Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phần một
thực trạng hoạt động thanh toán quốc tế
tại ngân hàng Công thơng Việt nam
1.1 hoạt độngthanh toán quốc tế tại NHCt Việt nam
Ngân hàng Công thơng Việt nam là một trong bốn Ngân hàng thơng mại
nhà nớc lớn nhất ở Việt nam, đợc thành lập từ tháng 1/7/1988. Mạng lới hoạt
động của NHCT Việt nam rộng khắp các tỉnh thành trên toàn quốc gồm 1 trụ
sở chính tại Hà nội, 2 Sở giao dịch (tại Hà nội và thành phố Hồ Chí Minh), 115
chi nhánh (72 chi nhánh cấp 1 và 43 chi nhánh cấp 2) và hơn 600 phòng giao
dịch, quỹ tiết kiệm đợc đặt tại các trung tâm kinh tế và khu công thơng nghiệp.
NHCT Việt nam đợc phép thực hiện hoạt động thanh tóan quốc tế từ
năm 1991. Hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng Công thơng Việt nam
đợc tổ chức theo mô hình quản lý vốn tập trung. Trụ sở chính NHCT Việt nam
thực hiện việc quản lý và thanh toán vốn ngoại tệ tập trung toàn hệ thống.
Thông qua tài khoản điều chuyển vốn ngoại tệ đợc mở cho từng chi nhánh, trụ
sở chính NHCT Việt nam điều chuyển vốn cho các chi nhánh đáp ứng nhu cầu
kinh doanh. Trụ sở chính NHCT Việt nam là đầu mối tập trung các giao dịch
thanh toán quốc tế giữa các chi nhánh trong hệ thống NHCT Việt nam và với
các Tổ chức tài chính khác trong và ngoài nớc.
Các chi nhánh đợc phép thực hiện thanh toán quốc tế đợc chia thành chi
nhánh loại 1 và chi nhánh loại 2 căn cứ vào khả năng xử lý nghiệp vụ, trình độ
ngoại ngữ. Các chi nhánh loại 1 đợc phép thực hiện đầy đủ các nghiệp vụ
chuyển tiền, th tín dụng, nhờ thu bằng ngoại tệ và các nghiệp vụ ngân hàng
quốc tế khác. Các chi nhánh loại 2 đợc phép thực hiện các nghiệp vụ trên song
không đợc trực tiếp kiểm tra và xử lý chứng từ trong thanh toán L/C xuất và
nhập khẩu mà việc này đợc thực hiện tại Trụ sở chính NHCT Việt nam.
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Hoạt động thanh toán quốc tế tại NHCT Việt nam gồm có: chuyển tiền,
nhờ thu xuất nhập khẩu, thanh toán theo phơng thức tín dụng chứng từ, chi trả

155,03
155,03
200,98
200,98
348,94
348,94
481,12
8,30
472,82
520,80
15,00
505,80
Doanh số chuyển tiền đến
Trong đó: - Kiều hối
- Thanh toán XK
302,16
88,00
214,16
500,39
102,00
398,39
517,92
135,00
382,92
639,51
270,00
369,51
693,60
324,00
369,60

hiện dịch vụ chuyển tiền, NHCT đã đa ra sản phẩm trọn gói bao gồm cho vay
lãi suất u đãi và chuyển tiền du học thu đợc kết quả rất tốt, doanh số chuyển
tiền du học đạt gần 15 triệu USD, tăng 80% so với năm 2001 là kết quả đáng
khích lệ.
Doanh số chuyển tiền đến tăng là do sự tăng nhanh của chuyển tiền kiều
hối qua NHCT Việt nam. Đặc biệt năm 2002 do lợng kiều hối chuyển về nớc
tăng mạnh và do khách hàng đã tin tởng khi gửi tiền qua NHCT Việt nam nên
doanh số thanh toán gấp đôi so với năm 2001. Năm 2003 vẫn tiếp tục duy trì đ-
ợc tốc độ tăng khá, tăng 20% so với năm 2002. Để tạo thuận lợi cho việc
chuyển và nhận tiền của khách hàng đồng thời giảm thời gian và phí chuyển
tiền do đi qua các ngân hàng trung gian, NHCT Việt nam ký nhiều hợp đồng
chuyển tiền kiều hối với các ngân hàng lớn ở những nớc có lợng tiền kiều hối
chuyển về lớn tại Đức, Mỹ nh, Deustcher Bank, Chase Mahatan Bank. Khách
hàng lĩnh kiều hối có thể nhận ngoại tệ hoặc tiền đồng theo tỷ giá qui đổi của
NHCT Việt nam với mức phí hợp lý. NHCT Việt nam cũng đã triển khai dịch
vụ chuyển tiền nhanh quốc tế Western Union từ năm 2002. Dịch vụ này có mức
phí cao hơn nhng đáp ứng đợc nhu cầu chuyển và nhận tiền của một bộ phận
dân c với thời gian chuyển rất nhanh, chỉ từ 5 đến 10 phút cho một giao dịch.
Chuyển tiền thanh toán xuất khẩu tăng mạnh vào năm 2000 (tăng 86% so với
năm 1999) nhng giảm nhẹ từ 398,39 triệu USD năm 2000 còn 369,6 triệu USD
năm 2003. Điều này cho thấy các doanh nghiệp Việt nam khá dè dặt không
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
chọn phơng thức thanh toán này khi xuất khẩu hàng hoá, nhất là với khách
hàng mới..
2. Thanh toán nhờ thu
* Qui trình nghiệp vụ:
Nhờ thu đến:
Tiếp nhận chứng từ:
Khi nhận chứng từ nhờ thu, TTV vào sổ theo dõi sau đó kiểm tra lệnh

