.
(3)
Với 20 <= N < 50 ngời, bể gồm 1 ngăn chứa và 3 ngăn mỏng dòng hớng lên
(4)
Với N > 50 ngời, bể gồm 1 ngăn chứa, 2 ngăn mỏng dòng hớng lên và 2 ngăn lọc
kỵ khí làm việc song song.
(5)
Từ 150 ngời trở lên, bể đợc xây dựng thành 2 đơn nguyên làm việc song song. Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
20Hình C1 - Sơ đồ tính toán kích thớc của bể tự hoại
có các vách ngăn mỏng dòng hớng lên
dài
ngăn
thứ
nhất
L
1
m
Chiều
dài
ngăn
thứ hai
L
2
m
Chiều
dài
ngăn
thứ ba
L
3
m
Chiều
dài
ngăn
thứ t
L
4
- -
2.8
15 1.2
1.0
2.2
0.6
0.6
- -
4.1
20
(3)
1.4
1.0
2.1
0.6
0.6
0.6
-
8.1
35 1.4
1.4
3.0
0.6
0.6
0.6
-
9.5
40 1.6
1.4
3.0
0.6
0.6
0.6
-
0.7
13.5
75 1.8
1.8
3.1
0.6
0.6
0.7
0.7
18.5
100 2.0
2.0
3.4
0.6
0.6
3.1
0.6
0.6
0.7
0.7
36.9
200 2.0
2x2.0
3.1
0.6
0.6
0.7
0.7
45.6
250 2.0
(1)
Kích thớc bể tự hoại nêu trong bảng là kích thớc thông thuỷ tối thiểu, đợc tính
với lợng nớc đen từ khu vệ sinh trung bình chảy vào bể tự hoại là 60 lít/ngời/ngày,
nhiệt độ trung bình của nớc thải là 20
o
C, chu kỳ hút cặn 3 năm/lần.
(2)
Với 10 =< N < 20 ngời, bể gồm 1 ngăn chứa và 2 ngăn mỏng dòng hớng lên.
(3)
Với 20 <= N < 50 ngời, bể gồm 1 ngăn chứa và 3 ngăn mỏng dòng hớng lên
(4)
Với N > 50 ngời, bể gồm 1 ngăn chứa, 2 ngăn mỏng dòng hớng lên và 2 ngăn lọc
kỵ khí làm việc song song.
(5)
Từ 150 ngời trở lên, bể đợc xây dựng thành 2 đơn nguyên làm việc song song. Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
22
Phụ lục D
Xác định chu kỳ hút bùn theo kích thớc bể tự hoại
và số ngời sử dụng thực tế
(Tham khảo)
Bảng D1. Chu kỳ hút bùn bể tự hoại theo dung tích bể
Dung tích bể tự hoại
m
3
Từ V1 đến V6: Dung tích ớt của bể tự hoại (m
3
).
chú thích:
Biểu đồ minh hoạ sự phụ thuộc của thời gian giữa hai lần hút
bùn hay chu kỳ hút bùn bể tự hoại xử lý hỗn hợp cả nớc đen và nớc xám,
theo dung tích ớt của bể và số ngời sử dụng bể, đợc tính với tiêu chuẩn thải
nớc sinh hoạt 150 lít/ngời/ngày, nhiệt độ trung bình của nớc thải là 20
o
C .
Hình D1 - Biểu đồ xác định chu kỳ hút bùn theo kích thớc
bể tự hoại (xử lý cả nớc đen và nớc xám) và số ngời sử dụng
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!
Bộ Xây dựng - Hội Môi trờng Xây dựng Việt Nam:
Bể tự hoại - Hỡng dẫn thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, quản lí vận hành và bảo dỡng (Dự thảo)
23
0
5
10
15
20
25
5 10 15 20 25 30 35 40 45 50
Số ngời sử dụng
Thời gian hút bùn, năm
V0 = 1.5 m3
V1 = 3 m3
V2 = 4.5 m3
Phụ lục E
Bản vẽ thiết kế mẫu một số loại bể tự hoại
(xử lí nớc đen và nớc xám)
Ti liu do http://nuoc.com.vn gi bn quyn. Vui lũng khụng sa i thụng tin kốm theo!