Lý Thuyết Trường Lượng Tử
Bài 1: Tìm phương trình Lagrange-Euler cho các trường L sau:
1
1
)
4
a L F F
µυ
µυ
= −
trong đó
F A A
µυ µ υ υ µ
= ∂ −∂
;
A
µ
là thế vector
2
2
2
2
L m
µ
φ φ
= ∂ −
trong đó
φ
là hàm vô hướng phức,
2
*

µν νµ
µν νµ
=
(2)
(1) và (2)Ta chỉ còn lại:
01 02 03 12 13 23
1 01 02 03 12 13 23
1
[2 2 2 2 2 2 ]
4
L F F F F F F F F F F F F= − + + + + +
01 02 03 12 13 23
1 01 02 03 12 13 23
1
[ ]
2
L F F F F F F F F F F F F= − + + + + +
Ta còn có:
F F
µν
µν
= −
nếu một trong
µ
hoặc
ν
có một hệ số bằng 0, và
F F
µν
µν

1
( ), 0
( ), 0
( )
A A
L
A A
A
µ υ υ µ
µ υ υ µ
µ υ
µυ
µυ
+ ∂ −∂ =

∂

=

− ∂ −∂ ≠
∂ ∂


1
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
F F
µυ υµ
= − =
Vì vậy phương trình Lagrange-Euler là
1

*
L
m
φ
φ
∂
= −
∂
2
*
( )
L
µ
µ
φ
φ
∂
= ∂
∂ ∂
2
[ ] *
( )
L
µ
µ µ
µ
φ
φ
∂
∂ = ∂ ∂

'
[ , ] (2 ) ( ')
p p
a a p p
π δ
= −
b)
† †
' '
[ , ] [ , ] 0
p p p p
a a a a= =
Bài 2: Chứng minh
a)
3
† †
3
1
( [ , ])
(2 ) 2
p p p p p
d p
H a a a a
ω
π
= +
∫
b)
3
3 † †

∫
2
Lý Thuyết Trường Lượng Tử

3
'
† '.
' '
3
'
( ) ( ) ( )
(2 ) 2
p
ip y
p p
d p
x i a a e
ω
π
π
−
= − −
∫

[ ( ), ( )] ( )x y i x y
φ π δ
= −

[ ( ), ( )] [ ( ), ( )] 0x y x y
φ φ π π

3
'
( ) ( ) ( )
(2 ) 2
p
ip y
p p
d p
x i a a e
ω
π
π
−
= − −
∫
Ta được:
[ ( ), ( )] ( ) ( ) ( ) ( )x y x y y x
φ π φ π π φ
= −
{ }
3 3
'
† † † † ( . '. )
' ' ' '
6
( ) '
( ) ( ) ( ) ( ) ( )( ) ( )( )
2 (2 )
p
i p x p y

−
= − + − − − + +
∫
{ }
3 3
'
† † † † ( . '. )
' ' ' '
6
( ) '
[ , ] [ , ] [ , ] [ , ]
2 (2 )
p
i p x p y
p p p p p p p p
p
i d pd p
a a a a a a a a e
ω
π ω
+
− − − −
−
= + + +
∫
Tính chất của hàm
δ
Dirac:
3 3
( . '. ) (3)

a a a a a a a a
ω
π ω
− − − −
− + + + =
∫
Phương trình trên chỉ thỏa mãn khi:
† †
' '
[ , ] [ , ] 0
p p p p
a a a a
− −
= =
và
† 3 (3)
'
[ , ] (2 ) ( ')
p p
a a p p
π δ
−
= +
ta kiểm tra lại
3
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
{ } { }
3 3 3 3
'
† † †

1
[ ( ) ( ( )) ( )]
2
d x x x m x
π φ φ
= + ∇ +
∫
Thế
3
†
3
1
( ) ( )
(2 )
2
ipx
p p
p
d p
x a a e
φ
π
ω
−
= +
∫
3
†
3
( ) ( ) ( )

− −
= − − −
∫

( )
3 3
'
† † † † ( ')
' ' ' '
6
'
( )
(2 ) 4
p p
ix p p
p p p p p p p p
d pd p
a a a a a a a a e
ω ω
π
+
− − − −
= − − − +
∫
(2)
3
†
3
1
( ) ( )

∫

3
†
3
1
( )
(2 )
2
ipx
p p
p
d p
ip a a e
π
ω
= −
∫
3 3
2 † † † † ( ')
' ' ' '
6
'
' 1
( ( )) ( ) '( )
(2 )
4
ix p p
p p p p p p p p
p p

