B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM TRNG THANH LIÊM
NH GIÁ C PHN DOANH NGHIP NIÊM YT
TI S GIAO DCH CHNG KHOÁN THÀNH
PH H CHÍ MINH – XÉT VÍ D MÔ HÌNH CÔNG
TY C PHN C IN LNH REE LUN VN THC S KINH T TP. H CHÍ MINH – NM 2010
Tác gi cam đoan rng các chng ca lun vn này hin không sao chép và
hin cha báo cáo trong bt k k xét duyt lun vn khoa hc vi trình đ nào.
Tác gi cng xác nhn rng, đây là kin thc tt nht trong mng nghiên cu
ca tác gi. Tác gi đã nhn đc s giúp đ trong vic chun b lun vn này và tt
c các ngun trích dn đ
c s dng đã đc ghi chú đy đ trong lun vn này.
Tp. HCM, ngày 27 tháng 07 nm 2010
Tác gi
Trng Thanh Liêm
Li Tri Ân
Tác gi xin bày t lòng tri ân đn các Giáo s, Tin s trong chng trình Sau
đi hc Khóa 16 - Qun tr kinh doanh ca Trng i hc Kinh t Thành ph H
Chí Minh, đã tn tình hng dn, truyn đt cho tác gi nhng kin thc và kinh
nghim thc t quý báu, đã giúp đ tác gi trong quá trình hc tp, nghiên cu.
c bit, tác gi xin gi li cm n sâu sc đn cô hng dn khoa h
c
PGS.TS Nguyn Quang Thu, ngi đã hng dn tác gi phng pháp nghiên cu
và hoàn thành lun vn này.
Cui cùng, tác gi xin cm n Gia đình, Ban lãnh đo Trng i hc Kinh t
Thành ph H Chí Minh, Ban giám đc và các bn đng nghip Công ty c phn
chng khoán Ngân hàng Phát trin nhà ng Bng Sông Cu Long (MHBS), ni
tác gi đang công tác, đã ht lòng giúp đ và ng h tác gi trong quá trình hc tp
và làm vic.
Tp. HCM, ngày 27 tháng 07 n
m 2010
Tác gi
Trng Thanh Liêm
1.3.1.1 Phng pháp tính toán 8
1.3.1.2 nh giá vn ch s hu so vi đnh giá doanh nghip 8
1.3.2 nh giá tng đ
i 9
1.3.2.1 Phng pháp tính toán 9
1.3.2.2 S dng các ch tiêu c bn ca doanh nghip 9
iii
1.3.2.3 S dng các doanh nghip so sánh 10
1.4 c lng dòng tin 10
1.4.1 Dòng tin vn ch s hu 10
1.4.1.1 Dòng tin vn ch s hu đi vi mt công ty có vay n 10
1.4.1.2 Thu nhp thun (NPAT) và các khon mc bt thng 11
1.4.1.3 Dòng tin vn ch s hu so vi thu nhp thun (NPAT) 12
1.4.1.4 Các yu t giúp phân bit dòng tin vn ch s hu vi thu
nh
p thun 12
1.4.2 Dòng tin ca công ty 14
1.4.3 Dòng tin và vòng đi ca tài sn, giá tr thanh lý và giá tr cui cùng 15
1.4.1.1 Dòng tin và vòng đi ca tài sn 15
1.4.1.2 Giá tr thanh lý và giá tr cui cùng 15
1.5 Mt s mô hình đnh giá 16
1.5.1 Phng pháp chit khu dòng tin 16
1.5.1.1
Mô hình chit khu c tc (DDM) 16
1.5.1.2 Mô hình chit khu dòng tin thun vn ch s hu (FCFE) 18
1.5.1.3 Mô hình chit khu dòng tin thun ca công ty (FCFF) 20
1.5.2 Phng pháp đnh giá tng đi 21
1.5.2.1 T s giá th trng /Thu nhp mi c phn (P/E) 21
3.1. Gii thiu v Công ty C
phn C đin lnh REE 48
3.1.1 Lch s hình thành và phát trin 48
3.1.2 Tng quan v công ty 48
3.1.2.1 Thông tin công ty: 48
3.1.2.2 Quá trình tng vn t khi c phn hóa đn thi đim
31/12/2009 49
3.1.2.3 Nhng hot đng kinh doanh chính: 50
3.1.2.4 Chin lc phát trin 50
3.1.2.5 Thông tin tài chính và kim toán 51
3.1.3 C cu t chc 51
3.1.3.1 C cu t chc c
a Công ty 51
3.1.3.2 Danh sách nhóm các công ty REE s hu và liên kt liên doanh
52
v
3.1.4 C cu b máy qun lý Công ty 52
3.1.5 Phân tích các hot đng kinh doanh nm 2009 53
3.1.5.1
Hot đng dch v C in Công Trình (M&E) 53
3.1.5.2 Sn xut, lp ráp, kinh doanh các sn phm mang thng hiu
Reetech 54
3.1.5.3 Phát trin, qun lý, kinh doanh và khai thác bt đng sn 55
3.1.5.4 Hot đng đu t tài chính 56
3.1.6 Mc tiêu phát trin nm 2010 57
3.1.6.1 Hot đng dch v C in Công Trình (M&E) 57
3.3.1 nh giá giá tr c phn Công ty C phn C đin lnh REE 74
3.3.2 K hoch đu t vào c phn c
a Công ty C phn C đin lnh REE79
Tóm tt chng 3: 80
KT LUN VÀ KIN NGH 82
TÀI LIU THAM KHO 1
Ting Vit 1
Ting Anh 1
PH LC 01: D TOÁN V TÌNH HÌNH HOT NG REE CORP.