trạng bộ chứng từ. Chi nhánh sau khi nhận đợc thông tin từ Hội sở chính phải
thông báo ngay cho khách hàng về tình trạng bộ chứng từ.
* Doanh số hoạt động
Do có u điểm nhanh gọn về thủ tục và dịch vụ phí không cao nên một số
khách hàng lựa chọn phơng thức thanh toán nhờ thu qua NHCT Việt nam đối
với bạn hàng nớc ngoài đã tin cậy. Thanh toán quốc tế theo phơng thức nhờ thu
tại NHCT Việt nam chiếm khoảng 7% tổng doanh số hoạt động, ít hơn chuyển
tiền và thanh toán tín dụng chứng từ. So với năm 1999 doanh số nhờ thu đi
(thanh toán xuất khẩu)năm 2003 tăng 20,55 lần, doanh số nhờ thu đến (thanh
toán nhập khẩu) tăng 2,36 lần. Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt nam giao dịch
qua NHCT Việt nam đã lựa chọn phơng thức thanh toán nhờ thu nhiều hơn
trong những năm gần đây đối với những hợp đồng có trị giá không lớn. Trong
phơng thức này, ngân hàng chỉ là trung gian làm dịch vụ thu hộ tiền trên cơ sở
uỷ nhiệm từ ngời xuất khẩu mà không có trách nhiệm đảm bảo thanh toán. Để
phát triển phơng thức này, bên cạnh việc phục vụ nhanh chóng, chính xác, ngân
6
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
hàng phải có các khách hàng hoạt động có uy tín, có bạn hàng nớc ngoài truyền
thống, tin tởng.
Doanh số thanh toán nhờ thu tăng đều qua các năm:
Biểu số 2: Tình hình thanh toán nhờ thu
Đợn vị: TriệuUSD
Năm 1999 2000 2001 2002 2003
Nhờ thu đi 5,48 18,76 63,15 101,60 112,60
Nhờ thu đến 57,52 86,45 104,47 133,74 135,75
3. Thanh toán tín dụng chứng từ
Thanh toán L/C nhập khẩu
Đây là hoạt động chiếm doanh số lớn nhất và mang lại nguồn thu phí lớn
nhất cho NHCT Việt nam.
Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ xin mở L/C:

Kiểm tra sự phù hợp của chứng từ với các điều kiện của L/C. Kiểm tra sự nhất
quán thể hiện trên bề mặt của chứng từ. Kiểm tra sự phù hợp của chứng từ với
UCP 500 của ICC (trờng hợp L/C quy định tuân thủ UCP 500 của ICC)
Sau khi kiểm tra thanh toán viên lập phiếu kiểm tra chứng từ, chuyển hồ
sơ L/C kèm bộ chứng từ và phiếu kiểm tra cho Trởng/Phó phòng thanh toán
quốc tế kiểm soát.
8
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Trờng hợp chứng từ có sai sót phải thông báo ngay cho ngân hàng gửi
chứng từ bằng điện MT734/MT799 đồng thời liên hệ ngay với khách hàng để
chờ chấp nhận thanh toán.
Trờng hợp chứng từ không có sai sót hoặc có sai sót nhng ngời nhập
khẩu đã chấp nhận thanh toán chi nhánh lập điện MT202 để thanh toán (đối với
L/C trả ngay), MT799 để thông báo thanh toán (đối với L/C trả chậm) và giao
chứng từ cho khách hàng sau khi đã hoàn tất các thủ tục cần thiết.
Trờng hợp L/C đòi tiền bằng điện, các chi nhánh loại 2 không phải lập
điện thanh toán mà chờ báo Nợ của Hội sở chính.
Đóng hồ sơ L/C nhập khẩu
Đóng hồ sơ nhập khẩu khi L/C nhập khẩu đợc huỷ bỏ, đã thanh toán hết
hoặc không còn giá trị thanh toán, từ chối thanh toán và bộ chứng từ đã gửi trả
lại ngân hàng gửi chứng từ. Những L/C không còn hiệu lực sẽ tự động đóng hồ
sơ sau 1 tháng kể từ ngày hết hiệu lực của L/C.
Quy trình thanh toán L/C xuất khẩu
Nhận, thông báo, xác nhận L/C
Khi chi nhánh nhận đợc L/C đã đợc xác thực từ Hội sở chính hoặc từ các
ngân hàng thơng mại khác trong nớc, chi nhánh tiến hành kiểm tra tính hợp lệ
của L/C, lập thông báo L/C hoặc thông báo sửa đổi L/C cho khách hàng xuất
khẩu.
Thơng lợng, chiết khấu và gửi chứng từ đòi tiền
Đối với chi nhánh loại 1: