Sáng kiến kinh nghiệm 2009-2010 Trần Thị Hoàng Phi
BIỆN PHÁP NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP CHO
HỌC SINH CỦA GIÁO VIÊN BỘ MÔN ĐỊA LÝ.
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1.Cơ sở lý luận:
- Những năm gần đây, trước yêu cầu cấp thiết của nền kinh tế tri thức đòi hỏi
việc nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực nhằm từng bước
nâng cao chất lượng nền giáo dục Quốc gia, đáp ứng và phù hợp với xu thế hội
nhập toàn cầu. Trong đó, định hướng chủ đạo và xuyên suốt của việc nâng cao
chất lượng giáo dục và đào tạo chú trọng phát huy tính tích cực chủ động sáng
tạo, khơi gợi năng lực tự nghiên cứu, lòng say mê, ham hiểu biết và học hỏi của
học sinh. Thông qua sự đổi mới nội dung chương trình giáo dục, đổi mới
phương pháp, phương tiện dạy học nhằm đào tạo ra lớp người năng động, linh
hoạt có đủ năng lực, phẩm chất, trí tuệ và hoàn thiện về nhân cách để đảm
đương sứ mệnh chủ nhân tương lai của đất nước – một đất nước đang trong thời
kỳ vươn mình ra biển rộng, hội nhập vào một sân chơi lớn mà ở đó ngoài việc
được đối xử bình đẳng, được tiếp cận với những tiến bộ của nền kinh tế tri thức,
ta còn khẳng định vị thế phát triển nước ta trên trường Quốc Tế.
- Nâng cao kết quả học tập cho học sinh nhằm thực hiện mục tiêu xã hội hoá
giáo dục, giảm tỷ lệ học sinh yếu, kém, tránh hiện tượng ngồi nhầm lớp.
- Nâng cao kết quả học tập cho học sinh cũng gây hứng thú học tập cho học các
em tạo thái độ yêu trường, mến lớp, kính thầy mến bạn giúp học sinh thực hiện
tốt nội quy trường lớp, đẩy mạnh phong trào thi đua học tốt, chuyên cần, duy trì
sĩ số.
- Địa lý lớp 6 là chương trình địa lý đại cương, có nhiều khái niệm trừu tượng,
nên học sinh lớp 6 đầu cấp còn bở ngỡ lại ngại học, thường xuyên có kết quả
thấp hơn khối 7,8,9; cần tập trung đầu tư tạo chất lượng cho các em.
- Địa lý lớp 7 là địa lý các châu lục giúp tìm hiểu về thiên nhiên và thế giới
quanh ta.
-Môn địa lí lớp 9 là phần nối tiếp chương trình địa lí lớp 8 vì ở lớp 8 HS đã
nghiên cứu về tự nhiên của Việt Nam thì lớp 9 tiếp tục nghiên cứu về kinh tế- xã
nên có tình trạng không học bài, chuẩn bị bài trước khi đến lớp.
- Giá sách cũng là nguyên nhân khiến các em không muốn mua vở bài tập và tập
bản đồ, hay các tài liệu liên quan để hỗ trợ cho kiến thức bài học.
- Học sinh khối 6 chất lượng thấp nhất, do đầu cấp các em chưa quen cách học ở
cấp II, đồng loạt các môn học đều được đánh giá bằng điểm không như ở cấp I
chỉ cho điểm môn văn toán và không kiểm tra định kỳ nhiều môn tập trung một
thời điểm nhất định (có buổi học đến 3 hay 4 môn cùng kiểm tra) nên không chú
trọng học bài và ít thời gian để học.
- Khi bỏ học, lứa tuổi này các em đã có thể tham gia lao động và làm ra tiền một
cách dể dàng, nên không coi trọng việc học.
- Đề kiểm tra do nhà trường lựa chọn, trong mổi lớp làm 2 đề, các lớp có đề
khác nhau nên học sinh không học tủ được.
II. NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
- Khi nhận lớp do mình giảng dạy để nâng cao kết quả học tập của học sinh tạo
hứng thú học tập cho các em cần tiến hành các bước và biện pháp cụ thể sau:
1.Kiểm tra dụng cụ học tập bộ môn từ đầu năm:
- Ngoài sách giáo khoa và vở ghi chép còn có vở bài tập và át lát các châu lục
cho lớp 7, át lát địa lý cho lớp 9.Tài liệu địa phương cho học sinh lớp 9.
- Thước kẻ, com pa, máy tính dùng trong tiết thực hành.
* Biện pháp:
.Thường xuyên kiểm tra trong vài tuần đầu, nhắc nhở động viên các em phải
mua; hoặc phải thuyết phục cho học sinh mua.
2
Sáng kiến kinh nghiệm 2009-2010 Trần Thị Hoàng Phi
. Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và giám thị nhắc nhở những em cố tình
không mua.
.Kiểm tra bài cũ kèm theo các bài tập như trong vở bài tập, kiểm tra vở bài tập
và chấm điểm các bài làm tốt.