TRONG CÁC NM 2010 – 2014
vii
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
T vit tt Chú thích các t vit tt
APM Mô hình đnh giá song hành
BCKT Bng cân đi k toán
BV Giá tr s sách c phn thng
CAPM Mô hình đnh giá tài sn vn
CK Chng khoán
C phn Vn ca công ty c phn đc chia thành nhiu phn bng nhau,
mi phn bng nhau đó gi là c phn. C phn hoàn toàn khác bit
so vi c phiu vì c phiu ch là hình thc biu hin c
a c phn
C phiu Giy chng nhn s tin nhà đu t đóng góp vào công ty phát
hành. Ngui nm gi c phiu tr thành c đông và đng thi là ch
s hu ca công ty phát hành
CPI Ch s giá tiêu dùng
CTCP Công ty c phn
DCF Phng pháp chit khu dòng tin
DDM Mô hình chit khu c tc
NPAT Thu nhp thun
NSNN Ngân sách nhà nc
P/B T s giá th trng trên giá tr s sách mi c phn thng
P/E T s giá th trng trên thu nhp mi c phn
P/S T s giá th trng trên doanh thu mi c phn
PEG T s giá th trng trên thu nhp mi c phn so vi tc đ tng
trng
ROA T sut sinh l
i trên tngtài sn
ROE T sut sinh li trên vn ch s hu
TTCK Th trng chng khoán
UBCKNN y ban chng khoán nhà nc
WACC Chi phí s dng vn bình quân
WB Ngân hàng th gii ix DANH MC CÁC BNG
Bng 1: Dòng tin ca công ty 14
Bng 2: H thng phân ngành ng dng cho th trng chng khoán Vit Nam 32
Bng 3: Din bin ch s Vnindex t nm 2000 đn 2010 33
Bng 4: T sut sinh li theo tháng ca Vnindex t nm 2000 - 2010 34
Bng 5: Chi tit giá tr giao dch trên Hose t 2007 đn 2009 37
Bng 6: Kt qu kinh doanh ca 247 doanh nghip niêm yt các quý trên Hose
trong nm 2007 – 2010 39
Bng 7: Kt qu kinh doanh ca 247 doanh nghip niêm yt trên Hose trong nm
2006 – 2009 40
Bng 30: nh giá c phn REE Corp. theo phng pháp FCFE 76
Bng 31: nh giá c phn REE Corp. theo phng pháp DDM 76
Bng 32: nh giá c phn REE Corp. theo phng pháp t s P/E 77
Bng 33: nh giá c phn REE Corp. theo phng pháp t s P/BV 78
Bng 34: Kt qu đnh giá giá tr c phn REE Corp. 79
Bng 35: Phân tích giá đ ngh đu t vào c phn REE Corp. 79
Bng 36: Phân tích li nhun d kin và kt qu đu t c phn REE Corp. 80xi
DANH MC CÁC HÌNH V, TH
Hình 1: Mô hình chit khu c tc hai giai đon 17
Hình 2: T l tng trng thu nhp 17
Hình 3: K thut và mt s các phng pháp đnh giá c phn 25
Hình 4: Din bin ch s Vnindex trong nm 2009 29
Hình 5: T sut sinh li ca Vnindex t nm 2000 - 2010 34
Hình 6: Khi lng giao dch và giá tr giao dch theo tháng trên Hose nm 2009 . 35
Hình 7: Khi lng đt mua, đt bán trên Hose trong nm 2009 36
Hình 8: Khi lng và giá tr đt mua, đt bán ca nhà đu t nc ngoài trên Hose
nm 2009 37
Hình 9: Kt qu kinh doanh ca 247 doanh nghip niêm yt các quý trên Hose trong
nm 2007 – 2010 38
Hình 10: Kt qu kinh doanh ca 247 doanh nghip niêm yt 40
Hình 11: So sánh tng quan gia Vnindex và mt s ch s chng khoán quc t41
Hình 12: Quá trình tng vn ca REE Corp. t khi c phn hóa nm 1993 đn nay
49
Hình 13: C cu t chc ca Công ty C phn C đin lnh REE 51
Hình 14: Doanh thu b phn t hot đng kinh doanh nm 2008-2009 60
Hình 15: C cu doanh thu b phn hot đng kinh doanh nm 2008-2009 60
nêu lý do hp lý nguyên nhân giá chng khoán tng quá nóng hay gim mnh thái
quá mà ch đa ra các s liu so sánh nh P/E, P/BV và các h s tài chính thng kê
khác dn đn vic đánh giá thi
u thuyt phc.
