i
PHAN THANH XUÂN
HIU QU CAN THIP D PHÒNG
LÂY TRUYN HIV PH N
MANG THAI TI HAI QUN, HUYN
THÀNH PH H CHÍ MINH
-2012
HÀ NI 2015
ii
PHAN THANH XUÂN
HIU QU CAN THIP D PHÒNG
LÂY TRUYN HIV PH N
MANG THAI TI HAI QUN, HUYN
THÀNH PH H CHÍ MINH
-2012
Phan Thanh Xuân
iv
AIDS
Acquired Immuno Deficiency Syndrome
(Hi chng suy gim min dch mc phi)
ARV
Antiretrovirus
(Thucrút)
BB
Buôn bán
BCS
Bao cao su
CBYT
Cán b y t
CDC
Center for Disease Control and Prevention
(Trung tâm phòng nga và kim soát bnh tt Hoa K )
CI
Confident Interval
(Khong tin cy)
CN
Công nhân
CNV
Công nhân viên
CSHQ
Ch s hiu qu
SCT
Sau can thip
SL
S ng
TCT
c can thip
TCYTTG
T chc Y t Th gii
TH
Tiu hc
THCS
Trung h
THPT
Trung hc ph thông
TL
T l
TLN
Tho lun nhóm
UNAIDS
United Nations AIDS
i hp ca Liên hip Quc v HIV/AIDS)
WHO
World Health Organization
(T chc Y t Th gii)
vi
Trang
1.3.3. 46
49
2.1. 49
2.1.1. 49
2.1.2. 49
2.1.3. 49
2.2. 50
2.2.1. 50
2.2.2. 51
2.2.3. 52
2.2.4. 55
2.2.5. 55
2.3. 56
2.4. , 58
2.4.1. 58
2.4.2. 59
2.4.3. t 60
2.4.4. 61
2.5. 62
2.6. , 63
2.7. 63
2.8. 64
2.9. 65
2.10. 66
viii
2.11. 68
2.12. 68
71
3.1. K và
-
- 104
111
4.1. 111
4.2. K
Tân . 112
4.2.1. 112
4.2.2.
sang con
114
4.2.3.
121
4.2.4. o , lý do không xét
m và
124
4.3. tgs
-2012 127
4.3.1. H 127
4.3.2. Công tác 128
4.3.3. H 129
4.3.4. 129
x
4.3.5. H 130
4.3.6. H 130
4.3.7. H 131
4.3.8.
. 132
tui cng nghiên cu ti huyn Bình Chánh và qun
Bình Tân thành ph H 0 (n = 1.213) 73
u t n kin thc chung v d phòng lây truyn HIV t
m sang con ph n mang thai ti huyn Bình Chánh và qun Bình
Tân thành ph H m 2010 (n=1.213) 77
u t chung v d phòng lây truyn HIV t m
sang con ph n mang thai ti huyn Bình Chánh và qun Bình Tân
thành ph H m 2010 (n=1.213) 79
u t n thc hành chung v d phòng lây truyn HIV t
m sang con ph n mang thai ti huyn Bình Chánh và qun Bình
Tân thành ph H Chí Minh (n=1.213) 81
d phòng lây truyn HIV t m sang con ph n mang thai ti
huyn Bình Chánh và qun Bình Tân thành ph H
2010 83
v d phòng lây truyn HIV t m sang con ph n
mang thai ti huyn Bình Chánh và qun Bình Tân thành ph H Chí
84
v
d phòng lây truyn HIV t m sang con ph n mang thai ti
huyn Bình Chánh và qun Bình Tân thành ph H
xii
2010 (n=1.213) 85
t qu n kin thc chung v d phòng lây truyn HIV
t m sang con ph n mang thai ti huyn Bình Chánh và qun
Bình Tân thành ph H (n=1.213) 86
t qu chung v d phòng lây truyn HIV t
m sang con ph n mang thai ti huyn Bình Chánh và qun Bình
Tân thành ph H (n=1.213) 87
-2012 107
u qu can thip v thc hành d phòng lây truyn HIV t m sang
con ph n mang thai huyn Bình Chánh và qun Bình Tân thành
ph H Chí Minh, -2012 108
u qu can thip v t l nhim HIV ph n mang thai huyn Bình
Chánh và qun Bình Tân thành ph H -2012.
