Bài tập học kỳ Luật chứng khoán
A – LỜI MỞ ĐẦU
Thị trường chứng khoán Việt Nam ra đời và chính thức đi vào hoạt động từ
ngày 28/7/2000 là sự kiện quan trọng trong quá trình đổi mới nền kinh tế và hội
nhập quốc tế của Việt Nam.Thị trường chứng khoán là công cụ hiệu quả huy động
và phân bổ vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế. Trong những năm qua, hoạt động
kinh doanh chứng khoán đã trở thành giải pháp hiệu quả giúp doanh nghiệp giải
quyết nhu cầu về vốn của mình. Tham gia kinh doanh chứng khoán còn tạo điều
kiện cho các doanh nghiệp đổi mới hình thức quản lý, quản trị doanh nghiệp, nâng
cao năng lực cạnh tranh. Để bảo đảm hoạt động kinh doanh chứng khoán của các
doanh nghiệp diễn ra đúng pháp luật, thị trường chứng khoán vận hành an toàn,
nghiên cứu pháp luật về kinh doanh chứng khoán là việc làm cần thiết. Từ nhận
thức đó, em chọn đề tài: “Thực tiễn áp dụng pháp luật kinh doanh chứng khoán của
các chủ thể kinh doanh chứng khoán hiện nay – đánh giá và nhận xét”
B – NỘI DUNG
I, MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KINH DOANH CHỨNG
KHOÁN
1, Khái niệm kinh doanh chứng khoán
Theo cách hiểu thông thường, kinh doanh là hoạt động tổ chức sản xuất,
buôn bán hàng hóa để kiếm lời. Hàng hóa gồm nhiều loại, mỗi loại hàng hóa có
những đặc điểm, đặc tính riêng. Khi gắn hàng hóa đó với hoạt động kinh doanh,
làm phát sinh nhiều loại hình kinh doanh, trong đó kinh doanh chứng khoán là một
loại hình kinh doanh đặc biệt. Tính đặc biệt của hoạt động kinh doanh chứng khoán
ở chỗ hàng hóa kinh doanh là chứng khoán, các dịch vụ gắn với chứng khoán.
Ngoài cách định nghĩa trên, khi nghiên cứu kinh doanh chứng khoán, theo
nghĩa hẹp, khi nghiên cứu kinh doanh chứng khoán chính là đầu tư chứng khoán.
Đầu tư là việc sử dụng vốn để mua chứng khoán nhằm tìm kiếm lợi nhuận, nó bao
gồm cả hoạt động tự doanh của công ty chứng khoán.
Khái niệm kinh doanh chứng khoán như trên hay còn được hiểu là đầu tư
chứng khoán, còn bao gồm hai hoạt động sau:
+ Thứ nhất là sử dụng vốn mua chứng khoán (cổ phiếu) nhằm thu lợi nhuận

+ Luật chứng khoán 2006
+ Nghị định của Chính phủ số 14/2007/NĐ-CP ngày 19/01/2007 quy định
chi tiết thi hành một số điều của Luật chứng khoán.
+ Nghị định của Chính phủ số 84/2010/NĐ-CP ngày 02/8/2010 sửa đổi, bổ
sung một số điều của Nghị định số 14/2007/NĐ-CP
+ Quy chế tổ chức và hoạt động của công ty chứng khoán ban hành kèm
theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính số 27/2007/QĐ-BTC ngày 24/4/2007
+ Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính số 126/2008/QĐ-BTC ngày
26/12/2008 về việc sửa đổi bổ sung một số điều của Quy chế tổ chức và hoạt động
của công ty chứng khoán ban hành kèm theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài
chính số 27/2007/QĐ-BTC ngày 24/4/2007
Nguyễn Hương Quỳnh KT33D042
2
Bài tập học kỳ Luật chứng khoán
+ Quy chế tổ chức và hoạt động của công ty quản lý quỹ ban hành kèm theo
quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính số 35/2007/QĐ-BTC ngày 15/5/2007
+ Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính số 125/2008/QĐ-BTC ngày
26/12/2008 về việc sửa đổi bổ sung một số điều của Quy chế tổ chức và hoạt động
của công ty quản lý quỹ ban hành kèm theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính
số 35/2007/QĐ-BTC ngày 15/5/2007
3, Các chủ thể kinh doanh chứng khoán và các nghiệp vụ KDCK.
Các chủ thể kinh doanh chứng khoán
Tương ứng với mỗi nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán có các chủ thể tiến
hành nghiệp vụ đó. Ứng với pháp luật của mỗi quốc gia có những chủ thể được
tiến hành các nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán.
Các chủ thể kinh doanh chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam
được quy định tại chương VI, chương VII của Luật chứng khoán bao gồm: công ty
chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, công ty đầu tư chứng
khoán. Ngoài ra còn có ngân hàng thương mại.
Trong đó, công ty chứng khoán được phép thực hiện hoạt động môi giới, tự