∫
4
Lý Thuyết Trường Lượng Tử

3 3
† † † † ( ')
' ' ' '
6
'
' 1
( )
(2 )
4
ix p p
p p p p p p p p
p p
d pd p
a a a a a a a a e
π
ω ω
+
− − − −
= + + +
∫
(4)
Từ (1),(2),(3),(4)
( )
( )
'
† † † †

ω ω
− − − −
+
− − − −
 
 
−
 ÷
 ÷
− − + −
 ÷
 ÷
 
=
 ÷
 ÷
+ + + +
 ÷
 ÷
 
∫ ∫
Tính chất hàm delta Dirac
3 3
( . '. ) (3)
3
'
( )
(2 )
i p x p y
d pd p

d p
H a a a a
ω
π
− −
= +
∫
Ta biến đổi
† † † † † † †
2 2 [ , ]
p p p p p p p p p p p p p p
a a a a a a a a a a a a a a− − = − − + = − −
( )
3
† †
3
1
2 [ , ]
2 (2 )
p p p p p
d p
H a a a a
ω
π
= +
∫
3
† †
3
1

x a a e
φ
π
ω
−
= +
∫
3
†
3
( ) ( ) ( )
(2 ) 2
p
ipx
p p
d p
x i a a e
ω
π
π
−
= − −
∫
3
†
3
1
( ) ( )
(2 )
2

3
†
3
1
( )
(2 )
2
ipx
p p
p
d p
ip a a e
π
ω
= −
∫
Ta được

3 3
3 ( ) † †
6
1
( ) ( )( )
(2 ) 2
ix p k
k
k k p p
p
d pd k
P d x p e a a a a

d p
p a a a a
π
− −
= − − −
∫
Do tính chất đối xưng và
† †
0
p p p p
a a a a
− −
= =
3
† †
3
1
( )
(2 ) 2
p p p p
d p
P p a a a a
π
= +
∫
Ta biến đổi
† † † † † † †
2 2 [ , ]
p p p p p p p p p p p p p p
a a a a a a a a a a a a a a− − = − − + = − −

(2 )
p p
d p
P pa a
π
=
∫
ur
Ý NGHĨ VẬT LÝ CỦA CÁC THAM SỐ
1)
2 2 2
p p m E p
µ
µ
= = −
uur
so sánh với
2
2 2 2 2
p p
p m p m
ω ω
= + ⇒ = +
ur
ta có
p
E
ω
=
, có

d p
H a a
ω
π
=
∫
và
3
†
3
(2 )
p p
d p
P pa a
π
=
∫
ur
, ta thấy H là
toán tử năng lượng nên
p
ω
là năng lượng của một hạt,
p
ur
là động lượng của một hạt
và trong lúc đó
†
a
tương ứng với toán tử sinh hạt, khi ta tác dụng

φ
c)
[ ]
( , ) ( , ),i x t x t H
t
φ φ
∂
=
∂
d)
[ ]
( , ) ( , ),i x t x t H
t
π π
∂
=
∂
BÀI LÀM
Câu 1:
a) Ta có
2 0
p p
p E a=
†
2 0
q q
q E a=
Suy ra
†
2 2 0 0

†
0 0 0 0
p q p
a a a= ⇒ =
)
† 3
0 0 (2 ) ( )
p q
a a p q
π δ
⇔ = −
thế vào (1)
3
2 2 (2 ) ( )
p q
p q E E p q
π δ
= −

b) Ta có
†
2 0
p p
p E a=
7
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
†
2 0
p p p p
a p E a a⇔ =

( ) 0 ( ) 0
(2 )
2
ipx ipx
p p
p
d p
x a e a e
φ
π
ω
−
 
 
= +
 
 
∫

3
†
3
1
( 0 0 )
(2 )
2
ipx ipx
p p
p
d p

(2 )
2
ipx
p
p
d p
e a
π
ω
−
=
∫
(do
0 0
p
a =
)

3
3
1 1
(2 )
2 2
ipx
p q
d p
e p
E
π
ω

(2 ) 2
ipx
q
d p
x e p
E
φ
π
−
=
∫
b) Ta có
3
†
3
1
( ) ( )
(2 )
2
ipx ipx
p p
p
d p
x a e a e
φ
π
ω
−
= +
∫

p p
d p d p
a e a e p
π π
ω ω
−
 
 
= +
 
 
∫ ∫

3 3
†
3 3
1 1
0 0
(2 ) (2 )
2 2
ipx ipx
p p
p p
d p d p
a e p a e p
π π
ω ω
−
= +
∫ ∫

