B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
B(A

VÕ THÀNH TRUNG HOÀN THIN CHÍNH SÁCH C TC CHO
CÁC DOANH NGHIP NGÀNH THY SN
NIÊM YT TRÊN S GIAO DCH CHNG
KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH DOANH NGHIP
MÃ S: 60.31.12 LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC:
TIN S LÊ TH LANH

THÀNH PH H CHÍ MINH - 2010
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn là kt qu nghiên cu ca riêng tôi, không sao
chép ca ai. Ni dung lun vn có tham kho và s dng các tài liu, thông
tin đc đng ti trên các tác phm, tp chí và các trang web theo danh
mc tài liu ca lun vn.

Thành ph H Chí Minh, ngày 01 tháng 02 nm 2010
Tác gi


3
CHNG 1: TNG QUAN V CHÍNH SÁCH C TC
5
1.1 TNG QUAN V C TC, CHÍNH SÁCH C TC
5
1.1.1 Tng quan v c tc
5
1.1.1.1 C tc là gì
5
1.1.1.2 Các phng thc chi tr c tc
5
1.1.2 Tng quan v chính sách c tc
6
1.1.2.1 Chính sách c tc là gì
6
1.1.2.2 Các yu t quyt đnh chính sách c tc
6
1.1.2.3 Các chính sách c tc trong thc tin
10
LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.NGUYN TH LANH ii HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
1.2 KINH NGHIM CHI TR C TC TI MT S NC TRÊN TH
GII VÀ BÀI HC RÚT RA CHO VIT NAM
12
1.2.1 Kinh nghim chi tr c tc ti mt s Quc gia trên th gii
17
1.2.2 Bài hc rút ra cho Vit Nam
27
CHNG 2: THC TRNG CHÍNH SÁCH C TC TI CÁC CÔNG
TY NGÀNH THY SN NIÊM YT TRÊN S GIAO DCH CHNG

ty quá cao làm hn ch đn vic tích ly vn t ngun li
nhun gi li
51
LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.NGUYN TH LANH iii HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
2.3.2.2 Chính sách c tc cha hng ti mt c cu vn ti u 53
2.3.3 Nguyên nhân ca nhng hn ch
55
2.3.3.1 Chy theo vic tha mãn nhng yêu cu ca các nhà đu t
ngn hn hn là vic phát trin bn vng ca Công ty
55
2.3.3.2 S dng chính sách c tc nh mt công c đánh bóng hình
nh Công ty
55
2.3.3.3 Da quá nhiu vào yu t th trng
56
2.3.3.4 Nguyên nhân khác
57
CHNG 3: GII PHÁP HOÀN THIN CHÍNH SÁCH C TC CHO
CÁC CÔNG TY THY SN NIÊM YT TI S GIAO DCH CHNG
KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH
64
3.1 NH HNG PHÁT TRIN NGÀNH THY SN
64
3.2 C S XÂY DNG CHÍNH SÁCH C TC
66
3.2.1 Nhng cn c pháp lý
67
3.2.2 Các c hi đu t, phát trin
68

30/06/2009
92
Ph lc 4 Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh và Bng cân đi tóm tt ca
Công ty C phn Xut nhp khu Thy sn Cu Long An Giang
(ACL) t nm 2005 đn 30/06/2009
95
Ph lc 5 Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh và Bng cân đi tóm tt ca
Công ty C phn Xut nhp khu Thy sn An Giang (AGF) t nm
2005 đn 30/06/2009
98
Ph lc 6 Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh và Bng cân đi tóm tt ca
Công ty C phn Nam Vit (ANV) t nm 2005 đn 30/06/2009
101
Ph lc 7 Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh và Bng cân đi tóm tt ca
Công ty C phn Basa (BAS) t nm 2005 đn 30/06/2009
104
Ph lc 8 Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh và Bng cân đi tóm tt ca
Công ty C phn Ch bin và Xut nhp khu Thy sn
CADOVIMEX (CAD) t nm 2005 đn 30/06/2009
107
Ph lc 9 Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh và Bng cân đi tóm tt ca
Công ty C phn Xut nhp khu lâm thy sn Bn Tre (FBT) t
nm 2005 đn 30/06/2009
110
LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.NGUYN TH LANH v HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
Ph lc 10 Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh và Bng cân đi tóm tt ca
Công ty C phn Thc phm Sao Ta (FMC) t nm 2005 đn
30/06/2009
113