109 xiv
Trang
Bi 3.1. Phân b tui ca thai ph trong nghiên cu ti huyn Bình Chánh và
qun Bình Tân thành ph H 73
Bi d phòng lây truyn HIV t m sang con ph n
mang thai ti huyn Bình Chánh và qun Bình Tân thành ph H Chí
(n=1.213) 74
Bi d phòng lây truyn HIV t m sang con ph n
mang thai ti huyn Bình Chánh và qun Bình Tân thành ph H Chí
2010 (n=1.213) 75
Bi 3.4. Thc hành v d phòng lây truyn HIV t m sang con ph n
mang thai ti huyn Bình Chánh và qun Bình Tân thành ph H Chí
2010 (n=1.213) 76
Bi 3.5. T l nhim HIV ca thai ph huy-2012
103
Bi 3.6. Hiu qu can thip v t l nhim HIV ca thai ph huyn Bình
Chánh và qun Bình Tân thành ph H -2012 110 xv
chm nhìn 2030 là xóa b hoàn toàn lây
truyn HIV t m sang con m 50% s ca t vong bà
m b nhip tng hp nhim
HIV t m [12]. Mc tiêu này là
thách th i vi ngành y t ng
HIV/AIDS nói riêng. Nghiên cu ca Trn Tôn và cng s (2010) cho thy
2
nu m n sn tt và sm t d
phòng lây truyn HIV t m sang con thì s làm gi kh
truyn HIV cho con t l tr nhim HIV sinh ra t m có tham gia d phòng
lây truyn HIV t m sang là 5,5% và t m c d phòng
là 23,8%. Nu m ch c xét nghi
n sinh và ch ung d phòng liu duy nht thì t l nhim
17,7% [42].
Thành ph H Chí Minh là mt trong nhcó t l nhim
HIV du trong c c, chim khong 23% [49]. T l nhim HIV ph
n mang thai có s nh,
N; Và n5 % [46].
a H Th Ngc (2010), kt qu cho thy
truyn thông giáo dc sc kh; Có
75,9%thành ph H Chí Minh,
tiu hc (39,4%).
rt thp (7,9%) [33]. Huyn Bình Chánh thành ph H Chí Minh, có
t l nhim HIV thai ph còn chim t l cao và có kin th, thc
d phòng lây truyn HIV t m sang con chim t l thp.
Theo nghiên cu ca cùng tác gi (2007) t l nhim HIV ph n mang
thai ti huyn Bình Chánh chim t l cao (1,05%); K
phòng lây truyn HIV t m sang con ph n mang thai ta bàn trên,
-2012
4
1.1.
trên TNam và .
1.1.1.
HIV- Human Immunodeficiency Virus, là mt loi vi rút do nhóm khoa
hc i Pháp thuc vinch bch huyt c
i là LAV- Lymphadenopathy Associated
n viêm h
hc i M p trong máu bnh nhân vi rút gây hi chng suy
gim min dch mc ph t tên là HTLV III- Human T Cell
ng t bào lympho T
hi ngh danh Pháp quc t v ng nht tên gi là HIV- Human
Immunodeficiency Virus týp 1 hay HIV- c i
Pháp li phân lp mt loi vi rút khác Tây Phi gây suy gim min dch
i, có cu trúc kháng nguyên khác vi HIV-1, gi là HIV- y,
HIV có 2 serotype là HIV-1 và HIV-2. HIV là mc có
cha men quan trng chuy
sinh trong t bào ký ch. HIV-1 là nguyên nhân gây bnh ph bin nht trên
th gii, còn HIV-2 thì chi Tây Phi và . Tuy nhiên, hin
nay HIV- c báo cáo Nam M, Canada và Hoa K. Mt s
nhân nhim ph-a AIDS, mt s
u chng rõ rt, loi siêu vi này có tính gây bnh yu, th
nhim trùng không triu chng kéo dài [51].