E
ω
=
ta có:
8
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
3 3
† † †
3 3
0 ( ) 0 0 0 0
(2 ) (2 )
ipx ipx
p p p p
d p d p
x p e a a e a a
φ
π π
−
= +
∫ ∫
Bởi vì
† †
0 0 0
p p
a a =
nên
3
†
3
0 ( ) 0 0

( , ) ( , ), ( , ) ( , )i x t x t H x t H H x t
t
φ φ φ φ
∂
= = −
∂
(1)
Mà
3
†
3
1
( , ) ( )
(2 )
2
iHt ipx ipx iHt
p p
p
d p
x t e a e a e e
φ
π
ω
− −
= +
∫

3
†
3

 
3
†
3
( )
(2 )
p p p
d p
H a a
ω
π
=
∫
nên
3 3
† †
3 3
, ( ) ( )
(2 ) (2 )
p p p p p p p p p p p
d p d p
H a Ha a H a a a a a a
ω ω
π π
 
= − = −
 
∫ ∫
( )
3

a a a
ω
π
=
∫

Bởi vì
† 3
'
[ , ] (2 ) ( ')
p p
a a p p
π δ
= − −
nên
,
p p p p p
H a a E a
ω
 
= − = −
 
p p p p
Ha a H E a⇔ − = −
( )
p p p p p p
Ha a H E a a H E⇔ = − = −
(3)
Ta khai triển hàm mũ
1 1 1

p p p
i H E t i H E H t iE t
iHt iHt iHt
p p p p
e a e a e e a e a e
− − − −
− −
= = =
(4)
Tương tự cho
† † † †
, ( )
p p p p p p
H a E a Ha a H E
 
= → = +
 
nên
†
( )
† † † †
1 1
( ) ( ) [ ( )]
! ! !
p
i H E t
p
iHt n n n n
p p p p p
n n n

p p
d p d p
x t e a e e e a e e a e e a e e
E E
φ
π π
−
− − − −
= + = +
∫ ∫
Ta thay động lượng 4 chiều với (
p x px
µ
µ
=
)
0 p
p E=
ta được
3
. † .
3
1
( , ) ( )
(2 )
2
ip x ip x
p p
p
d p

= +
∂ ∂
 
 
∫
3
†
3
( )
(2 )
2
p p
iE t iE t
p
ipx ipx
p p
p
iE
d p
a e e a e e
E
π
−
−
= − +
∫
3
†
3
( ) ( )

φ π
π
−
−
∂
= − =
∂
∫
d) Tương tự câu (c)
Bài tập lý thuyết trường lượng tử, nộp ngày 24/01/2011
Đề: Chứng minh
4
( )
4 2 2
0
( ) lim
(2 )
ip x y
F
d p i
G x y e
p m i
η
π η
− −
→
− =
− +
∫
Đồng thời

( ) ( )
(2 )
2
ipy ipy
p p
p
d p
y a e a e
E
φ
π
−
= +
∫
10
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
3 3
† †
3 3
1 1
( ) ( ) [ ( )][ ( )]
(2 ) (2 )
2 2
iqx iqx ipy ipy
q q p p
q p
d q d p
x y a e a e a e a e
E E
φ φ

q q p p
q p
d qd p
x y a e a e a e a e
E E
φ φ
π
− −
= + +
∫
Do;
†
0 0 0 0 0
p q p
a a a= ⇒ =
và
0 0 0
q p
a a =
;
† †
0 0 0
q p
a a =
nên
3 3
†
6
1
0 ( ) ( ) 0 0 ( ) 0

3 3
† †
6
1
0 ([ , ] ) 0
(2 )
2
iqx ipy
q p p q
q p
d qd p
a a a a e e
E E
π
−
= +
∫
Mà
†
0 0 0
q p
a a =
nên
3 3
†
6
1
0 ( ) ( ) 0 0 [ , ] 0
(2 )
2

E E
φ φ π δ
π
−
= −
∫
3
( )
3
1
0 ( ) ( ) 0
(2 ) 2
ip x y
p
d p
x y e
E
φ φ
π
−
=
∫
• Tương tự ta đi tính
3 3
† †
3 3
1 1
( ) ( ) [ ( )][ ( )]
(2 ) (2 )
2 2

3 3
† †
6
1
0 ( ) ( ) 0 0 ( )( ) 0
(2 )
2
ipy ipy iqx iqx
p p q q
q p
d qd p
y x a e a e a e a e
E E
φ φ
π
− −
= + +
∫
3 3
†
6
1
0 0
(2 )
2
iqx ipy
p q
q p
d qd p
a a e e

d p
y x e
E
φ φ
π
− −
=
∫
Ta đi tính
4
( )
4 2 2
(2 )
ip x y
d p i
e
p m
π
− −
−
∫
0 0 0
4 3
( )
( ) ( )
0
2
4 2 2 3
2 2
0

1
( )
(2 ) (2 )
( )
ip x y
i p x y
dp
d p
i e e
p p m
π π
− −
− −
=
− +
∫ ∫
ur r ur
ur
uur

0 0 0
3
( )
( )
0
3 2 2
0
1
( )
(2 ) (2 )

e
p E
π
− −
−
∫
0 0 0 0 0 0
( ) ( )
0
2 2
0 0 0
1 1
2 Re [ , ]
(2 ) 2 ( )( )
ip x y ip x y
p
p p p
dp
e i s e E
p E p E p E
π
π π
− − − −
= −
− + −
∫
0 0 0
0
0
( )

π
π
− −
= =
− −
Thế lại vào (1) ta được
12
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
0 0
3
( )
( )
3
1
( )
(2 ) ( 2 )
p
iE x y
i p x y
p
d p
i ie e
E
π
− −
− −
=
−
∫
ur r ur

d p
e
E
π
− −
=
∫
ur
3
( )
3
1
0 ( ) ( ) 0
(2 ) 2
ip x y
p
d p
e y x
E
φ φ
π
− −
⇒ =
∫
ur
Tương tự trường hợp
•
0 0
x y>
0 0 0

0
1
(2 )
ip x y
p
dp
e
p E
π
−
−
∫
0 0 0 0 0 0
( ) ( )
0
2 2
0 0 0
1 1
2 Re [ , ]
(2 ) 2 ( )( )
ip x y ip x y
p
p p p
dp
e i s e E
p E p E p E
π
π π
− −
= −

p
iE x y
p
ie
E
−
= −
thế vào (2) ta được
0 0
3
( )
( )
3
1
( )
(2 ) 2
p
iE x y
i p x y
p
d p
i ie e
E
π
−
−
= −
∫
ur r ur
ur

E
π
−
=
∫
ur
suy ra
3
( )
3
1
0 ( ) ( ) 0
(2 ) 2
ip x y
p
d p
x y e
E
φ φ
π
−
=
∫
4
( )
0 0 0 0
4 2 2
0
( ) 0 ( ) ( ) 0 ( ) 0 ( ) ( ) 0 lim
(2 )

ip x y
F
G x y x y
d p i
x y x y y x y x e
G y x y x
p m i
η
θ φ φ θ φ φ
π η
− −
→
− >

− + − = =

− >
− +

∫
Bài tập về nhà nộp ngày 14/02/2011
Đề: 2.2: Bài tập trong Peskin and Schroeder
BÀI LÀM
Câu a:
Ta có
4 4 * 2 *
( , ) ( )S L d x d x m
µ
µ µ
φ φ φ φ φφ

t t
L
m
π φ φ φ φ φφ φ
φ φ
∂ ∂
= = ∂ ∂ − ∇ ∇ − = ∂
∂ ∂ ∂ ∂
Khi đó
*
[ ( ), ( )] [ ( ), ( )] ( )
t
x y x y i x y
φ φ φ π δ
∂ = = −
* * *
[ ( ), ( )] [ ( ), ( )] ( )
t
x y x y i x y
φ φ φ π δ
∂ = = −
Hàm mật độ hamiltonian là
* *
( ) ( )
t t
h L
π φ π φ
= ∂ + ∂ −