24
Bng 1-3 Thng kê nhng công ty ti Châu Á có t sut c tc cao
25
Bng 2-4 H s thanh toán ngn hn
30
Bng 2-5 H s thanh toán nhanh
31
Bng 2-6 H s n trên tng tài sn
32
Bng 2-7 H s n trên vn ch s hu
33
Bng 2-8 Vòng quay tng tài sn
33
Bng 2-9 Vòng quay tài sn c đnh
34
Bng 2-10 Vòng quay vn lu đng
35
Bàng 2-11 Vòng quay các khon phi thu
36
Bng 2-12 Vòng quay các khon phi tr
37
Bng 2-13 Vòng quay hàng tn kho
37
Bng 2-14 H s li nhun sau thu trên doanh thu
38
Bng 2-15 H s li nhun sau thu trên tng tài sn
39
Bng 2-16 H s li nhun sau thu trên vn ch s hu
39
Bng 2-17 H s li nhun t hot đng kinh doanh trên doanh thu thun

GVHD: TS.NGUYN TH LANH x HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
DANH MC CÁC HÌNH V
Hình 1-1 Mô t s dch chuyn giá tr t c đông c sang c đông mi, không
làm thay đi tng giá tr doanh nghip 13
Hình 1-2 Mô t hai hình thc dch chuyn giá tr t c đông c sang c đông
mi.
14
Hình 1-3 Quan h c tc và li nhun  M qua các nm
18
Hình 1-4 Thay đi c tc ca các công ty M t nm 1989-2000
19
Hình 1-5 Chính sách c tc theo vòng đi công ty
21
Hình 1-6 C tc ca các công ty M phân loi theo tng trng EPS
21
Hình 1-7 C tc  các nc G7 ti thi đim 1982-84 và 1989-91
22
Hình 2-8 T trng ngành thy sn trong c cu GDP
28
Hình 2-9 Kim ngch xut khu ngành thy sn
29
Hình 2-10 S lng các Công ty ngành Thy sn niêm yt trên Hose qua các
nm
30
Hình 2-11 Tc đ tng trng doanh thu và li nhun các Công ty thy sn niêm
yt ti Hose t nm 2006 - 2008
43
Hình 2-12 T l li nhun gp biên và t sut sinh li trên doanh thu thun các
Công ty thy sn niêm yt ti Hose nm 2007, 2008
43

bit là vi quyt đnh chi tr c tc. Bi l các c đông ca công ty luôn bao gm
nhiu đi tng khác nhau. Bên cnh các t chc, các nhà đu t chuyên nghip,
các nhà phân tích tài chính,… còn có c nh
ng bà ni tr, nhng ngi không
chuyên nhng có vn nhàn ri mun tìm c hi đu t. Mc đ quan tâm ca
nhng nhà đu t này dành cho chính sách c tc là khác nhau, vì th mt chính
sách c tc khó có th đng thi đáp ng đc tt c yêu cu ca các c đông.
Còn v phía các doanh nghip, chính sách c tc phi đc s dng nh mt
công c
điu tit gia li nhun phân phi và li nhun gi li sao cho va đáp
ng đc nhu cu vn đu t và phát trin ca doanh nghip va đáp ng đc
đòi hi ca c đông đ có th thu hút vn ca nhà đu t.
Ngoài vic quan tâm đn hiu qu hot đng đu t, kh nng phát trin trong
tng lai thì chính sách chi tr
c tc là vic các nhà đu t chú ý đn trc khi
quyt đnh có tham gia mua bán c phn hay không. Vì vy, xây dng mt chính
sách chi tr c tc hp lý là vic các công ty thy sn không th b qua khi quyt
đnh niêm yt trên th trng chng khoán Vit Nam. Nhm gii quyt vn đ
LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.LÊ TH LANH 2 HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
này, ngi vit chn đ tài “hoàn thin chính sách c tc cho các doanh nghip
ngành thy sn niêm yt trên S Giao dch Chng khoán thành ph H Chí
Minh”, đ t đó, các doanh nghip thy sn khác có th áp dng nhm phc v
cho mc đích phát trin doanh nghip, góp phn vào s phát trin ca nn kinh t
Vit Nam.
2. MC TIÊU NGHIÊN CU.
X Phân tích thc trng chính sách c tc ca các Công ty th
y sn niêm yt
trên Hose.
X Gii pháp hoàn thin chính sách c tc ca các Công ty thy sn niêm yt