2.Hướng dẫn học sinh cách học tập, nghiên cứu tài liệu bộ môn địa lý:
- Hướng dẫn học sinh cách học bài thật tỉ mĩ, đặc biệt học sinh lớp 6 cách học
- Lựa chọn phương pháp thích hợp với đối tượng học sinh từng lớp: phương
pháp giải quyết vấn đề, phương pháp dạy học hợp tác. Đa dạng hoá các hình
thức tổ chức dạy học cá nhân, nhóm, hay cả lớp cùng làm việc.
- Liên hệ những hiện tượng địa lý xảy ra trong tự nhiên vào nội dung bài học.
3
Sáng kiến kinh nghiệm 2009-2010 Trần Thị Hoàng Phi
Ví dụ: địa lý 6 có động đất ngoài khơi Vũng Tàu năm 2007 ở Chí Công chịu dư
chấn; dự báo sóng thần phải di dân năm 2007, trường ta là địa điểm di dân khi
có bão lớn.
- Hệ thống câu hỏi thể hiện rõ 3 mức độ: nhằm phát huy tính tích cực, tự giác,
chủ động, sáng tạo của học sinh.
.Tìm tòi phát hiện kiến thức mới dành cho các học sinh yếu, kém có điều kiện
tham gia xây dựng bài.
. Giải thích, phân tích mối quan hệ nhân quả. So sánh sự giống và khác nhau của
hai vấn đề; cho học sinh trung bình, khá.
. Sử dụng kiến thức, kĩ năng để giải quyết những tình huống mới, nhằm mở rộng
kiến thức cho học sinh khá, giỏi.
- Bước củng cố và dặn dò :
.Củng cố có thể thay đổi hình thức bằng trò chơi, tạo sự lôi cuốn sinh động cho
học sinh sau 40 phút suy nghĩ.
.Dặn dò rất quan trọng vừa định hướng những nội dung trọng tâm bài vừa học ,
đồng thời định hướng nội dung trọng tâm của bài mới cho học sinh chuẩn bị
trước ở nhà tranh thủ được thời gian.
4.2 Chuẩn bị cho tiết ôn tập: rất quan trọng vì tiết sau kiểm tra 45’
- Hệ thống hoá đầy đủ các nội dung trọng tâm của bài,chương.
- Rèn luyện các kỷ năng theo yêu cầu của bài, của chương: đọc, hiểu bản đồ,
tính khoảng cách, nhiệt độ , lượng mưa, hướng gió, các đai áp.
- Nhận biết vị trí các châu lục, biển đại dương, các tỉnh thành phố.
*Biện pháp:
- Dành nhiều thời gian hướng dẫn cho các em yếu, kém.
- Coi trọng lợi ích, nhu cầu của cá nhân người học.
- Thu hút được các em tập trung vào môn học.
*Biện pháp:
. Luôn dành những câu hỏi thích hợp nhưng phải hay, kích thích tư duy như đố
vui phù hợp với đối tượng học sinh yếu, kém, hoặc lười suy nghĩ.
. Khuyến khích, động viên thành tích học tập của học sinh; kịp thời khen ngợi sự
cố gắng của các em học yếu hay có hoàn cảnh khó khăn dù chỉ những phát biểu
ý kiến đơn giản.
. Có thể sửa điểm miệng đối với em đã nhiều lần kiểm tra bài cũ nhưng chưa có
điểm cao mà tiết học này có nhiều tiến bộ.
7. Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cùng các lực lượng
trong nhà trường.
- Liên hệ với giáo viên chủ nhiệm: để nắm tình hình học tập năm học trứơc của
học sinh qua kết quả thống kê của giáo viên chủ nhiệm và phối hợp giáo dục.
*Biện pháp:
.Biết chất lượng học tập của mỗi lớp có phương pháp dạy phù hợp.
. Phối hợp :kịp thời phản ánh tình hình lớp học trong tuần như báo tên những
em không thuộc bài, mất tập trung, thụ động hay những biểu hiện sa sút của các
em để tranh thủ việc quản lý của giáo viên chủ nhiệm, uốn nắn những khuyết
điểm cần thiết.
- Liên hệ các đoàn thể như:
+ Giám thị: để giải quyết những sự cố trong giờ học.
*Biện pháp:
.Đối với những em thường xuyên không thuộc bài đã cho chép phạt rồi vẫn tái
phạm phải nhờ vào giám thị cho làm kiểm điểm hay nhắc nhở thêm.
.Hoặc có em có thái độ phản ứng không hay trong giờ học phải nhờ giám thị tìm
hiểu nguyên nhân để biết được những khó khăn đang tác động đến học sinh mà
lựa chọn phương pháp tư vấn phù hợp để giải quyết mâu thuẩn.
+ Đoàn, Đội, ban giám hiệu: để tranh thủ giáo dục đạo đức toàn diện theo tiêu
chuẩn của từng lứa tuổi.
- Tỷ lệ môn địa lý luôn cao hơn so với bộ môn sử.
B. HIỆU QUẢ VÀ KHẢ NĂNG PHỔ BIẾN
- Biện pháp này có thể áp dụng cho các bộ môn thuộc bài như sử, địa, sinh, công
nghệ, công dân để nâng cao chất lượng bộ môn và thu hút học sinh.
Chí Công ngày 15 tháng 4 năm 2010
Người viết
TRẦN THỊ HOÀNG PHI
6