Mt b phn quan trng các nhà đu t trên th trng ti S giao dch chng
khoán Thành ph H Chí Minh (Hose) trong thi gian va qua là các nhà đu t cá
nhân vi tâm lý đu t ngn hn theo thông tin th trng đ tìm kim s chênh lch
giá trong ngn hn mà ít quan tâm đn giá tr kinh t thc ca doanh nghip niêm
yt mà mình đu t. Nguyên nhân mt phn vì thiu thông tin, mt phn vì thông
tin các doanh nghi
p niêm yt cung cp ra th trng có nhiu vn đ kém minh
2
bch, mt phn khác s kim soát thông tin ca t chc to lp th trng nh S
giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh (Hose), y ban chng khoán nhà
nc (UBCKNN) còn nhiu bt cp nên cha tht s to lp lòng tin cho nhà đu t
tham gia th trng.
Các chính sách điu hành chung qun lý kinh t v mô liên tc thay đi, lut
qun lý th trng chng khoán còn nhiu k h
, các nhà đu t cá nhân cng
không có đy đ thông tin và thi gian đ đánh giá ht toàn th trng nên tâm lý
đu c ngn hn tìm kim chênh lch giá vn ph bin.
T nhng yu t quan trng nói trên tác gi quyt đnh chn đ tài: “nh giá
c phn doanh nghip niêm yt ti S giao dch chng khoán Thành ph H Chí
Minh – Xét ví d mô hình Công ty C phn C đin lnh REE”.
2. Mc tiêu nghiên cu
• C s lý thuyt v đnh giá c phn doanh nghip niêm yt ti s giao dch
chng khoán.
• nh giá c bn giá tr c phn và phân tích đu t mt doanh nghip sn
• Chng 2: Phân tích thc trng hot đng ca s giao dch chng khoán thành
ph H Chí Minh thi gian qua
• Chng 3: Mô hình đnh giá c phn ca Công ty C phn C đin lnh REE và
ng dng
• Kt lun và ki
n ngh
4
CHNG 1: C S LÝ THUYT V NH GIÁ C PHN DOANH
NGHIP NIÊM YT TI S GIAO DCH CHNG KHOÁN
1.1 Khái nim v đnh giá c phn
có th có đc nhng quyt đnh đu t sáng sut nh la chn danh mc
đu t, xác đnh mc giá phù hp khi bán hay mua chng khoán điu đu tiên là
phi nm bt đc giá tr ca tài s
n và nhng yu t quyt đnh giá tr đó. Da trên
gi thit là hu ht mi tài sn đu đc đnh giá hp lý và giá tr ca tt c các loi
tài sn, cng nh các tài sn tài chính, đu đc xác đnh nh nhng nguyên tc c
bn nh nhau. Tng t, phng thc đnh giá và tính không chc chn liên quan
đn nhng d đoán v giá tr
đi vi tng loi tài sn cng khác nhau. Song, nguyên
tc chính ca vic đnh giá luôn luôn không thay đi và có mt s đim chung trong
quá trình đnh giá.