a Vit Nam đánh giá đúng
tm quan trng ca chính sách c tc, t đó, hoch đnh chính sách c tc
ti u, phù hp vi đc đim ca nn kinh t Vit Nam trong xu hng hi
nhp kinh t.
X Nghiên cu các nguyên lý kinh t hc khi xây dng chính sách c tc, to
điu kin cho các doanh nghip thy sn niêm yt ng dng lý thuyt tài
chính doanh nghi
p hin đi đ tích ly vn, th trng chng khoán phát
trin bn vng.
7. CU TRÚC CA LUN VN.
Ngoài phn m đu và kt lun, Lun vn đc trình bày theo kt cu nh sau:
X Chng 1: Tng quan v chính sách c tc.
X Chng 2: Thc trng chính sách c tc ca các doanh nghip ngành thy
sn niêm yt trên Hose.
X Chng 3: Gi
i pháp hoàn thin chính sách c tc cho các doanh nghip
thy sn niêm yt trên Hose.
LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.LÊ TH LANH 4 HVTH: VÕ THÀNH TRUNG

LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.LÊ TH LANH 5 HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
CHNG I: TNG QUAN V CHÍNH SÁCH C TC.
1.1 TNG QUAN V C TC, CHÍNH SÁCH C TC.
1.1.1 Tng quan v c tc.
1.1.1.1 C tc là gì ?
C tc đc hiu là phn li nhun sau thu ca công ty dành đ chi tr cho các
c đông.
1.1.1.2 Các phng thc chi tr c tc.
Thông thng, có 3 phng thc chi tr c tc c b

Tr c tc bng c phiu làm tài khon ch s hu tng lên và phn li nhun
gim xung. Trong khi đó tách c phiu làm gim mnh giá mi c phn.
Ü Tr c tc bng tài sn:
Doanh nghip tr c tc cho c đông bng thành phm, hàng bán, bt đng sn
hay c phiu, trái phiu ca công ty khác do doanh nghi
p s hu. Hình thc này
rt him xy ra trong thc tin.
1.1.2 Tng quan v chính sách c tc.
1.1.2.1 Chính sách c tc là gì.
Chính sách c tc là chính sách n đnh phân phi gia li nhun gi li tái đu
t và chi tr c tc cho c đông. Li nhun gi li cung cp cho các nhà đu t
mt ngun tng trng li nhun ti
m nng tng lai thông qua tái đu t, trong
khi c tc cung cp cho h mt phân phi hin ti. Nó n đnh mc li nhun sau
thu ca công ty s đc đem ra phân phi nh th nào, bao nhiêu phn trm
đc gi li đ tái đu t và bao nhiêu dùng đ chi tr c tc cho các c đông.
1.1.2.2 Các yu t quyt đnh chính sách c tc.
V m
t lý thuyt, khi các nhà qun tr cân nhc la chn mt chính sách c tc
cho công ty mình thì h phi xem xét các yu t c bn sau:
Ü Lm phát.
Trong điu kin nn kinh t có lm phát, vn tích ly t khu hao thng không
đ đ bù đp cho vic thay th tài sn ca mt doanh nghip khi các tài sn này
c k, lc hu. Khi đó, mt doanh nghip có th buc phi gi li mt t l li
nhun cao hn đ duy trì nng lc hot đng cho tài sn ca mình.
LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.LÊ TH LANH 7 HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
Lm phát cng có mt tác đng trên nhu cu vn luân chuyn ca doanh nghip.
Trong môi trng giá c tng, s tin thc t đu t vào kho hàng và các khon
phi thu có chiu hng tng đ h tr cho cùng mt khi lng hin vt kinh

LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.LÊ TH LANH 8 HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
Mc thu nhp ròng ca nhà đu t s là 1.000$ - 255$ = 745$, cao hn mc thu
nhp ròng t thu nhp c tc.
Ü Các hn ch pháp lý.
Khi n đnh chính sách c tc ca mình thì các doanh nghip đu phi cân nhc
các hn ch sau nh các nguyên tc v mt pháp lý nh:
X Hn ch suy yu vn: tc là doanh nghip không th dùng vn (gm mnh
giá c phn thng và thng d
 vn) đ chi tr c tc.
X Hn ch li nhun ròng: tc là c tc phi đc chi tr t li nhun ròng
hin nay và thi gian qua, nhm ngn cn các ch s hu thng rút đu t
ban đu và làm suy yu v th an toàn ca các ch n ca doanh nghip.
Hn ch mt kh nng thanh toán: tc là không th chi tr c
tc khi doanh
nghip mt kh nng thanh toán (n nhiu hn tài sn), nhm đm bo quyn u
tiên ca ch n đi vi tài sn ca doanh nghip.
Ü Nhu cu thanh khon.
Chi tr c tc là dòng tin đi ra, vì vy, kh nng thanh khon ca doanh nghip
ph thuc vào các tài sn có tính thanh khon cao, nht là tin mt.
Ü Kh nng vay và ti
p cn th trng vn.
Doanh nghip ln, có uy tín, d dàng tip cn vi th trng tín dng và các
ngun vn bên ngoài thì càng có nhiu kh nng chi tr c tc bi kh nng
thanh khon linh hot và tn dng các c hi đu t. Ngc li, đi vi các
doanh nghip nh, ch có vn c phn, khó tip cn vn bên ngoài thì khi có c
hi
đu t mi thun li, thng vic chi tr c tc không nht quán vi mc
tiêu ti đa hóa giá tr doanh nghip.
Ü Tính n đnh ca li nhun.

thì doanh nghip phi lu ý vì nó làm tng ri ro tài chính ca đn v, tng chi
phí s dng vn c phn và  mt thi đim nào đó s làm gim giá c phn.
M
t khác, nu doanh nghip đã có sn mt cu trúc vn ti u, chính sách huy
đng vn t bên ngoài di hình thc n rt có th phn tác dng, tr khi doanh
nghip gi li hay mua li đc vn c phn mi trong th trng vn đ đ bù
tr cho n gia tng.
LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.LÊ TH LANH 10 HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
Vic nghiên cu k các yu t nói trên s giúp các nhà qun tr tài chính lng
trc nhng kh nng có th xy ra, nh hng đn li ích ca doanh nghip nói
chung cng nh ca các c đông nói riêng; t đó đa quyt đnh la chn chính
sách c tc sao cho phù hp vi tình hình và xu th phát trin ca công ty.
1.1.2.3 Các chính sách c tc trong thc tin.
Ü Chính sách c t
c tin mt n đnh.
Hu ht các doanh nghip và c đông đu thích chính sách c tc tng đi n
đnh. Tính n đnh đc đc trng bng mt s min cng trong vic gim
lng tin mt chi tr c tc t k này sang k khác. Tng t, nhng gia tng
trong t l c tc cng thng b trì hoãn cho
đn khi các giám đc tài chính
công b rng các khon li nhun trong tng lai đ cao đn mc đ tha mãn
c tc ln hn. Nh vy, t l c tc có khuynh hng đi theo sau mt gia tng
trong li nhun và đng thi cng thng trì hoãn li trong mt chng mc nào
đó.
Ü Chính sách li nhun gi li th đng.
Chính sách này xác nhn rng mt doanh nghi
p nên gi li li nhun khi doanh
nghip có các c hi đu t ha hn các t sut sinh li cao hn t sut sinh li
mong đi mà các c đông đòi hi.