* * * * 2 *

−µ
∇ ∇ = ∇ − ∇
∫ ∫
Trong đó
*
( )( ) 0
φ φ
µ
−µ
∇ =
suy ra
* 3 * 2 3
( )( )d x d x
φ φ φ φ
∇ ∇ = − ∇
∫ ∫
suy ra
3 * * 2 * 3 * * 2 2 * 3 * * 2 2
( ) ( ) [ ( ) ]H d x m d x m d x m
π π φ φ φ φ π π φ φ φ φ π π φ φ
= + ∇ ∇ + = − ∇ + = + −∇ +
∫ ∫ ∫
Khi đó phương trình chuyển động của
*
( )x
µ
π
là
* * 3 * * 2 2 *
( ) [ , ( )] ' [ ( ) ( ' ) ( ' )( ) ( ), ( )]i x H x d x x x x m x x

i x i m x
t
µ µ
µ µ
φ π
π φ
∂

=


∂

∂

= − −∇ +

∂

suy ra
2
* 2 2
2
( ) ( ) ( ) ( )x x m x
t t
µ µ µ
φ π φ
∂ ∂
= = − −∇ +
∂ ∂

µ
φ
π ω
−
= +
∫
3
* †
3
( ) ( )
(2 ) 2
iq x iq x
q q
q
d q
x a e b e
µ µ
µ µ
µ
φ
π ω
−
= +
∫
Khi đó ta có
15
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
3
* †
3

q
q q
d q
i a e b e
µ µ
µ µ
ω
π
−
= −
∫
3
* †
3
( ) ( ) ( )
(2 ) 2
ip x ip x
t p p
p
d p
x x a e b e
t
µ µ
µ µ
µ µ
π φ
π ω
−
 
∂

q
p p q q q q p p
p
d pd q
x y i a e b e a e b e a e b e a e b e
µ µ µ µ µ µ µ µ
µ µ µ µ µ µ µ µ
µ µ
ω
φ π
π ω
− − − −
= + − − − +
∫
{ }
3 3
( ) ( )
† † † †
6
) ( )
2(2 )
ix p q ix p q
q
p q q p p q q p
p
d pd q
i a a a a e b b b b e
µ µ
µ µ µ µ
ω

Chú ý rằng
† † 3 (3)
[ , ] [ , ] (2 ) ( )
p q q p
a a b b p q
π δ
= = −
[ ( ), ( )] ( )x y i x y
µ µ
φ π δ
= −
Từ đó ta thấy hai hạt có khối lượng m, một hạt thì có toán tử sinh
†
a
, một hạt có toán
tử sinh
†
b
.
Câu c:
Ta có
3
†
3
( ) ( )
(2 ) 2
ip x ip x
p p
p
d p

†
3
( , ) ( )
(2 ) 2
iq x iq x
q
q q
d q
x t i a e b e
µ µ
µ µ
ω
π
π
−
= −
∫
3
* †
3
( , ) ( )
(2 ) 2
iq x ip x
p
p q
d p
x t i a e b e
µ µ
µ µ
ω

; Hai hạt a, b có điện tích trái dấu nhau.
BÀI TẬP NỘP 21.02.2011
Đề:
a) Chứng minh
.
( )
.
s
s
s
p
u p
p
σξ
σξ
 
 ÷
=
 ÷
 
.
( )
.
s
s
s
p
v p
p
ση

và
†
( ) ( ) 0
r s
v p u p ≠
† †
( ) ( ) ( ) ( ) 0
r s r s
u p v p v p u p− = − =
d) Chứng minh tổng spin
17
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
( ) ( ) .
s
s
s
u p u p p m p m
γ
= + = +
/
∑
( ) ( ) .
s
s
s
v p v p p m p m
γ
= − = −
/
∑

( . )( . )p p p m
σ σ
= =
BÀI LÀM
Do
ψ
của trường Dirac thỏa mãn phương trình Klein-Gordon nên chúng ta có thể viết
theo dạng tổ hợp tuyến tính của các sóng phẳng:
.
( ) ( )
ip x
x u p e
ψ
−
=
Trong đó do hạt đứng yên nên
0
( ,0)p p
µ
=
r

2 2
m p=
Chúng ta chỉ tập trung giải với tần số dương
0
0p >
, như thế thì ma trận cột
( )u p
phải

 
 ÷
 
 ÷
= =
 ÷
 ÷
 ÷
 
 ÷
 
; với
10
1
01
 
=
 ÷
 
thế vào ta được
18
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
0
0010
0001
( 1) ( ) 0
1000
0100
m u p
 

( ) 0
0 0
0 0
u
m m
u
m m
um m
m m
u
−
 
 
 ÷
 ÷
−
 ÷
 ÷
⇔ =
 ÷
 ÷
−
 ÷
 ÷
 ÷
−
 
 
1 3
2 4

⇔

− + =

1 3
2 4
u u
u u
=

⇔

=

1
2
1
2
u
u
u
u
u
 
 ÷
 ÷
→ =
 ÷
 ÷
 

Ta đi tìm dạng tổng quát
( )u p
. Áp dụng phép boost cho
( )u p
ta thu được biểu thức của
( )u p
như sau:
3
3
0
1
( ) exp
2
0
u p m
σ ξ
η
ξ
σ
 