KHOÁN CỦA CÁC CHỦ THỂ KINH DOANH CHỨNG KHOÁN
Theo quy định của luật chứng khoán, các nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán
mà các chủ thể kinh doanh chứng khoán được phép tiến hành bao gồm các nghiệp
vụ môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, tư vấn chứng khoán, bảo lãnh
phát hành chứng khoán, lưu ký chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư chứng khoán và
quản lý danh mục đầu tư chứng khoán.
1, Pháp luật kinh doanh chứng khoán trong hoạt động môi giới chứng
khoán.
“Môi giới chứng khoán là việc công ty chứng khoán làm trung gian thực hiện
mua, bán chứng khoán cho khách hàng” (khoản 20 Điều 6 Luật chứng khoán). Hoạt
động này xuất phát từ nguyên tắc trung gian, theo đó công ty chứng khoán tìm ra
trong số khách hàng của mình những người có nhu cầu mua và bán loại chứng
khoán với giá cả, số lượng và thời điểm mua bán phù hợp. Nếu giao dịch thành
công, công ty chứng khoán thu về một khoản hoa hồng theo thỏa thuận. Tính trung
gian của công ty chứng khoán thể hiện trong hai vai trò: môi giới thuần túy (công
ty chứng khoán là bên thứ ba kết nối hai bên có nhu cầu tương ứng với nhau) và
môi giới nhưng đồng thời làm đại diện cho một trong hai bên giao dịch. Để thực
hiện hoạt động này, giữa công ty và khách hàng tồn tại một hợp đồng gồm các điều
khoản phù hợp tương ứng với vai trò là môi giới đơn thuần hay đại diện, tùy
trường hợp mà mức phí công ty chứng khoán được hưởng là khác nhau.
Hoạt động môi giới chứng khoán luôn được tiến hành bởi chủ thể đặc thù là
các công ty chứng khoán. CTCK phải được cấp giấp phép thành lập và hoạt động
KDCK đồng thời phải đăng kí kinh doanh dịch vụ môi giới chứng khoán tại cơ
quan nhà nước có thẩm quyền.
Trong thực tiễn KDCK ở nước ta, nhiều ngân hàng cũng tham gia vào hoạt
động môi giới chứng khoán nhưng muốn thực hiện được điều đó, họ thường thành
Nguyễn Hương Quỳnh KT33D042
4
Bài tập học kỳ Luật chứng khoán
lập ra công ti chứng khoán độc lập bằng vốn tự có của mình để CTCK này tiến

Thực tế cho thấy, trong tự doanh chứng khoán, vai trò của công ty chứng
khoán không chỉ dừng lại ở vị trí nhà đầu tư đơn thuần, mà hơn thế, họ là các nhà
tạo lập thị trường. Điều này thể hiện ở việc công ty chứng khoán duy trì tính linh
hoạt của thị trường với một loại chứng khoán khi nó được phát hành, tạo sự cạnh
Nguyễn Hương Quỳnh KT33D042
5
Bài tập học kỳ Luật chứng khoán
tranh về giá thông qua giao dịch một chứng khoán nhất định, thu hút sự quan tâm
của các nhà đầu tư tới một loại chứng khoán chưa niêm yết.
Các nhà tạo lập thị trường luôn có xu hướng cạnh tranh lẫn nhau, tạo khả
năng tự điều chỉnh của thị trường, đặc biệt là thị trường OTC. Họ thường được tiếp
cận với các thông tin đặc biệt do họ thường xuyên tiếp cận trực tiếp với các thông
tin trên số lệnh. Đó là lý do đối tượng này cần được kiểm soát chặt chẽ, được áp
dụng một quy chế riêng tương ứng với vai trò quan trọng của nó.
Tuy nhiên, xu thế hiện nay là các công ty chứng khoán sẽ giảm
dần mảng tự doanh. Hiện tượng sụt giảm nghiêm trọng của thị trường chứng khoán
thời gian cuối năm 2008, đầu năm 2009 vừa qua đã khiến rất nhiều công ty chứng
khoán thay đổi chiến lược kinh doanh, hướng tới các dịch vụ tư vấn môi giới và
giảm dần tự doanh.
3, Pháp luật kinh doanh chứng khoán trong hoạt động bảo lãnh phát hành
chứng khoán.
“Bảo lãnh phát hành chứng khoán là việc tổ chức bảo lãnh phát hành cam
kết việc tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán
nhận mua một phần hay toàn bộ chứng khoán của tổ chức phát hành để bán lại
hoặc mua số chứng khoán còn lại chưa được phân phối hết của tổ chức phát hành,
hoặc hỗ trợ phát hành trong việc phân phối chứng khoán ra công chúng” (khoản 2
Điều 6 Luật chứng khoán). So với phạm vi bảo lãnh chứng khoán quy định tại
Nghị định 144/2003/NĐ-CP, nội dung của luật chứng khoán hiện hành có phạm vi
rộng hơn ở việc hỗ trợ tổ chức phát hành trong phân phối chứng khoán. Khi quy
định như vậy, các bên hoàn toàn có thể tự do lựa chọn các hình thức bảo lãnh phát