vào cui nm. Chính sách này đc bit thích hp cho nh
ng doanh nghip
có li nhun hoc nhu cu tin mt bin đng gia nm này vi nm khác,
hoc c hai. Ngay c khi doanh nghip có mc li nhun thp, các nhà đu
t vn có th trông cy vào mt mc chi tr c tc đu đn ca h; còn khi
li nhun cao và không có nhu cu s dng ngay ngun tin dôi ra này, các
doanh nghip s công b mt mc c
tc thng cui nm. Chính sách này
giúp ban điu hành có th linh hot gi li li nhun khi cn mà vn tha
mãn đc nhu cu ca các nhà đu t là mun nhn đc mt mc c tc
“bo đm”.
Nh vy, có rt nhiu chính sách c tc đ doanh nghip la chn sao cho phù
hp vi dòng tin, lu lng tin t và nhu cu đ
u t ca đn v. Mc dù đc
xp u tiên thp hn chính sách tài tr và chính sách đu t, nhng vic chn
chính sách c tc cng đòi hi đc xem xét cn thn bi vì nó nh hng trc
tip đn li ích ca c đông và ti s phát trin ca công ty. Sau khi đã thng
nht chn đc chính sách chi tr c tc, vic tip theo mà
i hi đng c đông
LUN VN TT NGHIP
GVHD: TS.LÊ TH LANH 12 HVTH: VÕ THÀNH TRUNG
cng nh các nhà qun lý doanh nghip phi cân nhc đó là: la chn phng
thc chi tr c tc.
1.2 NH HNG CA CHÍNH SÁCH C TC N GIÁ TR
DOANH NGHIP.
Bàn v vn đ này có rt nhiu nhà kinh t hc tranh lun vi nhiu quan đim
khác nhau. Trng phái hu khuynh bo th tin rng mt gia tng trong t l chi
tr c tc s
làm tng giá tr doanh nghip. Trng phái t khuynh cp tin tin
rng mt gia tng trong t l chi tr c tc s làm gim giá tr doanh nghip. Còn

không làm thay đi tng giá tr doanh nghip. Qua hình trên ta thy, doanh nghip đã quyt đnh chi tr
 1/3 tng giá tr ca
mình vi t cách là c tc và huy đng thêm tin bng cách bán ra các c phn
mi. Khon l vn ca các c đông c tng trng bng mt s st gim trong
quy mô ca các hp đm. Khon l vn này s đc bù tr mt cách tng ng
bi tht s là ngun tin mi huy đng (hp tr
ng) s đc dùng đ chi tr cho
các c đông c di hình thc c tc.
Nh vy đ nhn đc mt khon chi tr c tc tng thêm, các c đông c phi
chp nhn mt khon l vn do s st gim giá tr ca c phn. Khi nào th
trng vn còn hot đng hiu qu thì h ch có th
 tng thêm tin mt bng hai
cách:
X Th nht, thuyt phc các nhà qun lý chi tr c tc cao hn.
Tr

ckhichiac



X Trong trng h
p 1, chuyn dch giá tr đc to ra bi s pha loãng trong
giá mi c phn (giá mi c phn s b gim xung nh hình 1.2)
X Còn trong trng hp 2, chuyn dch giá tr đc to ra bi s st gim
trong c phn mà các c đông c nm gi.
Vy nu doanh nghip chi tr c tc bng cách phát hành thêm c phn, thì mi
c
 phn s có giá tr ít hn trc đây bi vì doanh nghip đã phát hành nhiu c
phn hn trên cùng mt khi lng tài sn. Các c đông c s nhn đc mt
khon tin mt đ bù tr cho s st giá c phn đó (trng hp 1). Nu các c
đông c bán mt s c phn thì mi c phn s có giá tr
không đi nhng h li
s hu c phn ít hn (trng hp 2).
Da vào lp lun trên kt hp vi nhng chng c thc nghim, MM đã đi đn
kt lun rng:
C tc đc tài tr bng
cách
p
hát hành c

p
hn
Không chia c tc, không

t
C

ph

n
Tr


n
g
h

p
1Tr


n
g
h

p
2