 
 
= −
 
 ÷
 ÷
 ÷
−
 
 

3
3
1
2
1
2
0
0( )
e
m
e
ησ
ησ
ξ
ξ
−
−
 
 
 ÷
=
 ÷
 ÷
 
 ÷
 

3 3
3 3
1 1 1 1

 ÷
 ÷
 
 
 ÷
+
 ÷
 ÷
 ÷
 ÷
 
 
Ta có
3
cosh
sinh
E
m
m
p
η
η
 
 
=
 ÷
 ÷
 
 
suy ra

+
−
+
= −
Cuối cùng ta thu được
3 3
3 3
3 3
3 3
1 1
( ) ( )
2 2
( )
1 1
( ) ( )
2 2
E p E p
u p
E p E p
σ σ
ξ
σ σ
ξ
 
 
− +
+ + −
 ÷
 
 

ψ
−
=
20
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
Có hai nghiệm
( )u p
độc lập tuyến tính nên ta có thể viết nghiệm
( )u p
dưới dạng tổng
quát
.
( )
.
s
s
s
p
u p
p
σξ
σξ
 
 ÷
=
 ÷
 
; s=1,2
Ngoài ra chúng ta có thể chọn dấu ngược lại tức tần số âm, cũng với cùng phương pháp (
0

σξ
 
 ÷
=
 ÷
 
(
)
(
)
† 0 †
01 01
( ) ( ) ( ) . . . .
10 10
r
r r r r r r
u p u p u p p p p p
γ σξ σξ σξ σξ
   
= = = =
 ÷  ÷
   
nên ta
có
(
)
.
( ) ( ) . . . . . . 2 . .
.
s

s
s
s
p
v p
p
ση
ση
 
 ÷
=
 ÷
−
 
(
)
(
)
† 0 †
01 01
( ) ( ) ( ) . . . .
10 10
r
r r r r r r
v p v p v p p p p p
γ ση ση ση ση
   
= = = − = −
 ÷  ÷
   

( ) ( ) 2 2
r
s r s rs
v p v p m m
η η δ
= − = −
c)
Ta có
.
( )
.
s
s
s
p
u p
p
σξ
σξ
 
 ÷
=
 ÷
 
(
)
†
( ) . .
r r r
u p p p

 ÷
=
 ÷
−
 
(
)
†
( ) . .
r r r
v p p p
ση ση
= −
(
)
(
)
†
01 01
( ) ( ) . . . .
10 10
r
r r r r r
v p v p p p p p
ση ση ση ση
   
= = − = −
 ÷  ÷
   
Nên ta có

s r r s r s r
s
p
v p u p p p p p p p
p
σξ
ση ση σ σξ η σ σξ η
σξ
 
 ÷
= − = − + =
 ÷
 
•
(
)
†
.
( ) ( ) . . . . 0
.
s
r s r r r s r s
s
p
u p v p p p p p
p
ση
σξ σξ σξ η σξ η
ση
 

)
†
.
( ) ( ) . . . . . . 0
.
s
r s r r r s r s
s
p
u p v p p p p p p p
p
ση
σξ σξ σ σξ η σ σξ η
ση
 
−
 ÷
− = = − + =
 ÷
 
•
(
)
†
.
( ) ( ) . . . . . . 0
.
s
r s r r r s r s
s

=
 
 ÷
=
 ÷
 
∑ ∑
Với
1,2
10
'
01
s
s
s
ξ ξ
=
 
=
 ÷
 
∑
1,2
( . . )( . . )
( ) ( )
( . . )( . . )
s
s
s
p p p p

=
 ÷
 
∑

0
10
01
0
p m
σ
σ
 
 
= +
 ÷
 ÷
 
 
1,2
( ) ( ) .
s
s
s
u p u p p m p m
γ
=
= + = +
/
∑

01
s
s
s
η η
=
 
=
 ÷
 
∑
23
Lý Thuyết Trường Lượng Tử
1,2
( . . )( . . )
( ) ( )
( . . )( . . )
r
s
s
p p p p
v p v p
p p p p
σ σ σ σ
σ σ σ σ
=
 
−
 ÷
=

10
01
0
p m
σ
σ
 
 
= −
 ÷
 ÷
 
 
1,2
( ) ( ) .
r
s
s
v p v p p m p m
γ
=
= − = −
/
∑
24