AIDS- Acquired Immune Deficiency Syndrome, là hi chng suy gim
min dch mc phi do nhim vi rút HIV. Bnh AIDS lc phát
hing bnh tt Hoa k nh
5
nhim s tip tc sng vi HIV mà không có triu chng gì trong thi gian
trung bình là khong 8-i gian này có th ng ít nht là mt
n hàng thng thi gian không có triu chng này
n cho vic nhn bing ch nn dch này tr nên khó
nh mi có b nhim HIV hay không trong khong thi
gian này là phi tin hành xét nghim HIV [45].
1.1.2.2. Đường lây truyền HIV từ mẹ sang con ở phụ nữ mang thai
ng lây truy
u trong máu (t 1.000-10.000 vi rút/1ml máu) k n
là tinh dch, dch tio ci nhim HIV/AIDS. Sa có HIV vi s
ng thy HIV trong các dch khác c:
c mic mi s ng rt ít không
Vì vy HIV có th ng: Qua quan h tình dc vi mi b
nhim HIV nu không dùng BCS (quan h tình do, qua
ming, qua hng máu, nhn máu ci nhim HIV do
truy im tiêm, các vt sc nh
c ti dính máu và dch ci nhim HIV
qua các v. M b nhim HIV có kh n cho con qua quá
i h u
kin: s ng lây và to ngõ vào thng trong máu [45].
: Lây truyn t m sang con
hay còn gi là lây nhim dc hoc lây nhim bm sinh. Kt qu là tr b sinh
non, d tt bm sinh, d dng bào thai hoc bào thai chm phát trin trong t
cung dn nh cân hoc nhim trùng bào thai kéo dài. HIV có th t máu
7
mc i, dch tit c t o hoc t sa m thông qua
tun hoàn nhau thai, qua da niêm mng tiêu hóa và hô hp mà truyn
sang bào thai hoc tr c truyn t m sang con qua hai
c là trc tip t m sang thai nhi và t sa m sang con. HIV có
vt rách gây chy máu do ct tc giác hút. Nut
do có cha HIV. Trong chuy cung làm c t
cung xoá và m, làm tch máu nh và gây chy máu vào
ng sinh dc ca thai ph. Khi máu ch
nhii mc
o, c t cung gây chy máu tc. Nu
cu có can thit tt km hoc giác hút thì các
mch máu ln b ty nhi m HIV
c ra ngoài có th nut do
có nhing tiêu hoá. Nhc da và niêm mc ca tr
thut, vi rút qua nhng ch
nhp vào thai nhi. Trong nhng hc bii tht
nhng t bào có HIV bên trong, vì vy khi nhi thc bào này lt qua
c máu cn vi rút
cho thai [45].
HIV lây truyn qua sa m: Sa m có cha HIV; Núm vú b chn
ó th b chy máu s n HIV nu tr bú
m. Trong th , HIV t nhng bch cu trong máu m qua các
mch máu thm thu vào các nang sa ri qua sa m mà sang con. Châu
Phi, tr em b lây truyn qua sa m chim t l 16n 42%, vì vi ta
khuyên nhcó u kin và có nhng thc
9
thì không nên cho con bú mà nên nuôi con bng th
ct ngun lây HIV qua sa m. S lây truyn HIV t m sang con có th
xy ra n ca thai k vi t l lây truyn khác nhau, lây truyn
qua t ng gp vào 3 tháng gia thai k chim khong 3050%. Lây
truyn cao nh n chuyn d 6065%. Lây truyn sau khi
n cho con bú là 10-15% [8] o
u tr d m HIV t m sang con t 15-
25% c phát trin và có th nhn
HIV khi m
.
i:
- i r
- tìm th
m nhim HIV cho tr sinh ra t bà m có nhim
HIV rt cn thiu tr
sm cho tr. Theo khuyn cáo ca T chc Y t Th gii, tt c tr em sinh ra
t m có nhim HIV c c ch m nhim HIV t tun 4
u tr sm, không cn ch có du hiu lâm sàng hoc min dch.
n nhim HIV