1.1.1 C s lý thuyt ca vic đnh giá
Nguyên tc c bn ca đu t là ngi đu t không đc mua mt tài sn
cao hn giá tr ca nó. iu này tng là hp lý và hin nhiên, nhng bt c
thi
đim và th trng nào cng th, đôi lúc nó li b b quên. Mt s ngi lp lun
rng, giá tr là do ngi nm gi tài sn quyt đnh và giá ch thay đi khi có mt
nhà đu t sn sàng tr tin đ mua tài sn ti mc giá mi. iu này hoàn toàn là
vô lý. Nhn đnh trên ch có th đúng khi tài sn là mt bc tranh hoc m
nh giá có vai trò nh th nào đi vi qun lý danh mc đu t ch yu là
do quan đim đu t ca chính ngi đu t quyt đnh. i vi mt nhà đu t th
đng, đnh giá b xem nh trong qun lý danh mc. Trong khi đó, đi vi mt nhà
đu t ch đng, đnh giá có vai trò quan trng hn nhiu. Các nhà đu t
chng
khoán là nhng ngi thng xuyên s dng đnh giá và ch yu là đnh giá th
trng, và h rt ít khi đnh giá mt doanh nghip c th. Nhng trong s nhng
nhà đu t chng khoán này, đnh giá quan trng hn trong qun lý danh mc đu
t khi s dng phân tích c bn và phân tích k thut ch có vai trò ph. (3, C1,
trang 8 – 11)
1.1.3.2 nh giá trong sáp nhp và thâu tóm doanh nghip
nh giá có vai trò quan tr
ng trong vic phân tích đ mua bán doanh
nghip. T chc hoc cá nhân tin hành mua phi quyt đnh giá tr tng đi ca
doanh nghip đnh mua trc khi mua, doanh nghip b mua phi xác đnh giá tr
ca bn thân doanh nghip trc khi đng ý hoc t chi bán doanh nghip. Khi
đnh giá mt doanh nghip đ mua li, có mt s yu t đc bit cn lu ý.
6
Trc ht, trc khi quyt đnh mua, phi xem xét tính hiu qu khi kt hp
giá tr ca
1
hai doanh nghip. Nhng ai cho rng, không th đnh giá đc giá tr kt
hp này và do đó không cn phi tính toán gì là sai.
Th hai, khi xác đnh mc giá, cn quan tâm đn vic thay đi trong Ban
giám đc và c cu li hot đng ca doanh nghip đc mua s nh hng nh th
nào đn giá tr. i vi nhng ngi thâu tóm doanh nghip vi mc đích không
tt, điu này là đc bi
t quan trng.
Cui cùng, đnh giá đ thâu tóm rt d b chi phi bi các đnh kin. Doanh
7
1.2.1 Chi phí s dng vn ch s hu: mô hình đnh giá tài sn vn
Chi phí s dng vn ch s hu là t sut li nhun mà nhà đu t yêu cu
khi đu t vn vào doanh nghip. Trong phn này s dng mô hình đnh giá tài sn
vn (CAPM). Mô hình CAPM đo lng mc ri ro theo các điu kin không đi và
to mi liên h gia các khon li nhun d
kin vi mc ri ro này. (5, C9, trang 282)
Nu có th c tính đc h s beta vn ch s hu trong mt doanh nghip
thì chi phí vn ch s hu chính là t sut li nhun yêu cu, đc tính nh sau:
Trong đó:
R
f
= lãi sut phi ri ro
E(R
m
) = li nhun d kin trên th trng
1.2.2 Chi phí s dng vn bình quân (WACC)
WACC là bình quân có trng s các chi phí huy đng vn tài tr khác nhau
ca mt doanh nghip bao gm: n có tr chi phí lãi vay, vn ch s hu và các
chng khoán lai tp đc công ty s dng đ tài tr cho các nhu cu vn. (5, C15,
trang 585)
WACC = k
e
(E/(D+E+PS)) + k
d
(D/(D+E+PS)) + k
ps
(PS/(D+E+PS))
Trong đ tài này, tác gi trình bày 02 phng pháp đnh giá chính nh sau:
• Phng pháp th nht: đnh giá bng cách chit khu dòng tin, th hin mi
liên h gia giá tr tài sn và giá tr hin ti ca dòng tin d kin trên tài sn đó.
• Phng pháp th hai: đnh giá tng đi, tc là đnh giá tài sn qua vic đnh
giá các tài sn so sánh đc v thu nh
p, dòng tin, giá tr s sách, doanh s…(5,
C11, trang 377)
1.3.1 Phng pháp đnh giá bng cách chit khu dòng tin
1.3.1.1 Phng pháp tính toán
Phng pháp chit khu dòng tin da trên quy lut giá tr hin ti, theo đó
giá tr ca mt tài sn là giá tr hin ti ca dòng tin k vng trong tng lai trên
tài sn đó. (5, C11, trang 377)
Trong đó:
n = vòng đi ca tài sn
CF
t
= dòng tin vào thi đim t
r = lãi sut chit khu phn ánh mc ri ro ca các dòng tin d kin
1.3.1.2 nh giá vn ch s hu so vi đnh giá doanh nghip
nh giá bng cách chit khu dòng tin có 02 trng hp c bn:
• Th nht: ch đnh giá phn vn ch s hu trong doanh nghip
• Th hai: đnh giá toàn b doanh nghip (bao gm vn ch s h
u và các
thành phn s hu nh n, c phn u đãi )
Giá tr vn ch s hu ca doanh nghip đc tính bng cách chit khu
dòng tin vn ch s hu (dòng tin còn li sau khi đã tr toàn b chi phí, thu, lãi
vay và thanh toán lãi gc) theo chi phí s dng vn ch s hu.
Dòng tin vn ch s hu
t
= dòng tin vn ch s hu d kin vào thi đim t
k
e
= chi phí s dng vn ch s hu
PV = giá tr hin ti
Mô hình chit khu c tc là trng hp đc bit ca phng pháp đnh giá
vn ch s hu, trong đó giá tr c phn chính là giá tr hin ti ca các khon c
tc bng tin k vng trong tng lai.
Giá tr doanh nghip đc tính bng cách chit khu dòng tin d
kin ca
doanh nghip (dòng tin còn li sau khi tr thu và chi phí hot đng nhng trc
khi thanh toán n vay) theo chi phí s dng vn bình quân. Trong đó:
Dòng tin ca công ty
t
= dòng tin k vng ca công ty ti thi đim t
WACC = chi phí s dng vn bình quân
Tuy mi phng pháp chit khu dòng tin s dng các khái nim khác nhau
v dòng tin và lãi sut chit khu nhng s cho các kt qu ging nhau nu các gi
đnh cho c hai phng pháp là nh nhau.
1.3.2 nh giá tng đi
1.3.2.1 Phng pháp tính toán
Trong phng pháp đnh giá tng đi, giá tr ca tài s
n đc xác đnh t
vic đnh giá các tài sn so sánh, các tài sn so sánh này đc chun hoá theo mt
bin s chung nh: thu nhp, dòng tin, giá tr s sách, doanh thu…
soát các bin s có th đi t gin đn (nh s dng s liu trung bình ngành) đn
phc tp (nh s dng các mô hình hi quy) đ xác đnh và kim soát các thay đi trên.
1.4 c lng dòng tin
s dng phng pháp đnh giá chit khu dòng tin thì phi c tính
dòng tin. Mt nguyên tc ch đo khi c tính dòng tin là phi gn dòng tin vi
t l lãi sut chit khu phù hp: chng hn nh, gn dòng tin vn ch s hu vi
chi phí s dng vn ch s hu, dòng tin ca công ty vi chi phí s dng vn bình
quân, dòng tin trc thu vi t l lãi sut trc thu, dòng tin sau thu vi t l
lãi sut sau thu, dòng tin danh ngha vi t l lãi sut danh ngha, và dòng tin
thc vi t l lãi sut thc.
1.4.1 Dòng tin vn ch s hu
Các nhà đu t là ch s hu ca mt tài sn đu có quyn li đi vi dòng
tin t tài sn đó, điu này có ngha là h đc quyn hng các dòng tin còn li
sau khi đã thanh toán các ngha v tài chính, trong đó có thanh toán n vay và đóng
góp cho các khon tái đu t cn thit ca công ty. Vì vy, dòng tin này có th âm,
và trong trng hp đó, công ty phi huy đng thêm vn thông qua phát hành c
phn, trái phiu hoc chng quyn Nu dòng tin này dng, nó có th, nhng
không bt buc, đc dùng đ tr cho c đông di hình thc c tc.
1.4.1.1 Dòng tin vn ch s hu đi vi mt công ty có vay n
Mt công ty vay n, bên cnh các khon chi phí nh công ty không vay n, còn
cn phi to các dòng tin đ thanh toán lãi vay và hoàn tr các khon vay gc. Tuy
nhiên, mt công ty vay n li đc tài tr các ch tiêu v vn và nhu cu vn lu
11
đng không bao gm tin mt bng cách đi vay, nh đó có th gim đc phn đu
t t ngun vn c đông. (3, C14, trang 2-3)
Doanh thu
– Các chi phí hot đng (Chi phí bin đi, chi phí qun lý, chi phí bán hàng)
+ Li nhun/L khác
+ Li nhun/L trong công ty liên kt, liên doanh